Đức Thánh Cha Biển Đức XVI - Cảm Nghiệm về Fatima

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL

Một Bối Cảnh Bồ Đào Nha

Đức Thánh Cha Biển Đức XVI, sau 5 năm gần 1 tháng làm giáo hoàng, đã thực hiện chuyến tông du 15 đến Bồ Đào Nha, nơi có 88.3% Công giáo (9.368.000 người trong tổng dân  10.610.000), nơi “đã chiếm được một chỗ vinh quang giữa các quốc gia về việc phục vụ truyền bá đức tin” (bài giảng cho Thánh Lễ ở Lisbon 11/5), nhưng cũng là nơi vị tổng thống đương kim Aníbal Cavaco Silva, sau chuyến tông du này mới có một tuần, đã ngỏ ý muốn theo 5 quốc gia Âu Châu khác (Bỉ, Tây Ban  Nha, Na-Uy, Hòa Lan và Thụy Điển) hợp pháp hóa vấn đề hôn nhân đồng tính ở Bồ Đào Nha.

Đó là lý do, một trong ba vấn nạn chính yếu được phóng viên báo chí đặt ra cho Đức Thánh Cha trên chuyến bay sang Bồ Đào Nha như sau: “Tâu Đức Thánh Cha, Đức Thánh Cha quan tâm và cảm thấy thế nào về tình hình Giáo Hội ở Bồ Đào Nha? Có thể nói về Bồ Đào Nha như thế nào, một quốc gia đã từng là Công giáo hết sức và đã mang đức tin đến cho thế giới, vậy mà ngày nay quốc gia này đang trải qua một cuộc trần tục hóa sâu xa, cả trong đời sống hằng ngày cũng như về pháp lý và văn hóa? Làm thế nào để loan báo đức tin trong một môi trường khô khan nguội lạnh và thậm chí còn tỏ ra thù ghét Giáo Hội nữa?

Chính Đức Thánh Cha đã bày tỏ mối quan ngại của mình trong diễn từ với Giới Văn Hóa ở Trung Tâm Văn Hóa Belém, Lisbon Thứ Tư ngày 12/5/2010 như sau: “Việc biến chuyển năng động của xã hội đang cống hiến giá trị tuyệt đối cho hiện tại, tách nó khỏi cái di sản văn hóa của quá khứ, không nỗ lực vạch ra một con đường cho tương lai… Đối với một xã hội được tạo nên chính yếu bởi thành phần tín hữu Công giáo, và văn hóa của họ mang đậm nét Kitô giáo, thì việc tìm kiếm chân lý ngoài Chúa Kitô cho thấy được những gì là thê thảm…”

Phải chăng đó là lý do sâu xa thúc đẩy ngài tới Linh Địa Thánh Mẫu Fatima, “tâm điểm về lãnh vực thiêng liêng” của nước này, không phải chỉ để đơn thuần mừng kỷ niệm 10 năm Đức Gioan Phaolô II phong chân phước cho Phanxicô và Giaxinta, 2 trong 3 Thiếu Nhi Fatima năm 1917. Đúng thế, trong lời tạ từ lên đường ở Phi Trường Thứ Sáu ngày 14/5/2010, ngài đã cho thấy ý định này của ngài như sau: “Chớ gì quốc gia vinh quang này tiếp tục thể hiện tinh thần cao cả, cảm quan sâu xa về Thiên Chúa và hướng về tình đoàn kết được chi phối bởi những nguyên tắc và các thứ giá trị thấm đẫm nhân bản Kitô giáo. Ở Fatima tôi đã nguyện cầu cho toàn thế giới, cầu xin để tương lai thấy được sự gia tăng tình huynh đệ và đoàn kết, tương kính hơn và tin tưởng cậy trông vào Thiên Chúa là Cha trên trời của chúng ta…”

