“Một bước tiến quan trọng hướng tới t́nh trạng toàn cầu hóa t́nh đoàn kết”.
Hội Nghị Xă Hội Về Mỹ Châu Latinh và Khối Liên Hiệp Âu Châu lần đầu tiên được diễn ra tại Marid Tây Ban Nha hai ngày, Thứ Hai và Thứ Ba 13-14/5/2002. 150 tham dự viên gồm có các vị Hồng Y, Giám Mục, tu sĩ và giáo dân, được Các Hội Đồng Giám Mục Mỹ Châu và Âu Châu tổ chức. Bản đúc kết dài 6 trang của cuộc họp này sẽ được tŕnh bày với Các Vị Thủ Lănh Quốc Gia và Chính Quyền thuộc Khối Liên Hiệp Âu Châu, Mỹ Châu Latinh và nước Caribbean, trong cuộc Họp Thượng Đỉnh của thành phần này vào hai ngày Thứ Sáu và Thứ Bảy 17-18/5/2002, cũng tại cùng một địa điểm. Bản Đúc Kết Hội Nghị c̣n được kèm theo một bức thư ngỏ gửi ông Jose Maria Aznar, Thủ Tướng Tây Ban Nha kiêm đương kim Chủ Tịch Khối Liên Hiệp Âu Châu. Bốn điểm chính được bàn đến và nhấn mạnh trong bức thư ngỏ này như sau: 1) Hăy ưu tiên cho chiều kích xă hội trong việc phát triển về kinh tế; 2) Hăy chiến đấu chống lại băng hoại bằng việc cổ vơ một nền luân lư đạo đức về trách nhiệm trong lănh vực kinh doanh thương mại; 3) Hăy làm sao để có thể bảo vệ môi sinh bằng những phương tiện chính trị và pháp lư có hiệu lực; 4) Hăy kiến tạo nên những cơ cấu quản trị có khả năng đáp ứng những thách đố về vấn đề toàn cầu hóa làm tân tiến hóa quốc gia, những cơ cấu hội nhập từng miền và hợp tác chung thế giới, cùng với việc củng cố xă hội dân sự cho có công hiệu.
Đức Giám Mục Jorge Enrique Jiménez Carvajal (Colombia, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Nam Mỹ Châu CELAM) và Giám Mục Josef Momeyer (Đức, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Âu Châu) đă đề nghị thành lập “Những Ủy Ban Hy Vọng”, theo kiểu mẫu của Các Ủy Ban Chân Lư, để phát động những đường hướng nguyên thủy và mới mẻ trong việc hoạt động cho t́nh trạng phát triển chính đáng hơn ở Mỹ Châu Latinh. Hội Nghị này được khai mạc với ông José María Aznar, đương kim Chủ Tịch Hội Đồng Âu Châu, vị đă cho thành phần tham dự viên biết rằng: “Hiện tượng toàn cầu hóa không phải là một mối đe doạ mà là một cơ hội rất tốt… Âu Châu và Mỹ Châu Latinh có chung những giá trị như bảo vệ phẩm giá của con người và quyền tự do cá nhân… Việc phân biệt cũng như việc hợp tác là nguyên tắc chính trị và xă hội của lịch sử Âu Châu và Mỹ Châu Latinh và là một hệ thống phản ảnh đích thực những giá trị về dân chủ và tự do”. ĐHY Quốc Vụ Khanh Ṭa Thánh Angelo Sodano đă nhân danh ĐTC gửi một sứ điệp cho Hội Nghị, nhấn mạnh đến việc hội nhập theo miền ở cả Âu Châu lẫn Mỹ Châu Latinh phải là “một bước tiến quan trọng hướng tới t́nh trạng toàn cầu hóa t́nh đoàn kết”. Ông António Guterres, nguyên Thủ Tướng Bồ Đào Nha, nói rằng việc thân hữu giữa Mỹ Châu Latinh và Khối Liên Hiệp Âu Châu phải là việc đóng góp làm cho hệ thống quản trị hoàn cầu tốt đẹp hơn: “Nếu chúng ta có thể tạo được một cuộc liên hiệp chống lại nạn khủng bố th́ chúng ta phải có thể tạo được một cuộc liên minh quốc tế chống lại nạn nghèo khổ”.
