DIỄN BIẾN GIỮA GIÁO HỘI CHÍNH THỐNG NGA

VÀ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO RÔMA

2003

Bốn Tân Giáo Phận – Trục Xuất Thừa Sai – Vấn Đề Dụ Giáo

- Không Được Giảng Đạo - Không tiếp Giáo Hoàng

 

 

 

Đức Thượng Phụ Moscow muốn tái lập liên hệ với Đức Giáo Hoàng

Trong sứ điệp của mình gửi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Đức Thượng Phụ Moscow là Alexy II đã bày tỏ như sau: “Được những tia chói ngời của ánh sáng Chúa Kitô chiếu soi, chúng ta hãy nối lại những mối liên hệ huynh đệ và hãy hướng lời hân hoan chúc tụng của chúng ta lên Con Trẻ Thần Linh mới hạ sinh, Đấng đến trần gian vì phần rỗi của chúng ta”. Đức Thượng Phụ cũng hứa cầu nguyện cho Đức Thánh Cha trong ngày lễ Giáng Sinh này, một lễ sẽ được cử hành vào ngày 7/1/2003 ở Nga. Phải chăng đây là dấu hiệu Giáo Hội Chính Thống Nga đang muốn tái lập liên hệ đạo giáo với Tòa Thánh Vatican, sau những chống đối về việc Đức Thánh Cha thiết lập 4 tân giáo phận vào hồi Tháng 2/2002, cũng như sau 5 vụ trục xuất các vị giám mục và linh mục Công Giáo ngoại quốc khỏi Nga vì cho rằng Giáo Hội Công Giáo đang thực hiện việc dụ giáo ở đây.

Các vị lãnh đạo Chính Thống Giáo yêu cầu thuyên chuyển ĐTGM Moscow nhưng…

Tòa Thánh Rôma đã không chấp nhận lời yêu cầu của Tòa Thượng Phụ Chính Thống Nga về việc thuyên chuyển ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz như điều kiện để tái lập việc đối thoại giữa hai Giáo Hội. Cha Grysa đang tạm thời phụ trách vài trò đại diện Tòa Thánh ở Liên Hiệp Nga, một vai trò đã trống từ khi Tòa Thánh bổ nhiệm ĐTGM Giorgio Zuras làm khâm sứ tòa thánh ở Áo Quốc, đã nói với cơ quan Thông Tấn Công Giáo Nga là “các vị giám mục của Giáo Hội Công Giáo được bổ nhiệm và thay thế bởi Đức Giáo Hoàng Rôma chứ không phải bởi các vị lãnh đạo của các Giáo Hội khác”. TGP Moscow và 3 giáo phận khác mới được ĐTC Gioan Phaolô II thiết lập vào Tháng 2/2002.

 

Vị đại diện Tòa Thánh còn cho biết thêm “các quyết định của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II trong việc nâng những nơi thuộc quyền quản trị của Tòa Thánh lên hàng giáo phận, việc bổ nhiệm các vị giám mục địa phương, cũng như việc thiết lập một tổng giáo phận và vị tổng giám mục, đều có tính cách bất khả vãn hồi. Thật vậy, những quyết định này cho thấy việc phát triển của Giáo Hội Công Giáo ở Nga trong tương lai gần”. Trong những ngày mới đây có nhiều tin đồn ở Nga rằng Tòa Thánh Vatican đã chấp nhận lời yêu cầu của các vị lãnh đạo Chính Thống Giáo Nga. Nhưng Cha Grysa cho biết các vị giám mục vẫn ở nguyên vị thế của mình, kể cả trường hợp của ĐGM Jerzy Mazur bị trục xuất hồi tháng tư 2002 vẫn cai trị giáo phận Thánh Giuse ở Irkutsk thuộc Đông Siberia của mình từ hải ngoại.

