DIỄN BIẾN GIỮA GIÁO HỘI CHÍNH THỐNG NGA

VÀ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO RÔMA

2004

Bốn Tân Giáo Phận – Trục Xuất Thừa Sai – Vấn Đề Dụ Giáo

- Không Được Giảng Đạo - Không tiếp Giáo Hoàng - Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan

 

 

Tình Hình về Nhóm Chính Thống và Công Giáo ở Nga

Vào Tháng Hai 2004, ĐHY Walter Kasper, chủ tịch hội đồng cổ võ hiệp nhất Kitô Giáo, và Thượng Phụ Giáo Chủ Nga Alexy II đã thiết lập “một nhóm hoạt động” để nghiên cứu những khác biệt nơi hai Giáo Hội này ở Nga. Sau đây là cuộc phỏng vấn của mạng điện toán Zenit với linh mục Igor Kowalewskj, phát ngôn viên Công Giáo của nhóm hoạt động này, cho biết về tình hình hoạt động của nhóm.

Vấn:     Công việc của Ủy Ban ở giai đoạn đầu tiên này đã được phát triển ra sao?

Đáp:     Theo yêu cầu của Tòa Thượng Phụ Chính Thống Moscow, chúng tôi đã khảo xét một số trường hợp được cho là dụ giáo. Phân tách những trường hợp này, chúng tôi cố gắng rút tỉa một thứ qui tắc hành động cho cả hai Giáo Hội.

Giáo Hội Chính Thống Nga đã biết rằng cả Vatican lẫn các vị giám mục Công Giáo Nga không có chính sách dụ giáo. ĐTGM Kirill ở Smolensk phụ trách giao vụ quốc tế của tòa thượng phụ này đã nói như thế trong cuộc ngài viếng thăm Balan vào Tháng Tư 2004.

Tuy nhiên, có những trường hợp, vì thiếu hiểu biết nên bị cho là dụ giáo. Nhóm hoạt động của chúng tôi đang nghiên cứu những trường hợp này để cải tiến mối liên hệ giữa hai Giáo Hội. Cuộc họp đầu tiên của nhóm này, ở tại Moscow đây, xẩy ra vào ngày 5-7/5/2004; cuộc họp lần tới sẽ được thực hiện vào khoảng hạ tuần Tháng Chín 2004.

Vấn:     Thánh phần trong nhóm hoạt động này gồm có những vị nào?

Đáp:     Về phía Công Giáo còn có Cha Joseph Maj, phần tử của Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, và ông Jean-Francois Thiry, giám đốc Trung Tâm Văn Hóa Học Viện Thánh Kinh Chúa Thánh Linh.

Đại diện Chính Thống Giáo là Tổng linh mục Vsevelod Chaplin, phó chủ tịch Bộ Ngoại Vụ của Tòa Thượng Phụ Moscow; cha Igor Vyzhanov, phụ trách liên hệ với Giáo Hội Công Giáo, và cha Ivan Lapidus.

Vấn:     Cha trông đợi và hy vọng những gì nơi cuộc họp tới đây?

Đáp:     Bầu không khí của cuộc họp đầu tiên rất là thân tình và chúng tôi hy vọng rằng, nhờ những cuộc họp này mối liên hệ giữa hai Giáo Hội sẽ được cải tiến, cả ở lãnh vực bán chính thức lẫn chính thức.

Vấn:     Vị linh mục Chính Thống Giáo Igor Vyzhanov đã nói về tinh thần của hoạt động nơi ủy ban này, cho rằng nó là một bước tiến đầu tiên, rất quan trọng và cụ thể để cải tiến mối liên hệ. Cha nghĩ như thế nào?

Đáp:     Tôi hoàn toàn hy vọng như cha Vyzhanov vậy, thế nhưng, vấn đề cũng rất quan trọng là ở chỗ chúng ta cần phải tìm hiểu những trường hợp cụ thể nữa để rút tỉa được một qui luật hành động cho tín hữu thuộc Giáo Hội Công Giáo.

