Các Huấn Dụ Sống Mùa Chay

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, Tổng Hợp và Tuyển Dịch

3.        

Mùa Chay là một thời gian thích thuận ý thức hơn nữa về công cuộc cứu chuộc của Chúa Kitô và sống phép rửa một cách sâu xa hơn

(Huấn Từ cho buổi Triều Kiến Chung hằng tuần Thứ Tư Lễ Tro 1/3/2006)

Chúng ta bắt đầu cuộc hành trình Mùa Chay 40 ngày dẫn chúng ta tới tam nhật thánh, một cuộc tưởng niệm đến việc khổ nạn, tử giá và phục sinh của Chúa Kitô, tâm điểm mầu nhiệm cứu độ của chúng ta.

Thật là một thời gian thích thuận, một thời gian Giáo Hội mời gọi Kitô hữu hãy ý thức hơn nữa về công cuộc cứu chuộc của Chúa Kitô và hãy sống phép rửa của chúng ta một cách sâu xa hơn. Thật vậy, trong giai đoạn phụng vụ này, từ những thời sơ khai Dân Chúa đã nuôi dưỡng mình một cách dồi dào bằng Lời Chúa được đức tin đào sâu, duyệt qua tất cả lịch sử tạo dựng và cứu chuộc.

Bằng một thời gian dài 40 ngày, Mùa Chay có một mãnh lực rõ ràng về vấn đề gợi ý. Nó cố gắng để nhắc lại các biến cố đánh dấu đời sống và lịch sử của dân Yến Duyên xưa, đồng thời cho chúng ta thấy cái giá trị kiểu mẫu của nó: Chẳng hạn, chúng ta hãy nghĩ tới 40 ngày của trận lụt toàn cầu, trận lụt được chấm dứt bằng việc Thiên Chúa giao ước với Noe cũng là với nhân loại, và tới 40 ngày Moisen ở trên Núi Sinai, sau đó là tặng ân các tấm bia đá Lệ Luật.

Nhất là Mùa Chay là lời mời gọi hãy sống lại cùng với Chúa Giêsu 40 ngày Người sống trong hoang địa, nguyện cầu và chay tịnh, trước khi thực hiện sứ vụ công khai của mình.

Hôm nay chúng ta cũng thực hiện một cuộc hành trình suy tư và nguyện cầu cùng với tất cả mọi Kitô hữu trên thế giới để tới Đồi Canvê một cách thiêng liêng, suy niệm về các mầu nhiệm chính yếu của đức tin. Có thế, chúng ta mới dọn mình cảm nghiệm được niềm vui Sống Lại của Lễ Phục Sinh, sau mầu nhiệm Thập Giá.

Trong tất cả mọi cộng đồng giáo xứ  hôm nay đều thực hiện một cử chỉ khổ chế tiêu biểu, đó là việc xức tro. Đây là một nghi thức được kèm theo bởi hai công thức đầy ý nghĩa tạo nên một lời kêu gọi là hãy nhìn nhận mình là những tội nhân mà hãy trở về cùng Thiên Chúa. Công thức thứ nhất là: “Hãy nhờ rằng mình là tro bụi và sẽ trở về bụi tro” (Gen 3:19). Những lời này được trích từ Sách Khởi Nguyên, nhắc lại thân phận của con người bị lệ thuộc vào dấu hiệu của tình trạng băng hoại và giới hạn, khiến chúng ta tin tưởng hy vọng vào một mình Thiên Chúa mà thôi.

Công thức thứ hai đề cập tới những lời được Chúa Giêsu nói để mở màn cho sứ vụ công khai của Người: “Hãy hối cải và tin vào Phúc Âm” (Mk 1:15). Đó là một lời mời gọi hãy đặt nền tảng việc canh tân cá nhân và cộng đồng một cách gắn bó mạnh mẽ và tin tưởng vào Phúc Âm.

Đời sống của Kitô hữu là một đời sống đức tin, được đặt nền tảng trên Lời Chúa và được nuôi dưỡng bởi Lời Chúa. Trong các cơn thử thách của cuộc đời và ở mỗi một chước cám dỗ, cái bí mật chiến thắng là ở chỗ lắng nghe Lời chân lý và cương quyết loại trừ cái gian dối của sự dữ.

