ĐOÀN TÍNH GIÁO PHẨM QUA 40 NĂM:

TỪ CÔNG ĐỒNG VATICANÔ II TỚI

THƯỢNG NGHỊ GIÁM MỤC THẾ GIỚI THƯỜNG LỆ XI

 Đaminh Maria Cao tấn Tĩnh, BVL

(dịp bế mạc Thượng Nghị GM Thế Giới Thường Lệ XI ngày 23/10/2005)

TỪ CÔNG ĐỒNG VATICANÔ II TỚI…

Các khóa họp của Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới đã được Đức Thánh Cha Phaolô VI đề xướng vào thời gian gần kết thúc Công Đồng Chung Vaticanô II (11/10/1962-8/12/1965), bằng văn kiện Apostolica Sollicitudo ban hành ngày 15-9-1965, với kỳ họp đầu tiên đã được bắt đầu từ tháng 9-10 năm 1967, sau Công Đồng 2 năm. Phần ĐTC GPII, từ sau Biến Cố Đông Âu, ngài đã bắt đầu các Thượng Nghị Giám Mục Châu Lục, đặc biệt là để sửa soạn cho Giáo Hội hoàn vũ cùng với các Giáo Hội ở  khắp năm châu trên thế giới long trọng mừng Đại Năm Thánh 2000.

Thượng Nghị Giám Mục Các Châu Lục:

Nếu chủ đề của các Thượng Hội Giám Mục Thế Giới gắn liền với Công Đồng Chung Vaticanô II, thì chủ đề của và cho các cuộc Công Nghị Giám Mục Các Châu trước Năm Thánh 2000 lại hoàn toàn hướng về Chúa Kitô, theo tinh thần và chiều hướng bức thông điệp Đấng Cứu Chuộc Nhân Trần Redemptor Hominis của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, ban hành ngày 4/3/1979, một bức thông điệp chẳng những để mở màn cho giáo triều của ngài mà còn để thực hiện những gì vị Giáo Hoàng đầu tiên của thế kỷ 20, Thánh Giáo Hoàng Piô X, đã phác họa trong thông điệp đầu tiên của ngài là “phục hồi mọi sự trong Chúa Kitô” Instaurare omnia in Christo.

Thượng Nghị Giám Mục Âu Châu, với 137 vị nghị phụ, đáp lời kêu gọi của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, đã diễn ra tại Rôma từ ngày 28-11 đến 14-12 năm 1991, tức theo sau Biến Cố Đông Âu sụp đổ năm 1989 và ngay trước biến cố Nước Nga trở lại ngày 25-12-1991, để lợi dụng tình trạng sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản bàn về vai trò Kitô giáo trong tương lai của Âu Châu cũng như về vai trò tác hiệu của Giáo Hội Công Giáo trong việc hình thành một trật tự xã hội chân chính.

Thượng Nghị Giám Mục Phi Châu, với 242 vị nghị phụ, nhóm họp tại Rôma vào ngày 10/4-8/5/1994 bàn về chủ đề "Giáo Hội ở Phi Châu với sứ mệnh truyền bá Phúc Âm hướng về năm 2000: 'Các con sẽ là nhân chứng của Thày'", được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đúc kết trong tông huấn Ecclesia in Africa ban hành ngày 14-9-1995, dịp ngài thăm Phi Châu.

Hội Nghị Đặc Biệt Chư Giám Mục Lebanon, 26/11-14/12/1995, với 69 vị nghị phụ, họp với Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tại Vatican, về đề tài “Chúa Kitô là Niềm Hy Vọng của chúng ta: Được Thánh Thần canh tân, Chúng Ta Đoàn kết Làm Chứng cho Tình Yêu của Người”.

Thượng Nghị Giám Mục Mỹ Châu, với 233 vị nghị phụ, nhóm họp tại Rôma vào ngày 16/11-12/12/1997, với chủ đề "Gặp gỡ Chúa Giêsu Kitô hằng sống: Con đường dẫn đến Hối Cải, Hiệp Thông và Đoàn Kết", được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đúc kết trong tông huấn Ecclesia in America ban hành tại Mexicô City ngày 22-1-1999, dịp ngài thăm Mỹ Châu.

Thượng Nghị Giám Mục Á Châu, với 191 vị nghị phụ, nhóm họp tại Rôma vào ngày 19/4-14/5/1998, từ ngày 19-4 đến 14-5, với chủ đề "Chúa Giêsu Kitô Cứu Thế với Sứ Mệnh Yêu Thương và Phục Vụ của Người ở Á Châu", được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đúc kết trong tông huấn Ecclesia in Asia ban hành ngày 6/11/1999, dịp ngài thăm Á Châu ở Tân Đề Li Ấn Độ.

