DIỄN BIẾN GIỮA GIÁO HỘI CHÍNH THỐNG NGA

VÀ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO RÔMA

2002

Bốn Tân Giáo Phận – Trục Xuất Thừa Sai – Vấn Đề Dụ Giáo

- Không Được Giảng Đạo - Không tiếp Giáo Hoàng

 

11/2/2002 Thứ Hai.

ĐTC thành lập thêm bốn giáo phận mới ở Nga:

“Những người Công Giáo ở Nga cũng được chăm sóc về mục vụ và cơ cấu giống như người Chính Thống Nga được hưởng khi sống ở Tây Phương vậy”. Đó là Tổng Giáo Phận Mẹ Thiên Chúa ở Moscow, dưới quyền lãnh đạo của TGM Tadeusz Kondrusiewicz; Giáo Phận Thánh Clêmentê ở Saratow, được cai quản bởi GM Clemens Pickel; Giáo Phận Chúa Kitô Biến Hình ở Novosibirsk, được cai quản bởi GM Joseph Werth; và Giáo Phận Thánh Giuse ở Irketsk, được cai quản bởi GM Jerzy Mazur.

Phát ngôn viên của Tòa Thánh là ông Joaquín Navarro-Valls cho biết lý do và ý nghĩa của việc ĐTC quyết định này như sau: “Đây là một quyết định hành chánh bình thường để đáp ứng với nhu cầu cải tiến việc chăm sóc về mục vụ cho các người Công Giáo sống ở một miền rộng lớn đó, như họ đã nhiều lần yêu cầu”. Để đáp lại những cáo buộc của Giáo Hội Chính Thống Nga về quyết định này của ĐTC, vị phát ngôn viên này đã giản dị cho biết là quyết định này cần phải có là vì “cũng cùng một quan tâm mục vụ đã khiến Giáo Hội Chính Thống Nga thiết lập các giáo phận và các cơ cấu tổ chức khác cho tín hữu sống ngoài lãnh thổ truyền thống của họ. (chẳng hạn như ở Vienna, Berlin và Brussels). Những người Công Giáo ở Nga cũng được chăm sóc về mục vụ và cơ cấu giống như người Chính Thống Nga được hưởng khi sống ở Tây Phương vậy”.

Vị phát ngôn viên này còn cho biết thêm là người Công Giáo chẳng những tôn trọng mà còn nâng đỡ công việc của Giáo Hội Chính Thống Nga về phương diện vật chất nữa. Chẳng hạn, trong thập niên vừa qua, nhóm Trợ Giúp Giáo Hội Túng Thiếu đã ủng hộ 17 triệu Mỹ kim cho Giáo Hội Chính Thống Nga. Chính quyền Nga không thấy ngăn trở gì trong việc quyết định này của ĐTC. Hơn thế nữa, là một phần tử trong Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu (OSCE: the Organization for Security and Cooperation in Europe), Nga đã ký vào Bản Văn Kiện Vienna, số 16, đoạn 4 như sau: “Các quốc gia tham dự viên sẽ tôn trọng quyền lợi của các cộng đồng tôn giáo trong việc họ tổ chức theo cơ cấu phẩm trật và hiến định của mình”. ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Cổ Vỡ Hiệp Nhất Kitô Giáo sẽ viếng thăm Tòa Thượng Phụ Moscow vào ngày 21-22/2 tới đây.

15/5 Thứ Tư

Dự Thảo Cấm Đạo Công Giáo ở Nga không thành

Bản dự thảo tính đệ trình lên Tổng Thống Vladimir Putin này để không cho phép Giáo Hội Công Giáo tồn tại ở Nga đã không nhận được đủ số phiếu cần thiết. Số phiếu ủng hộ dự thảo bởi Viktor Alksnis này đã không chiếm đủ số phiếu (trong số 169 vị tham dự) cần thiết để được quốc hội chấp thuận, dù chỉ có 37 vị chống lại dự thảo này, 4 vị bỏ phiếu trống. Tác giả của bản dự thảo này tái trách móc Giáo Hội Công Giáo đã coi quốc gia của ông như “là một sa mạc về tinh thần” và tìm cách “áp đặt ý định của mình trên quốc gia Nga Sô”. Trong khi đó, vào ngày 11/2/2002, về việc thiết lập 4 giáo phận ở Nga, Tòa Thánh Vatican đã tuyên bố là mục tiêu duy nhất là để đáp lại nhu cầu thiêng liêng cho người Công Giáo ở xứ sở này, một nhu cầu liên quan đến quyền tự do tôn giáo của họ, chứ không phải cố ý “dụ giáo” (chiêu mộ tín đồ).

19/4 Thứ Sáu

Phản Ứng của Tòa Thánh Rôma về vụ trục xuất giám mục ở Nga

Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh cho biết vị giám mục bị trục xuất được đề cập đến trong lời tuyên cáo trên đây vào đêm Thứ Sáu 19/4: “Ngài bị trục xuất khỏi lãnh địa Liên Bang Nga và bắt phải bay về Krakow nguyên xứ của ngài… mà không được cho biết lý do về việc hành sử này. Bộ Nội Vụ của Tòa Thánh và đại diện giáo hoàng ở Moscow lập tức khiếu nại đến các nhà cầm quyền Nga, đòi trả lời cho sự việc ấy cũng như đòi phải phục hồi chiếu khán nhập cảnh cho vị giám mục này”. Bộ Nội Vụ của Tòa Thánh cũng họp với Vitaly Litvin, vị lãnh sự Liên Bang Nga ở Vatican, nhưng vị lãnh sự này bày tỏ ông không hề hay biết gì cả. Tòa Thánh Vatican cho biết những gì “đã xẩy ra cho Giám Mục Mazur, một ít ngày sau việc trục xuất linh mục Ý là Cha Stefano Caprio, thuộc giáo xứ Mân Côi ở Vladimir và Ivanovo, nói lên cho thấy tình trạng trầm trọng vi phạm đối với những quyết tâm của thẩm quyền Nga, thành phần đã ký vào văn bản đúc kết của Hội Nghị về An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu vào Tháng Giêng năm 1989”. Trong khoản 16 của bản văn kiện này, các ký kết nhân đã quyết tâm tôn trọng quyền lợi của các cộng đồng tôn giáo trong việc “chọn lựa, chỉ định và thay thế nhân viên của mình theo nhu cầu và những qui định đàng hoàng của họ”. Vị Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí của Tòa Thánh kết thúc lời phát biểu của mình bằng việc đòi hỏi phải “xét lại nguyên tắc đã được chấp nhận và phải sớm cho Giám Mục Mazur trở về với tín hữu của mình ở Miền Đông Siberia”.

Nói với Đài Phát Thanh Vatican, vị giám mục 48 tuổi cho biết: “Tôi lấy làm lạ vì không được cắt nghĩa gì hết. Ở phi trường, tôi được cho biết là quyết định này từ cấp trên, họ không biết gì cả; họ chỉ biết rằng tôi không được phép nhập cảnh thế thôi”. Việc trục xuất Cha Caprio và Giám Mục Irkutsk khiến cho 250 linh mục hầu hết là ngoại quốc ở Nga đang tỏ ra lo ngại. Đó là lý do trong bản tuyên cáo của ĐTGM chủ tịch hội đồng giám mục Nga đã viết: “Giới Công Giáo Nga đang suy nghĩ xem sẽ tới phiên ai đây và tình trạng này sẽ kéo dài đến bao lâu. Có hay chăng các thứ bảo đảm về quyền tự do lương tâm theo hiến định và quyền có chủ chiên cho mình, bao gồm cả quyền được mời những vị chủ chiên ấy từ nước ngoài vào, cũng có công hiệu nữa, vì phải nhớ rằng, qua 81 năm trường, Giáo Hội Công Giáo tại Nga không có cơ hội để tự huấn luyện và truyền chức linh mục cho mình?”.

Tuần vừa qua, cuộc vận động của Russia Duma với Tổng Thống Vladimir Putin để đóng 4 giáo phận Công Giáo, do ĐTC Gioan Phaolô II vừa thiết lập, đã bị thất bại. Cuộc vận động này cho rằng: “Phải cấm chỉ những hoạt động của Giáo Hội Công Giáo ở Nga, vì nó tiêu biểu cho mối đe dọa tính cách hiệp nhất của Nga”, ở chỗ, khối Công Giáo có ý “áp đặt ý muốn của mình rên dân tộc chúng ta” như thể xứ sở này chỉ là “một sa mạc thiêng liêng”.

Thứ Bảy 20/4

Bản tuyên cáo của Giáo Hội Công Giáo tại Nga về Quyền Tự Do Tôn Giáo

ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Công Giáo ở Liên Bang Nga Sô, đã ban hành lời tuyên cáo sau đây vào ngày Thứ Bảy 20/4 tại Thụy Sĩ:

“Những biến cố trong những tháng vừa qua cho thấy rằng có một cuộc vận động được tổ chức để chống lại Giáo Hội Công Giáo ở Nga Sô.

Hôm qua, ở phi trường Moscow Sheremetjevo-2, Giám Mục Jerzy Mazur, đấng bản quyền của Giáo Phận Thánh Giuse ở Irkutsk, đã bị cúp chiếu khán nhập cảnh có công hiệu tới tháng Giêng năm 2003 một cách ngang nhiên không một lời cắt nghĩa lý do tại sao. Là một người gốc Balan, ngài đã nhiều lần yêu cầu chính quyền ban cho ngài quyền công dân Nga, hay tối thiểu được phép làm thường trú nhân, nhưng bao giờ cũng bị chối từ. Hai tuần trước đây, chiếu khán nhập cảnh của một vị linh mục người Ý cũng bị cúp đi tương tự như vậy. Các vị linh mục ngoại quốc càng ngày càng gặp khó khăn hơn trong việc hoàn thành những dấn thân mục vụ của các vị.

Những vị đại diện chính quyền cũng có hành động tương tự đặc biệt nhắm đến chỗ chống lại thành phần công dân theo đức tin Công Giáo, thành phần đã không được có các vị chủ chăn của mình, giờ đây lại cũng chẳng có lấy được một vị giám mục.

Giới Công Giáo Nga đang suy nghĩ xem sẽ tới phiên ai đây và tình trạng này sẽ kéo dài đến bao lâu. Có hay chăng các thứ bảo đảm về quyền tự do lương tâm theo hiến định và quyền có chủ chiên cho mình, bao gồm cả quyền được mời những vị chủ chiên ấy từ nước ngoài vào, cũng có công hiệu nữa, vì phải nhớ rằng, qua 81 năm trường, Giáo Hội Công Giáo tại Nga không có cơ hội để tự huấn luyện và truyền chức linh mục cho mình? Có thật chính quyền coi họ là thành phần dân chúng thứ yếu hay chăng? Phải chăng lại tái diễn thời điểm bách hại đức tin? Thành phần Công Giáo của xứ sở chúng ta sẽ đi về đâu?

Việc đáng trách đặc biệt là sự im lặng của các tổ chức Nga và quốc tế lo việc bảo vệ nhân quyền, những tổ chức được kêu gọi để bảo vệ quyền lợi của các tôn giáo thiểu số, cùng với sự im hơi lặng tiếng nơi phần vụ của Thẩm Quyền Tài Phán có nhiệm vụ xem xét coi luật lệ có được tôn trọng hay chăng. Cho đến nay mới chỉ có phản ứng của phân bộ Nga trong Hiệp Hội Quốc Tế bảo vệ Tự Do Lương Tâm mà thôi.

Việc trục xuất một vị giám mục Công Giáo chưa từng vi phạm bất cứ luật lệ hiện hành nào là việc vượt ra ngoài tất cả những giới hạn có thể nghĩ tưởng nơi những mối liên hệ dân sự giữa chính quyền và giáo hội.

Với những cảm nhận hết sức quan ngại này, chúng tôi muốn nói lên việc chúng tôi cương quyết chống lại những vi phạm hiến quyền của Người Công Giáo Nga Sô. Hội Đồng Giám Mục Công Giáo của Liên Bang Nga xin ngỏ lời cùng các cơ cấu của chính quyền Liên Bang Nga, nhất là với Tổng Thống Vladimir Putin trong khả năng bảo vệ Hiến Pháp của ngài, với các cơ cấu thuộc Thẩm Quyền Tài Phán, cũng như với các tổ chức Nga và các tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ quyền lợi của con người cũng như của đoàn thể, để kêu gọi quí vị hãy tái thiệt lập công lý, bảo vệ quyền tự do tôn giáo, và không được kỳ thị chống lại người Công Giáo Nga Sô.

TGM Tadeusz Kondrusiewicz,
Tổng Giáo Phận Moscow
Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Nga,
Moscow – Lugano, 20/4/2002.

1/6 Thứ Bảy

Tổng Thống Bush với tình hình Công Giáo tại Nga

Theo tờ Washington Times tường trình, trong cuộc viếng thăm Nga Sô vừa qua, Tổng Thống Bush đã gặp riêng ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz, vị lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo ở Nga, và tỏ ra thông cảm với tình hình Công Giáo tại Nga lúc này. ĐTGM cho biết: “Có người… nói với tôi rằng vị tổng thống này muốn gặp riêng tôi. Khi Tổng Thống Bush bước vào phòng, những lời đầu tiên của ông là ‘Quí vị đang gặp rắc rối phải không?’. Tôi hiểu liền ông đã được cho biết về tình hình hiện nay của Giáo Hội Công Giáo ở Nga”, ĐTGM cho tờ báo này biết như thế. Tổng Thống Bush nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc biệt lập giữa giáo hội và chính quyền, và nói tất cả mọi tôn giáo phải được hưởng những quyền lợi như nhau: “nói rõ là những quyền lợi này không được căn cứ vào luật lệ của nguyên loài người thôi, mà vào thứ luật lệ đã được Thiên Chúa trao phó cho loài người này”. ĐTGM cho biết thêm: “Tổng Thống Bush đã hứa với tôi rằng ông sẽ lên tiếng về vấn đề tự do tôn giáo với Tổng Thống Putin”.

23/6 Chúa Nhật

Lời ĐTC Kêu Gọi Tổng Thống Nga Putin Chưa Được Trả Lời

ĐTGM Jean-Louis Tauran, Bộ Trưởng Ngoại Giao của Tòa Thánh, đã nói với Đài Phát Thanh Vatican là Tổng Thống Nga không cho biết lý do tại sao lại đột nhiên trục xuất Đức Giám Mục Jerzy Mazur thuộc Giáo Phận Thánh Giuse ở Irkutsk ngày 19/4 vừa rồi. Tổng Thống không hề nhắc đến vấn đề này khi ông ở Rôma ngày 28/5 khi Nga họp với khối NATO. ĐTC đã gửi riêng cho Tổng Thống này một lá thư đề ngày 8/5, và gặp riêng ĐGM Mazur ngày 15/6 vừa rồi. Sau đây là mấy câu phỏng vấn với ĐGM Bộ Trưởng Ngoại Giao của Tòa Thánh:

Vấn     Ngài có thể phê phán về việc trục xuất Giám Mục Mazur chăng? Lý do là gì?

Đáp … Vào lúc này đây không ai có thể nói cho chúng ta biết lý do nào đã đưa đến biện pháp đó. Hiển nhiên đó là một quyết định quan trọng.

Vấn     Phản ứng của Tòa Thánh Vatican ra sao trong vụ này?

Đáp     Đối diện với tình trạng này, Tòa Thánh Vatican đã thực hiện hai điều. Trước hết, vào ngày 20/4, tôi đã viết một bức thư gửi cho ông Igor Ivanov, Bộ Trưởng Ngoại Giao của Liên Bang Nga Sô, để bày tỏ sự hết sức ngỡ ngàng của chúng tôi về quyết định đó, cũng như để xin ông cho biết lý do đã khiến cho cơ quan thẩm quyền di dân thực hiện một biện pháp như vậy.

Vấn     Vậy thẩm quyền Nga Sô đã đáp lại ra sao?

Đáp     Cho tới ngày hôm nay tôi vẫn chưa nhận được hồi báo nào từ ông Ivanov cả, ĐGH đã viết riêng cho tổng thống Putin một bức thư để hỏi ông về cùng một vấn đề: đó là yêu cầu ông hãy đích thân can thiệp vào vụ này để một vị mục tử, theo quan điểm của chúng tôi, vẫn tỏ ra quảng đại và trung thành, có thể trở lại với cộng đồng Công Giáo ở miền đất rộng lớn thuộc Liên Bang Nga Sô ấy. Tổng Thống Putin cũng vẫn chưa trỏ lời cho ĐGH. Bức thư của Ngài đề ngày 8/5.

Vấn     Trường hợp không được trả lời về hai bức thư như vậy thì chúng ta có bị đụng độ gì về vấn đề ngoại giao hay chăng?

Đáp     Tôi không thích kiểu nói “bị đụng độ gì về vấn đề ngoại giao”. Tôi tin vào những gì tôi nói trong lá thư tôi gửi cho Bộ Trưởng Ivanov, đó là Liên Bang Nga Sô đã công nhận bản văn kiện đúc kết của Hội Nghị Vienna về Việc An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu, một văn kiện đề ngày 1/1989. Ở trang đầu tiên của bản văn kiện, Đoạn 7 nói rằng các quốc gia tham dự viên, tất nhiên có Nga, “sẽ tôn trọng quyền lợi của các cộng đồng tín hữu cũng như của các quốc gia tham dự viên, trong việc thiết lập và giữ cho những nơi chốn thờ phượng hay hội họp được tự do sử dụng; trong việc tự tổ chức lấy theo các đặc tính riêng biệt của mình; trong việc chọn lực, bổ nhiệm và thay thế nhân viên của mình theo nhu cầu và qui chế của mình, cũng như trong việc tôn trọng những hiệp ước được thiết định giữa họ và quốc gia”. Bởi thế, tôi tin rằng Liên Bang Nga Sô sẽ trung thành với những quyết tâm đã lãnh nhiệm trước cộng đồng quốc tế.