Sứ Điệp của ĐTC gửi Hội Nghị Xă Hội Về Mỹ Châu Latinh và Khối Liên Hiệp Âu Châu
Hội Nghị Xă Hội Về Mỹ Châu Latinh và Khối Liên Hiệp Âu Châu lần đầu tiên được diễn ra tại Marid Tây Ban Nha hai ngày, Thứ Hai và Thứ Ba 13-14/5/2002, ở El Escorial Marid Tây Ban Nha, để thảo luận về chủ đề “Cùng Nhau Phục Vụ Công Ích Phổ Quát: Việc Đóng Góp của Giáo Hội”. Hội Nghị này được tổ chức bởi Ủy Ban Giám Mục của Hội Đồng Giám Mục Âu Châu (COMECE), Hội Đồng Giám Mục Mỹ Châu Latinh (CELAM), Hội Đồng Giám Mục Tây Ban Nha (CEE). Sau đây là sứ điệp được viết bằng Tiếng Tây Ban Nha (được Màn Điện Toán Zenit dịch sang Tiếng Anh và phổ biến ngày 13/5/2002) của ĐHY Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano gửi cho Hội Nghị nhân danh ĐTC.
Vatican Ngày 25/4/2002
Lord Cardinal,
1.- Tôi hân hoan gửi lời chào mừng thân ái của ĐTC đến những vị đại diện Các Giáo Hội riêng ở Mỹ Châu Latinh và Âu Châu, qui tụ lại ở San Lorenzo de El Escorial, để dự Hội Nghị Xă Hội, một hội nghị được đặt dưới sự bảo trợ của Hội Đồng Giám Mục Tây Ban Nha, Hội Đồng Giám Mục Mỹ Châu Latinh và Ủy Ban Các Giám Mục Cộng Đồng Âu Châu, với mục đích khảo sát theo như đề tài đề ra, đó là việc đóng góp của Giáo Hội vào việc hợp tác chung của Mỹ Châu Latinh với Khối Liên Hiệp Âu Châu cho công ích đại đồng.
Hội Nghị này là một sáng kiến đáng ca ngợi, và là một sáng kiến, trước hết, bộc lộ cho thấy cách thức Các Vị Thừa Kế Tông Đồ của Chúa Giêsu Kitô trở thành một mối hiệp thông hữu h́nh, cổ vơ “những hoạt động chung cho toàn thể Giáo Hội” (Lumen Gentium, 23), nhờ đó chứng tỏ cho tín hữu và toàn thể thế giới thấy được việc các vị hiệp nhất trong đức tin, cũng như trong việc phục vụ chung, để “soi sáng tất cả mọi người bằng ánh sáng của Chúa Kitô” (cùng nguồn vừa dẫn, 1).
2.- Những việc trao đổi đang phát triển ở các Giáo Hội riêng khác nhau chẳng những cho chúng ta hiểu biết hơn về chiều kích đại đồng của Giáo Hội, mà c̣n là một đường lối thích hợp cho thấy t́nh trạng liên thuộc sâu đậm càng ngày càng phát triển hơn giữa các dân tộc và các đại lục với nhau, một t́nh trạng liên thuộc mà hôm nay đây đang được thể hiện như là một tiến tŕnh toàn cầu hóa. Trong chiều hướng này, tôi xin ủng hộ các tổ chức hợp tác hiện nay của Qúi Huynh trong việc tiếp tục công việc của các Giáo Hội này bằng một tinh thần tham gia và hợp tác cao cả.
Hơn nữa, việc chọn nước Tây Ban Nha làm chủ quốc cho Hội Nghị này, một mảnh đất phong phú về lịch sử cũng như về nguồn gốc Kitô Giáo, phù hợp với việc tái khai mào cho những thắt kết giữa Mỹ Châu Latinh và Âu Châu. Việc sử dụng những thứ ngôn ngữ chung, như tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, những ngôn ngữ đă từng được dùng để phổ biến truyền thống Công Giáo chuyên biệt và mang truyền thống này đến cho tất cả mọi xứ sở ở lục địa Mỹ Châu, khiến cho những xứ sở Iberian này (biệt chú của người dịch: tức những xứ sở thuộc nhị quốc Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha này trước đây, hay những xứ sở nói tiếng của nhị quốc này) trở thành một chiếc cầu nối giữa hai miền lớn của thế giới.
Âu Châu, Thế Giới Cổ, và Mỹ Châu Latinh có cùng một đặc tính Kitô Giáo. Đây là một di sản cần phải được mạnh mẽ tái xác nhận vào lúc lịch sử đang mỗi ngày một khẩn trương t́m kiếm cho nhân loại cái ư nghĩa của cuộc sống cũng như t́m kiếm một chiều hướng dứt khoát cho việc hiện hữu của nhân loại.