Thượng Nghị Giám Mục Đại Dương Châu, với 117 vị nghị phụ, nhóm họp tại Rôma vào ngày 23/11-12/12/1998, với chủ đề "Chúa Giêsu Kitô và nhân dân Đại Dương Châu - 'Đi Con Đường của Người, nói Sự Thật của Người và sống Sự Sống của Người'". được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đúc kết trong tông huấn Ecclesia in Oceania ban hành ngày 22/11/2001, và được ngài lần đầu tiên trong lịch sử Giáo Hội ban hành và gửi đi bằng hệ thống điện toán toàn cầu cho tất cả mọi giáo phận địa phương thuộc châu lục này.

Thượng Nghị Giám Mục Âu Châu, với 117 vị nghị phụ, nhóm họp lần thứ hai vào thời khoảng 1-23/10/1999 tại Rôma, với chủ đề "Chúa Giêsu Kitô vẫn sống nơi Giáo Hội, Nguồn Mạch Hy Vọng cho Châu Âu", được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đúc kết trong tông huấn Ecclesia in Europe ban hành ngày 28/6/2003.

Các Cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới

Chủ đề của các Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới hiển nhiên nói lên rằng Giáo Hội muốn tiếp tục hay triệt để áp dụng tinh thần và đường hướng của Công Đồng Chung Vaticanô II. Bởi thế chúng ta thấy các cuộc thượng nghị này hầu hết đã bàn đến những vần đề của Công Đồng thuộc thập niên 1960 trong khung cảnh hiện đại, như về vấn đề truyền giáo (kỳ họp 3 năm 1974), giáo lý (kỳ họp 4 năm 1977), gia đình (kỳ họp 5 năm 1980), giáo dân (kỳ họp 7 năm 1987), giáo sĩ (kỳ họp 8 năm 1990), tu sĩ (kỳ họp 9 năm 1994) và giám mục (kỳ họp 10 năm 2001). Trong Buổi Nguyện Kinh Truyền Tin ngày 9/9/2001, ĐTC Gioan Phaolô II đã nói đến chiều hướng này đối với Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường niên lần 10 như sau: “Công Đồng Chung Vaticanô II… sẽ là qui điểm chính yếu cho công việc của cuộc họp này” (số 2).

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 1, 29/9-29/10-1967, với 197 vị nghị phụ, về việc bảo trì và kiên cường đức tin Công Giáo : chuyên chính, năng lực, phát triển cùng sự nối kết của đức tin Công Giáo giữa tín điều và lịch sử.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới ngoại lệ thứ nhất, 11-28/10/1969, với 146 vị nghị phụ, về bản chất và ý nghĩa của giáo phẩm đoàn, về mối liên hệ của giám mục và hội đồng giám mục với giáo hoàng cũng như với nhau.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 2, 30/9-6/11/1971, với 210 vị nghị phụ, về các vị tư tế thừa tác và sự chính trực trong thế giới.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 3, 29/9-26/10/1974, với 209 vị nghị phụ, về việc truyền bá Phúc Âm hóa trong thế giới tân tiến, được đúc kết trong tông huấn Evangelii Nuntiandi do Đức Thánh Cha Phaolô VI ban hành ngày 8-12-1975.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 4, 30/9-29/10/1977, với 204 vị nghị phụ, về việc dạy giáo lý trong thời đại của chúng ta, được đúc kết trong tông huấn Catechesi Tradendae do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 16-10-1979.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 5, 26/9-25/10/1980, với 216 vị nghị phụ, về vai trò của gia đình Kitô hữu trong thế giới tân tiến, được đúc kết trong tông huấn Familiario Consortio do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô ban hành ngày 22-11-1981.                 