Tôi hy vọng rằng chính sách về những thứ kết tội chung đối với việc xâm chiếm những lãnh địa thuộc phạm vi giáo luật hay đối với vấn đề dụ giáo sẽ được dẹp bỏ, và chúng tôi, ở đây, là một thiểu số về tôn giáo, được tuyên xưng đức tin của mình và hợp tác với Giáo Hội Chính Thống.

Chúng ta có những điều cần phải học từ Giáo Hội Chính Thống, và Giáo Hội Chính Thống cũng có những điều cần phải học từ những người Công Giáo. Chính bản thân tôi giao hảo rất thân thiện với cha Vyzhanov về phương diện bán chính thức; nhưng về phương diện chính thức mối giao hệ này có vẻ lạnh lùng hơn.

Vấn:     Theo cha nghĩ thì vai trò của Giáo Hội Công Giáo ở Nga đây là gì, nếu nó không thể rất năng nổ trong lãnh vực truyền bá phúc âm hóa?

Đáp:     Giáo Hội Công Giáo bao giờ cũng là một Giáo Hội thiểu số và sẽ tiếp tục là như vậy. Đó là lý do tại sao chúng tôi muốn có những cơ hội để tuyên xưng niềm tin của mình một cách bình thường, như ở bất cứ một xứ sở nào khác.

Sống ở nơi đây, giữa Giáo Hội Chính Thống Nga, Giáo Hội Công Giáo lúc nào cũng thực hiện một cuộc đóng góp đặc biệt vào văn hóa Nga, nhất là nơi những sinh hoạt về bác ái và giáo dục. Đó là cái chuyên biệt về sự hiện diện của Giáo Hội Công Giáo ở Nga. Chúng ta có thể chia sẻ nhiều điều với Giáo Hội Chính Thống.

Vấn:     Có bao nhiêu người Công Giáo và linh mục ở Nga?

Đáp:     Trong toàn Liên Hiệp Nga có 250 giáo xứ và khoảng 300 vị linh mục, mà đa số ở TGP Mẹ Thiên Chúa Moscow, vì hầu hết dân chúng Nga sô sống ở Moscow đây, và hầu hết người Công Giáo cũng sống ở nay nữa.

Rất khó nói được con số người Công Giáo sống ở Nga, vì chúng tôi không biết được tất cả mọi người trong họ và không phải tất cả mọi người họ đều đi tham dự Thánh Lễ. Thế nhưng, tôi nghĩ rằng có khoảng 600 ngàn người Công Giáo ở toàn lãnh thổ Nga sô. Chúng tôi thật sự là một thiểu số. Các cộng đồng Tin Lành góp chung lại còn nhiều hơn cả người Công Giáo nữa.

Thật là buồn cười, thậm chí bị ám ảnh, khi nghĩ rằng người Công Giáo có thể làm cho người Nga trở lại Công Giáo. Không có một chính sách làm cho người Nga trở lại. Cho dù chúng tôi có muốn như thế chăng nữa, chúng tôi không bao giờ có thể thực hiện được việc làm này.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 13/9/2004
 

 

Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan của Giáo Hội Chính Thống Nga:
“Mẹ của niềm hiệp nhất và yêu thương”

1) Ý Định Hoàn Trả Và Sơ Lược Về Bức Ảnh Lịch Sử

Như Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II chính thức thông báo trong huấn từ truyền tin Chúa Nhật 22/8/2004 thì Ngài sẽ trả Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan lại cho Giáo Hội Chính Thống Nga, nhưng trước đó, Bức Ảnh này sẽ được trưng bày để biệt tôn Mẹ vào ngày Triều Kiến Chung Thứ Tư hằng tuần 25/8/2004 tại Vatican. Sau đây là nguyên văn lời của Ngài:

 