5/7 Thứ Sáu

Bùng nổ mới giữa Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga và Giáo Hội Công Giáo Rôma về Vấn Đề Dụ Giáo (Proselytism)

Tòa Thượng Phụ Chính Thống Moscow lại tố cáo những người Công Giáo dụ giáo ở lãnh thổ Nga Sô, cho rằng kể cả những người không tự nhận mình là người có tín ngưỡng cũng hướng chiều về Chính Thống Giáo. Trong bức thhư gửi cho ĐHY Walter Kasper và TGM Tadeusz Kondrusiewicz, Tổng Giám Mục Kirill ở Smokensk và Kaliningrad, vị có trách nhiệm liên lạc ngoại giao của Giáo Hội Chính Thống Nga Sô đã nhận định rằng: “Những nhà truyền giáo Tây Phương lợi dụng mảnh đất chúng ta đã làm cho mầu mỡ”. Bức thư này được căn cứ vào 15 văn kiện về “những hoạt động dụ giáo của những tổ chức Công Giáo ở Nga” là lãnh thổ được Giáo Hội Chính Thống coi là của riêng họ. Những người Công Giáo Nga và Tòa Thánh Vatican đã luôn luôn cắt nghĩa là hoạt động truyền giáo của Giáo Hội không nhắm đến tín đồ Chính Thống mà là đến những ai chưa biết đến Phúc Âm mà thôi. ĐTGM Kondrusiewicz đề nghị là Chính Thống và Công Giáo bàn lại với nhau về ý nghĩa của chữ “dụ giáo”. Trong khi đó, chính phủ Nga, cách riêng Tổng Thống Putin, vẫn chưa trả lời gì với Tòa Thánh và Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II về vụ Đức Giám Mục Jerzy Mazur giáo phận Thánh Giuse ở Irkutsk Đông Siberia vào Tháng Tư vừa rồi.

Bức thư của ĐTGM Kirill không đề cập gì đến sự kiện ĐGM Jerzy bị cúp giấy thông hành, mà chỉ đưa ra “những chứng cớ” “dụ giáo” của ngài mà thôi. Chứng cớ thứ nhất, ngài là tu sĩ của Hội Dòng Ngôi Lời, một hội dòng “phạm lỗi” vì cổ võ những hoạt động cho đám vị thành niên và giới trẻ ở Moscow. Chứng cớ thứ hai, cũng theo bức thư này, ĐGM Jerzy đã học truyền giáo tại Đại Học Gregorian ở Rôma, “với một thứ huấn luyện như thế là để phát động việc truyền giáo trên một bình diện rộng lớn”. Chứng cớ dụ giáo thứ ba, theo bức thư này, đó là hoạt động “an sinh” của các hội dòng Công Giáo hiện đang ở Nga, như Dòng Đaminh, Dòng Tên, Dòng Thừa Sai Thánh Gia, và Dòng Con Đấng Quan Phòng Thần Linh. Sự hiện diện của tất cả những hội dòng này đều được coi như bất lợi: “Ở Nga hiện nay, với con số người Công Giáo như vậy không cần đến sự hiện diện đông đảo của các cộng đồng này”. Chứng cớ thứ tư là Dòng Thừa Sai Bác Ái của Mẹ Têrêsa Calcutta, bức thư nhận định: “Ở nhà của mình tại Moscow, họ đem trẻ em ở ngoài đường phố về để qui phục chúng theo Công Giáo”.

Sau khi đọc xong bức thư tố cáo này của Giáo Hội Chính Thống, ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz đã than lên rằng: “Chẳng có gì là mới mẻ cả! Giờ đây chúng ta đã bị tấn công quen rồi, thế nhưng lòng mong ước đối thoại trao đổi của chúng ta vẫn không gặp trở ngại gì cả”. ĐTGM Tadeusz cho biết ngài có ý định gửi cho Đức Thượng Phụ Alexy II một bức thư: “Tôi xin nêu lên một dự phóng, đó là Công Giáo và Chính Thống chúng ta hãy cùng nhau ngồi xuống để xác định trắng đen về vấn đề dụ giáo, thế nào là dụ giáo và thế nào là không dụ giáo. Nếu chúng tôi có thể hiểu nhau tối thiểu về điểm này thì sau này sẽ đỡ phức tạp hơn hiện nay. Tôi biết và cảm phục nhiều cá nhân của tòa thượng phụ, và tôi biết rằng họ cởi mở và nhân nhượng, như vẫn tỏ ra cho thấy qua việc hợp tác bình thường ở nhiều thành phố”.

9/7 Thứ Ba

Phản Ứng của Tòa Thánh về Bức Thư Tố Cáo của Giáo Hội Chính Thống Nga

ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Cổ Động Hiệp Nhất Kitô Giáo, một trong hai vị đã nhận được thư của Giáo Hội Chính Thống Nga về vấn đề những chứng cớ cho thấy Giáo Hội Công Giáo Rôma đang thực hiện việc dụ giáo ở Nga, đã tỏ thái độ hết sức tích cực về bức thư này. Trong một cuộc phỏng vấn được Đài Phát Thanh Vatican phổ biến hôm Thứ Ba 9/7/2002, ĐHY Chủ Tịch Người Đức này cho biết, một khi việc phàn nàn đã đi vào chi tiết rõ ràng thì vấn đề nói chuyện với nhau mới dễ dàng hơn. ĐHY tin rằng những lời lẽ tố cáo trong bức thư chỉ là kết quả của việc hiểu lầm mà thôi. Bởi thế, ĐHY cho biết ngài có ý định mới ĐTGM Kirill, Vị phụ trách ngoại giao của Giáo Hội Chính Thống Nga đồng thời cũng là tác giả của bức thư này đến Vatican để nói chuyện.

“Từ tháng Hai đến nay không hề có một trao đổi trực tiếp nào với Tòa Thượng Phụ Moscow cả. Giờ đây chúng ta nhận được bức thư này, đó là dấu cho thấy chúng ta có thể tiếp tục đường lối trao đổi vậy. Theo quan điểm của tôi, một điểm tích cực nữa là những cái mà bức thư nêu lên về vấn đề dụ giáo được gọi là các chứng cớ cụ thể. Chúng tôi đã có một yêu cầu đặc biệt, đó là ‘xin chứng dẫn cho thấy những tố giác này, thì chúng ta mới có thể nói chuyện về những sự kiện được đề cập tới’. Vậy điều này đã xẩy ra, nên chúng tôi hy vọng là chúng tôi lại có thể tiếp tục bắt đầu trao đổi. Chúng tôi biết rằng đầy là một việc làm khó khăn và lâu dài, nhưng ít là chúng ta có thể bắt đầu lại cái đã”.

Trong bức thư có nói đến vấn đề ở Nga Sô, cho dù có tín ngưỡng hay không có tín ngưỡng, dân chúng đều bị ảnh hưởng của Chính Thống Giáo. ĐHY Chủ Tịch cho biết, Ngành lập pháp của Liên Bang Nga Sô đề cập đến 4 tôn giáo rõ ràng là Chính Thống Giáo, Phật Giáo, Do Thái Giáo và Hồi Giáo.

“Như thế có nghĩa là Nga Sô không phải là một quốc gia Chính Thống Giáo. Giáo Hội Công Giáo cũng có những gốc rễ lịch sử tại xứ sở này. Trong thời đoạn của triều đại Czars, đã có những Người Công Giáo và các giáo phận rồi. Giờ đây Giáo Hội của chúng ta đã vươn dậy phục hồi và Giáo Hội này có quyền được hiện hữu. Nếu một người Chính Thống hay vô tín ngưỡng muốn trở thành một người Công Giáo thì chúng ta không được loại trừ họ: Đó là vấn đề tự do tôn giáo”.

Về vấn đề dụ giáo, ĐHY cho biết Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Nga sẽ nói đến từng trường hợp tố giác này:

“Chúng có thể nói rằng những sự kiện đó hầu như không có lý tí nào. Chẳng hạn, một hội dòng nữ giới được gọi là ‘Thừa Sai Thánh Tâm’, với tên gọi có chữ ‘thừa sai’, không phải là dấu hiệu chứng tỏ để bị tố là dụ giáo. Chính Giáo Hội là truyền giáo, nhưng Giáo Hội không dụ giáo. Nhiều sự kiện không hợp lý, nhưng dầu sao cũng đưa đến việc có thể trao đổi với nhau. Tòa Thánh có chủ trương rõ ràng với Giáo Hội Chính Thống Nga. Chúng tôi muốn đối thoại, chúng tôi muốn hợp tác, chúng tôi phủ nhận vấn đề dụ giáo, chúng tôi muốn thực hiện việc đại kết, chúng tôi muốn thực hiện việc mục vụ cho những người Công Giáo của chúng tôi”.