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 6, 29/9-29/10/1983, với 283 vị nghị phụ, về việc hòa giải và thống hối trong sứ mệnh của Giáo Hội hôm nay, được đúc kết trong tông huấn Hòa Giải và Thống Hối Reconciliatio et Paenitenlia do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 2-12-1984.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới ngoại lệ thứ hai, 24/11-8/12/1985, với 165 vị nghị phụ, về Công Đồng Vaticanô II, trong việc thẩm định sự áp dụng của Công Đồng 20 năm qua, cũng như trong việc tìm cách phát động sự canh tân trong Giáo Hội theo tinh thần và văn tự của Công Đồng.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 7, 1-30/10/1987, với 232 vị nghị phụ, về ơn gọi và sứ mệnh của giáo dân trong Giáo Hội và thế giới, được đúc kết trong tông huấn Người Tín Hữu Giáo Dân Christifideles Laici  do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 20-12-1988.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 8, 30/9-28/10/1990, với 238 vị nghị phụ, về việc đào tạo linh mục trong các hoàn cảnh của ngày hôm nay, được đúc kết trong tông huấn Pastores Dabo Vobis do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 25-3-1992.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 9, 2-29/10/1994, với 245 vị nghị phụ, về đời tận hiến và sứ mệnh của nó trong Giáo Hội và trong thế giới, được đúc kết trong tông huấn Đời Tận Hiến Vita Consecrata do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 25-3-1996.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới thường lệ thứ 10, theo lịch trình, đáng lẽ cuộc thượng nghị này được thực hiện vào thời khoảng 1-23/10/1999, tuy nhiên đã được dời lại tới thời khoảng 30/9-27/10/2001, thời điểm không ai ngờ được là trúng ngay sau cuộc khủng bố tấn công Hoa Kỳ 11/9/2001, và đang khi xẩy ra cuộc trừng trị khủng bố của hai nước Mỹ và Anh ở A Phú Hãn kể từ ngày Lễ Mẹ Mân Côi 7/10/2001. Thượng Nghị thường lệ lần X này có mục tiêu nhắm đến giới còn lại là hàng giáo phẩm, bàn về chủ đề là "Giám mục: Tôi tớ của Phúc Âm Chúa Giêsu đối với niềm hy vọng của Thế Giới", được đúc kết trong tông huấn Mục Tử Đàn Chiên Chúa Pastores gregis do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 16/10/2003, ngày kỷ niệm ngân khánh 25 năm được bầu làm giáo hoàng của ngài.

THƯỢNG NGHỊ GIÁM MỤC THẾ GIỚI THƯỜNG LỆ XI

Chúa Nhật 30 Thường Niên ngày 23/10/2005 vừa là Ngày Truyền Giáo của Giáo Hội vừa là ngày Kết Thúc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI. Trước đây, khi Đức Gioan Phaolô II còn sống, thì Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI này được kéo dài 4 tuần lễ, từ 2 đến 29/10/2005, nhưng sang thời tân Giáo Hoàng Biển Đức XVI, thời gian đã được rút ngắn lại một tuần và được kết thúc vào chính Chúa Nhật Truyền Giáo, 23/10/2005, với mục đích là để nối liền Thánh Thể với sứ vụ Truyền Giáo của Giáo Hội. Thật vậy, chính Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã liên kết sứ vụ truyền giáo với Thánh Thể trong sứ điệp  mang tựa đề “Truyền Giáo: Tấm Bánh được bẻ ra cho thế gian được sống”, một sứ điệp đề ngày 22/2/2005, Lễ Kính Ngai Tòa Phêrô, và được Tòa Thánh phổ biến ngày 15/4/2005, sau khi ngài qua đời 2 tuần.

Năm Thánh Thể thực sự đã qua đi, một năm đã được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II mở ra từ ngày 17/10/2004, ngày kết thúc Hội Nghị Thánh Thể Quốc Tế ở Mễ Tây Cơ, đến ngày 23/10/2005, ngày kết thúc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI, với mục đích để Giáo Hội nói chung và mỗi người Kitô hữu Công giáo chúng ta nói riêng được dịp sâu sa ý thức Mầu Nhiệm Thánh Thể hơn, sốt sắng cử hành Phụng Vụ Thánh Thể hơn, và tha thiết với việc Tôn Thờ Thánh Thể hơn. Quả thực vị Giáo Hoàng này đã dẫn Giáo Hội “ra chỗ nước sâu … thả lưới bắt cá – Duc in altum”, đúng như ước nguyện của ngài trong Tông Thư Mở Màn Cho Một Tân Thiên Kỷ được ngài ban hành ngày 6/1/2001, ngày bế mạc Đại Năm Thánh 2000. Đó là lý do, trong dịp kỷ niệm được bầu làm giáo hoàng của ngài ngày 16/10/2005, ĐTC Biển Đức XVI đã phải giành trọn Huấn Từ Truyền Tin Chúa Nhật của mình để hết lời ca tụng vị tiền nhiệm rất thân thương khả kính có một đời sống nội tâm sâu xa này.