Một Hy Vọng Từ Fatima

Trong bài giảng ở Quảng Trường Đền Thánh Đức Mẹ Fatima vào chính ngày 13/5/2010, ngày kỷ niệm Mẹ Maria đã hiện ra với 3 em Thiếu Nhi Fatima 93 năm trước, và kỷ niệm đúng 10 năm hai em Phanxicô và Giaxinta được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II phong chân phước, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã bày tỏ 4 mục đích ngài muốn đến Fatima như sau:

“Tôi đến Fatima để hoan hưởng sự hiện diện của Mẹ Maria và việc bảo vệ từ mẫu của Mẹ. Tôi đến Fatima, vì hôm nay Giáo Hội lữ hành, một Giáo Hội Con Mẹ muốn trở thành như là một dụng cụ truyền bá phúc âm hóa và là bí tích cứu độ, đang qui về chốn này. Tôi đến Fatima để cầu nguyện, hợp với Mẹ Maria và rất nhiều người hành hương, cho gia đình nhân loại của chúng ta, một gia đình đang bị quằn quại bởi những bệnh nạn và đau thương khác nhau. Sau hết, tôi đến Fatima với cùng những cảm thức của Chân Phước Phanxicô và Giaxinta cũng như của Người Tôi Tớ Chúa Lucia, để trao phó cho Đức Mẹ việc tuyên xưng thân tình rằng ‘con yêu mến’ Chúa Giêsu, Giáo Hội và các linh mục ‘yêu mến’ Người và muốn gắn ánh mắt của mình vào Người ở vào lúc Năm Cho Linh Mục này sắp sửa kết thúc, cũng như để ký thác cho việc bảo vệ từ mẫu của Mẹ các linh mục, tu sĩ nam nữ, các thừa sai, cũng như tất cả những ai, nhờ việc lành của mình, làm cho Nhà Chúa trở thành một nơi tiếp đón và từ ái gọi mời....

Trong bài giảng ngày 13/5/2010 ở Fatima này, 4 mục đích Đức Thánh Cha đến Fatima thứ tự như sau: thứ nhất liên quan tới bản thân Giáo Hoàng của ngài, thứ hai liên quan tới Giáo Hội, thứ ba liên quan tới gia đình nhân loại, và thứ bốn liên quan tới các Thiếu Nhi Fatima.

Về mục đích thứ nhất liên quan tới bản thân Giáo Hoàng, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã bày tỏ trong lời nguyện cầu cùng Mẹ Maria hôm Thứ Tư 12/5/2010 như thế này:

“Đấng Đáng Kính Gioan Phaolô II, vị đã đến thăm Mẹ ba lần ở Fatima đây và đã cám ơn ‘bàn tay vô hình’ cứu ngài khỏi chết trong cuộc mưu sát ngày 13 tháng 5 ở Quảng Trường Thánh Phêrô gần 30 năm trước, muốn cống hiến cho Đền Thánh Mẫu Fatima một viên đạn đã làm ngài bị thương trầm trọng và viên đạn được đặt vào triều thiên của Nữ Vương Hòa Bình. Thật là một niềm an ủi sâu xa khi thấy rằng Mẹ được đội triều thiên chẳng những bằng bạc và vàng của niềm vui và hy vọng của chúng con, mà còn bằng ‘viên đạn’ những lo âu và đau khổ của chúng con. Con tạ ơn Mẹ, hỡi Mẹ yêu dấu, về những lời nguyện cầu và hy sinh được các em mục đồng ở Fatima dâng lên cầu cho Đức Giáo Hoàng, được tác động bởi những cảm thức do Mẹ gợi lên trong các em ở những lần hiện ra. Con cũng cám ơn tất cả những ai Hằng ngày, Cầu cho Vị Thừa Kế Thánh Phêrô cũng như cho các ý chỉ của ngài, để Giáo Hoàng được mạnh mẽ đức tin, vững vàng đức cậy và nhiệt thành đức mến.