3.- Điều đáng chú ư là Hội Nghị Xă Hội này đang diễn tiến chỉ cách có mấy ngày, ở cùng một địa điểm, trước Cuộc Họp Thượng Đỉnh của Các Vị Lănh Tụ Quốc Gia và Chính Quyền của Mỹ Châu Latinh cũng như của Khối Liên Hiệp Âu Châu nhóm họp, cho thấy rơ việc Giáo Hội chú trọng đến thế giới, nhất là đến giới chính trị, thành phần luôn mang sứ vụ cao cả trong việc phục vụ cho công ích. Chiều hướng được ấn định phục vụ cho công ích này chính là cái ch́a khóa ở trong tay của những con người nam nữ muốn dấn thân xây dựng cuộc sống xă hội, trong việc tái thiết một bầu khí tin tưởng lẫn nhau nơi thành phần công dân, song lại là một bầu khí, bởi những lư do khác nhau, dường như đang bị suy thoái nơi một số xứ sở của Quí Huynh.
Cuộc Họp Thượng Đỉnh của Các Lănh Tụ Quốc Gia và Chính Quyền này là một cơ hội thuận lợi để trao đổi những tư tưởng, tín liệu và dự án, đồng thời cũng là một hoàn cảnh rất tốt cho những thỏa thuận về các khía cạnh thương mại, tài chính, môi sinh, xă hội và chính trị, trong tương quan giữa Khối Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ Châu Latinh. Về phần ḿnh, Quí Huynh trong Hàng Giáo Phẩm thân mến, xin đừng lơ là với việc học hỏi nghiên cứu những vấn đề nóng bỏng đang ảnh hưởng tới sự công bằng xă hội, việc cổ vơ sự sống và gia đ́nh, việc bảo vệ nhân quyền, cũng như việc dấn thân chống lại khuynh hướng t́m ḿnh và băng hoại.
4.- Tôi cũng xin kêu gọi Qúi Huynh hăy chú ư tới sự kiện hội nhập theo miền bằng những hiệp ước và cơ cấu chung. Chúng ta phải hy vọng là tiến tŕnh hiện nay trong việc các dân tộc ở cùng một địa dư, có cùng văn hóa và ư hệ tương tự như nhau, tái ráp lại với nhau, sẽ là một giai đoạn quan trọng đối với “vấn đề toàn cầu hóa về t́nh đoàn kết” (xem Tông Huấn Giáo Hội Tại Mỹ Châu, 55).
Việc tái ráp lại với nhau này cần phải được thi hành bằng một tinh thần cởi mở với nhau và tôn trọng lẫn nhau đối với mỗi một xứ sở. Thật vậy, nếu chủ nghĩa quốc gia, một chủ nghĩa có những lúc không thể nào tránh được quá trớn, đă được thay thế bằng những tổ chức bao rộng hơn, được thiết lập để phục vụ cho những thành tŕ hết sức kiên cố bất khả phá hủy, th́ nhân loại chỉ được một chút lợi, t́nh đoàn kết không tăng phát nơi loài người, và t́nh trạng xuống cấp của thế giới tạo thành cũng không bớt đi.
Cần phải phát động một thứ văn hóa chân thật, một thứ văn hóa tin tưởng và một thứ văn hóa thực sự dấn thân hướng về kẻ khác, nhất là đối với thành phần nghèo khổ, để chống lại với thứ văn hóa sự chết, thứ văn hóa nghi ngại, thứ văn hóa loại trừ nhau.
5.- Đức Thánh Cha hứa cầu nguyện cho Quí Huynh để cuộc Hội Nghị được sinh hoa kết trái, khi đặt những việc làm của Hội Nghị này vào bàn tay từ ái của Rất Thánh Trinh Nữ Maria, Ngài ban Phép Lành Ṭa Thánh cho tất cả mọi tham dự viên.
Khi nói lên lời chào mừng nồng hậu của ḿnh với tất cả nghị viên và đoan hứa sẽ ở bên Quí Huynh về tinh thần, tôi muốn lợi dụng dịp này để lập lại với Quí Huynh, Lord Cardinal, về việc tôi tỏ ra chú trọng đến Quí Huynh kèm theo ḷng thành thực cảm mến của tôi đối với Quí Huynh trong Chúa Kitô.
Hồng Y Angelo Sodano,
Quốc Vụ Khanh của Đức Thánh Cha.
(Chuyển dịch: Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL)