BẢN TUYÊN NGÔN
của
THÁNH BỘ TÍN LƯ ĐỨC TIN
về

 VAI TR̉ CHUYÊN NHẤT CỦA CHÚA KITÔ VÀ GIÁO HỘI

 

 

  Giáo Hội Công Giáo, kể từ Công Đồng Chung Vaticanô II, đă phát động và hết sức nỗ lực thực hiện việc Đại Kết Kitô Giáo khẩn thiết, để có thể phục hồi t́nh trạng Giáo Hội Chúa Kitô hoàn toàn được hiệp nhất nên một như ư muốn của Chúa Kitô, cũng như để khỏi gây ngăng trở trong việc truyền giáo, và trong giáo triều của ḿnh, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II cũng đă đẩy mạnh việc Đối Thoại Liên Tôn hơn bao giờ hết. Thế mà, Ṭa Thánh, qua Thánh Bộ Tín Lư Đức Tin, vừa chính thức ban bố một văn kiện, như phản ứng của một số nhân vật cho thấy, một văn kiện có thể gây nguy hại đến tiến tŕnh Đại Kết Kitô Giáo đang xích lại gần nhau, cũng như đến công cuộc Đối Thoại Liên Tôn đang diễn tiến tốt đẹp. Vậy:

 

1.      Bản văn kiện này là ǵ?

2.      Tại sao được phổ biến??

3.      Nội dung như thế nào???

 

BẢN CHẤT CỦA VĂN KIỆN

 

Sáng ngày 5 tháng 9 năm 2000, tại Pḥng Báo Chí của Ṭa Thánh, Thánh Bộ Tín Lư Đức Tin đă cho phổ biến một Bản Tuyên Ngôn mang tựa đề “Chúa Giêsu - Dominus Jesus”, liên quan đến Duy Nhất Tính của Chúa Giêsu Kitô và của Giáo Hội cùng Phổ Quát Tính Cứu Độ của Chúa Giêsu Kitô và của Giáo Hội. Hiện diện trong cuộc họp báo để ban bố  văn kiện lịch sử quan trọng này, người ta thấy có Đức Hồng Y Tổng Trưởng, Giuse Ratzinger, Tổng Thư Kư Thánh Bộ, Đức Tổng Giám Mục Tarcisio Bertone, SDB, và hai vị tham vấn là Đức Ông Fernando Ocariz và Cha Angelo Amato, SDB.

 

Trong phần vấn đáp trước khi kết thúc cuộc họp báo, có hai vấn đề tế nhị được các phóng viên báo chí nêu lên. Vấn đề thứ nhất là bức văn kiện có thể gây nguy hại cho việc Đại Kết Kitô Giáo và Đối Thoại Liên Tôn hay chăng? Cha Angelo Amato đă trả lời cho biết, về vấn đề Đại Kết Kitô Giáo, bản văn kiện không nói một điều ǵ mới lạ, ngoài việc lập lại những ǵ đă được Công Đồng Chung Vaticanô II xác tín; c̣n về vấn đề Đối Thoại Liên Tôn, bản văn kiện chỉ đề ra một đường hướng ḥa hợp, an b́nh và tương kính, do đó, sẽ không gây trở ngại ǵ. Vấn đề thứ hai là bức văn kiện có được tham khảo với các vị Giám Mục Á Châu hay chăng? Đức Tổng Giám Mục Bertone, Tổng Thư Kư của Thánh Bộ, cho biết bản văn kiện đă được tham vấn với các Hội Đồng Giám Mục Á Châu, đặc biệt riêng với các Giám Mục Ấn Độ qua một số phiên họp.

 

Đức Tổng Thư Kư c̣n cho biết, sở dĩ bức văn kiện này được gọi là “Bản Tuyên Ngôn”, v́ nó:

 

·        “Không truyền dạy những tín lư mới mẻ..., hơn là chỉ tái khẳng định và tóm gọn tín lư của đức tin Công Giáo đă được xác nhận và truyền dạy trong các văn kiện trước đây thuộc Huấn Quyền; từ đó, bản văn kiện đưa ra những giải thích chân thực đối với những sai lầm cũng như những mập mờ về tín lư đang lan tràn trong phạm vi thần học và giáo hội học tân tiến”.

 

Tuy nhiên, Đức Tổng Thư Kư cũng nhấn mạnh đến giá trị đức tin của văn kiện này, ở chỗ, cho dù là một Bản Tuyên Ngôn của một Thánh Bộ, nhưng v́ được Đức Thánh Cha minh nhiên chuẩn nhận trong buổi triều kiến ngày 16/6/2000, qua công thức phê chuẩn ở đoạn cuối cùng của Bản Tuyên Ngôn: “certa scienta et apostolica Sua auctoritate” (bằng ư thức rơ ràng và theo tông quyền của ḿnh), bức văn kiện ấy cũng thuộc về Huấn Quyền của Giáo Hội:

 

·        “Công thức này cho thấy tầm quan trọng và chính yếu của tín lư được tŕnh bày trong bản tuyên ngôn: tức là những ǵ trong bản tuyên ngôn đều là những chân lư thuộc đức tin thần linh Công Giáo, hay là những sự thật của tín lư Công Giáo cần phải được mạnh mẽ nắm giữ... Bởi thế, tín hữu buộc phải cương quyết và dứt khoát chấp nhận”.

