Hội Nghị về

“Mối Hiệp Thông và Đoàn Kết Giữa Phi Châu Và Âu Châu”

 

Cuộc hội nghị này đã diễn tiến vào thời khoảng 11-13/11/2004. Nó được tổ chức bởi Tổng Hội Các Hội Đồng Giám Mục Âu Châu (CCEE: Council of European Bishops' Conferences) cùng với Hội Nghị Các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu và Madagascar, dưới sự bảo trợ của Thánh Bộ Truyền Bá Phúc Âm Hóa Các Dân Tộc cùng với sự hợp tác của những tổ chức quan tâm tới tình đoàn kết. Cuộc hội nghị này qui tụ 150 vị giám mục đến từ 62 quốc gia về nhu cầu cần trao đổi các tặng ân giữa Giáo Hội của hai châu lục này.

Tham dự cuộc họp này còn có các vị đại diện của bảy phân bộ ở Tòa Thánh, các vị đại biểu thuộc những tổ chức giáo hội đại lục Á Châu, Mỹ Châu Latinh và Bắc Mỹ Châu, cùng với những viên chức thuộc các tổ chức quốc tế.

Các vị Phi Châu bày tỏ mối quan tâm của mình về tình trạng gần một nửa dân số của châu lục các vị sống dưới tiêu chuẩn nghèo khổ. Các vị cũng quan tâm cả đến vấn đề di dân, có những lúc, bất hợp pháp và thường nguy hại cho giới trẻ Phi Châu, chẳng những không suy giảm, trái lại, vì nhiều trường hợp xung khắc còn đang làm ngăn trở việc phát triển bền vững nữa.

Về phần mình, sau khi Bản Hiến Pháp Khối Âu Châu được ký chuẩn, các vị giám mục Âu Châu hy vọng rằng việc xây dựng một tân Âu Châu sẽ là một kinh nghiệm hiệp thông và đoàn kết không còn chỗ cho việc bài ngoại, khai trừ và thất vọng.

ĐGM Amedee Grab ở Chur Thụy Sĩ, Chủ Tịch CCEE, trong lời khai mở những khóa họp, đã nói: “Là Giáo Hội, chúng ta phải tỉnh táo để Âu Châu không trở nên một thành trì chỉ biết thu mình sống với sự trù phú của mình. Chúng ta một lục địa an bình và vững chắc hơn trao đổi các thứ tặng ân với những miền đất khác trên thế giới để góp phần xây dựng công lý và hòa bình trên thế giới”, cũng như “việc kiến tạo nên tình huynh đệ đại đồng, vì hết mọi cư dân trên thế giới này đều là con cái của cùng một Cha trên trời”.

“Không dấn thân cho mục tiêu này là vô trách nhiệm”. Nhận định như thế, vị giám mục chủ tịch này đã nhấn mạnh đến cái thách đố trong việc “nhổ tận gốc vào các thập niên tới đây thảm trạng đói khổ trên khắp thế giới, bắt đầu ở Phi Châu”.

“Một nhu cầu cấp bách lưỡng diện” là khởi điểm cho cuộc họp này. Đức Ông Aldo Giordano, tổng thư ký của CCEE đã giải thích trên Đài Phát Thanh Vatican rằng: “các vị giám mục Phi Châu đã bày tỏ ước vọng muốn được liên hệ chặt chẽ hơn nữa với các vị giám mục Âu Châu, bởi vì bằng không thì mối liên hệ của các vị với Âu Châu thường là một thứ yêu cầu giúp đỡ về tài chính”. Thế nhưng, “chúng tôi muốn thực hiện một bước nhẩy vọt tốt đẹp và có một cuộc họp giữa các vị giám mục theo chiều hướng hiệp thông về bí tích của hàng giáo phẩm”.

“Ngoài ra, chúng tôi có cảm giác là Phi Châu, ở tầm mức chính trị kinh tế thế giới bao giờ cũng ở chỗ mấp mé. Là Giáo Hội, chúng tôi cảm thấy có trách nhiệm phải nói lên rằng không thể nào như thế được”.

Theo đức ông này, ở cuộc họp đây, “chúng tôi muốn chia sẻ những trục trặc chung”, như vấn đề di dân, mối liên hệ với các tín ngưỡng khác, nhất là với Hồi Giáo, để bàn về “việc làm sao để rao giảng về Kitô Giáo ở Á Châu” cũng như để giải quyết “các vấn đề liên hệ tới tình trạng sức khỏe, như hội chứng liệt kháng”.

“Nhất là chúng tôi muốn bàn đến vấn đề trao đổi văn hóa, trao đổi nhân sinh quan. Chúng tôi có hiện tượng tục hóa và Phi Châu cũng bị hiện tượng này chi phối”, thế nhưng, “chúng tôi muốn học kinh nghiệm của Phi Châu” về “tính cách đạo hạnh”. Cũng vậy, ở “Âu Châu chúng tôi đang hướng chiều về cá nhân chủ nghĩa và chúng tôi muốn học về chiều kích xã hội của Phi Châu”.

Đức ông này đã kết luận “cùng nhau chúng tôi cũng muốn xét tới vấn đề đóng góp được Âu Châu và Phi Châu có thể cùng nhau thực hiện cho thế giới để xây dựng hòa bình thế giới trong tình hình lịch sử hiện nay cũng như để xây dựng công lý trên thế giới”.

 

 

ĐTC GPII gặp gỡ thành phần tham dự viện hội nghị Giám Mục Phi Châu và Âu Châu, và đúc kết cuộc hội nghị giám mục liên châu đầu tiên này

Hôm Thứ Bảy 13/11/2004, khi gặp gỡ thành phần tham dự viện hội nghị Giám Mục Phi Châu và Âu Châu lần đầu tiên trong thời khoảng 10-13/11/2004, với chủ đề “Hiệp Thông và Đoàn Kết giữa Phi Châu và Âu Châu”, ĐTC GPII đã cho biết là Ngài sẽ triệu tập Thượng Hội Giám Mục Phi Châu lần thứ hai để kiểm điểm những gì đã được bàn đến ở lần thượng hội thứ nhất vào thời khoảng 10/4-8/5/1994 mười năm trước đây liên quan đến việc sửa soạn cho Đại Năm Thánh 2000 với từng Châu Lục, và đã được Ngài ban bố Tông Huấn hậu thượng hội này là văn kiện “Giáo Hội Tại Phi Châu” vào năm 1995.

 

Sau đây là những điểm chính yếu tiêu biểu trong những điều ĐTC muốn nói trong dịp này:

“Tiếp tục những dự thảo của cuộc thượng hội giám mục ấy, là người hiểu được những ước muốn của các vị mục tử Phi Châu, Tôi muốn lợi dụng cơ hội này để loan báo là Tôi có ý triệu tập một cuộc thượng hội đặc biệt Giám Mục Phi Châu lần thứ hai”.

ĐTC khuyến khích các cuộc hội nghị giám mục liên châu như cuộc hội nghị giữa các vị giám mục Phi Châu và Âu Châu đây, một cuộc hội nghị có thể sẽ mở đường cho một hội nghị liên châu khác giữa các vị giám mục Phi Châu và Mỹ Châu. Vì theo Ngài, những cuộc hội nghị giám mục liên châu này làm phong phú “mối hiệp thông giữa các Giáo Hội”, bằng việc “cùng nhau giải quyết những vấn đề của lợi ích chung”.

Đài Phát Thanh Vatican, trong bản tin quốc tế phổ biến hôm Chúa Nhật 14/11/2004 đã tóm kết những quyết định của hội nghị giám mục liên châu tiên khởi này như sau:

Quyết định thứ nhất là thành lập một nhóm tiếp tục làm việc: “Các vị Giám Mục đã hiểu hơn hoàn cảnh hoạt động của anh em giám mục của mình nơi Giáo Hội địa phương, và đã thấy được những chọn lựa mục vụ nào có thể giúp đỡ lẫn nhau. Đó là lý do các vị đã quyết định thiết lập một nhóm hoạt động để tiếp tục cuộc đối thoại trao đổi này một cách cụ thể”.

Quyết định thứ hai là kiểm chứng về “nhu cầu truyền bá phúc âm hóa các cơ cấu chính trị, bằng việc tìm cách áp dụng giáo huấn về xã hội của Giáo Hội”.

Quyết định thứ ba liên quan đến bàn luận về “việc huấn luyện thành phần giáo dân để họ cống hiến một chứng từ mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong xã hội”.

Ngoài ra, các vị giám mục cũng hy vọng thiết lập một nhóm làm áp lực ở tầm cấp quốc tế để giải quyết vấn đề nợ nần hải ngoại của các quốc gia nghèo. Hơn nữa, các ngài nhắc nhở các quốc gia tân tiến về việc các quốc gia này đã quyết tâm phôi phối 0.7% tổng sản lượng của nước mình cho việc viện trợ phát triển.

Các vị giám mục liên châu này cũng bàn đến cả việc trao đổi nhân sự, nhất là thành phần chủng sinh, linh mục và giáo dân. Một trong những đề tài được bàn cãi soi nổi nhất là vấn đề gửi các vị linh mục Phi Châu sang truyền giáo cho Âu Châu. Một số vị cho biết việc làm này sẽ làm mất đi những nhân lực quan trọng cần thiết của Giáo Hội ở Phi Châu và các vị linh mục được sai đi như thế không phải bao giờ cũng được đàng hoàng tiếp đón nơi các cộng đồng Âu Châu.

Cuộc hội nghị được đúc kết với một sứ điệp gửi các tín hữu thuộc hai châu lục của các vị.

 

 

Sứ Điệp của Hội Nghị Giám Mục Liên Châu đầu tiên giữa Phi Châu và Âu Châu: “Nhiều điều cần trao tặng cho nhau và nhận lãnh từ nhau”

Sau đây là sứ điệp của hội nghị giám mục liên châu, giữa Phi Châu và Âu Châu, một hội nghị được tổ chức tại Rôma vào thời khoảng 10-13/11/2004, với đề tài “Mối Hiệp Thông và Tình Đoàn Kết giữa Phi Châu và Âu Châu: Chúa Kitô kêu gọi chúng ta – Chúa Kitô sai chúng ta đi”.

Cuộc họp giám mục của chúng tôi là một biến cố lịch sử

Hội Nghị của các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu và Madagascar (SECAM: Bishops' Conferences of Africa and Madagascar) với Tổng Hội của Các Hội Đồng Giám Mục Âu Châu (CCEE: Council of the European Bishops' Conferences), dưới sự bảo trợ của Thánh Bộ Về Việc Truyền Bá Phúc Âm Hóa Chư Dân cùng với việc hợp tác của một số cơ quan phát triển của Công Giáo, đã tổ chức một hội nghị với sự tham dự của 50 Giám Mục ở Phi Châu và 50 Giám Mục ở Âu Châu. Cuộc họp này diễn ra ở Rôma từ ngày 10-13/11/2004, để bàn luận về đề tài “Cộng Đồng và Đoàn Kết giữa Phi Châu và Âu Châu”.

Cuộc họp này diễn tiến trong tinh thần cầu nguyện, lắng nghe nhau, tôn trọng nhau, trong tình huynh đệ thực sự về bí tích trong Chúa Kitô là Đấng kêu gọi và sai chúng tôi đi làm chứng cho các Giáo Hội riêng của chúng tôi.

Trong tinh thần chia sẻ một cách trân trọng, cân nhắc mà không tự mãn, chúng tôi đã lắng nghe và bàn luận những đóng góp của nhiều tham dự viên. Chúng tôi cho thấy chúng tôi “để ý tới tất cả mọi Giáo Hội” (2Cor 11:28). Chúng tôi có nhiều điều để cống hiến cho nhau cũng như có nhiều điều để lãnh nhận từ nhau qua việc chia sẻ niềm vui, việc truyền đạt đức tin, động lực và hoạt động truyền giáo để biến đổi các xã hội của chúng tôi trong một thế giới toàn cầu hóa đang tìm kiếm ý nghĩa cùng những giá trị nồng cốt nhất là những gì thường bị chối bỏ hay khinh thường.

Là những Giám Mục, những người tôi tớ của niềm hy vọng, chúng tôi muốn cùng nhau suy tư về trách nhiệm chung của chúng tôi trong việc xây dựng những mối liên hệ tốt đẹp hơn giữa các xứ sở của chúng tôi, cũng như củng cố những việc trao đổi giữa các giáo hội địa phương thuộc hai châu lục của chúng tôi.

Để kết thúc hội nghị của mình, chúng tôi muốn ngỏ sứ điệp này cùng anh chị em tín hữu thuộc các giáo hội địa phương của chúng tôi ở hai châu lục, cũng như cho anh chị em là những con người nam nữ thiện tâm. Sứ điệp này chuyển tới anh chị em những nhận định của chúng tôi cũng như những xác tín của chúng tôi; nó cho thấy chúng tôi quyết tâm gia tăng việc hợp tác của mình trong tương lai, và trong việc liên kết những nỗ lực của chúng tôi trong việc nâng đỡ lẫn nhau nơi công việc đang chờ đợi chúng tôi thực hiện.

Sống hiệp thông và tình đoàn kết giữa Phi Châu và Âu Châu

Cuộc họp của chúng tôi là dịp để chúng tôi có cơ hội tái cảm nhận lịch sử của chúng tôi, và những mối tương liên của chúng tôi là những gì được phát xuất từ lòng chân thành và rộng lượng, ở chỗ nhìn nhận những tặng ân cả hai đã lãnh nhận. Chúng tôi có chung một gia sản và nhân sinh quan cho thấy dung nhan Chúa Kitô… trong một Giáo Hội hiện diện giữa lòng Thế Giới.

Lịch sử đã đánh dấu những mối liên hệ giữa Phi Châu và Âu Châu, giữa các dân tộc của chúng tôi, giữa các xứ sở và tổ chức của chúng tôi, đôi khi đánh dấu cả tình trạng thiệt hại trầm trọng đến phẩm giá con người. Ngày nay tình trạng thất nghiệp, việc tẩy chay, gánh nặng trĩu nợ nần, tình trạng bại hoại, vấn đề khai thác con người, việc thất thoát các nguồn tài nguyên thiên nhiên, nạn dịch hội chứng liệt kháng hay vi khuẩn liệt kháng, vấn đề thiếu phương tiện chăm sóc sức khỏe cũng như nạn mù chữ, tất cả là những thách đố cần phải giải quyết. Chúng cũng làm cho chúng tôi cảm thấy đau khổ nữa, nên chúng tôi bày tỏ tình đoàn kết của mình với tất cả những ai là nạn nhân của những vấn đề này.

Những sự dữ này cần chúng tôi cũng như các chính phủ và các tổ chức quốc tế phải chuyên tâm chú trọng. Chúng tôi kêu gọi Khối Hiệp Nhất Phi Châu và Khối Hiệp Nhất Âu Châu hãy nhắm tới mục tiêu nhổ tận gốc rễ thảm trạng đói khổ trong thập niên tới đây. Chúng tôi cũng xin nhắc nhở các quốc gia giầu có về việc họ đảm nhận cúng 0.7% tổng sản lượng của mình cho vấn đề viện trợ phát triển chung. Năm quốc gia đã đạt tới vấn đề này, bởi thế đây là vấn đề có thể thực hiện được. Nó không hẳn là vấn đề bác ái cho bằng vấn đề giữ lời hứa và công lý. Bác ái đòi phải có công lý.

Chúng tôi cho rằng việc tôn trọng Những Mục Đích Phát Triển Thiên Kỷ là cơ hội tốt nhất để chấm dứt tình trạng nghèo khổ ở Phi Châu. Chúng tôi sẽ không ngừng thách đố các chính quyền của chúng tôi cũng như Khối Hiệp Nhất Âu Châu về nhu cầu bãi bỏ nợ nần và các qui chế công bằng về thương mại, để kiến tạo nên một thứ toàn cầu hóa mang dung nhan con người.

Đối diện với các tình hình bạo động và bất công, các giáo hội địa phương của chúng tôi cần phải dấn thân vào chính căn nguyên của tình trạng tẩy chay và xung đột xã hội. Chúng tôi sẽ hoạt động cho công lý và hòa bình ở khắp mọi nơi, cho việc hòa giải và bênh vực các thứ nhân quyền. Phẩm giá của con người và các nhu cầu của những con người vẫn là trọng tâm nơi trách nhiệm chung của chúng tôi hơn bao giờ hết.

Người Kitô hữu tham dự vào việc quyết định ở những lãnh vực kính tế và chính trị; chúng tôi muốn đồng hành với họ, theo chiều hướng của Giáo Huấn Về Xã Hội của Giáo Hội là những gì chúng tôi cần phải cổ võ hơn bao giờ hết nơi các giáo hội địa phương riêng của chúng tôi, nơi xứ sở và châu lục của chúng tôi trong một Giáo Hội thực hiện niềm hy vọng, thực hiện việc loan báo và đối thoại sống động.

Chúng tôi xin cảm ơn về việc trao đổi nhân viên, linh mục, các phần tử thuộc các hội dòng và giáo dân thực hiện hoạt động truyền giáo ở hai châu lục của chúng tôi. Nơi đời sống của giáo hội địa phương chúng tôi, ngày nay, hơn bao giờ hết, chúng tôi cần phải nâng đỡ việc trao tặng và nhận lãnh đức tin. Chúng tôi cần phải cung cấp việc tương trợ trong vấn đề huấn luyện những ai hoạt động cho Phúc Âm.

Chúng tôi khuyến khích thành phần giáo dân của hai châu lục này, nhất là giới trẻ, hãy làm chứng cho đức tin của họ và niềm hy vọng của họ, cũng như hãy phát động những cử chỉ cụ thể trong việc chia sẻ và đoàn kết thuộc vấn đề hợp tác một cách quân bình. Nhờ đó, họ sẽ đáp ứng các nhu cầu mục vụ của sứ vụ Giáo Hội cũng như tiếng gọi khẩn trương cho vấn đề phát triển con người toàn diện.

Nơi hai châu lục của chúng tôi, chúng tôi được kêu gọi để thực hiện việc đối thoại với các tôn giáo khác trong những môi trường khác nhau, nhất là với Hồi Giáo. Chúng tôi cần hòa hợp việc tôn trọng phải có đối với quyền tự do tôn giáo bằng lòng kính trọng kẻ khác, và, trong một tinh thần hợp tác được Công Đồng Chung Vaticanô II ("Nostra Aetate," 3) kêu gọi chúng ta, chúng tôi nhẹ nhàng những minh nhiên xác nhận đức tin của chúng tôi trong Chúa Kitô và truyền thống Kitô giáo của chúng tôi. Cuộc đối thoại này bắt buộc phải có tính cách hỗ tương.

Giáo Hội chú trọng tới việc cổ võ các thứ giá trị cũng như việc xây dựng một tương lai chung

Nhiều nguyên nhân gây ra chết chóc ở Phi Châu và Âu Châu thúc đẩy chúng tôi phải cổ võ “thứ văn hóa sự sống”. Chúng tôi thực sự có những giá trị chung, như thượng quyền của Thiên Chúa, của siêu việt thể, ý nghĩa của cuộc sống, chiều kích thông hiệp của cá nhân con người (“không ai là một hòn đảo”), gia đình là nền tảng của xã hội nhưng lại là những gì chúng ta thấy ngày nay bị trầm trọng tổn thương và là những gì cần phải được đặc biệt chú tâm.

Chúng tôi mạnh mẽ tuyên bố rằng Âu Châu cần Phi Châu và Phi Châu cần Âu Châu, và Âu Châu với Phi Châu cùng nhau phục vụ thế giới. Chúng tôi kêu mời những người Công Giáo ở hai châu lục của chúng tôi hãy tiến vào những mối liên hệ mới, bằng một tinh thần hiệp thông, và cùng nhau hoạt động vì tương lai của châu lục này lệ thuộc vào tương lai của châu lục kia.

“Duc in altum!” “Hãy ra chỗ nước sâu” (Lk 5:4).

Chúng tôi, những giám mục Phi Châu và Âu Châu, cùng với anh chị em, thành phần tín hữu thân yêu của chúng tôi trong Chúa Kitô, đáp lại tiếng gọi của Đức Thánh Cha vào đầu thiên niên kỷ này, để có được một “đức bác ái sáng tạo hơn” ("Novo Millennio Ineunte," No. 50), nên vì thế:

• Chúng tôi thắp lên một ngọn lửa chia sẻ bác ái bằng ngọn lửa yêu thương Kitô Giáo; và

• Chúng tôi hoạt động cho việc thực hiện cho một trật tự thế giới mới, sốt sắng dựng xây một nền văn minh yêu thương.

Hỡi thành phần tín hữu, những Kitô hữu ở Phi Châu và Âu Châu cùng với các vị Giám Mục của anh chị em, đặc biệt là các bạn giới trẻ là tương lai của hai châu lục chúng tôi, xin hãy ý thức là anh chị em là “thành phần dân của lời hứa”. Anh chị em là Giáo Hội, gia đình của Thiên Chúa, một Giáo Hội đã dấn thân qua suốt giòng lịch sử để theo Đấng Cứu Thế của mình và được sinh động bởi quyền năng của Thánh Thần, anh chị em là những người tôi tớ của niềm hy vọng, những kẻ canh thức hừng đông, thành phần sẵn sàng để khắc phục những thách đố của “những dấu chỉ thời đại”.

Bằng việc đề ra cho Giáo Hội hoàn vũ một năm đặc biệt giành cho Thánh Thể, Đức Thánh Cha đã tung ra một thách đố mới. Thánh Thể là những gì xây dựng Giáo Hội, cộng đồng của chúng ta và là mối hiệp nhất giáo hội của chúng ta, một cộng đồng và mối hiệp nhất có “nguồn mạch và tột đỉnh” của mình nơi Thánh Thể. Đức Gioan Phaolô II cũng mời gọi chúng ta hãy dấn thân đi theo con đường đoàn kết, vì “Thánh Thể không phải chỉ là một biểu hiện của cộng đồng trong đời sống Giáo Hội; Thánh Thể còn là một dự án đoàn kết cho toàn thể nhân loại nữa” ("Mane Nobiscum Domine," 27).

Trái đất của chúng ta đang quằn quại nặng mình và đợi chờ. Vị Thiên Chúa trung thành vẫn hy vọng nơi chúng ta. Chúa Kitô đồng hành với chúng ta. Thần Linh ban cho chúng ta sức mạnh. Xin Mẹ Maria, Mẹ Giáo Hội, được tất cả mọi ngôn ngữ của chúng ta ca ngợi, phù trì chúng ta trên con đường hiệp thông và đoàn kết giữa Phi Châu và Âu Châu!

Tham dự viên Hội Nghị “Hiệp Thông và Đoàn Kết”
Rôma ngày 13/11/2004
Mừng kỷ niệm sinh nhật 1650 năm của Thánh Âu Quốc Tinh (Vị Giám Mục Phi Châu và Âu Châu)

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 16/11/2004