“Tôi mời anh chị em hãy cùng Tôi hướng về Đức Trinh Nữ Maria được tôn kính với danh hiệu Mẹ Thiên Chúa ở Kazan. Bức Ảnh của Mẹ, ra khỏi Nước Nga vào thập niên 1920 ở thế kỷ trước đây, sau khi ở các nơi khác nhau trong một thời gian dài, đã đến căn buồng của Vị Giáo Hoàng này mấy năm trước đây, và từ đó, đã nhìn thấy công việc hằng ngày của ngài. Giờ đây Tôi hân hoan thông báo rằng sẽ có một phái đoàn đại biểu đặc biệt mang bức ảnh rất yêu dấu này đến Đức Alexy II, vị thượng phụ ở Moscow cũng như của Toàn Nước Nga.

“Thứ Tư tới, 25/8, trong buổi triều kiến chung, chúng tôi sẽ cùng với tín hữu suy niệm trước bức tượng này. Từ nay trở đi chúng tôi ký thác cho Mẹ Maria, Mẹ của niềm hiệp nhất và yêu thương, những lời nguyện cầu của chúng ta cho thiện ích của Giáo Hội cũng như của toàn thể gia đình nhân loại”.

Theo chương trình ấn định thì vào lúc 10 giờ 30 sáng ngày Thứ Tư 25/8/2004, ĐTC sẽ chủ sự Cuộc Cử Hành Lời Chúa để tôn kính và hoàn trả bức ảnh Mẹ Thiên Chúa Kazan. Sau đó ĐTC trao bức ảnh cho ĐHY Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Vấn Đề Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, là trưởng phái đoàn đại biểu của Tòa Thánh mang bức ảnh này sang Nga trao cho Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Nga ở Moscow là Alexy II vào Ngày Thứ Bảy 28/8, ngày Giáo Hội Chính Thống cử hành Lễ Mẹ Sinh Thì.

Ngoài ra, vào Ngày Thứ Năm, 26/8/2004, tín hữu cũng đến Đền Thờ Thánh Phêrô để tôn kính bức ảnh này. Vào lúc 9 giờ sáng, ĐTGM Leonardo Sandri, thay cho ĐHY Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano, chủ tọa buổi nguyện Kinh Phụng Vụ Ban Mai, và vào lúc 5 giờ chiều, ĐHY Kasper chủ sự Thánh Lễ.

Hôm 11/7/2004, vị giám đốc văn phòng báo chí tòa thánh đã cho biết là ĐTC “hy vọng rằng cuộc hành hương Rôma của Vị Trinh Nữ Kazan sẽ góp phần vào mối hiệp nhất mong chờ giữa Giáo Hội Công Giáo và các Giáo Hội Chính Thống Giáo”.

Các chuyên viên Nga, như được tờ nhật báo Ý Avvenire cho biết, nói rằng bức ảnh này có thể là sao bản quan trọng nhất của những bức ảnh hiện nay, sau khi bức ảnh nguyên thủy bị các tay trộm cướp phá hủy vào năm 1904. Những chuyên gia ấy cũng tin rằng bức ảnh được trao trả này là bản được Czar Peter the Great đặt vẽ vào thế kỷ 18 cho vương cung thánh đường Saint Petersburg. Bức ảnh ấy được mang ra khỏi Nga vào năm 1917, cuối cuộc cách mạng Tháng Mười.

Nó tái xuất hiện ở Hiệp Chủng Quốc vào thập niên 1970, qua những cuộc đấu giá quốc tế. Sau đó nó đã được Đạo Binh Xanh mua rồi đặt ở nguyện đường Fatima, sau cùng đã được biếu tặng Đức Giáo Hoàng vào năm 1993. Từ đó ĐTC đã giữ bức ảnh này ở nguyện đường cư gia của Ngài, chờ đợi cơ hội gặp gỡ Đức Thượng Phụ Alexy II để trao trả cho vị thượng phụ giáo chủ được coi như nguyên chủ này.