16/7 Thứ Ba

Nhà thần học Chính Thống Giáo với việc Giáo Hội Chính Thống Nga tố cáo Giáo Hội Công Giáo

Olivier Clement, nhà thần học Chính Thống Giáo người Pháp, qua cuộc phỏng vấn của cơ quan Religious Information Service, cho biết lý do thực sự khiến Giáo Hội Chính Thống Nga phản ứng như thế là vì “Nga Sô hiện nay đang thu mình lại, cho dù Nga đang thực sự phục hồi về lãnh vực kinh tế cũng như về phương diện tâm lý. Trong khi đó tổng thống Putin đang nỗ lực để củng cố hạ tầng dân chúng. Đó là lý do tại sao ông ta coi việc nâng đỡ Giáo Hội Chính Thống là quan trọng, như lập lại một Nga Sô trước kia, khi mà giáo hội và quốc gia đồng hóa với nhau”. Nhà thần học này tin rằng việc Tòa Thánh thiết lập 4 giáo phận ở Nga Sô trong năm nay đã gây trở ngại cho việc đối thoại với Giáo Hội Chính Thống. “Phải nhớ rằng ở Nga Sô ý nghĩ về quốc gia và vai trò của Giáo Hội có một liên hệ hết sức mật thiết với nhau. Theo lịch sử, Giáo Hội Chính Thống gắn liền với đời sống quốc gia. Đó là lý do tại sao việc thiết lập 4 giáo phận Công Giáo ở lãnh thổ Nga đã bị thượng phụ ở Moscow coi như là một cuộc lấn lướt của Tây Phương”. Để thắng vượt tình trạng hiện nay, cần phải chờ “một thế hệ khác nơi thành phần trí thức Kitô Giáo Nga Sô cũng như một cuộc canh tân hàng giáo phẩm, một việc đã được bắt đầu… Tôi chưa thấy cơ hội ngắn hạn trong vấn đề đối thoại ở tầm cấp chính thức giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo ở Nga. Thế giới Công Giáo chưa trải qua tình trạng bị đàn áp chuyên chế như Giáo Hội Chính Thống Nga, một tình trạng chuyên chế đàn áp đồng thời cũng làm nẩy sinh nơi Giáo Hội Chính Thống Nga cái cảm thức yếu thế và thắng thế. Công Giáo Tây Phương được coi như thông minh hơn, trí thức hơn, hấp dẫn hơn, và vì thế, có thể thu hút nhiều người hơn, nhất là thành phần trí thức, nếu để cho Công Giáo Tây Phương vững mạnh. Giáo Hội Chính Thống Giáo muốn tránh không cho sự kiện này xẩy ra”.

18/7 Thứ Năm

Nga hủy bỏ Chiếu Khán Nhập Cảnh của một Mục Sư Tin Lành

Mục sư Aleksei Ledyayev phục vụ ở Latvia, theo Keston News Service loan tin, đột nhiên không còn được hưởng chiếu khán nhập cảnh từ hôm mùng 7 tháng 6 nữa, khi vị mục sư này đến vùng Baltic không thuộc đất Kaliningrad. Vị mục sư cho biết ông vẫn không hiểu tại sao ông lại lọt vào sổ đen nhập cảnh của Nga Sô như vậy. Thật ra, người dịch bản tin này trộm nghĩ, theo tình hình cho thấy thì người ta có thể suy đoán như sau: thứ nhất, vì Nga Sô chủ trương chỉ có Chính Thống Giáo và coi tôn giáo này là quốc giáo, ngoài ra không còn tôn giáo nào khác; thứ hai, theo chiều hướng này, vì đã cúp giấy chiếu khán nhập cảnh của các giới chức Công Giáo ngoại quốc là ĐGM Jerzy Mazur và Cha Stefano Caprio thì cũng phải thực hiện với các tôn giáo khác nữa. Mục sư Ledyayev là một người sắc dân Nga, đã chuyển từ Kazakhastan tới Riga từ khi kết thúc giai đoạn Soviết. Ông là một một mục sư thâm niên của Giáo Hội Tân Hệ New Generation Church, một tổ chức có tất cả 150 địa điểm thờ phượng khác nhau trên thế giới. Như hằng trăm ngàn người sắc dân Nga ở Latvia, ông đã bị chính phủ Nga khước từ quyền công dân Latvia song được thường trú ở đó. Các vị mục sư và lãnh đạo Giáo Hội Tân Hệ này ở Nga đã gửi cho các giới chức chính quyền, kể cả Tổng Thống Vladimir Putin và Bộ Trưởng Ngoại Giáo Igor Ivanov, vẫn chưa được trả lời, giống hệt như trường hợp đối với Giáo Hội Công Giáo vậy.

31/7 Thứ Hai

Tòa Thượng Phụ Moscow tuyên bố không chấp nhận quyền/việc rao giảng của Giáo Hội Công Giáo

Qua Phân Bộ Liên Hệ Ngoại Vụ Giáo Hội, tòa thượng phụ của Giáo Hội Chính Thống Nga Sô đã cho biết nhận định của họ về phản ứng của Giáo Hội Công Giáo đối với việc họ tố cáo Giáo Hội Công Giáo thực hiện việc dụ giáo như sau. Trong những bức thư của mình, như của ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Về Việc Cổ Động Hiệp Nhất Kitô Giáo, cũng như của ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz ở Moscow:

“Các vị chức phẩm Công Giáo đã nhấn mạnh đến việc Giáo Hội này được quyền rao giảng Phúc Âm cho tất cả mọi dân tộc. Giáo Hội Chính Thống Nga Sô không chấp nhận vai trò ấy. Chúng ta biết rằng, căn cứ vào kinh nghiệm của những năm mới đây, chủ trương như thế nghĩa là họ muốn nhắm đến việc truyền giáo để lôi kéo nhiều người bao nhiêu có thể trở lại Công Giáo, bao gồm cả những ai thuộc về Chính Thống Giáo, thành phần được rửa tội cũng như theo truyền thống quốc gia và văn hóa. Tất cả những sự kiện này chẳng những gây rắc rối cho việc đối thoại với Vatican cũng như với cả các tổ chức Giáo Hội của Vatican ở Nga và ở các nước khác thuộc khối thịnh vượng chung, mà còn làm cho việc đối thoại này thất bại ngay từ đầu nữa. Thậm chí mối liên hệ giữa hai Giáo Hội còn bị sứt mẻ trầm trọng hơn nữa bởi việc Vatican quyết định thiết lập các giáo phận mới trong những miền thuộc nước Ukraine là nơi theo lịch sử vốn thuộc về Chính Thống Giáo. Những dự định chuyển vai trò lãnh đạo của Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp ở Ukraine từ Lviv đến Kiev và thiết lập tòa thượng phụ của mình ở đó cũng là một vấn đề gây rắc rối không ít”.
 

 

Nga lại hủy bỏ Giấy Thông Hành để loại linh mục Công Giáo ngoại quốc khỏi Nga cuối tháng 8/02.

Sau trường hợp của Đức Giám Mục Jerzy Mazur và Linh Mục Ý Stefano Caprio, đến lượt Cha Stanislav Krajnak, người Slovak, vị đã làm việc hai năm qua ở tỉnh Yaroslavl, 280 cây số (tức 175 dặm) đông bắc Moscow. Vị linh mục này sẽ phải rời Nga vào cuối Tháng Tám này, khi giấy thông hành của ngài hết hạn. Vị thư ký của Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Nga là Cha Igor Kovalevsky đã nói với Keston News Service rằng Bộ Ngoại Giao Nga không hề giải thích gì cả về việc từ chối không cấp chiếu khán nữa, giống như những trường hợp trước đây. Cha Kovalewsky nói rằng trước đây, trong năm nay, Cha Krajnak đã bị từ chối không được cấp chiếu khán đến Kazakhstan. Cha Krajnak muốn trở về Slovakia bằng xe lửa qua ngả Belarus sau khi chiếu khán nhập cảnh của ngài hết hạn, nhưng chiếu khán chuyển tiếp Belorussian cũng bị từ chối. Cha Kovalevsky nói rằng: “Điều này làm cho chúng ta nghĩ rằnhg Cha Stanislav ở trong sổ đen đặc biệt của các vị linh mục Công Giáo mà họ đang cố gắng tống ra khỏi Nga”.

 

Thứ Năm 22/8

 

Phật Tử Xuống Đường Phản Đối Chính Quyền Nga Không Cho Đức Dalai Lama Nhập Cảnh;

Những Trường Hợp Duy Ngã Độc Tôn Đạo Giáo Ở Các Nơi.

Hôm nay, 22/8 Thứ Năm, trước Bộ Ngoại Giao Nga, có khoảng 150 phật tử xuống đường phản đối việc chính quyền Nga không chịu cấp chiếu khán nhập cảnh cho Đức Dalai Lama, vị muốn thăm các nước cộng hòa Buriatia, Tuva và Kalmukia, là những nơi có cả triệu tín đồ Phật Giáo sinh sống. 35 người đã bị đem vào trạm cảnh sát và 2 trong số ở trạm cảnh sát này được trưởng ty công an là Leonid Safonov cho biết rằng quyết định này là “do cấp trên”. Các nhà lãnh đạo Phật Giáo gần đây đã viết thư cho Tổng Thống Putin để xin ông cho phép vị cầm đầu tôn giáo và chính trị Tibetan thực hiện chuyến đi này. Các quan sát viên cho biết rằng quyết định không cấp giấy nhập cảnh cho Đức Dalai Lama lần này là lần thứ hai trong hai năm, vì Moscow cương quyết không muốn gây tổn thương đến những mối liên hệ về chính sách và kinh tế với Trung Hoa. Thủ Tướng Nga là Kikhail Kasyanov hiện đang kết thúc chuyến viếng thăm Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo Phật Giáo bày tỏ niềm hy vọng là sau chuyến viếng thăm của Kasyanov thì Điện Cẩm Linh sẽ cho phép Đức Dalai Lama thăm xứ sở này. Lần cuối cùng ngài thăm Nga là năm 1992.