 

CĂN NGUYÊN CỦA VĂN KIỆN

 

  Mục đích của Bản Tuyên Ngôn được xác định ở ngay đầu đoạn 3:

 

·        “Bản Tuyên Ngôn đây muốn nhắc nhở cho các Vị Giám Mục, thần học gia, và toàn thể tín hữu Công Giáo, một số những yếu tố không thể bỏ qua về tín lư Kitô Giáo, những yếu tố có thể giúp cho thần học suy tư trong việc t́m kiếm những giải quyết hợp với đức tin và trong việc đáp ứng nhu cầu cấp thiết của văn hóa hiện đại”.

 

Thế nhưng, vấn đề ở đây là tại sao Bản Tuyên Ngôn này lại nêu lên “những yếu tố không thể bỏ qua về tín lư Kitô Giáo” ấy vào lúc này đây?

 

Trong cuộc họp báo để ban bố Bản Tuyên Ngôn này, Đức Hồng Y Tổng Trưởng tiết lộ cho biết bối cảnh của bức văn kiện như sau:

 

·        “Một số thần học gia hơi có vẻ ḥa dịu  tuyên xưng Đức Kitô là Thiên Chúa thật và là người thật, song cũng chủ trương rằng, v́ bản tính nhân loại hạn hẹp của Đức Giêsu, do đó mạc khải của Thiên Chúa nơi Người không thể nào hoàn toàn và tối hậu được cả; bởi thế, mạc khải này cần phải được đối chiếu với ánh sáng của các mạc khải khả dĩ khác của Thiên Chúa nữa, những mạc khải được thể hiện qua các tinh hoa tôn giáo của nhân loại cũng như qua giáo tổ của các tôn giáo trên thế giới. Như thế, khách quan mà nói, người ta đă thấy được những tư tưởng sai lầm xuất hiện đó là chủ trương các tôn giáo trên thế giới hoàn trọn mạc khải Kitô Giáo”.

 

Đề cập đến chủ nghĩa tương đối và các hậu quả của nó, Đức Hồng Y Tổng Trưởng c̣n cho biết rằng, vấn đề là ở chỗ chủ nghĩa này xuất hiện như:

 

·        “Một thứ triết lư nhân bản, thứ triết lư có khả năng bảo toàn t́nh cách nhân nhượng và dân chủ, song lại khiến thành phần cho ḿnh là người bảo vệ căn tính Kitô Giáo và chủ trương truyền bá sự thật phổ quát cứu độ nơi mạc khải của Chúa Giêsu Kitô, càng trở nên xa lạ hơn”.

 

“Xa lạ hơn” ở chỗ nào, Đức Hồng Y Ratzinger tiếp tục vạch rơ vấn đề như sau:

 

·        “Nguyên tắc về sự nhân nhượng cùng tương kính theo tự do đă bị lèo lái và đi quá trớn đến độ mất quân b́nh, khi con người chấp nhận những nội dung, như thể tất cả các nội dung của mọi tôn giáo khác nhau cũng như những quan niệm phi tôn giáo về đời sống, đều có thể được đặt ngang hàng với nhau; và như thể chân lư phổ quát khách quan không c̣n hiện hữu nữa, v́ Thiên Chúa hay Đấng Tối Cao tỏ ḿnh ra dưới nhiều thứ danh xưng, và tất cả mọi danh xưng đều chân thực. Đây là một ư nghĩ nhân nhượng sai lầm có liên quan đến việc không biết và phủ nhận vấn đề về sự thật, một vấn đề thực sự đối với nhiều người ngày nay chỉ có một tầm vóc quan trọng thứ yếu không liên quan ǵ tới họ”.

 

Chính v́ “ư nghĩ nhân nhượng sai lầm” này, “những sai lầm cũng như những mập mờ về tín lư đang lan tràn trong phạm vi thần học và giáo hội học tân tiến”, mới có Bản Tuyên Ngôn “Chúa Giêsu - Dominus Jesus”, liên quan đến Duy Nhất Tính của Chúa Giêsu Kitô và của Giáo Hội cùng Phổ Quát Tính Cứu Độ của Chúa Giêsu Kitô và của Giáo Hội, một văn kiện được kư ban hành vào ngày Lễ Chúa Biến H́nh, 6/8/2000.