“Hỡi Mẹ yêu dấu của tất cả chúng con, ở Đền Thánh Mẫu Fatima của Mẹ đây con xin dâng lên Bông Hồng bằng Vàng con mang từ Rôma đến như tấm lòng cung kính biết ơn của vị Giáo Hoàng về những điều kỳ diệu Đấng Toàn Năng đã thực hiện qua Mẹ trong tâm can của rất nhiều người hành hương đến nơi nhà từ mẫu này của Mẹ. Con tin rằng các em mục đồng Fatima, là Chân Phước Phanxicô và Giaxinta và Người Tôi Tớ Chúa Lucia Giêsu, đang liên kết với chúng con trong giây phút nguyện cầu và vui mừng này”.

Về mục đích thứ hai liên quan tới Giáo Hội, trong cuộc Phỏng Vấn trên máy bay hôm Thứ Ba 11/5/2010, vấn đề cuối cùng trong 3 vấn đề chính yếu được đặt ra cho ngài như sau: “Tâu Đức Thánh Cha, các cuộc hiện ra ở Fatima có nghĩa gì với chúng ta ngày nay? Vào Tháng 6 năm 2000, khi Đức Thánh Cha ra mắt bản văn bí mật thứ ba ở Văn Phòng Báo Chí của Tòa Thánh, một số trong chúng con và những bạn đồng nghiệp trước đây của chúng con đã có mặt. Đức Thánh Cha đã được hỏi rằng sứ điệp này có thể được áp dụng, ngoài cuộc tấn công Đức Gioan Phaolô II, cho các đau khổ khác nơi phần của các vị Giáo Hoàng. Đức Thánh Cha có nghĩ rằng có thể bao gồm trong thị kiến ấy những khổ đau của Giáo Hội ngày nay gây ra bởi tội lỗi liên quan tới việc lạm dụng tình dục trẻ em vị thành niên?”

Đức Thánh Cha đã trả lời như thế này: “Đối với chúng ta thì Fatima là một dấu hiệu của sự hiện diện đức tin, của sự kiện là chính từ những con người nhỏ bé này mà đức tin đã có được mãnh lực mới, một mãnh lực không chỉ giới hạn ở nơi những con người nhỏ bé này mà gửi cho toàn thế giới mộỉt sứ điệp và chạm đến lịch sử vào chính lúc này đây, và chiếu sáng trên lịch sử này… Cần đến một cuộc khổ nạn của Giáo Hội, một cuộc khổ nạn dĩ nhiên được phản ảnh nơi con người của vị Giáo Hoàng, mà Giáo Hoàng là vị đại diện cho Giáo Hội và vì thế các nỗi khổ đau của Giáo Hội đã được loan báo. Chúa Kitô đã nói với chúng ta rằng Giáo Hội sẽ liên lỉ chịu khổ đau, bằng những cách thức khác nhau, cho tới tận thế. Điều quan trọng ở đây là ở chỗ sứ điệp này, việc đáp ứng của Fatima đây, tự bản chất không hướng tới những thứ tôn sùng đặc biệt, mà chính là tới việc đáp ứng trọng yếu, đó là tới việc liên tục hoán cải, thống hối, nguyện cầu, và ba thần đức tin cậy mến…. Việc bách hại lớn nhất của Giáo Hội xuất phát không phải từ thành phần thù địch của Giáo Hội ở bên ngoài mà là từ tội lỗi ở bên trong Giáo Hội, và vì thế Giáo Hội hết sức cần phải tái nhận thức việc thống hối, chấp nhận được thanh tẩy, một mặt biết tha thứ, nhưng đồng thời cũng cần đến công lý. Thứ tha không thay thế cho công lý. Tóm lại, chúng ta thực sự cần ý thức lại điều thiết yếu này, đó là hoán cải, nguyện cầu, thống hối và các thần đức. Đó là việc đáp ứng của chúng ta, thành phần thực tiễn biết rằng sự dữ luôn luôn tấn công chúng ta, những cuộc tấn công từ bên trong lẫn bên ngoài, tuy nhiên những quyền lực của sự thiện cũng luôn hiện hữu, và cuối cùng Chúa Kitô là Đấng quyền năng hơn sự dữ, và đối với chúng ta Đức Mẹ là một bảo đảm hữu hình của tình mẫu tử từ tấm lòng thiện hảo của Thiên Chúa là những gì bao giờ cũng trở thành phán quyết cuối cùng của lịch sử”.

Về mục đích liên quan tới gia đình nhân loại, trong bài khai từ khi được nghênh đón tại Phi Trường Quốc tế Lisbon Portela Thứ Ba 11/5/2010, Đức Thánh Cha đã nhận định thế này: 

“Về biến cố xẩy ra 93 năm trước đây, khi chính trời cao mở ra trên Bồ Đào Nha – như một cánh cửa sổ của niềm hy vọng được Thiên Chúa mở ra khi con người đóng cửa lại với Ngài – để tái tân trang trong gia đình nhân loại những mối liên hệ đoàn kết huynh đệ xuất phát từ việc nhìn nhận một Người Cha duy nhất, đó là một dự án yêu thương đến từ Thiên Chúa; nó không lệ thuộc vào vị Giáo Hoàng, hay bất cứ một thẩm quyền nào khác của Giáo Hội: Như Đức Hồng Y Manuel Cerejeira đáng kính nhớ thường nói ‘Không phải là Giáo Hội áp đặt lên Fatima mà chính Fatima áp đặt mình trên Giáo Hội’. 

“Trinh Nữ Maria từ trời xuống để nhắc nhở chúng ta về các sự thật Phúc Âm là những gì kiến tạo nguồn mạch hy vọng cho nhân loại đang quá thiếu thốn yêu thương và niềm hy vọng cứu độ. Thực sự niềm hy vọng này có chiều kích căn bản và sâu xa của nó không phải theo mối liên hệ hàng ngang mà là mối liên hệ hàng dọc và siêu việt. Mối liên hệ với Thiên Chúa là những gì chủ yếu của con người, thành phần được tạo dựng nên và hướng về Thiên Chúa; họ tìm kiếm sự thật theo những tiến trình tri thức của mình, họ hướng về sự thiện nơi lãnh vực của ý muốn, và họ được thu hút bởi sự mỹ theo chiều kích thẩm mỹ”. 

Ngài cũng đã dâng lời Nguyện cầu cùng Mẹ Maria ở Quảng Trường Đền Thánh Fatima Thứ Tư ngày 12/5/2010 như sau:

“Con muốn dâng lên Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Mẹ những vui mừng và hy vọng cùng với những trục trặc và khổ đau của từng người trong thành phần con cái nam nữ của Mẹ đang qui tụ ở Cova de Iria đây hay những người ở xa đang cùng chúng con nguyện cầu. Lạy Mẹ hết sức dịu dàng, Mẹ biết đích danh từng người,

Mẹ biết khuôn mặt và đời tư của từng người, và Mẹ yêu thương họ tất cả bằng tấm lòng ưu ái từ mẫu xuất phát từ chính tấm lòng của Tình yêu Thần Linh. Con xin ký thác và dâng hiến tất cả họ cho Mẹ, Lạy Mẹ Maria Rất Thánh, Mẹ của Thiên Chúa và Mẹ của chúng con”.

Trong buổi triều kiến chung hằng tuần Thứ Tư 19/5, ngài chia sẻ cảm nghiệm về chuyến tông du liên quan tới sứ điệp Fatima như sau:

“Sứ điệp đòi hỏi nhưng an ủi được Đức Trinh Nữ lưu lại cho chúng ta ở Fatima là những gì tràn đầy hy vọng. Nó là một sứ điệp tập trung vào việc cầu nguyện, thống hối và hoán cải, một sứ điệp được dự phóng vượt trên các mối đe dọa, các thứ hiểm nguy và kinh hoàng của lịch sử, mời gọi nhân loại hãy tin tưởng vào hành động của Thiên Chúa, vun trồng niềm hy vọng cao cả và cảm nghiệm được ân sủng của Thiên Chúa để kính mến Ngài là nguồn yêu thương và an bình...”

Về mục đích liên quan tới 3 Thiếu Nhi Fatima, ngài đã nhận định về thân phận cùng sứ vụ và tác dụng của 3 Thiếu Nhi Fatima như thế này trong bài giảng ở Quảng Trường Đền Thánh Đức Mẹ Fatima ngày Thứ Năm 13/5/2010:

“Bảy năm nữa anh chị em sẽ trở lại nơi đây để mừng đệ nhất bách chu niên việc viếng thăm lần đầu tiên của Đức Mẹ ‘từ trời xuống’, Vị Sư Phụ đã hướng dẫn các thụ khải nhỏ bé có được một kiến thức sâu xa về Tình Yêu của Chúa Ba Ngôi và dẫn các em tới chỗ nếm hưởng được chính Thiên Chúa như là một thực tại tuyệt diệu nhất của cuộc sống con người. Cảm nghiệm về ân sủng này đã làm cho các em phải lòng Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu, đến độ khiến cho Giaxinta kêu lên rằng: ‘Em sung sướng biết bao khi nói với Chúa Giêsu rằng em yêu mến Người! Khi em thường nói với Người như thế em cảm thấy như thể có một ngọn lửa trong lồng ngực của em, nhưng không thiếu đốt em’. Và Phanxicô cũng nói: ‘Điều em thích nhất đó là thấy Chúa trong thứ ánh sáng mà Đức Mẹ đã chiếu vào lòng của chúng ta. Em yêu mến Thiên Chúa lắm lắm!’ (Memoirs of Sister Lucia, I, 42 and 126)….

“Chúng ta sẽ lầm lạc khi nghĩ rằng vai trò ngôn sứ của Fatima đã hoàn tất.... Nhân loại đã thành công trong việc buông thả cơn lốc chết chóc và kinh hoàng nhưng thất bại trong việc chấm dứt nó… Trong Thánh Kinh chúng ta thường thấy rằng Thiên Chúa tìm kiếm những con người nam nữ công chính để cứu thành trì của con người và Ngài đã làm như thế ở nơi đây, ở Fatima đây, khi Đức Mẹ hỏi rằng: ‘Các con có muốn dâng mình cho Thiên Chúa, để chịu đựng tất cả mọi đau khổ Ngài sẽ gửi đến cho các con, hầu đền tạ các tội lỗi Ngài phải chịu và cầu cho các tội nhân ơn ăn năn hoán cải hay chăng?’ (Memoirs of Sister Lucia, I, 162)....

“Ở vào một thời điểm gia đình nhân loại đã sẵn sàng hy sinh tất cả những gì là linh thánh nhất trên bàn thờ lợi lộc hèn hạ và vị kỷ của các quốc gia, của các chủng tộc, của các ý hệ, của các nhóm và cá nhân, thì Người Mẹ Phúc Đức của chúng ta đã từ trời đến, thực hiện việc gieo Tình Yêu Thiên Chúa đang bừng cháy trong Trái Tim của Mẹ vào tâm hồn của tất cả những ai tin tưởng nơi Mẹ. Lúc bấy giờ Mẹ chỉ gieo vào 3 trẻ em, nhưng đặc biệt nhờ thành quả từ những chuyến đi của Vị Trinh Nữ Thánh Du, gương mẫu của đời sống các em đang lan rộng và tăng bội nơi vô số các nhóm người trên khắp thế giới biết dấn thân cho tình đoàn kết huynh đệ. Chớ gì 7 năm hướng chúng ta tới biến cố mừng trăm năm của những cuộc hiện ra này mau chóng hoàn tất lời tiên tri về cuộc vinh thắng của Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Mẹ Maria, cho vinh quang của Ba Ngôi Chí Thánh”.