Để tiếp nối di sản “Duc in altum” này của cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI do chính ngài triệu tập và được vị thừa kế của ngài là Giáo Hoàng Biển Đức XVI chủ sự, một vị tân giáo hoàng chủ trương sống nội tâm, như được biểu hiệu qua danh hiệu Giáo Hoàng của ngài, một đời sống nội tâm theo đúng như chủ đề của Thượng Nghị Giáo Mục Thế Giới Thường Lệ XI: “Thánh Thể là Nguồn Mạch và là Tột Đỉnh cho Đời Sống và Sứ Vụ của Giáo Hội”, một chủ đề phản ảnh nội dung và đường hướng của bức Thông Điệp “Giáo Hội Sống Bởi Thánh Thể” của Đức Gioan Phaolô II ban hành vào chính Thứ Năm Tuần Thánh 17/4/2003, giữa Năm Mân Côi (16/10/2002-19/10/2003). Vậy, theo tinh thần nội tâm để truyền giáo này của nhị vị Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Biển Đức XVI, Thượng Hội Nghị Giám Mục Thường Lệ XI với 256 vị nghị phụ (chưa kể 4 vị Trung Hoa vắng mặt vì chính phủ không cho phép tham dự), này đã diễn tiến ra sao?

Trước hết, chủ đề “Thánh Thể là Nguồn Mạch và là Tột Đỉnh cho Đời Sống và Sứ Vụ của Giáo Hội” phản ảnh nội dung và đường hướng của bức Thông Điệp “Giáo Hội Sống Bởi Thánh Thể” của Đức Gioan Phaolô II được phản ảnh tỏ tường nơi Văn Kiện “Instrumentum laboris” Về Thánh Thể được biên soạn cho Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI bàn luận (xin xem Dân Chúa Âu Châu các số báo tháng 9 và 10/2005). Nội dung của văn kiện đúc kết để luận bàn dài 90 trang này là một văn kiện dựa trên văn kiện gợi ý ban đầu "Lineamenta" cùng với những đóng góp của các hội đồng giám mục, các Giáo Hội Đông Phương, các phân bộ Tòa Thánh và Hiệp Hội Chư Bề Trên Tổng Quyền hồi đáp (trên 90%) khi nhận được bản văn kiện gợi ý.  Bố cục của văn kiện đúc kết luận bàn này bao gồm lời mở đầu, lời dẫn nhập, 4 phân đoạn, mỗi phân đoạn có 2 chương, và lời kết: Phân đoạn 1 về “Thánh Thể và thế giới ngày nay”, phân Đoạn 2 về “Đức Tin của Giáo Hội vào Mầu Nhiệm Thánh Thể”; phân Đoạn 3 về “Thánh Thể trong Đời Sống của Giáo Hội”; phân Đoạn 4 về “Thánh Thể nơi Sứ Vụ của Giáo Hội”.

Trong bài giảng cho Thánh Lễ khai mạc tại Đền Thờ Thánh Phêrô sáng Chúa Nhật 2/10 cho thượng nghị này, Đức Thánh Cha đương kim đã bày tỏ nguyện ước của ngài ở đoạn kết như sau: “Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban cho chúng ta ân sủng của Người để trong ba tuần lễ thượng nghị này để chúng ta bắt đầu chẳng những nói những điều tốt đẹp về Thánh Thể mà chúng ta còn sống bằng sức mạnh của Người nữa. Quí nghị phụ thượng nghị thân mến, chúng ta hãy nhờ Mẹ Maria cầu xin cho được tặng ân này, để nhờ dễ dạy với tác động của Thánh Linh, chúng ta có thể giúp cho thế giới được biến đồi – trong Chúa Kitô và với Chúa Kitô – thành cây nho sai trái của Thiên Chúa. Amen”.

Chính vì chủ đề của cuộc Thượng Nghị Giám Mục này nhắm đến Bí Tích Thánh Thể, mà thượng nghị lần này đã động chạm tới những vấn đề sôi động nhất và nóng bỏng nhất trong Giáo Hội hiện nay, chẳng hạn như vấn đề số phận những người ly dị rồi tái hôn rước lễ, vấn đề truyền chức linh mục cho thành phần lập gia đình, vấn đề đời sống độc thân của linh mục, vấn đề rước lễ với chính trị gia phò phá thai và cử tri bầu cho họ, vấn đề rước lễ bằng tay, vấn đề giải tội tập thể, vấn đề tầm quan trọng của việc tôn thờ Thánh Thể v.v. Thế nhưng, trong cuộc họp báo diễn ra vào ngày Thứ Năm 13/10/2005 sau phiên họp chung thứ XVI để tường trình tạm kết giai đoạn (10 ngày) vừa qua của Thượng Nghị, nhiều vấn đề được đặt ra bởi thành phần phóng viên báo chí và đã được các vị nghị phụ, nhất là 3 vị đồng chủ tịch, trả lời, đặc biệt nhất là hai vấn đề: hủy bỏ luật độc thân linh mục, và hiệp lễ của thành phần ly dị tái hôn bất giải hôn.