Đây là chương trình chân thực và chính yếu của Mùa Chay: đó là lắng nghe Lời chân lý, sống động, nói năng và thực hiện chân lý, loại trừ những thứ dối trá đầu độc nhân loại và mở cờ cho tất cả mọi thứ sự dữ. Bởi thế, trong 40 ngày này, cần  phải lằng nghe một lần nữa Phúc Âm, Lời Chúa, Lời chân lý, nhờ đó, nơi hết mọi Kitô hữu, nơi mỗi một người trong chúng ta, cái ý thức ấy đươc củng cố về sự thật được ban bố, về sự thật Người đã ban cho chúng ta, để sống sự thật ấy và trở thành chứng nhân của Người.

Mùa Chay là mùa phấn khích chúng ta hãy để cho Lời Chúa thấu nhập đời sống của chúng ta, nhờ dó chúng ta biết được sự thật nền tảng này, đó là sự thật chúng ta là ai, chúng ta từ đâu đến, chúng ta sẽ đi đâu, chúng ta cần phải đi theo con đường nào trong cuộc đời của chúng ta. Như thế Mùa Chay cống hiến cho chúng ta một cuộc hành trình khổ hạnh và phụng vụ, một cuộc hành trình, khi giúp chúng ta mở mắt mình ra trước những yếu hèn của mình, giúp chúng ta mở lòng mình ra cho tình yêu nhân hậu của Chúa Kitô.

Troing việc đem chúng ta đến gần hơn với Thiên Chúa, cuộc hành trình Mùa Chay còn giúp cho chúng ta thấy anh chị em mình cùng với các nhu cầu của họ bằng đôi mắt mới mẻ. Ai bắt đầu thấy được Thiên Chúa, chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô, thì thấy được anh chị em mình bằng đôi mắt khác, khám phá ra anh chị em mình, sự thiện của mình, sự dữ của mình, nhu cầu của mình.

Đó là lý do, Mùa Chay, vì là thời gian lắng nghe sự thật mà nó là một thời điểm thuận lợi để trở về với tình yêu, vì sự thật sâu xa này – sự thật về Thiên Chúa – đồng thời cũng là tình yêu. Một tình yêu có thể mặc lấy thái độ thương cảm và xót thương của Chúa, như tôi muốn nhắc nhở trong Sứ Điệp Mùa Chay năm nay, một sứ điệp có chủ đề là những lời Phúc Âm: “Khi Chúa Giêsu thấy đoàn lũ dân chúng thì Người động lòng thương hại họ” (Mt 9:36).

Ý thức được sứ vụ của mình trên thế giới, Giáo Hội không ngừng loan truyền tình yêu thương nhân hậu này của Chúa Kitô, Đấng tiếp tục hướng ánh mắt cảm thương của mình về con người và các dân tộc thuộc mọi thời đại: “Trước cuộc thách đố khủng khiếp của tình trạng nghèo khổ đang hành hạ rất nhiều dân số trên thế giới, thì việc dửng dưng và thái độ thu mình lại là những gì hoàn toàn tương phản với ‘ánh mắt’ của Chúa Kitô. Việc chay tịnh và bố thí, những việc cùng với việc nguyện cầu, được Giáo Hội đặc biệt phác họa trong Mùa Chay, là phương tiện thích hợp để chúng ta tuân hợp với ‘ánh mắt’ này” (đoạn 3 Sứ Điệp Mùa Chay), ánh mắt của Chúa Kitô, và để thấy được chính chúng ta, thấy nhân loại, thấy người khác, bằng ánh mắt của Người. Với tinh thần ấy, chúng ta hãy tiến vào bầu khí khổ hạnh và nguyện cầu của Mùa Chay, một mùa thực sự có bầu khí yêu thương anh chị em mình.