Như thế, theo người dịch bản tin này, Nga đã có ý định cấm đạo từ lâu, ít là từ hai năm nay, cấm mọi thứ đạo chứ không riêng gì Giáo Hội Công Giáo. Có lẽ vì Nga muốn Chính Thống Giáo là tôn giáo chủ yếu của mình. Còn các tôn giáo khác hay Giáo Hội Kitô Giáo khác chỉ là phụ thuộc, nếu đã hiện hữu tại Nga thì không được phát triển thêm nữa chăng? Phải chăng tinh thần cấm đạo của Cộng Sản vẫn còn tồn tại ở nơi đây, hay vì tinh thần duy ngã độc tôn đạo giáo hiện thường xẩy ra tại các nước thuộc thế giới Hồi Giáo và Ấn Giáo hiện nay, do những nhóm cực đoan duy giáo gây ra?? Điển hình là hai trường hợp được tin tức (Màn Điện Toán Zenit) loan báo cùng ngày hôm nay, 22/8/2002.

Trường hợp thứ nhất xẩy ra ở Phi Luật Tân là vụ hai Chứng Nhân Phái Jehovah bị mất đầu bởi một nhóm Hồi Giáo cực đoan. Theo nguồn tin Associated Press, hai thủ cấp này được tìm thấy ở một khu chợ thuộc miền nam Phi Luật Tân. Ngoài ra còn 4 phần tử của cùng giáo phái Tin Lành này đang bị nhóm này bắt giữ. Tên tuổi của những người chết là Lemuel Montulo, 21, and Leonel Mantic, không rõ tuổi, và những người bị bắt là Emily một phụ nữ góa chồng 23 tuổi, Cleofe Montulo, 46, Flora Montulo, 40, và Nori Bendijo, 41. Tướng Romeo Tolentino ở đảo nam phần của Jolo ở Sulu cho biết là hai thủ cấp được tìm thấy trong các cái bao mang chữ “những kẻ bất trung”, kèm theo một đoạn trích từ Kinh Koran, những chữ được viết bằng tiếng Ả Rập và thổ âm Tausug, kêu gọi cuộc thánh chiến Hồi Giáo. Vị tướng này nói: “Họ làm điều này vì muốn trừng phạt những kẻ không tin tưởng vào Allah”.

Trường hợp thứ hai xẩy ra ở Ấn Độ là vụ một nữ tu bị lên án sát nhân và bị buộc phải theo Ấn Giáo. Theo nguồn tin SAR Công Giáo cho biết, nữ tu này là Lucela Lakra, một phần tử của Dòng Chị Em Tôn Thờ của Trái Tim Vô Nhiễm Mẹ Maria. Ngày 22/7, đang trên đường đến nhà thờ ở Philobari thì có bọn giới trẻ tấn công sơ và lôi sơ đến nộp cho trạm cảnh sát Doom Dooma. Sau cuộc điều tra vội vàng, sơ vẫn bị giam nhốt ở Dibrugarh mà không được quyền tại ngoại. Theo lời phát biểu tổng hợp của các nhà lãnh đạo địa phương ở Philobari về tình hình xẩy ra thì sơ Lucela bị thương hôm 17/7 khi sơ cố gắng can một vụ đánh nhau giữa vợ chồng anh em của sơ là anh Marcus Lakra và chị vợ Meena Tanti. Một ngày sau, sau khi thăm cha mình, chị vợ Tanti tẩm dầu vào người rồi châm lửa tự thiêu. Được một người con gái lân cận báo tin này, sơ Lucela chạy đến và cố gắng dập tắt lửa với cái chăn ướt. Thế rồi đứa em ruột của Tanti là Reena và em dâu là Bhaigyo đến và bảo người chị bị thiêu của mình hãy đổ tội cho sơ Lucela. Sau đó, tại bệnh viện, chị Tanti cho một nhân viên trực ở đó biết rằng sơ Lucela đã đốt cháy chị vì chị không chịu trở lại Kitô Giáo. Cuối cùng Tanti đã chết ở Bệnh Viện Y Khoa College ở Dibrugarh. Các nhà lãnh đạo Kitô giáo và thẩm quyền giáo xứ cho biết chị Tanti đã tự nguyện trở lại Kitô giáo, với sự đồng ý của cha mẹ năm 1998 và đang sống đạo Công Giáo. Vào ngày 23/7, sơ Lucela và người anh em ruột của mình ra hầu tòa Tinsukia và bị tội ép đạo và sát nhân. Sau đó cả hai được chuyển đến ngục Dibrugrah, không được quyền tại ngoại. Các nhà lãnh đạo nhiều cộng đồng Kitô giáo khác nhau cho rằng những nhóm cực đoan âm mưu làm mất uy tín của các vị thừa sai Kitô giáo và Giáo Hội vậy.
 

Nước Belarus sẵn sàng làm nơi gặp gỡ giữa Đức Giáo Hoàng và Đức Thượng Phụ Nga

Tổng thống Alexander Lukashenko đêm Thứ Năm 22/8 đã loan báo trên truyền hình rằng nước Belarus sẵn sàng trở thành nơi cho Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Đức Thượng Phụ Alexy II gặp nhau: “Tôi nghĩ rằng chúng tôi có thể nhanh chóng nghinh đón các ngài ở đây, ở nước Belarus này, và tôi mong cho vị lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo và đức thươn5 phụ của chúng tôi gặp nhau nơi đây”. Đại đa số 10.3 triệu dân cư ở Belarus theo Chính Thống Giáo. Giáo Hội này thuộc về Tòa Thượng Phụ Moscow chứ không phải Hy Lạp hay Thổ Nhĩ Kỳ. Nước Belarus ở phía bắc nước Ukraine, tây giáp Balan và đông giáp Nga Sô. “Chúng tôi biết vị thế của Đức Giáo Hoàng này; tôi rất kính trọng con người này, và tôi biết rằng ngài đã nói ngài sẽ đến thăm Belarus một ngày nào đó”. Như thế, theo người dịch bản tin này, tình trạng kỳ thị tôn giáo tại Nga là do một số lãnh đạo tôn giáo cực đoan. Tổng thống Putin cũng đã có những lần ngỏ ý mời ĐTC viếng thăm Nga song vẫn không được như ý có thể là vì chưa được sự đồng ý của thẩm quyền Chính Thống Giáo?

 

30/8 Thứ Sáu

Tổng Thống Nga Putin Hồi Âm Thư Của ĐTC Gioan Phaolô II Liên Quan Đến Các Vụ Trục Xuất Thừa Sai Công Giáo

Tháng Năm vừa rồi, ĐTC đã viết cho tổng thống Putin một bức thư xin ông can thiệp vụ giấy thông hành của ĐGM Mazur để ngài có thể trở về với địa phận của ngài.

Tháng Sáu, ĐTGM Jean-Louis Tauran, bộ trưởng ngoại giao của Tòa Thánh Vatican phàn nàn là Tòa Thánh không hề nhận được hồi âm của tổng thống Putin.

Tháng Bảy, theo ĐTGM Kondrusiewicz cho biết là tổng thống Putin đã trả lời cho ĐTC, nhưng vị TGM này còn nói thêm: “Câu trả lời chẳng làm cho chúng tôi mãn nguyện gì cả”, vì tổng thống không hề giải thích về những vụ không cấp chiếu khán nhập cảnh.
 

 

5/9 Thứ Năm
 

Việc Nga Loại Trừ Giáo Sĩ Công Giáo Ngoại Quốc không phải là một dự án?

Một viên chức của Tòa Thánh Vatican cho biết “bức thư này (bức thư của tổng thống Nga Putin hồi âm cho ĐTC) đang ở trong tay ĐTC”, và nói thêm là các vị lãnh đạo không nên tiết lộ về bức thư này. ĐTGM Công Giáo ở Moscow là Tadeusz Kondrusiewicz cũng có một thái độ như vậy. Thế nhưng, tờ Avvenite của Ý, trích lại “những nguồn tin ngoại giáo của Nga”, đã cho biết rằng tổng thống Nga viết việc lấy lại chiếu khán của Đức Giám Mục Jerzy Mazur và linh mục người Ý Stefano Caprio không phải là “do một cuộc vận động chống lại Giáo Hội Công Giáo”. Trái lại, như vị tổng thống này viết, vấn đề thuộc về “những biện pháp thông thường” được thực hiện bởi chính quyền đối với cá nhân những công dân ngoại quốc. Nguồn tin Catholic World News ở Hoa Kỳ, căn cứ vào các nguồn tin ở Vatican, cho biết tổng thống Putin, cũng trong bức thư của ông, đã nói rằng cá nhân của ông không có gì là nghịch với Giáo Hội Công Giáo cả, nhưng ông không thể nào nhúng tay vào vụ ĐGM Mazur vì ĐGM này có lỗi khi sử dụng tên “Karafuto” cho một phần thuộc giáo phận miền nam của mình là Sakhalin theo tiếng Nhật Bản. Chi tiết này nơi bức thư của tổng thống Putin lập lại những gì đã được Bộ Ngoại Giao Nga nói tới vào tháng Hai vừa rồi. Tòa Thánh Vatican nhấn mạnh là việc sử dụng chữ “Karafuto” đã được hợp thức hóa rồi (từ thời Sakhalin miền nam giáo phận còn là thuộc địa của Nhật giữa thời khoảng 1905 và 1945) song chỉ đặt nó cho “Sakhalin Miền Nam” hồi Tháng Tư vừa qua mà thôi.