Trong tuần lễ đầu tiên, cuộc Thượng Nghị này đã chú trọng đến 7 đề tài chính, quan trọng nhất là “khía cạnh hiến tế của Thánh Thể”, một khía cạnh đã được chính ĐTC Biển Đức XVI lên tiếng đóng góp tự phát hôm Thứ Năm 6/10 ở một buổi phát biểu tự do, một chiều kích liên quan tới “những kinh nghiệm của việc tử đạo hiện đại, không phải chỉ ở nơi những người được biết tới mà còn nơi cả nỗi khổ đau hằng ngày của rất nhiều người”.

Đề tài thứ hai thường được nhắc đến là “những mục tiêu của Thánh Thể”, tức là chiều kích bề ngang hay chiều kích tâm linh của Thánh Thể, và chiều kích bề dọc hay chiều kích cộng thông của Thánh Thể, chiều kích trong một thế giới đói khát cả vật chất lẫn thiêng liêng, một chiều kích liên quan tới văn hóa trong đời sống, tới việc dấn thân của tất cả mọi Kitô hữu trong đời sống quần chúng, nhất là đến thành phần chính trị gia và lập pháp gia Công giáo. Đề tài thứ ba là các vấn đề qui tắc và các thứ lạm dụng, liên quan tới Công Đồng Chung Vaticanô II và Công Đồng Chung Triđentinô đối với sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Thánh Thể.  Đề tài thứ tư là nghệ thuật cử hành Thánh Thể “ars celebrandi”. Đề tài này chạm đến vấn đề rước lễ bằng tay hay bằng miệng, đến việc đặt nhà tạm vào trọng tâm của các nhà thờ, và đến nhu cầu thinh lặng và tôn thờ Thánh Thể. Đề tài thứ năm là việc đối thoại đại kết và liên hiệp thông – cơ hội trao ban Thánh Thể cho các Kitô hữu thuộc các giáo hệ khác – một vấn đề khơi lên “nhiều hào hứng khác nhau ở những cuộc tự do chia sẻ”. Vị phát ngôn viên trên đây cũng cho biết là còn có các cuộc bàn luận về tình trạng tục hóa và khô đạo, về các thứ phụng vụ cần đến linh mục, và về việc sống độc thân trong Giáo Hội.  Đề tài thứ sáu là mối tương quan giữa Thánh Thể với các bí tích khác. Cũng theo cùng vị phát ngôn viên thì các vị nghị phụ muốn đặc biệt nhấn mạnh đến mối liên hệ giữa Thánh Thể và bí tích hòa giải, và một “thứ giáo lý nguyên vẹn” về mối liên hệ giữa các bí tích với nhau. Có vị nghị phụ xin mở Năm Thống Hối, vị khác hy vọng Năm Thánh Thể được kéo dài và có liên quan tới đời sống gia đình.  Đề tài thứ bảy là “việc hòa giải là những gì dẫn tới hòa bình”. Các vị nghị phụ nhấn mạnh đến việc Giáo Hội cần phải trở thành một dụng cụ cho việc hòa giải. Một số nghị phụ Phi Châu làm sáng tỏ vấn đề Thánh Thể là cuộc gặp gỡ duy nhất cho các nhóm sắc dân khác nhau và xung khắc nhau. Một số nghị phụ yêu cầu sứ điệp cuối cùng của thượng nghị bao gồm cả Giêrusalem và Thánh Địa, vì mối liên hệ của họ với Thánh Thể và lòng mong ước hòa bình.