Hội Đồng Ký Giả Nga lên án hành động vu khống và bêu xấu các tu sĩ Dòng Phanxicô

Ngày 14/10/2002, tiến sĩ Joaquín Navarro-Valls, giám đốc văn phòng báo chí của Tòa Thánh đã phát biểu những lời thành văn bản như sau: “Tòa Thánh Vatican đã nhận được tin đáng lo ngại về một hoạt động đê tiện có ý làm mất thế giá Cộng Đồng Anh Em Hèn Mọn Truyền Thống Thánh Phanxicô ở Moscow, từ đó cũng làm mất thế giá của Giáo Hội Công Giáo nữa. Những vị tu sĩ này đã chứng kiến thấy một căn chung cư do các vị làm chủ đã cho một tư nhân thuê để người này sử dụng làm việc an sinh xã hội song căn chung cư này đã bị biến thành một căn nhà làm điếm. Mới đây, một tờ nhật báo nổi tiếng của thủ đô này, cũng như đài truyền hình số 1 và 3, đã tường trình một bản tin bịa đặt sai lầm, trong đó có những bức hình cho thấy những người mặc áo dòng được chụp ở những cảnh vô luân, với một mục đích tỏ tường là muốn tác hại đến thế giá của cộng đồng Công Giáo… Các vị bề trên địa phương của Dòng Anh Em Hèn Mọn Truyền Thống Thánh Phanxicô đã phổ biến những lời bác bỏ tất cả mọi tố cáo này và đáp lại tin tức sai lầm ở Moscow. Tòa Thánh Vatican cũng đống ý với những phản đối hợp lý này và hy vọng rằng công lý sẽ được sáng tỏ đúng như luật định”.

Đến nay, hội đồng ký giả thanh tra tác hành của các ký giả này đã tuyên bố là tờ nhật báo Komsomolkaya và đài truyền hình Ostankino đã sử dụng phương tiện ám muội để tuyên truyền những cáo giáo trầm trọng phạm đến thành phần tu sĩ này. Hai cơ quan truyền thông này đã dựng truyện nên bằng những chi tiết sai bậy. Hai cơ quan truyền thông này đã đưa ra những lập luận thiên lệch và bất chấp những lời giải thích của vị bề trên của dòng này là Cha Grogorio Cioroch.

Người Công Giáo Ukraine sẵn sàng đón tiếp Đức Thượng Phụ Moscow Alexy II

Giáo Hội Công Giáo theo lễ nghi Byzantine, như ĐHY Lubomyr Husar, TGM ở Lviv của dân Ukraine đã nhắc lại việc viếng thăm của ĐTC Gioan Phaolô II vào Tháng Sáu năm 2001 đã mang lại những thành quả tốt đẹp, và hy vọng rằng cuộc viếng thăm của Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Giáo Hội Chính Thống Nga, vị đã từng tỏ thái độ hầu như không có thiện cảm với Giáo Hội Công Giáo Rôma nói chung và việc làm của Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II nói riêng, cũng mang lại “những thành quả tích cực”. Cuộc viếng thăm của ĐTP Giáo Chủ này đã được loan báo từ Tháng 11/2002, những đã được dời lại vì vấn đề sức khỏe và công vụ khác của vị này. Trong lời phát biểu qua Đài Phát Thanh Vatican, ĐHY Husar đã nói: “Ý muốn của Chúa Kitô chúng ta đã quá rõ, đó là cho chúng được nên một. Con đường dẫn đến hiệp nhất chắc chắn là dài, nhưng đã đến lúc phải cất bước đầu tiên… một cách can đảm”, mở màn bằng hiểu biết lẫn nhau và tha thứ cho nhau. ĐHY hy vọng chuyến viếng thăm của ĐTP Giáo Chủ sẽ góp phần vào việc “giải quyết ổn thỏa” “3 ngành của Chính Thống Giáo Ukraine trong mối liên hệ phúc âm” và củng cố “nền hòa bình Kitô Giáo và xã hội nơi dân chúng”. Ukraine có 48 triệu dân, trong đó có 9.3% Công Giáo.

Nga cho phép một vị Giám Mục Công Giáo được tại trú

Theo tin tức của tổ chức Renovabis của Đức thì Giám Mục Clemens Pickel ở Saratov đã được thẩm quyền Nga cho phép thường trú. Vị giám mục gốc Đức 41 tuổi này lãnh đạo giáo phận ở miền nam Nga Aâu, với số 40 ngàn người Công Giáo. ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Về Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo đã nói với Đài Phát Thanh Vatican về việc quyết định này của Nga là “một dấu hiệu tích cực”. Bởi vì, trong năm 2002, 1 vị giám mục và 7 vị linh mục Công Giáo đã bị nước này trục xuất mà không hề cho biết lý do.

âTổng Thống Putin muốn có một cuộc đối thoại về chính trị với Tòa Thánh Vatican

Hôm Thứ Năm 30/1, khi tiếp nhận vị tân đại diện của Tòa Thánh ở Nga là ĐTGM Antonio Mennini, Tổng Thống Putin nói: “Nga xin loan báo là muốn có một cuộc đối thoại về chính trị với Tòa Thánh Vatican. Chúng tôi tin rằng những liên hệ song phương của chúng ta sẽ góp phần vào việc giải quyết những vấn đề khó khăn” được cộng đồng thế giới nói đến, như vấn đề khủng bố. Vị TGM này đã là khâm sứ Tòa Thánh ở Bulgaria, nơi ngài đã nuôi dưỡng những mối liên hệ tốt đẹp với Giáo Hội Chính Thống ở xứ sở này và cũng là vị sắp xếp cho chuyến viếng thăm của ĐTC ở đây.

ĐTC Gioan Phaolô II gửi thư cho Thượng Phụ Alexy II Giáo Chủ Giáo Hội Chính Thống Nga

ĐTGM Antonio Mennini, vị tân khâm sứ của Tòa Thánh Vatican ở Nga đã chính thức đến thăm Đức Alexy II và đã trao tận tay cho vị thượng phụ này một bức thư riêng của Đức Thánh Cha. Được biết hai vị gặp nhau này đã “xem xét những vấn đề chính về lợi ích của cả hai Giáo Hội”. Đức thượng phụ bày tỏ hai mối quan tâm của Ngài về hai vấn đề theo Ngài đã làm gián đoạn mối liên hệ giữa hai Giáo Hội, đó là vấn đề “tiếp tục việc dụ giáo của Công Giáo ở Nga” và vấn đề “tình trạng đau đớn của Chính Thống Giáo ở Tây Ukraine, nơi mà trên 10 năm nay, những người Công Giáo Hy Lạp đã tàn lụi ba giáo phận của Chính Thống”. Vấn đề thứ hai này liên quan đến cuộc tranh cãi về những người Công Giáo theo lễ nghi Đông Phương ở Ukraine, nhất là đa số ở Lviv.

Đầu đuôi câu truyện xẩy ra là sau khi Liên Sô chiếm miền này vào năm 1944 thì Giáo Hội Công Giáo Đông Phương đã bị Stalin dẹp mất. Nhiều vị linh mục đã nhất định không “trở lại” Chính Thống đã bị sát hại hay bị đầy ải, trong đó có cả ĐTGM Josyf Slipyj, vị sau này được Nikita Khrushchev thả ra. Những người Công Giáo theo lễ nghi Đông Phương này, dưới sự lãnh đạo của ĐHY TGM Lubomir Husar đã trải qua một cuộc tái sinh từ sau cuộc sụp đổ của cộng sản Liên Sô, và đã lấy lại những nơi thờ phượng là những viêc làm có những lúc đã động chạm đến vị thượng phụ Moscow này.

Mặc dù có những cuộc tranh luận này, hai vị cũng hướng đến việc “hợp tác giữa hai Giáo Hội, việc hai Giáo Hội tiếp tục đối thoại trao đổi, cũng như việc loại trừ đi những trở ngại vẫn còn trên con đường đi của hai Giáo Hội”. Igor Vyzhanov, vị phát ngôn viên của Đức Thượng Phụ Moscow này, người cũng có mo85t trong cuộc gặp gỡ ấy, cho cho Zenit biết là “hoàn toàn ngoại giao” và cho biết nhận định của mình rằng: “rất khó trông đợi thấy được những quyết định có thể đổi thay mối liên hệ giữa hai Giáo Hội”.

 

Nga lại trục xuất một linh mục Công Giáo ngoại quốc nữa

Cảnh sát ở Pushkin, gần St Peterburg, đã hủy bỏ chiếu khán của một linh mục Công Giáo người Balan và cho ngài trong vòng hai tuần lễ phải rời Nga. Đài Phát Thanh Vatican đã tường trình như vậy hôm Thứ Bảy 22/2/2003. Vị linh mục này là cha Bronislaw Czaplicki thuộc TGP Katovice, đã từng hoạt động 10 năm ở Liên Bang Nga. Hiện nay ngài là cha xứ ở Pushkin, giáo sư ở Chủng Viện St. Petersburg, và là chủ tịch Ủy Ban Giáo Hội cho Các Vị Tử Đạo Công Giáo Thế Kỷ 20 ở Nga.

Thủ Tướng Nga muốn Đức Thánh Cha viếng thăm Nga

Vị thủ tướng Nga là ông Mikhail Kasyanov ủng hộ ý của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II muốn viếng thăm Nga, và nói rằng chính phủ của ông đang làm mọi sự có thể để khắc phục việc chống đối của Giáo Hội Chính Thống. Hôm Thứ Sáu 18/4/2003, trong một cuộc họp báo với thủ tướng Ý là ông Silvio Berlusconi trong dịp ghé thăm Rôma, vị thủ tướng Nga cho biết “Tôi nghĩ rằng những nỗ lực đã được thực hiện cho tới nay và những nỗ lực chúng tôi đang làm để loại trừ những khác biệt giữa hai Giáo Hội sẽ đi đến chỗ thành công tốt đẹp”. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II muốn dừng chân ở Kazan, 800 cây số phía đông Moscow trong cuộc tông du đến Mông Cổ vào tháng tám tới đây, một cuộc dừng chân nếu thực sự xẩy ra sẽ đánh dấu lần đầu tiên vị Giáo Hoàng này đặt chân tới đất Nga. Mục đích Ngài muốn dừng chân ở đất Nga là để trả lại cho Giáo Hội Chính Thống Nga bức ảnh Đức Mẹ Kazan, một bức ảnh được dân chúng Nga tôn kính nhất, một bức ảnh đã bị mất tích khi Đảng Cộng Sản Bolsheviks nắm quyền, lọt vào những bàn tay tư nhân, cho đến khi được tìm thấy vào năm 1993 và tặng cho Đức Giáo Hoàng, Vị đã giữ bức ảnh này ở phòng riêng của Ngài.

Trong khi đó, vào Thứ Năm Tuần Thánh, 17/4/2003, văn phòng báo chí Tòa Thánh đã thông báo là ĐGM Jerzy Mazur giáo phận Thánh Giuse ở Irkutsk thuộc phía đông Siberia, vị bị chính phủ Nga trục xuất đầu năm 2002 mà không cho biết lý do, đã được bổ nhiệm làm giám mục giáo phận Elk Balan. Để thay thế ngài ở Nga, Đức Thánh Cha đã bổ nhiệm ĐGM Cyril Klimowicz, phụ tá giáo phận Minsk-Mohilev ở Belarus, vị sinh năm 1952 ở Amageldi, Kazakhstan.
 

Tòa Thượng Phụ Chính Thống Nga không chấp nhận việc ghé thăm của Đức Thánh Cha

Thật vậy, Đức Thánh Cha rất muốn đích thân mang trả lại cho Nga hình ảnh Đức Bà Kazan vẫn đang được trưng trong phòng của Ngài khi nào có thể, chẳng hạn như chuyến tông du Ngài ghé Mông Cổ vào Tháng Tám năm 2003 này. Thế nhưng, hôm Thứ Hai 19/5/2003, Tòa Thượng Phụ Moscow đã ra phổ biến lời công bố qua Phân Bộ Liên Hệ Giáo Hội Ngoại Tại như sau: “Những cố gắng dính dáng đến việc hoàn trả bứ cảnh với vấn đề viếng thăm Nga Sô của Vị Giáo Hoàng Rôma là điều hết sức lạ lùng, lại càng lạ lùng hơn nữa vì Tòa Thánh Vatican chưa điều đình gì về một chuyến viếng thăm như vậy với Giáo Hội Chính Thống Nga”.

Vị phát ngôn viên của Tòa Thánh Vatican là tiến sĩ giám đốc văn phòng báo chí Joaquín Navarro-Valls đã xác nhận ở Maní hôm 4/5 là Tòa Thánh Vatican đang nghiên cứu cơ hội để ĐTC ghé ở Kazan thuộc Liên Bang Nga trong chuyến tông du đến Mông Cổ vào cuối Tháng 8/2003, hầu Ngài có thể hoàn trả lại cho Đức Thượng Phụ Moscow Alexy II hình ảnh đã được một cơ quan Công Giáo ký thác cho Ngài với mục đích ấy. Bản công bố của Tòa Thượng Phụ Moscow trên đây còn viết: “căn cứ vào những phân tích được thực hiện vào ngày 1/4/2003 ở Rôma, bởi một nhóm khoa học gia có uy tín, đại diện cho Bộ Văn Hóa Liên Bang Nga cũng như đại diện cho Tòa Thánh Vatican, thì được biết rằng Bức Ảnh Đức Bà Kazan được giữ ở căn phòng của Đức Giáo Hoàng Rôma, là một bức ảnh từ thế kỷ 18, được họa bởi một nhà sơn ảnh tượng trong vùng, căn cứ vào tính chất kiểu mẫu của cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18. Về kích thước và đặc tính thì bức ảnh này không thể đồng nhất với bức ảnh lịch sử làm phép lạ xuất hiện ở Kazan vào năm 1570 hay những bức ảnh danh tiếng được tôn kính. Vấn đề nói rằng bức ảnh này ‘chân truyền’ chỉ được biện minh ở chỗ nó không phải là một thứ được khuôn đúc tân thời và hoàn toàn xứng hợp với thời điểm đã được các chuyên viên xác nhận”.

Tòa Thượng Phụ Moscow lập lại là “cơ hội cho một cuộc gặp gỡ giữa Đức Thượng Phụ Alexy II Moscow cùng Tất Cả Nước Nga và Giáo Hoàng Rôma” hoàn toàn lệ thuộc vào việc thắng vượt “những vấn đề xẩy ra giữa hai Giáo Hội, như vấn đề dụ giáo của Công Giáo nơi thành phần thuộc về Chính Thống Giáo bởi phép rửa và truyền thống văn hóa cũng như bởi những hoàn cảnh bó buộc tín hữu của Giáo Hội Chính Thống theo giáo luật sống ở xứ Ukraine tây phương. Việc thiết lập các giáo phận Công Giáo mới ở Kazakhstan cho thấy rằng qui chế của Vatican nhắm đến việc làm cho những vấn đề hiện hữu trở nên tệ hại hơn”.

Riêng về chi tiết cuối cùng liên quan đến việc lập các giáo phận mới, Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano, qua cuộc phỏng vấn của tờ nhật báo Avvenire ngày 18/5/2003, đã cho biết hai giáo phận mới ở Công Hòa Sô Viết trước kia đã được thiết lập để đáp ứng nhu cầu hồi sinh của các cộng đồng Công Giáo đã bị, như Chính Thống Giáo, bắt bớ trong các thập niên dưới chế độ cộng sản. Ngoài ra, Đức Hồng Y còn cho biết trước khi phổ biến quyết định thiết lập, Tòa Thánh đã tế nhị thông báo cho Tòa Thượng Phụ Moscow rồi.
 

Tòa Thánh Vatican yêu cầu Giáo Hội Chính Thống Nga tôn trọng nhu câu thiêng liêng của Người Công Giáo Nga.

Hôm Chúa Nhật 25/5, ĐTGM Jean-Louis Tauran, bộ trưởng ngoại giao của Vatican, qua cuộc phỏng vấn với tờ nhật báo Ý Il Corriere delle Sera, đã kêu gọi Giáo Hội Chính Thống Nga hãy nhìn nhận các nhu cầu thiêng liêng của 500 ngàn người Công Giáo, một con số không có gì đáng goiỉi là đe dọa đôi với Chính Thống Giáo cả. Vị bộ trưởng này đã đưa ra nhận định về lời tố cáo của Tòa Thượng Phụ Moscow về vấn đề “dụ giáo” của người Công Giáo ở Nga.

“Tôi cảm thấy rất buồn về thái độ này. Trước hết, vì chúng tôi có cùng một gia sản quan trọng với Giáo Hội Chính Thống, sau nữa, vì tôi là một nhân chứng trực tiếp thấy được niềm ước vọng, đúng hơn, niềm mong mỏi của Đức Gioan Phaolô II trong việc góp phần vào việc đắp lại chỗ rạn nứt của tình trạng ly giáo đã phân rẽ hai Giáo Hội chúng tôi qua nhiều thế kỷ”.

Vị TGM này tin rằng tình hình hiện nay một phần gây ra bởi sự kiện là các vị lãnh đạo thuộc Giáo Hội Chính Thống Nga cho Giáo Hội Công Giáo như là một “giáo hội ngoại bang”. Tuy nhiên ở Nga đã từng có những cơ cấu Công Giáo vững chắc, như Tổng Giáo Phận Mohiley được thiết lập từ năm 1773 và các giáo phận Tiraspol và Vladivostok.

Về lời tố cáo Giáo Hội Công Giáo “dụ giáo”, ĐTGM cho biết chữ này nói chung nghĩa là “chiếm đoạt tín đồ của đạo giáo khác bằng những phương pháp lừa đảo gian manh”. Ngược lại, hoạt động mục vụ của Đức Giáo Hoàng cũng như của các đức giám mục Công Giáo cho thấy “Giáo Hội Công Giáo tỏ ra rất tôn trọng đối với Giáo Hội Chính Thống”.

“Tôi nghĩ rằng đã đến lúc cần phải nhìn nhận quyền lợi hay nhiệm vụ của Đức Giáo Hoàng trong việc Ngài bảo toàn những cơ cấu thông thường của con cái Giáo Hội Công Giáo ở Nga cũng như ở các xứ sở vùng biên giới Nga”. Để đạt được điều này trong tương lai cần phải có một thỏa hiệp “giữa hai Giáo Hội, ơ ũ những lãnh thổ có lịch sử làm cho họ liên hệ với nhau”.

ĐTGM kết luận: “Điều này sẽ giúp thắng vượt thái độ tâm lý về một thứ ‘thành trì bị công hãm’ là những gì làm ngăn trở Giáo Hội Chính Thống, một Giáo Hội đã chịu đựng rất nhiều trong những năm Cộng sản, để cống hiến cho Âu Châu và thế giới bằng việc đóng góp những kho tàng thiêng liêng lớn lao của mình”.

Giáo Hội Chính Thống Nga đã đến lúc cần phải thay đổi trong mối liên hệ với Giáo Hội Công Giáo

Hôm Thứ Hai 8/9/2003, ĐTGM Kyrill ở Smolensk và Kaliningrad đã ngỏ lời với cuộc họp “Con Người và Các Tôn Giáo” do Cộng Đồng Thánh Egidio cùng với tổng giáo phận địa phương tổ chức ở Aachen, Đức Quốc, một phiên họp ba ngày, được kết thúc hôm 9/9/2003, một cuộc họp với con số 500 vị lãnh đạo tôn giáo tham dự. Vị lãnh đạo của Phân Bộ Liên Hệ Nước Ngoài thuộc tòa Thượng Phụ Giáo Chủ đã lên tiếng trong cuộc bàn luận về đề tài “Người Công giáo và Chính Thống giáo: Một Thách Đố của Việc Đại Kết”.

ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo cũng tham dự cuộc bàn luận này. ĐTGM Kyrill cho biết: “Giờ đã đến để thay đổi tình hình khó khăn hiện tại giữa Giáo Hội Chính Thống giáo ở Moscow với Giáo Hội Công Giáo. Moscow sẵn sàng bàn bạc; các vấn đề đang được bàn luận. Một khi những vấn đề khó khăn này được thắng vượt thì cuộc gặp gỡ giữa ĐGH và vị thượng phụ Moscow sẽ giúp vào việc quay hẳn trang sử quá khứ khó khăn này lại”. Lần này ĐTGM tránh dùng chữ “dụ giáo”, thay vào đó, vị TGM này đã ám chỉ đến “một cuộc tranh thủ truyền giáo”, một tranh thủ liên quan đến “ý hệ về một thị trường tự do của các tôn giáo”.

Về vấn đề ĐTC có thể thăm Nước Nga, vị TGM nói: “Chuyến đi của Ngài đến Moscow là tiêu biểu của một biến cố lịch sử là một biến cố cần phải sửa soạn một cách thích hợp. Những chuyến ĐGH thăm viếng các xứ sở thuộc truyền thống Chính thống đã mang lại một ý nghĩa tích cực… Nếu chúng ta muốn tái tấu vấn đề đại kết, chúng ta phải thay đổi thái độ của chúng ta và chú tâm đến việc bênh vực các giá trị Kitô giáo nơi xã hội hiện đại.

Bản Hiệp Ước giữa Tòa Thánh Vatican với Nước George bất thành

Hôm Thứ Bảy 20/9/2003, ĐTGM Jean-Louis Tauran, bộ trưởng Ngoại Giáo của Tòa Thánh đã công bố những lời sau đây:

“Khi từ giã Georgia tôi đã bày tỏ lòng biết ơn của phái đoàn đại biểu của Tòa Thánh đối với việc tiếp đón chúng tôi trong hai ngày này. Tuy nhiên, tôi lấy làm tiếc vì mục tiêu của cuộc chúng tôi viếng thăm,đó là việc ký vào bản hiệp ước song phương giữa Georgia và Tòa Thánh, không thành tựu, vì thẩm quyền Georgia đã đổi ý vào giây phút cuối cùng. Cộng đồng Công giáo nơi xứ sở này mới chính là nơi sẽ phải chịu đựng vì điều hứa quyết bất thành này, một cộng đồng tiếp tục bị tước đoạt hết mọi thứ bảo đảm về pháp lý và là một cộng đồng chúng tôi cảm thấy cảm thông. Ngoài ra, phái đoàn đại biểu của Tòa Thánh cảm thấy hết sức đau nhức bởi tác hành của Giáo Hội Chính Thống Georgia trong việc loan truyền tin tức không trung thực với sự thật, bất kể sự việc chúng tôi nhiều lần muốn cung cấp tín liệu về diễn tiến của những cuộc trao đổi. Những chuyện xẩy ra này chắc chắn sẽ gây tổn thương nặng nề cho Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, Vị vào dịp viếng thăm của Ngài tháng 11/1999, đã kêu gọi tất cả mọi công dân của nước này, nhất là Kitô hữu, hãy hợp tác với nhau để xây dựng đất nước cao cả này về phương diện luân lý. Toa Thánh hy vọng rằng Georgia, một quốc gia đã tham gia vào những hội nghị quốc tế quan trọng về nhân quyền, sẽ biết làm cách nào để hàn gắn tình trạng đáng tiếc này”.

Hôm Thứ Năm 18/9/2003,theo tờ nhật báo Ý Avvenire, Đức Thượng Phụ Chính Thống Catholicos Ilia II đã lên TV và đề cập tới “tính cách nguy hiểm của một thứ hiệp ước ổn định quốc gia” và kêu gọi tín hữu hãy tỏ thái độ. Có ít là một vị lãnh đạo Chính Thống cho rằng Tòa Thánh Vatican muốn tăng thêm ảnh hưởng của mình ở Georgia và nhờ bản hiệp ước này để có thể tha hồ xây các nhà thờ, trường sở và chủng viện. Thứ Sáu, hàng trăm sinh viên xuống đường ở bên ngoài tòa nhà Quốc Hội chống lại việc chính quyền “lụy thuộc Vatican”.

Các vị phụ tá chính quyền đã cố gắng giải thích là hiệp ước này không thể nào ảnh hưởng đến những lợi lộc của Giáo Hội Chính Thống. Trái lại, nó chỉ tìm cách bảo đảm cho quyền tự do tôn giáo của 50 ngàn người Công Giáo ở xứ sở có 4.9 triệu dân này. Sau đó ít lâu, vị lãnh đạo nội các là ông Avtandil Dzorbednadze đã nói với phái đoàn đại biểu của Tòa Thánh Vatican rằng chính quyền ông “không còn cảm thấy muốn ký vào bản hiệp ước ấy nữa”. Vào lúc ấy, Tổng Thống Eduard Shevardnadze đang tham dự cuộc họp thượng đỉnh ở Yalta.

Theo Đức Ông Claudio Gugerotti, một vị thương luận của Tòa Thánh, thì bản hiệp ước này nhìn nhận “vai trò đặc biệt” do Giáo Hội Công Giáo thực hiện trong xứ sở này. Một số Chính Thống Giáo đã cho rằng bản hiệp ước này làm cho hai Giáo Hội ngang hàng với nhau.

 

Đức Thượng Phụ Chính Thống ở Moscow quan tâm đến vấn đề dụ giáo

 

Đức Thượng Phụ Alexy II cai quản Giáo Hội Chính Thống Nga cho biết là ngài sẽ sẵn lòng gặp ĐTC Gioan Phaolô II miễn là Giáo Hội Công giáo phải cấm chỉ vấn đề dụ giáo ở Nga. Ngài đã nói với các phóng viên báo chí hôm Thú Năm 25/9 rằng “ít là phải lên án việc dụ giáo”. Vị thượng phụ 74 tuổi này cho biết: “Tôi không muốn nó là một cuộc gặp gỡ trước ống kính truyền hình mà lại không mang lại một thành quả gì. Chúng tôi cần phải gặp nhau để nói về một số vấn đề cụ thể, nhất là vấn đề dụ giáo”.

 

Vào Tháng 7/2002, ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Về Việc Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, qua cuộc phỏng vấn với Đài Phát Thanh Vatican, đã nói ngài sẵn sàng cùng với tòa Thượng Phụ Chính Thống phân tách ý nghĩa dụ giáo: “Qui chế của Tòa Thánh với Giáo Hội Chính Thống Nga đã rõ ràng. Chúng ta muốn đối thoại, chúng ta muốn hợp tác, chúng ta phủ nhận việc dụ giáo, chúng ta muốn đại kết, chúng ta muốn phát triển việc chăm sóc mục vụ cho các người Công giáo của chúng ta”.

ĐTC GPII với Tổng Thống Nga Putin về vấn đề đại kết Kitô giáo

Chiều hôm qua, 5/11/2003, văn phòng báo chí của Tòa Thánh đã phổ biến nội dung cuộc gặp gỡ giữa ĐTC GPII và Tổng Thống Nga Putin sau khi cuộc họp chấm dứt như sau:

“Chiều nay, ĐTC đã tiếp ông Vladimir V. Putin, tổng thống của Liên Bang Nga. Cuộc gặp gỡ này rất thân tình, kéo dài 30 phút. ĐTC đã yêu cầu bức ảnh Đức Bà Kazan được giữ ở trong phòng và Ngài đã cho Tổng Thống Putin thấy”.

Theo bản tin của văn phòng báo chí này thì Tổng Thống Putin đã nói với ĐTC về cảm nhận của ông về việc gặp gỡ giữa ông và ĐTC lần trước rằng: “Mặc dù 3 năm đã qua đi nhưng nó dường như mới ngày hôm qua”.

Bản thông báo viết tiếp: “Trong cuộc đàm thoại, những đề tài về thiện ích của nhau đã được kiểm điểm, nhất là vấn đề những người Công Giáo ở Nga cũng như những cơ cấu giáo hội của họ ở đấy. Cả hai đều bày tỏ hy vọng thấy được việc phát triển tích cực trong việc đối thoại giữa Tòa Thánh và Tòa Thượng Phụ Moscow. Về các vấn đề quốc tế hai bên đã trao đổi ý kiến về cuộc xung khắc ở Thánh Địa cũng như về vấn đề Iraq. ĐHY Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano cũng gặp ông Igor Ivanov, bộ trưởng ngoại giao Nga và các vị bộ trưởng trong phái đoàn tùy tùng. Trong cuộc đàm thoại với nhau, hai bên đã trao đổi ý kiến về tình trạng đối thoại đại kết giữa Công Giáo và Chính Thống. Sau đó các vị xét đến những sáng kiến mới về hòa bình ở Thánh Địa và Iraq”.

Tưởng cũng nên nhắc lại ở đây là mối liên hệ giữa Tòa Thánh Rôma và Tòa Thượng Phụ Chính Thống Nga ở Moscow đã gặp khó khăn trục trặc từ khi ĐTC GPII quyết định vào tháng 2/2002 về việc thành lập 4 giáo phận mới ở Nga, một việc mà giáo hội Chính Thống Nga cho rằng qua mặt Nga, và đã làm cho Giáo Hội này bắt đầu đẩy mạnh việc bài Công Giáo, cho rằng Công Giáo muốn thực hiện việc dụ giáo thành phần Chính Thống giáo ở Nga, nên đã tìm cách tống khứ một số vị linh mục và cả giám mục ngoại quốc ra khỏi Nga trong năm 2002.

Trong cuộc gặp gỡ hôm nay, theo vị thông dịch viên Vatican, ĐTC nói với vị trợ tá của mình mang bức ảnh Đức Bà Kazan vốn được treo ở nguyện đường của Ngài đến Thư Phòng là nơi Ngài gặp gỡ Tổng Thống Putin để vị này được thấy. Vị tổng thống này đã nhìn ĐTC làm phép bức ảnh và sau đó ông hôn bức ảnh. Theo các phóng viên Nga ở trong Thư Phòng bấy giờ thì sau đó ĐTC đã nói bằng tiếng Nga như sau: “Tôi xin cám ơn Tổng Thống Putin về tất cả những gì ông làm cho việc xích lại gần nhau của Giáo Hội Chính Thống Nga và Giáo Hội Công Giáo cũng như cho hòa bình thế giới”.

Trước khi rời Nga đến Rôma thăm Ý quốc, tổng thống này đã nói với các ký giả Ý ở Moscow rằng ông muốn đóng góp vào việc chấm dứt việc trục trặc giữa Vatican và Giáo Hội Chính Thống, thế nhưng Nga sẽ bênh vực đức tin và căn tính của mình: “Tôi cảm thấy công việc của tôi không phải là bảo đảm việc ĐGH viếng thăm Nga, mà là giúp vào việc tiến đến hiệp nhất. Theo tự nhiên thì nó chỉ xẩy ra khi hai Giáo Hội tiến đến chỗ đồng ý với nhau mà thôi”.