Chúng ta không biết những chi tiết trong bản tin tức trên đây có chính xác hay chăng. Nếu quả đúng như vậy, thì theo người chuyển dịch này, vấn đề của hai vị linh mục Công Giáo vẫn chưa được sáng tỏ, cả vụ Đức Giáo Chủ Phật Giáo cũng thế. Có thể cá nhân tổng thống Putin không chống Giáo Hội Công Giáo, (bằng không ông cũng chẳng lên tiếng mời ĐTC viếng thăm đất nước của ông hai lần, và đã đến thăm Ngài một lần), nhưng cuộc vận động chống Giáo Hội Công Giáo từ Giáo Hội Chính Thống vẫn còn là những nghi vấn khả tín. Bởi vì, một khi đã không ưa thì moi móc và cố viện lý do hợp tình để thực hiện ý định của mình cho bằng được. Hy vọng suy đoán theo tâm lý tự nhiên ấy không đúng trong trường hợp này.

 

Nga lại trục xuất một linh mục Công Giáo người Balan

Theo nguồn tin Vatican Press thì cha Jaroslaw Wisniewski đã bị giam giữ hôm qua, Thứ Hai 9/9/2002, khi ngài xuống phi trường Khabarovsk và hôm nay đã bị trục xuất về Nhật là nơi ngài từ đó bay tới Nga. Đây là vụ thứ tư xẩy ra cho các giáo sĩ Công Giáo ngoại quốc tại Nga. Vụ thứ nhất và thứ hai xẩy ra vào Tháng Tư cho Đức Cha Jerzy Mazur giáo phận St. Joseph ở Irkutsk, thuộc miền Đông Siberia, và linh mục Stefano Caprio, ở Vladimir và Ivanovo. Vụ thứ ba xẩy ra vào Tháng 8 vừa rồi, xẩy ra cho một linh mục dòng Don Bosco người Slovak. Song thẩm quyền của quốc gia đa số là Chính Thống này không hề lên tiếng giải thích về những vụ này. Phát ngôn viên của Tòa Thánh là tiến sĩ Joaquín Navarro-Valls đã lên tiếng như sau: “Chính vì sự việc xẩy ra bất thường như vậy mà đã có lời cho là một cuộc cấm đạo thực sự. Vấn đề còn nghiêm trọng hơn nữa là Tòa Thánh Vatican chưa hề nhận được lời giải thích chính thức nào về những lý do thực hiện những cuộc trục xuất này”. Vị Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí của Tòa Thánh này cho biết “sẽ vận động bằng những đường lối ngoại giao để giải quyết vấn đề này”. Khi ĐTGM Giorgio Zur, vị khâm sứ của Tòa Thánh ở Moscow nghe được tin này, ngài đã đi thẳng đến Bộ Ngoại Vụ để trao một bản ghi lời phản đối, thì các viên chức ở đó nói rằng họ không biết gì về sự vụ xẩy ra cả.
 

Nga cứ tiếp tục trục xuất linh mục Công Giáo ngoại quốc.

Trong khi Tòa Thánh Vatican đang chống lại việc trục xuất linh mục thứ tư là Cha Wisniewski về Nhật sáng sớm Thứ Ba hôm qua, thì Nga lại thực hiện một việc trục xuất khác. Những nguồn tin của Giáo Hội Công Giáo ở Nga đã tường trình rằng hôm qua, Thứ Ba, 10/9/2002, Cha Edvard Maszkiewicz, một linh mục Balan Dòng Don Bosco, đã bị cấm không được trở về với giáo xứ của mình ở Rostow-on-Don thuộc miền nam Nga Sô. Vị linh mục này đã bị cảnh sát giam giữ vài giờ ở vùng ranh giới Byelorussia, khi ngài từ Warsaw trở về bằng xe hơi. Một viên cảnh sát trưởng đã bảo ngài rằng “nhà thờ của ngài đã bị đóng cửa, giáo xứ của ngài đã bị thuyên chuyển, nên ngài không cần là vị linh mục ở Rostov-on-Don nữa”. Giấy thông hành của ngài đã bị hủy bỏ. Vị linh mục 45 tuổi này đã sống ở Nga trên 10 năm. Ngài thành công trong việc xây cất một nhà thờ ở thành phố này. Vào sáng Thứ Hai vừa rồi, 9/9/2002, có những kẻ lạ mặt đã nổi lửa đốt ngôi nhà thờ này.
 

ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz ở Moscow lên tiếng về cuộc vận động bài Công Giáo

Trước hai cuộc trục xuất sát nhau trong tuần này xẩy ra cho hai vị linh mục Công Giáo ngoại quốc, ĐTGM TGP Mẹ Thiên Chúa ở Moscow, qua một văn kiện được giới truyền thông phổ biến, đã lên án những hành động bài Công Giáo và lên tiếng kêu gọi các tổ chức bênh vực nhân quyền.

“Tại xứ sở này đang có một cuộc vận động rộng rãi chống Công Giáo rộng lớn, với những cuộc biểu tình và xuống đường, những lần không cấp giấy phép xây nhà thờ, những hành động cướp phá và tục hóa các nơi thờ phượng, và việc bày tạo những huyền thoại về tên kẻ thù Công Giáo… Việc trục xuất có tổ chức các vị linh mục đã được bắt đầu từ mấy tháng gần đây”. ĐTGM còn cho biết là những biện pháp này còn “được kèm theo những cử chỉ thô lỗ và mạ lị, hoàn toàn không có một lời giải thích nào gọi là có… Vấn đề tự nhiên được nổi lên là: ‘Rồi tới phiên ai đây?’” Trong khi tất cả mọi người Nga đều bình đẳng trước pháp luật, nhưng “trong thực hành những người Công Giáo lại là những người công dân hạng thứ yếu, vì họ bị từ chối không cho cơ hội để có đủ số các vị chủ chăn. Thật vậy, những nạn nhân chính của việc bắt đạo này không phải là những vị linh mục và Giám Mục bị trục xuất, mà là thành phần tín hữu của các vị, những người công dân Nga đã được Hiến Pháp bảo đảm có cùng quyền tự do thờ phượng như các tín đồ thuộc các niềm tin khác”.

Sở dĩ có sự hiện diện của các giáo sĩ Công Giáo ngoại quốc này là vì dưới thời Cộng Sản các chủng việc Công Giáo đã bị đóng cửa. ĐTGM đã kêu gọi “những người bênh vực quyền lợi cũng như tất cả mọi người thiện chí” hãy thực hiện việc chấm dứt việc “bóp mũi quyền tự do tôn giáo cùng các quyền cá nhân” cũng như chấm dứt “những vi phạm mới đến quyền tự do lương tâm”.
 

Tình hình tôn giáo ở Nga

Cha Marinao Jos Sedano, một linh mục Tây Ban Nha dòng Claretian, chủ tịch Hội Đồng Tu Sĩ Công Giáo Nga, kiêm giáo sư đại chủng viện Thánh Petersburg đã công khai bày tỏ mối lo sợ là sẽ có nhiều vị linh mục ngoại quốc bị trục xuất khỏi nước này: “Điều đáng buồn là cái bí mật kín mít đang trùm lên tất cả những sự kiện này, và không một ai nói lên cho biết những lý do thúc đẩy thực hiện những cuộc trục xuất ấy”. Trong bản văn gửi cho các cộng đồng tu sĩ ở Tây Ban Nha, ngài nói: “Ở đây không ai trong chính phủ nói năng gì cả. Đáng kể nhất là trong số những vị bị trục xuất có một vị linh mục thậm chí có giấy phép trú ngụ là thứ giấy tờ có thế giá nhất đối với một người ngoại kiều muốn được cấp cho ở Nga. Rất ít linh mục và tu sĩ có thứ giấy này”. Những nguồn tin ở Tây Ban Nha nói rằng các linh mục và tu sĩ Pháp cũng như Tây Ban Nha ở Nga có thể sẽ được đối xử tốt hơn những vị thừa sai Balan chẳng hạn, và sẽ không bị trục xuất. Tuy nhiên, theo vị linh mục chủ tịch này thì những cuộc trục xuất này “đã gây tổn hại đến quyền lợi của những người Công Giáo Nga trong việc có được những vị mục tử của mình”.

Việc trục xuất các vị thừa sai Công Giáo ở Nga cũng đã từng xẩy ra, tuy hiếm hơn, cho anh em Tin Lành nữa. Ông Leo Martensson, một tín đồ Tin Lành người Thụy Điển, người đã hoạt động truyền giáo ở Nga 9 năm, hôm Thứ Ba, 10/9/2002, ngày một vị linh mục Công Giáo gốc Balan cũng không được hồi cư ở Nga, giấy thông hành của ông đã bị hủy bỏ và ông được lệnh ra khỏi Nga. Ông còn bị phạt 500 rubles nữa. Vợ của ông và đứa con gái vẫn còn ở Nga. Keston Institute, cơ quan kiểm soát quyền tự do tôn giáo ở các nước thuộc khối Sô Viết trước đây, cho biết, Aleksandr Antipyonok, luật sư của ông Martensson, đã nói với cơ quan này rằng: “Đây là một quyết định bất hợp pháp – chẳng có lý do gì cả”.

 

Nga có cả một cuốn sổ đen về các vị linh mục Công Giáo sẽ bị trục xuất

ĐGM Joseph Werth ở Novosibirsk được nhóm Hỗ Trợ Giáo Hội Đang Thiếu Thốn mời tham dự những cuộc thảo luận và hội họp tuần vừa rồi ở Thụy Sĩ. Khi phê bình về “làn sóng mới bắt đạo” tấn công Giáo Hội Công Giáo ở liên bang Nga Sô cho biết rằng cảnh sát có cả một tá tên tuổi các vị linh mục chẳng mấy chốc sẽ bị trục xuất. Vị Giám Mục này cho biết Nga cần “một cuộc tái sinh về tinh thần, vì dân chúng muốn cảm nghiệm thấy một niềm xác tín thật sự tận trong lòng”. Chỉ có 1% người Chính Thống Giáo Nga còn đến nhà thờ mà thôi. Cũng theo vị Giám Mục này, lòng thù hằn cộng đồng Công Giáo đến từ các vị đại diện hàng giáo phẩm Chính Thống Giáo, nhưng dân chúng chẳng có mấy ai theo các vị. “Ở tầng lớp dân chúng thì tín hữu không ghét thành phần thiểu số Công Giáo. Tháng Tư vừa rồi, có chừng 2000 người Chính Thống Giáo ở trên 10 thành phố đã tổ chức những cuộc biểu tình chống Công Giáo. Mặc dù được các giáo xứ Chính Thống kêu gọi, dân chúng cũng không ồ ạt kéo ra đường phố để chống đối sự hiện diện của Công Giáo”.

Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Nga có thể gặp ĐGH tại một xứ sở trung lập

Cha Vsevolod Tchaplin thuộc Giáo Hội Chính Thống Nga, hôm qua Thứ Bảy, 14/9/2002, đã nói rằng một cuộc họp như thế có thể sẽ xẩy ra để “giải quyết tất cả mọi vấn đề đang còn lập lửng, nhất là vấn đề dụ giáo của Công Giáo ở Nga”. Vị linh mục này nghĩ rằng Slovenia có thể sẽ là địa điểm cho cuộc gặp gỡ giữa Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Nga Alexy II. Vị linh mục này cho biết qua đài truyền thanh Echo Moscow là “Đức Thượng Phụ Moscow có những liên hệ thân tình với ĐTGM Franc Rode ở Ljubljana, vị lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Slovene. Vị linh mục này thêm: “Chỉ vì muốn giải quyết tất cả những bất đồng mới có một cuộc họp như vậy giữa hai vị đứng đầu hai Giáo Hội”.
 

Người Nga cần biết những lý do trục xuất các linh mục Công Giáo

Theo nguồn tin của Màn Điện Toán Zenit ngày 16/9/2002, thì ông Serguei Mitrokhin thuộc Đảng Cấp Tiến Yabloko đã ghi nhận những ảnh hưởng quốc tế bởi những vụ trục xuất này và đã đặt vấn đề lý do về những vụ trục xuất ấy với vị đứng đầu của ngành ngoại giao Liên bang Nga là ông Igor Ivanov. Vị quyền trưởng của đảng này đặt vấn đề là có những vị linh mục Công Giáo khác trong sổ đen thuộc những cá nhân sẽ bị trục xuất hay chăng, và “cái nguy hiểm gây ra cho nền an ninh quốc gia” là gì nơi việc trục xuất Giám Mục Jerzy Mazur. Vì Văn Phòng Bộ Nhân Quyền Nga đã nói rằng vị giám mục này đã bị trục xuất theo Khoản 27 về việc xuất nhập của ngoại kiều, một khoản luật nại vào “nền an ninh quốc gia” như lý do để trục xuất ngoại kiều hay cấm ngoại kiều nhập cảnh. Ông Ivanov phải trả lời trong vòng một tháng, nguồn tin quốc hội cho biết như thế.

 

Balan chống lại việc trục xuất các linh mục Công Giáo ở Nga

Theo nguồn tin Agence France-Presse 19/9/2002, Thủ Tướng Balan là ông Wlodzimierz Cimoszewicz than phiền việc Nga gần đây trục xuất một vị giám mục và hai vị linh mục Balan ra khỏi Nga. “Chúng tôi hết sức phiền muộn về biến cố này, nhất là vì thẩm quyền Nga không giải thích lý do quyết định thực hiện việc này”. Vị thủ tướng này cho biết chính quyền của ông đã chuyển “phản ứng nghiêm trọng” này của nước ông cho vị lãnh sự Nga ở Warsaw để hỏi xem lý do tại sao. Chúng ta hãy chờ đợi xem Nga đáp lại ra sao. Đối với Tòa Thánh Rôma Bộ Ngoại Giao Nga còn không chịu giải thích gì thì không biết trường hợp của Balan ra sao?

 

26/9 Thứ Năm

 

ĐTC dâng lễ cầu nguyện cho các cộng đồng Công Giáo ở Nga bị thiếu giám mục và linh mục

Hôm nay, theo nguồn tin từ những vị sát cận ĐTC, Ngài đã dâng lễ tại nhà nghỉ mát của mình ở Castel Gandolfo để cầu nguyện cho các cộng đồng Công Giáo ở Nga bị thiếu giám mục và linh mục.

ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz TGP Moscow kiêm chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Nga đã nói với tờ tuần san Ý Famiglia Cristiana là “Chúng tôi không muốn xâm chiếm khu vực của ai cả, chúng tôi không muốn đánh cắp tín hữu của ai hết. Tuy nhiên, chúng tôi xin nhấn mạnh nguyên tắc là mỗi một người đều có quyền chọn lực niềm tin cho mình. Tại sao Giáo Hội Công Giáo không có quyền hiện hữu và hoạt động ở Nga Sô chứ? Ý nghĩa cho rằng tất cả mọi người Nga phải là người Chính Thống Giáo bì họ là người Nga là một ý nghĩ buồn cười: Nó giống như nói rằng tất cả mọi người Ý đều phải là người Công Giáo vì họ là người Ý vậy”. ĐTGM còn cho biết ngài quan tâm nhất là sự kiện “cuộc họp của Hội Đồng Giáo Hội Chính Thống Nga đã nói rằng họ không muốn nói đến cả vấn đề ý nghĩa của việc dụ giáo nữa”. ĐTGM nhận định: “Thật sự là có những định nghĩa khác nhau về vấn đề dụ giáo. Thế nhưng cũng thực sự cho thấy là nếu chúng tôi không ngồi lại với nhau để phân giải thì không thể nào hiểu được nhau cả”.
 

Chứng từ của vị Linh Mục bị Nga trục xuất

Bản tin của Màn Điện Toán Zenit ngày 30/9/2002 phổ biến những chứng từ của Cha Jaroslaw Wisniewski người Balan về những lý do ngài bị trục xuất hôm 10/9 như sau.

Có một bản văn chính thức của Giáo Hội Chính Thống được phổ biến vào cuối Tháng Sáu 2002 phê bình là Giáo Hội Công Giáo đã hoạt động hăng say quá và đã thu hút được những người Nga thiểu số. Ngôn ngữ của người Nga phân biệt giữa những người công dân Nga và những người Nga sống theo lối thiểu số, một phân biệt hết sức quan trọng đối với Giáo Hội Chính Thống, một Giáo Hội coi thành phần thiểu số này thuộc về trách nhiệm mục vụ của riêng họ.

ĐTGM Chính Thống Kirill, người viết bản văn kiện này, đã nói rằng Nga không cần những nhà truyền giáo ngoại quốc, vì Nga đã lãnh nhận phép rửa cả ngàn năm trước và đại đa số là Chính Thống Giáo. Theo vị giám mục này. Những người Công Giáo chúng ta đang thực hiện việc dụ giáo nơi những người Nga.

Bản văn kiện liệt kê tên tuổi của các vị linh mục và tu sĩ Công Giáo, cũng như kê khai các hội dòng có tên gọi là thừa sai như các vị thừa sai Dòng Ngôi Lời, các vị thừa sai Dòng Claretian, các vị thừa sai Dòng Thánh Gia… Tên của tôi cũng có trong bản danh sách này.

ĐGM Cyril đã đề cập đến cuộc phỏng vấn ngài không đồng ý với tôi trong một chương trình truyền hình ở Kamchatka khi tôi kể lại một sự kiện lịch sử, với hy vọng sẽ gây ảnh hưởng nơi dân chúng địa phương, thành phần chưa biết đến mối liên hệ chặt chẽ giữa những người Công Giáo và Chính Thống như thế nào.

Về vấn đề khả năng thế giá của chúng ta ở Nga, Giáo Hội Chính Thống Moscow không thích nói tới và bao giờ cũng cho những người Công Giáo chúng ta là bọn lạc đạo… Bởi thế, việc tôi nói về vấn đề cấm cản này có thể là nguyên nhân thứ hai khiến tôi bị trục xuất.