Tất cả những đóng góp của từng nghị phụ (252 vị, còn trống 4 chỗ cho 4 vị Trung Hoa không được phép tham dự) trong suốt hai tuần lễ đầu liên tục, sang đầu tuần thứ ba, đã được tóm lại thành 50 đề nghị, những đề nghị được tường trình vào phiên họp chung sáng Thứ Ba 18/10, sau đó đã được các nghị phụ tu chính và bỏ phiếu hôm Thứ Bảy 22/10, để làm nền cho bức Tông Huấn hậu thượng nghị sẽ được Đức Thánh Cha đương kim soạn thảo đúc kết và ban bố vào một thời điểm thuận tiện thích đáng nào đó, chẳng hạn vào Thứ Năm Tuần Thánh 2006 hay Lễ Mình Máu Thánh Chúa 2006 v.v.

Chiều ngày Thứ Bảy 8/10/2005, tức vào cuối tuần lễ đầu tiên của cuộc thượng nghị giám mục thường lệ XI, có một cuộc họp chung đặc biệt để tưởng niệm 40 năm thiết lập các cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới. Theo thứ tự các nghị phụ sau đây đã ôn lại cảm nghiệm về các cuộc thượng nghị trong quá khứ như sau.

Mở đầu là ĐTGM Nikola Eterovic, tổng thư ký của cuộc thượng nghị lần này, đã nói đến vấn đề các cuộc thượng nghị giám mục thế giới như là một cách thể hiện đoàn tính giáo phẩm trong giáo hội. Các cuộc thượng nghị này “đã có công rất lớn trong việc phát triển chiều kích đồng hành của cơ cấu giáo phẩm ‘corpus episcoporum’, của việc khơi dậy đoàn tính giáo phẩm giữa các vị giám mục với Đức Thánh Cha”. Vị Tổng Thư Ký này còn nhắc lại là biến cố thượng nghị được bắt đầu thiết lập từ ngày 15/9/1965, “cho đến nay đã có 4 đời chủ tịch là Đức Phaolô VI, Đức Gioan Phaolô I, Đức Gioan Phaolô II và Đức Biển Đức XVI, trong số đó vị cuối cùng đang đóng vai trò chủ sự lần đầu tiên”. Ngài tiếp, cuộc thượng nghị giám mục thế giới “được diễm phúc có hai trong các vị tổng phối kết cho các Cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thường Lệ đã trở thành Giáo Hoàng là ĐHY Karol Wojtyla và ĐHY Joseph Ratzinger, một vào năm 1974 và một vào năm 1980”. ĐTGM Eterovic còn nhấn mạnh đến “dấu hiệu tỏ tường về tính cách trẻ trung của Thượng Nghị Giám Mục này” ở sự kiện là có “hơn một nửa các vị Nghị Phụ của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI tham dự vào biến cố này lần đầu tiên”.

ĐHY Jozef Tomko, chủ tịch Ủy Ban Tòa Thánh đặc trách các Hội Nghị Thánh Thể Quốc Tế và là nguyên tổng thư ký của các cuộc Thượng Nghị từ năm 1979 đến 1985, và ĐHY Peter Erdo, TGM ở Esztergom-Budapest, Hung Gia Lợi, một nói đến khía cạnh thần học và một nói đến khía cạnh pháp lý của cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới. ĐHY Adrianus Simonis, TGM Utrecht, Hòa Lan, đã nói về Thượng Nghị Đặc Biệt Chư Vị Giám Mục Hòa Lan mà ngài là một nghị phụ, một biến cố được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô triệu tập và diễn tiến vào tháng 1/1980. ĐTGM Paul Verdzekov ở Bamenda nước Cameroon, nói về Thượng Nghị Đặc Biệt Các Giám Mục Phi Châu mà ngài là một nghị phụ, một biến cố cũng được ĐTC GPII triệu tập và diễn tiến vào tháng 4 và 5/1994.  ĐTGM Cyril Salim Bustros M.S.S.P, giáo phận Newton theo Lễ Nghi Melkites Hy Lạp, Hoa Kỳ, đã cho biết về thành quả của Thượng Nghị Giám Mục Lebanon mà ngài là nghị phụ, một biến cố cũng do ĐTC GPII triệu tập và diễn tiến vào tháng 11/1995. ĐHY Juan Sandoval Iniguez, TGM Guadalajara Mễ Tây Cơ, nói về hoa trái của Thượng Nghị Giám Mục Mỹ Châu mà ngài là tổng phối kết viên, một biến cố được tổ chức vào Tháng 11 và 12 năm 1997, với sự chủ tọa của ĐTC GPII. ĐHY Paul Shan Kuo-His, SJ, giáo phận Kaohsiung, Đài Loan, nói về Thượng Nghị Giám Mục Đặc Biệt Á Châu, được tổ chức vào tháng 4 và 5 năm 1998, do ĐTC GPII chủ sự, và ngài làm tổng phối kết viên. ĐTGM John Atcherley Dew ở Wellington, Tân  Tây Lan, đọc bản văn của ĐHY Thomas S. Williams, vị hồi hưu của TGP này, về cuộc Thượng Nghị Giám Mục Đại Dương Châu, được tổ chức vào tháng 11 và 12 năm 1998, dưới sự chủ tọa của ĐTC GPII và vị hồng y hồi hưu hiện nay giữ vai trò chủ tịch của biến cố châu lục ấy bấy giờ. Sau hết là ĐHY Antonio Maria Rouco Varela, TGM Ma Ní Tây Ban Nha, nói về Thượng Nghị Giám Mục Châu Âu lần thứ hai, được tổ chức vào tháng 10/1999, một biến cố mà ngài là tổng phối kết viên dưới sự chủ tọa của ĐTC GPII.

Riêng ngày Thứ Hai 17/10/2005, một ngày, sau 2 tuần chia sẻ và luận bàn về Thánh Thể, được đặc biệt giành cho việc các vị nghị phụ tôn thờ Thánh Thể. Thời gian dùng để tôn thờ (hay chầu) Chúa Giêsu Thánh Thể bao gồm việc cầu nguyện và thánh ca, việc công bố và lắng nghe Lời Chúa, Kinh Tin Kính và tạ ơn. Lễ nghi tôn thờ được chủ sự bởi ĐHY Francis Arinze, đại biểu chủ tịch của thượng nghị này và là tổng trưởng Thánh Bộ Thờ Phượng và Bí Tích. ĐTC Biển Đức XVI cũng tham dự vào việc tôn thờ Thánh Thể và suy niệm này với các vị nghị phụ. Việc hát bài thánh ca “Adoro Te Devote” được luân chuyển với những câu Phúc Âm bằng một số ngôn ngữ khác nhau. Lời ca được đọc bằng tiếng Ả Rập bởi Thượng Phụ lễ nghi Chaldean Emmanuel III Delly ở Baghdad Iraq, và bằng tiếng Ấn Độ bởi ĐHY Telesphore Toppo, TGM Ranchi, Ấn Độ. Theo lời yêu cầu của thượng nghị, việc chầu Thánh Thể một tiếng cũng được thực hiện trong ngày, cả ban sáng lẫn ban chiều, ở một nguyện đường của sảnh đường thượng nghị.  

Trong phiên họp chung 19 hôm 18/10/2005, ĐTGM Nokola Eterovic, tổng thư ký của thượng nghị, đã dâng tặng ĐTC cuốn sách đầu tiên, bìa bọc trắng, tập thứ nhất của Bộ Tổng Lược Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới, được phát hành và phổ biến nhân dịp kỷ niệm mừng 40 năm biến cố thượng nghị này. Theo những chi tiết được phổ biến về riêng tập thứ nhất trong bộ sách thượng nghị này thì nó “là tổng hợp những văn kiện của các thượng nghị giám mục thế giới, ngay từ đầu cho tới năm 1988, rất ích lợi chẳng những cho các phần tử của giáo phẩm đoàn, mà còn cho thành phần nghiên cứu gia, sử gia và thần học gia, thành phần sẽ thấy nơi đó văn liệu trọng yếu đối với đời sống và sứ vụ của Giáo Hội sau Công Đồng Chung Vaticanô II. Đức Thánh Cha đã quyết định trao tặng tập sách này cho quí tham dự viên thượng nghị như là một dấu hiệu tri ân và phấn khích lòng trung thành, hiệp thông và yêu mến đối với một Giáo Hội sống mầu nhiệm Thánh Thể”.

Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới XI được kết thúc với một sứ điệp đúc kết. Bản văn kiện dày 17 trang này gồm có 27 phân đoạn, được viết bằng Pháp ngữ và được chuyển dịch sang 5 thứ ngôn ngữ khác. Bản sứ điệp đúc kết này mang tựa đề “Thánh Thể là Bánh Sống cho Hòa Bình Thế Giới”. Các vị nghị phụ trong cuộc họp chung có đề nghị điều chỉnh một số chỗ trong bản văn này. Bản văn kiện sứ điệp nhằm phấn khích chương trình mục vụ về Thánh Thể trong Giáo Hội này được mở đầu bằng việc tri ân cảm tạ các vị đã tham dự hay đã phát động thượng nghị này, nhất là Đức Gioan Phaolô II, cũng như  vị tân Giáo Hoàng Biển Đức XVI. Sứ điệp này cũng không quên cám ơn “anh em thuộc Các Giáo Hội Đông Phương”, với niềm hy vọng rằng “một ngày kia mối hiệp nhất hữu hình của Giáo Hội được thực hiện”. Sứ Điệp diễn tả tình hình thế giới và Giáo Hội. Đối với thế giới,bản văn đề cập tới “những nỗi khổ đau trên thế giới, như đói khổ, nghèo khổ, bất công, thiên tai, chiến tranh và những hoàn cảnh khốn khó ở Phi Châu và Trung Đông”. Ngoài ra, bản văn kiện than van về tình trạng khô đạo ở Tây phương, và kêu gọi các vị lãnh đạo các quốc gia hãy quan tâm tới phẩm vị của con người, để bênh vực sự sống từ khi được thụ thai, và phát động sự tiến bộ về nhân bản và xã hội. Đối với Giáo Hội, sứ điệp nói tới một số chiều hướng tích cực, như vấn đề tái ý thức về Ngày Chúa Nhật, việc gia tăng ơn gọi linh mục và tu sĩ ở nhiều nơi trên thế giới, và việc khám phá và đào sâu đức tin nơi thành phần giới trẻ, đặc biệt liên quan tới hoạt động của những Ngày Giới Trẻ Thế Giới. Tuy nhiên, cũng có một số thách đố được đề cập tới, như vấn đề phục hồi bí tích hòa giải, như việc tôn trọng phụng vụ, như việc tín hữu trung thành với những gì họ tuyên xưng, như việc tích cực cổ võ ơn gọi linh mục hơn nữa, như thành phần ly dị tái hôn bất giải hôn không được hiệp lễ (điểm được điều chỉnh cho bản văn kiện sứ điệp này là chi tiết Giáo Hội nhìn nhận nỗi khổ tâm của thành phần Công giáo này, và kêu gọi họ đừng cảm thấy bị loại trừ song hãy dự lễ Chúa Nhật và lắng nghe lời Chúa).

Đoàn tính giáo phẩm thực sự được tỏ hiện qua Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XI lần này, khi Đức Tân Giáo Hoàng Biển Đức XVI có cơ hội thấy được và hiểu được tình hình Giáo Hội trên khắp thế giới (đặc biệt liên quan đến việc tôn sùng Bí Tích Thánh Thể và Phụng Vụ). Từ khi thượng nghị bắt đầu vào Chúa Nhật 2/10/2005, ĐTC đã tham dự mỗi ngày ít là hai lần, một vào Buổi Họp Chung (mỗi nghị phụ đều lần lượt phát biểu tối đa 6 phút) và một vào buổi họp 1 tiếng (từ 6 đến 7 giờ) ban chiều các nghị phụ được tự do phát biểu ý kiến (trong vòng 3 phút) về bất cứ vấn đề gì của cuộc thượng hội này.  Trong giờ nghỉ sau buổi họp ban sáng, ĐTC đến nói chuyện với các vị giám mục được chia thành từ nhóm ngôn ngữ. Có những cuộc họp giữa các nhóm làm việc với ĐTC được diễn ra hằng ngày ở một phòng gần hội trường chính của Sảnh Đường Phaolô VI. Khoảng chừng 40 vị tham dự những cuộc gặp gỡ này.  Mỗi một nghị phụ đều chào ĐTC và nói với ngài khoảng chừng 1 phút, về tình trạng sinh hoạt ở giáo phận của các vị.

Sau 40 năm, có tất cả 19 Thượng Hội Giám Mục Thế Giới: 11 cuộc thường lệ, 2 cuộc ngoại lệ và 6 cuộc đặc biệt (theo châu lục), không kể 2 lần ĐTC GPII triệu tập riêng các vị  Giám Mục Hòa Lan (1980) và Lebanon (1995). Trung bình cứ 2 năm lại có một cuộc thượng nghị, có thể nói có một tiểu công đồng, một biến cố, về hình thức, chẳng những kéo dài công cuộc của Công Đồng Chung Vaticanô II, về tinh thần, còn đặc biệt bộc lộ và  thể  hiện mối hiệp thông Giáo Hội qua đoàn tính giáo phẩm, rõ ràng chứng thực Giáo Hội của Chúa Kitô là một “Hội Thánh Duy Nhất, Thánh Thiện, Công Giáo và Tông Truyền”.