Chớ gì chúng là những ngày của suy tư và thiết tha nguyện cầu, những ngày chúng ta để cho Lời Chúa hướng dẫn, lời được phụng vụ đề ra cho chúng ta hết sức dồi dào phong phú. Ngoài ra, chớ gì Mùa Chay là một thời điểm chay tịnh, thống hối và tỉnh thức đối với bản thân mình, biết rằng cuộc đối chọi với sự dữ là cuộc đối chọi không bao giờ chấm dứt, vì chước cám dỗ là một thực tại thường nhật và ai cũng cảm thấy mình yếu mềm và hão huyền mơ tưởng. 

Sau hết, chớ gì Mùa Chay, qua việc bố thí, là thời điểm làm lành cho người khác; chớ gì nó là một cơ hội để chia sẻ các tặng ân được lãnh nhận cho anh chị em của chúng ta, chú trọng tới nhu cầu của thành phần nghèo khổ nhất và bị bỏ rơi.  

4.        

Mùa Chay là một mùa thuận lợi cho việc cẩn thận cải thiện đời sống trong suy tư, nguyện cầu và thống hối.

(Huấn Từ Truyền Tin Chúa Nhật I Mùa Chay 5/3/2006)

Mùa Chay…, một mùa phụng vụ phấn khích Kitô hữu hãy dấn thân cho cuộc hành trình sửa soạn cho Lễ Phục Sinh. Bài Phúc Âm nhắc nhở chúng ta hôm nay rằng, sau khi lãnh nhận phép rửa ở Sống Dược Đăng, Chúa Giêsu - được Thánh Thần ở nơi Người tác động, tỏ mình ra cho thấy Người là Đức Kitô – đã vào vùng hoang địa xứ Giuđêa 40 đêm ngày là nơi Người chống lại các chước cám dỗ của quỉ ma (x Mk 1:12-13). Theo gương vị sư phụ và là Chúa của mình, Kitô hữu cũng tiến vào một cách thiêng liêng vùng hoang địa Mùa Chay để cùng với Người đương đầu với “cuộc chiến chống lại thần dữ”.

Hình ảnh về hoang địa là mỹ từ rất sống động cho thân phận của con người. Sách Xuất Hành đã kể lại kinh nghiệm của dân Yến Duyên là, sau khi ra khỏi Ai Cập, đã đi lang thang trong sa mạc Sinai 40 năm trước khi tiến vào Đất Hứa.

Trong cuộc hành trình dài này, người Do Thái cảm thấy tất cả cái mãnh lực và dai dẳng của tên cám dỗ muốn dẫn họ tới chỗ mất đi niềm tin tưởng và quay trở lại; thế nhưng, cũng nhờ việc môi giới của Moisen, họ đã biết lắng nghe tiếng Chúa Đấng kêu gọi họ trở nên dân thánh của Ngài.

Suy niệm đoạn Thánh Linh này, chúng ta hiểu rằng để hoàn trọn cuộc sống của chúng ta trong tự do, cần phải thắng vượt cuộc thử thách là chước cám dỗ vốn bao hàm nơi quyền tự do của họ. Chỉ khi nào được thoát khỏi sai lầm và tội lỗi con người mới có thể, nhờ đức tin tuân phục hướng họ về chân lý, tìm thấy ý nghĩa trọn vẹn của việc họ hiện hữu và mới có bình an, yêu thương và hoan lạc.

Chính vì lý do này mà Mùa Chay là một mùa thuận lợi cho việc cẩn thận cải thiện đời sống trong suy tư, nguyện cầu và thống hối. Tuần phòng, theo truyền thống, sẽ được bắt đầu từ chiều hôm nay cho đến Thứ Bảy ở Tông Dinh này, sẽ giúp cho tôi cũng như cho những người hợp tác với tôi trong Giáo Triều Rôma tiến vào bầu khí đặc biệt của Mùa Chay này một cách ý thức hơn nữa.