Thế rồi đến chuyện liên quan đến Karafuto. Sakhanlin, một giáo xứ ở Nga gần Hokkaido, nơi tôi đã ở 3 năm qua, có một truyền thống Công Giáo rất đẹp có liên quan với những gốc gác của người Nhật Bản. Tôi đã tìm hiểu và khám phá ra rằng, vào những thời còn Nhật Bản, từ năm 1905-1945, có khoảng 34 vị linh mục hoạt động ở đó. Tài liệu rất dễ tìm thấy ở Giáo Phận Sapporo.

Cho đến Tháng 12 năm 2000, ĐGM Peter Jinushi đã là vị lãnh đạo của tòa thánh ở Sakhalin, một cộng đồng chính quyền Nga không bao giờ quan tâm chú ý tới nó khi nó bị hủy diệt vào năm 1948 – cuối cùng lại được tái thiết vào năm 1992 nhờ các vị thừa sai người Đại Hàn ở Taegu.

Vấn đề chỉ bắt đầu xẩy ra khi quyền hạn theo giáo luật đối với Sapporo được chuyển sang cho Irkusketia, và giáo phận này đã viết trên tất cả các văn kiện của mình với chữ “Miền Tây Siberia” và “Karafuto”. Vì lý do này mà ở Moscow có người nói rằng đó là vấn đề lấy lý để trả Sakhanlin lại cho Nhật Bản.

Theo quan điểm của người Công Giáo chúng ta thì Tòa Thánh Vatican đã hoàn toàn tôn trọng chủ quyền Nga ở Sakhalin, ở chỗ ĐGM Mazur ở Irkutsk được chỉ định lãnh đạo Sakhalin thay cho vị giám mục Nhật Bản. Việc bổ nhiệm giám mục mới đây chỉ là việc tỏ ra tôn trọng truyền thống cũng như việc tiếp tục gọi Sakhalin là Karafuto hoàn toàn không có tấm vóc chính trị nào cả.

Vì những lý do ấy mà giữa Tháng Giêng và Ngày 10 Tháng Tư Năm 2002, tôi đã được Văn Phòng Công Lý Vụ gọi ra hầu tòa cũng như tới sở Cảnh Sát Di Dân để cắt nghĩa về tình hình này. Tôi đã tuân theo các chỉ thị của người Nga, nhưng, tiếc thay họ cũng không hài lòng, và ĐGM Mazur đã bị trục xuất ngày 19/4, để rồi vào ngày 10/9, tôi cũng có thể bị trục xuất vì cùng một lý do chăng.

Cái điều hay hay về tất cả những sự này là ở chỗ đó chỉ là những lý do có thể thôi. Cảnh sát di dân chĩ giải thích vỏn vẹn là mỗi một quốc gia có chủ quyền trong việc cấm cản những người ngoại quốc nhập cảnh. Tòa Thánh đã phản đối những vẫn không có phản ứng gì cả.

Hiện nay tôi là một trong 5 vị linh mục bị trục xuất khỏi Nga mà chẳng có một lời giải thích chính thức gì hết. Vấn đề khác nhau là ở chỗ các vị linh mục đến trước tôi đã có giấy thông hành tạm một năm, trong khi tôi đã ở Nga 10 năm và vào năm 2000 tôi đã có giấy thông hành hiệu lực 5 năm, tức tới năm 2005, với khả năng có thể trở thành công dân Nga vào năm 2003. Các vị luật sư đã nói với tôi rằng loại giấy thông hành này chỉ có thể bị tòa án tiêu hủy mà thôi. Đó là lý do tôi nghĩ rằng trường hợp của tôi rất đặc biệt, và tôi xin các người bênh vực nhân quyền hãy nghĩ xem trường hợp này phải giải quyết như thế nào.

Tôi cũng có thể đề cập đến những động lực khác nữa. Sau đây chỉ là ý nghĩ tư riêng của tôi thôi.

Những người Công Giáo, vì có nhiều bạn bè quảng đại ở các nước ngoài, gần đây đã xây nhiều nhà thờ đẹp ở Nga. Vì Tòa Thượng Phụ Chính Thống không có nhiều bè bạn nên xây được ít nhà thờ hơn. Tôi đã xây được một nhà thờ dễ thương ở trung tâm Sakhalin. Có lẽ đây là lý do cụ thể chính yếu tuy không thuộc về pháp luật khiến tôi bị trục xuất.

Vào những thời của triều đại nga hoàng, thời mà Chính Thống Giáo là quốc giáo thì những người Công Giáo bị cấm không được xây cất nhà thờ có những tháp cao hơn tháp của các nhà thờ Chính Thống địa phương. Thật là buồn cười ở trường hợp này. Dường như thẩm quyền Chính Thống Giáo đang muốn lập lại qui tắc này.

Mật Vụ Nga điều tra hoạt động của Giáo Hội Công Giáo

Kể từ khi chấm dứt chế độ Cộng Sản Nga 25/12/1991 đến nay mới có một vị linh mục Công Giáo thường xuyên bị chất vấn bởi một viên chức mật vụ FSB (KGB cũ) “để bàn đến việc ngăn ngừa khuynh hướng cực đoan tôn giáo”. Viên chức mật vụ này hỏi về hoạt động của Giáo Hội Công Giáo “đặc biệt trong vùng của Tòa Thượng Phụ Moscow”. Viên chức mật vụ này cũng hỏi tên của các giáo chức ở những học viện cao hơnthường lui tới giáo xứ Công Giáo Omsk. Viên chức này cũng chất vấn vị linh mục về tổ chức bác ái Công Giáo Đức Renovabis. Viên chức này lịch sự kêu gọi vị linh mục hãy liên lạc cho ông biết nếu ngài bị “đám cực đoan hăm dọa”, về sau đã gọi điện thoại cho ngài hằng tháng để hỏi thăm về hoạt động của Giáo Hội. Trong Tháng Chín, theo vị linh mục này cho biết, viên chức ấy đã hỏi về việc truyền giáo của Giáo Hội Công Giáo phác họa như thế nào ở vùng Omsk. Vị linh mục đã phát biểu cảm tưởng của mình là: “Từ sự kiện này tôi đã hiểu được là kỷ nguyên tự do đã hạ màn”.

Tòa Thánh Vatican Phản Đối Những Vi Phạm Quyền Tự Do Tôn Giáo ở Nga và các nơi khác

ĐTGM Jean-Louis Tauran, bộ trưởng ngoại giao của Tòa Thánh, hôm Thứ Sáu 6/12/2002, đã nói với Hội Đồng Các Bộ Trưởng Ngoại Giao thuộc Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu rằng, năm nay, ở một số quốc gia thuộc tổ chức này “các vị lãnh đạo cộng đồng tín hữu, trong số đó có một vị giám mục Công Giáo, đã bị tống khứ ra khỏi quốc gia họ thực thi việc tông đồ của họ hay đã bị ngăn trở trong việc ở với tín hữu của họ”.

 

ĐTGM muốn nói đến ĐGM Jerzy Mazur và 5 vị linh mục bị chính phủ Nga tống khứ trong năm 2002 này. ĐTGM nhấn mạnh là những biện pháp hành sử ấy là những vi phạm trầm trọng vì chúng phạm đến những thỏa hiệp Nga với tư cách là một phần tử đã ký kết với tổ chức này. ĐTGM cũng chống lại những việc làm như thế ở các nước khác, như ở Belarus, một nước chuẩn nhận một trong những luật lệ ngặt nghèo nhất thế giới về tôn giáo. “Những thái độ này, thường được chấp nhận một cách độc đoán, tỏ ra mất tin tưởng đối với thực tại tôn giáo, coi thường vai trò của các tôn giáo nơi xã hội, vi phạm đến những quyết tâm của thế giới đã tự ý thừa nhận và là một kỳ thị đối với các tín hữu. Vì những lý do lịch sử, khi một niềm tin nào chiếm đa số, và một số quyền lợi và đặc lợi của nó được công nhận, thì tình trạng này không thể xẩy ra gây tổn hại đến các quyền tự do căn bản của các niềm tin khác đang hiện diện trong lãnh thổ của quốc gia ấy. Chẳng hạn trường hợp xẩy ra là khi một giáo hội cho mình là độc quyền về sinh hoạt tôn giáo trên toàn lãnh thổ quốc gia, và kêu gọi chính phủ nâng đỡ để làm cho nó thêm vững chắc. Các tín đồ của tôn giáo khác như thế có thể trở thành những nạn nhân của một cuộc kỳ thị bất dung nhượng được luật lệ nâng đỡ, và quyền tự do lương tâm của người công dân bị đe dọa, thành phần có quyền thay đổi tôn giáo hay không theo đuổi một tôn giáo nào”.

Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu OSCE (the Organization for Security and Cooperation in Europe) là một tổ chức an ninh theo vùng lớn nhất thế giới, với 55 quốc gia hội viên thuộc Âu Châu, Trung Á và Bắc Mỹ. Nó chủ động trong việc sớm sủa cảnh giác, ngăn ngừa xung khắc, giải quyết khủng hoảng và phục hồi hậu xung khắc.