Bản Ghi Chú Tín Lý về Một Số Vấn Đề Liên Quan đến
Việc Người Công Giáo Tham Gia Sinh Hoạt Chính Trị.
Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin hôm Thứ Năm 16/1/2003 đã phổ biến văn kiện Một Bản Ghi Chú Tín Lý về Một Số Vấn Đề Liên Quan đến Việc Người Công Giáo Tham Gia Sinh Hoạt Chính Trị. Văn kiện này đề ngày 24/11/2002, Lễ Chúa Kitô Vua, với chữ ký của ĐHY Ratzinger, Bộ Trưởng, và ĐTGM Bertone, SDB, Thư Ký, và được in bằng 6 thứ tiếng là Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Văn kiện gồm có 4 phần và đoạn kết. Sau đây là một số đoạn chính yếu tiêu biểu.
I. MỘT GIÁO HUẤN LIÊN TỤC.
“Việc Kitô hữu dấn thân vào thế gian đã từng được thể hiện trong giòng lịch sử 2000 năm qua. Một trong những thể hiện này là việc Kitô hữu tham gia sinh hoạt chính trị… Trong số các vị thánh, Giáo Hội tôn kính nhiều vị nam nữ đã phụng sự Thiên Chúa qua việc các vị quảng đại dấn thân hoạt động trong lãnh vực chính trị cũng như trong lãnh vực chính quyền. Trong số những vị ấy có Thánh Thomas More, vị đã được tuyên phong làm Quan Thày của các nhà Cầm Quyền và Chính Trị Gia, vị đã lấy máu của mình để bảo vệ ‘phẩm giá bất khả vi phạm của lương tâm con người’… Thánh nhân đã dùng đời sống và cái chết của mình để giảng dạy rằng ‘con người không thể tách rời Thiên Chúa, chính trị không thể tách biệt luân lý’… Bằng việc chu toàn các nhiệm vụ dân sự của mình, ‘theo lương tâm của một người Kitô hữu’, hợp với các giá trị của nó, người tín hữu giáo dân thi hành một cách trung thành ‘công việc đi sâu vào lãnh vực trần thế xứng hợp với mình’… Bản Ghi Chú này không cố ý nhắm đến việc trình bày tất cả kho giáo huấn của Giáo Hội về vấn đề này, một vấn đề đã được Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo tóm lược những điểm chính yếu, mà chỉ nhắm đến việc nhắc lại một số những nguyên tắc xứng hợp với lương tâm Kitô hữu, những nguyên tắc soi sáng cho việc người Công Giáo tham gia xã hội và chính trị ở những xã hội dân chủ”.
II. NHỮNG ĐIỂM CHÍNH TRONG CUỘC TRANH LUẬN HIỆN NAY VỀ VĂN HÓA VÀ CHÍNH TRỊ.
“Ngày nay có một thứ khuynh hướng văn hóa tương đối, được thể hiện nơi tiến trình ý niệm hóa cũng như nơi việc bênh vực tính cách đa đạo lý, là những gì đồng lõa với tình trạng suy đồi và rạn nứt của trí khôn cũng như của những nguyên tắc thuộc lề luật luân lý tự nhiên. Ngoài ra, vẫn thường hay nghe thấy có ý nghĩ được công khai bày tỏ là tính cách đa đạo lý như vậy mới là chính điều kiện cho vấn đề dân chủ”.
“Dĩ nhiên, chủ trương tương đối này không dính dáng gì đến quyền tự do hợp lý của thành phần công dân Công Giáo trong việc chọn trong những ý kiến chính trị khác nhau ý kiến nào hợp với đức tin và lề luật luân lý tự nhiên, cũng như trong việc lựa chọn những gì hay nhất, theo qui tắc của mình, hợp với các nhu cầu của công ích. Quyền tự do về lãnh vực chính trị không được và không thể căn cứ vào ý nghĩ có tính cách tương đối cho rằng tất cả mọi quan niệm về sự thiện của con người đều có giá trị và chân thật như nhau… Nếu Kitô hữu phải ‘nhìn nhận tính cách hợp lý của những quan điểm khác nhau về việc tổ chức các thứ trần thế vụ’, thì họ cũng được kêu gọi để loại trừ, như những gì gây tổn hại đến sinh hoạt dân chủ, quan niệm đa diện phản ảnh chủ trương luân lý tương đối. Vấn đề dân chủ phải được đặt trên một nền tảng chân thực và vững chắc của những nguyên tắc đạo lý bất khả thương lượng, những nguyên tắc bảo đảm cho những sinh hoạt xã hội…. Những cấu trúc dân chủ được quốc gia tân tiến chủ trương sẽ trở nên hết sức mong manh nếu nền tảng của nó không qui hướng vào con người. Thật là đáng kính thay con người làm cho việc tham phần của nền dân chủ trở thành khả dĩ”.
“Việc tiến bộ về khoa học đã mang lại những lợi ích khiến cho lương tâm của con người nam nữ cảm thấy bất ổn, cần phải có những giải quyết tôn trọng những nguyên tắc đạo lý một cách chặt chẽ và sâu xa… Đức Gioan Phaolô II, bằng việc tiếp tục giáo huấn liên lỉ của Giáo Hội, đã lập đi lập lại nhiều lần rằng, những ai trực tiếp tham gia vào các cơ cấu lập pháp có một ‘trách nhiệm nghiêm trọng và dứt khoát trong việc chống lại’ bất cứ luật lệ nào tấn công sự sống con người. Đối với thành phần này cũng như đối với hết mọi người Công Giáo, không thể nào có chuyên ủng hộ những thứ luật lệ ấy hay bỏ phiếu thuận cho những khoản luật này… Theo chiều hướng này, cũng cần phải chú ý là lương tâm ý thức của Kitô hữu không cho phép con người bỏ phiếu ủng hộ cho một chương trình chính trị hay một khoản luật riêng nào phản lại với nội dung chính yếu của đức tin và luân lý. Đức tin Kitô giáo là một mối hiệp nhất nguyên vẹn, do đó, nó không dính dáng gì tới việc tách biệt một yếu tố đặc biệt nào đó có thể gây tác hại cho toàn bộ tín lý Công Giáo”.
“Khi xẩy ra vấn đề sinh hoạt chính trị phản lại với các nguyên tắc luân lý không được châm chước, dung hòa hay suy giảm, thì việc dấn thân Công Giáo mang đầy trách nhiệm lại càng hiển nhiên hơn. Trước những đòi hỏi đạo lý trọng yếu và bất khả thế… cái đang gặp nguy cơ hiện này là yếu tính của lề luật luân lý là những gì liên quan đến sự thiện toàn vẹn của con người. Đây là trường hợp xẩy ra với những khoản luật liên quan đến vấn đề phá thai và trợ an tử (xin đừng lầm lẫn với quyết định từ chối những chữa trị ngoại lệ là những gì vẫn hợp luân lý). Những khoản luật này phải bênh vực quyền sống căn bản từ khi được thụ thai cho tới khi tự nhiên qua đời. Cũng thế, cần phải nhắc lại về vấn đề nhiệm vụ tôn trọng và bảo vệ các quyền lợi của phôi thai bào con người. Gia đình cũng cần phải được bảo toàn và nâng đỡ theo chế độ đơn hôn giữa một người nam và một người nữ, và cần phải bảo vệ tính cách duy nhất và vững bền của nó chống lại với những luật lệ về ly dị: không một hình thức chung sống nào khác có thể được đặt ngang hàng với hôn nhân hay được pháp lý công nhận”.
“Về vấn đề giáo dục con cái, đó là một quyền lợi bất khả nhượng cũng được Bản Tuyên Ngôn Chung về Nhân Quyền công nhận. Tương tự như thế, người ta phải chú trọng tới việc xã hội bảo vệ các trẻ vị thành niên cho khỏi những hình thức nô lệ mới (như nghiện ngập và mãi dâm chẳng hạn). Ngoài ra, còn có quyền được tự do về tôn giáo và quyền phát triển kinh tế phục vụ con người và công ích, theo sự công bằng xã hội, những nguyên tắc về tình đoàn kết và hỗ trợ con người… Sau hết cần phải đề cập đến vấn đề hòa bình… Hòa bình bao giờ cũng là ‘việc làm của công bằng và hiệu quả của bác ái’. Nó đòi phải hoàn toàn và thật sự loại bỏ bạo lực và khủng bố, cũng như đòi thực hiện một cuộc dấn thân liên lỉ và khôn ngoan về phía tất cả các nhà lãnh đạo chính trị”.
III. NHÖÕNG NGUYEÂN TAÉC CUÛA TÍN LYÙ COÂNG GIAÙO VEÀ QUYEÀN TÖÏ LAÄP CUÛA LAÕNH VÖÏC TRAÀN THEÁ VAØ VEÀ CHUÛ TRÖÔNG ÑA DIEÄN
“Vẫn biết tính cách đa diện về các phương pháp học nói lên cho thấy những cảm tính và văn hóa khác nhau nên có thể hợp lệ trong việc sử dụng những vấn đề ấy, nhưng không một người Công Giáo nào có thể nại vào nguyên tắc đa diện, hay vào quyền tự lập trong việc giáo dân tham gia vào sinh hoạt chính trị, để ủng hộ những qui chế gây ảnh hưởng đến công ích, những qui chế dung hòa hay làm suy yếu những đòi hỏi trọng yếu về đạo lý…. Cần phải làm sáng tỏ là vấn đề nại lý thường được căn cứ ‘vào quyền tự lập hợp pháp của việc người giáo dân Công Giáo tham gia’ vào những nhu cầu chiùnh trị… Đối với tín lý về luân lý của Công Giáo thì quyền tự lập chính đáng về lãnh vực chính trị hay dân sự tách khỏi quyền tự lập đối với lãnh vực tôn giáo và Giáo Hội, nhưng không thoát khỏi quyền tự lập đối với lãnh vực luân lý, là một giá trị đã được Giáo Hội Công Giáo chứng thực và nhìn nhận và thuộc về gia sản của nền văn minh đương thời… Quyền hạn và nhiệm vụ của những người Công Giáo, cũng như của tất cả mọi người công dân trong việc thành tâm tìm kiếm chân lý, và trong việc dùng phương tiện hợp pháp để cổ võ và bênh vực các sự thật về luân lý, liên quan đến xã hội, công lý, tự do, tôn trọng sự sống con người, cùng với các quyền lợi khác của con người, là một cái gì đó hoàn toàn khác hẳn. Một số trong những sự thật này có thể được Giáo Hội truyền dạy không phải là vấn đề làm giảm bớt tính cách hợp lý của chính trị hay ‘quyền tự lập’ chính đáng trong việc đóng góp của những người công dân dấn thân vào những lãnh vực này, một vấn đề không liên hệ đến vai trò, được đức tin Kitô giáo cho là hợp lý hay công nhận, có khả năng trong việc nhìn nhận những sự thất ấy… Thật là sai lầm khi lẫn lộn quyền tự lập thích đáng được các người Công Giáo hành sử trong sinh hoạt chính trị với chủ trương theo một nguyên tắc tách lìa khỏi giáo huấn của Giáo Hội về luân lý và xã hội”.
“Sống động và tác hành theo lương tâm con người về những vấn đề chính trị không phải là việc bó buộc phải chấp nhận những chủ trương xa lạ với chính trị hay là một thứ chủ nghĩa tín điều, mà là đường lối người Kitô hũu thực sự đóng góp để, qua sinh hoạt chính trị, xã hội trở nên công chính hơn và gắn bó với phẩm giá của con người hơn… Những ai, nếu tôn trọng lương tâm cá nhân, thấy rằng nhiệm vụ về luân lý của Kitô hữu trong việc tác hành hợp với lương tâm của mình như một cái gì đó làm cho họ không còn thích hợp với sinh hoạt chính trị nữa, ở chỗ họ chối bỏ tính cách hợp lý của việc tham gia chính trị theo như họ vốn xác tín về vấn đề công ích, sẽ mắc phải lỗi lầm của một hình thức khinh miệt trần thế”.IV. NHỮNG CỨU XÉT LIÊN QUAN ĐẾN MỘT SỐ KHÍA CẠNH ĐẶC BIỆT.
Trong những năm gần đây, có những trường hợp xẩy ra trong một số những tổ chức được thành lập trên nguyên tắc Công Giáo song lại tỏ ra ủng hộ những lực lượng chính trị hay phong trào chủ trương ngược lại với giáo huấn về luân lý và xã hội của Giáo Hội liên quan đến những vấn đề đạo lý hệ trọng… không hợp với tư cách là phần tử thuộc những tổ chức hay hiệp hội cho mình là Công Giáo… Thật là thiển cận và hẹp hòi khi nghĩ rằng vấn đề dấn thân của người Công Giáo trong xã hội chỉ hạn hẹp trong việc thuần túy biến đổi những cấu trúc trần thế, bởi vì, ở tầng cấp căn bản nhất, nếu không có một nền văn hóa nào có khả năng lãnh nhận, biện minh và mang ra áp dụng những chủ trương phát xuất từ đức tin và luân lý thì những sự biến đổi bao giờ cũng chỉ được xây dựng trên một nền tảng mỏng dòn… Trong một xã hội mà sự thật không được đề cập tới cũng chẳng được kiếm tìm thì mọi thứ hình thức thi hành chân chính về quyền tự do sẽ bị suy đồi, mở đường cho những méo mó lệch lạc buông tuồng và vị kỷ, làm giảm đi việc bảo vệ sự thiện của con người cũng như của toàn thể xã hội”.
“Về vấn đề này, cần phải nhắc lại một sự thật mà ngày nay thường không được công chúng nhận định hay quan niệm một cách đúng đắn, đó là quyền tự do lương tâm, nhất là, quyền tự do tôn giáo, những quyền được Công Đồng Chung Vaticanô II truyền dạy trong Sắc Lệnh ‘Dignitatis humanae’ nhân phẩm con người, phải được căn cứ vào phẩm giá siêu hình của con người, chứ không phải vào tính chất tương đương vô hữu nơi các tôn giáo hay nơi các hệ thống văn hóa do con người tạo nên… Giáo huấn về quyền tự do lương tâm và quyền tự do tôn giáo, bởi thế, không trái nghịch với việc tín lý Công Giáo lên án chủ nghĩa khô đạo và chủ trương tương đối tôn giáo; trái lại, giáo huấn này hoàn toàn phù hợp với tín lý ấy”.
V. KẾT LUẬN
“Những nguyên tắc được nhắc đến trong Bản Ghi Chú này là để làm sáng tỏ một trong những khía cạnh quan trọng nhất trong mối hiệp nhất của đời sống Kitô hữu, đó là vấn đề liên kết chặt chẽ giữa đức tin và đời sống, giữa Phúc Âm và văn hóa, như Công Đồng Chung Vaticanô II đã nhắc nhở vậy.
Ðaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ tài liệu được Màn Ðiện Toán VIS của Tòa Thánh phổ biến ngày Thứ Năm 16/1/2003
Đức Giám Mục Sacramento nói vị thống đốc California phò phá thai không được rước lễ nữa
Trong Thánh Lễ ngày Thứ Tư 22/1/2003, Đức Giám Mục William Weigand đã nói với cộng đoàn tham dự bấy giờ tại Vương Cung Thánh Đường Bí Tích Thánh là thống đốc Davis phải thôi rước lễ vì ông này tiếp tục ủng hộ phá thai. Vị phát ngôn viên của thống đốc này đã nói: “Thống đốc Davis đã lập đi lập lại là ông hãnh diện về khoản luật ông đã ký cho phép phụ nữ được quyền tự do chọn lựa”. Đức Giám Mục Weigand nói với một tờ nhật báo sau đó rằng ngài chưa liên lạc với Tòa Thánh trước khi quyết định trừng phạt vị thống đốc này. Mới tuần trước đây, Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin đã ban hành một Bản Ghi Nhận Về Tín Lý nhấn mạnh là các chính trị gia Công Giáo phải giữ vững đức tin của mình trong khi hoạt động chính trị.
Trong khi đó, Tòa Thánh vừa bổ nhiệm một vị giám mục phó cho giáo phận Oakland, để từ từ thay thế vị giám mục John Cummins sẽ về hưu vào Tháng Ba tới đây khi đủ 75 tuổi. Vị giám mục phó này là Đức Giám Mục Allen Vigneron, giám mục phụ tá giáo phận Detroit, một vị giám mục mà, theo một số linh mục nói với tờ San Francisco Chronicle rằng, theo các vị, Tòa Thánh bổ nhiệm vị giám mục phó này là để áp dụng chặt chẽ tính cách chính thống của Giáo Hội Công Giáo. Trả lời cho cuộc phỏng vấn của tờ báo trên, vị giám mục phó này thẳng thắn trả lời là: “Sứ vụ của tôi là làm một vị giám mục và làm chứng cho đức tin Công Giáo. Giáo Hội nói lên cái nhìn của Chúa Kitô về con người cũng như về cuộc sống chúng ta phải sống. Đó là những gì tôi sẽ đứng lên bảo vệ. Những gì không đúng như vậy tôi sẽ đương đầu”.