"Hãy sống Mùa Chay như là một thời điểm 'Thánh Thể'”

Đức Thánh Cha Biển Đức XVI – Sứ Điệp Mùa Chay 2007

Bởi vậy chúng ta hãy sống Mùa Chay, như là một thời điểm “Thánh Thể”, để bằng việc đón nhận  tình yêu của Chúa Giêsu, chúng ta biết truyền đạt tình yêu của Người ra chung quanh chúng ta bằng từng lời nói và việc làm. Việc chiêm ngưỡng “Đấng họ đã đâm thâu qua” nhờ đó tác động chúng ta mở lòng mình ra cho người khác, khi nhận ra những thương tích gây ra cho phẩm vị của con người; việc chiêm ngưỡng ấy đặc  biệt thúc động chúng ta chiến đấu chống lại hết mọi hình thức khinh thường sự sống và việc khai thác con người, cũng như thúc động chúng ta làm lắng dịu tình trạng lẻ loi cô độc và bị bỏ rơi một cách bi thảm của rất nhiều người. Chớ gì Mùa C hay đối với mọi Kitô hữu trở thành một cảm nghiệm mới mẻ về tình yêu thương của Thiên Chúa đối với chúng ta nơi Chúa Kitô, một tình yêu mà mỗi ngày về phần mình chúng ta cần phải 'ban tặng lại' cho anh chị em của mình, nhất là cho những ai bị khổ đau nhất và cần đến nó. Chỉ có thế chúng ta mới có thể hoàn toàn dự phần vào niềm vui Phục Sinh. Chớ gì Mẹ Maria, Mẹ của Tình Yêu Diễm Lệ, hướng dẫn chúng ta trong cuộc hành trình Mùa Chay này, một cuộc hành trình thực sự trở về với tình yêu của Chúa Kitô. Anh chị em thân mến, tôi chúc anh chị em sống cuộc hành trình Mùa Chay tốt đẹp, với lòng ưu ái tôi ban Phép Lành Tòa Thánh đặc biệt cho tất cả mọi anh chị em.  

"Mùa Chay là một cơ hội 'làm' Kitô hữu 'một lần nữa'”

Buổi Triều Kiến Chung hằng tuần Thứ Tư 28/2/2007 về Lễ Tro và 40 Ngày Mùa Chay

Bởi thế, từ ban đầu, Mùa Chay đã được sống như là một thời gian sửa soạn gần để lãnh nhận phép rửa, một phép rửa được long trọng cử hành trong lễ vọng phục sinh. Toàn thể Mùa Chay là một cuộc hành trình hướng tới cuộc gặp gỡ trọng đại với Chúa Kitô, hướng tới việc trầm mình vào Chúa Kitô và việc canh tân  đời sống.

Chúng ta đã được lãnh nhận phép rửa, thế nhưng phép rửa thường không có tác dụng mấy trong đời sống thường nhật của chúng ta. Bởi thế, Mùa Chay đối với chúng ta cũng là một ‘cuộc học hỏi giáo lý dự tòng’  mới mẻ để chúng ta nhờ đó tái hội ngộ với phép rửa của mình cũng như tái nhận thức và tái sống phép rửa này một cách sâu xa, để trở thành những Kitô hữu thực sự một lần nữa.

Như vậy, Mùa Chay là một cơ hội “làm” Kitô hữu “một lần nữa”, nhờ tiến trình liên lỉ biến đổi nội tâm và tiến triển trong sự nhện biết và mến  yêu Chúa Kitô. Việc hoán cải không bao giờ xẩy ra một lần là xong mà là m ột tiến trình, một cuộc hành trình nội tâm cho cả đời sống của chúng ta. Chắc chắn cuôc hành trình hoán cải theo phúc âm này không thể nào chỉ vỏn vẹn qua một giai đoạn đặc biệt nào đó trong năm: Nó là một cuộc hành trình hằng ngày bao gồm cả cuộc đời của chúng ta, hết mọi ngày trong cuộc sống của chúng ta.

Theo quan điểm này, đối với hết mọi Kitô hữu cũng như với tất cả các cộng đồng giáo hội, Mùa Chay là một mùa thiêng liêng thích hợp để tỏ ar kiên trì hơn trong việc tìm kiếm Thiên Chúa, mở lòng ra cho Chúa Kitô.

"Chớ gì giai đoạn Mùa Chay chúng ta thực hiện hôm nay đây, với việc khổ chế và nghi thức xức tro ý nghĩa, đối với tất cả chúng ta trở thành một cảm nghiệm mới mẻ về tình yêu nhân hậu của Chúa Kitô"

Buổi Triều Kiến Chung hằng tuần Thứ Tư 28/2/2007 về Lễ Tro và 40 Ngày Mùa Chay

Tôi muốn nhấn mạnh đến tình yêu bao la của Thiên Chúa đối với chúng ta trong sứ điệp nhân dịp Mùa Chay được phổ biến mấy hôm trước đây, nhờ đó Kitô hữu của tất cả mọi cộng đồng có thể lắng tâm trong thời gian của Mùa Chay, cùng với Mẹ Maria và Gioan là người tông đồ yêu dấu, trước Đấng trên thập giá đã hoàn tất hy tế mạng sống của mình cho nhân loại (x Jn 19:25).

Phải, anh chị em thân mến, thập giá, đối với chúng ta là thành phần nam nữ trong thời đại của chúng ta – tất cả những ai rất hay thường bị phân tâm bởi những lo toan và lợi lộc trần gian nhất thời – là mạc khải tối hậu của tình yêu và tình thương thần linh. Thiên Chúa là tình yêu và tình yêu của Ngài là bí quyết hạnh phục của chúng ta. Tuy nhiên, để đi sâu vào mầu nhiệm yêu thương này không có con đường nào khác ngoài con đường mất mát bản thân mình, là con đường dấn thân chấp nhận thập giá.

‘Nếu ai muốn theo Thày thì hãy bỏ mình đi và vác thập giá mà theo Thày’ (Mk 8:34). Đó là lý do, phụng vụ Mùa Chay, khi kêu gọi chúng ta hãy suy tư và cầu nguyện, phấn khích chúng ta hãy coi trọng việc thống hối và hy sinh hơn nữa, hãy từ bỏ tội lỗi và sự dữ và hãy khống chế cái tôi và tình trạng lạnh lùng dửng dưng. Việc cầu nguyện, chay tịnh và thống hối, những việc bác ái đối với anh chị em, nhờ đó trở thành những đường lối thiêng liêng chún g ta cần  phải thực hiện để trở về cùng Thiên Chúa để đáp lại những lời kêu gọi hãy hoán cải được lập đi lập lại trong phụng vụ hôm nay (x Gal 2:12-13; Mt 6:16-18).

Anh chị em thân mến, chớ gì giai đoạn Mùa Chay chúng ta thực hiện hôm nay đây, với việc khổ chế và nghi thức xức tro ý nghĩa, đối với tất cả chúng ta trở thành một cảm nghiệm mới mẻ về tình yêu nhân hậu của Chúa Kitô, Đấng đã đổ máu mình ra cho chúng ta trên thập giá.

Chúng ta hãy ngoan ngoãn lắng nghe Người để biết ‘tái cống hiến’ tình yêu thươn g của Người cho tha nhân của chúng ta, nhất là những ai đang đau khổ và đang trải qua khốn khó. Đó là sứ vụ của hết mọi người môn đệ của Chúa Kitô, thế nhưng để thực hiện nó cần phải lắng nghe lời của Người và si6ng năng nuôi dưỡng mình bằng mình máu của Người. Chớ gì cuộc hành trình Mùa Chay, cuộc hành trình vào thời Giáo Hội sơ khai là cuộc hành trình gia nhập Kitô Giáo, hành trình tiến đến phép rửa và Thánh Thể, đối với chúng ta là thành phần đã lãnh nhận phép rửa, trở thành một ‘thời gian ‘Thánh Thể’ được chúng ta lợi dụng để hết sức sốt sắng tham dự vào hy tế của Thánh Thể.

Chớ gì Trinh Nữ Maria – vị sau khi chia sẻ với cuộc khổ nạn sầu thương của Người Con Thần Linh, đã cảm nghiệm thấy niềm vui phục sinh – đồng hành với chúng ta trong Mùa Chay này hướng về mầu nhiệm Phục Sinh là mạc khải cao cả của tình yêu Thiên Chúa.