Về phần mình, chính phủ Nga thấy nơi việc hoàn trả bức ảnh này là cơ hội để cổ võ mối hiệp nhất quốc gia được Tổng Thống Vladimir Putin kêu gọi, như tờ nhật báo Ý Avvenire cho biết.

Hôm 13/8/2004, truyền hình Nga đã trình chiếu cảnh Tổng Thống Putin viếng thăm Đức Thượng Phụ ở Moscow là Alexy II, vị đã nằm nhà thương để được trị bệnh. Những ai coi truyền hình đều nghe thấy rằng vào “ngày 28/8 một lễ nghi sẽ diễn ra vào dịp hoàn trả bức ảnh ‘cũ’ Mẹ Kazan. Bức Ảnh được Tổng Thống nhìn thấy ở Rôma”, trong cuộc viếng thăm ĐTC vào Tháng 11/2003. “Phải, đúng thế, tôi đã nhìn thấy bức ảnh ấy”, Tổng Thống Putin đáp nhận.

2) Lễ Nghi Tôn Kính và Bái Biệt Bức Ảnh

 

Thật vậy, vào ngày Thứ Tư 25/8/2004, trong buổi triều kiến chung hằng tuần, ĐTC đã chủ sự phần Phụng Vụ Lời Chúa ở Sảnh Đường Phaolô VI, với sự hiện diện của 7 ngàn người. Bức Ảnh này, với chiếc khăn quàng bằng vàng, trong khi ca đoàn Đại Học Tòa Thánh Nước Nga hát Kinh Cầu Đức Bà, được một vị phó tế cung nghinh ra theo lối giữa của sảnh đường, đi tới đâu tín hữu có thể giơ tay sờ chạm tới đó.

Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, mặc chiếc áo choàng đỏ, có vẻ khỏe mạnh, nói với ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Vấn Đề Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, hãy hoàn trả bức ảnh này “cho người anh em của chúng ta là Thượng Phụ Alexy II, và qua vị này cho Giáo Hội Chính Thống Nga cùng toàn thể nhân dân Nga”.

Ngài cũng viết lời nguyện cầu cùng Mẹ Thiên Chúa Kazan bằng tiếng Nga, và trước khi từ giã bức ảnh ấy, Ngài còn giảng một bài nữa. Sau đây là nguyên văn lời nguyện và bài giảng của Ngài.

Lời Nguyện Trước Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan

Hỡi Người Mẹ hiển vinh của Chúa Giêsu, Vị “đi trước dân Chúa trên con đường đức tin, đức mến và hiệp nhất với Chúa Kitô” (xem Lumen Gentium, 63), Mẹ được diễm phúc! Tất cả mọi thế hệ sẽ chúc tụng Mẹ diễm phúc, “vì Đấng toàn năng đã làm nơi Mẹ những điều cao trọng vì danh Ngài là thánh” (xem Lk 1:48-49).

Ôi Mẹ, đáng chúc tụng và tôn vinh nơi bức ảnh Kazan của Mẹ, một bức ảnh qua nhiều thế kỷ đã được tín hữu Chính Thống bày tỏ đầy lòng tôn kính và mến yêu, Mẹ đã trở thành vị phù hộ và chứng nhân về những việc đặc biệt Thiên Chúa làm trong lịch sử của nhân dân Nga rất thân yêu của tất cả chúng con.

Đấng Quan Phòng Thần Linh, Đấng quyền năng khống chế sự dữ và tạo được sự thiện thậm chí từ chính những công việc xấu xa của con người, đã làm cho bức ảnh thánh này, bị biến mất vào những thời xa xưa, lại tái xuất hiện ở Đền Thánh Mẫu Fatima Bồ Đào Nha. Sau đó, theo ý muốn của những người sùng kính Mẹ, bức ảnh này đã được giữ ở nhà của Vị Thừa Kế Thánh Phêrô.

Lạy Mẹ của dân Chính Thống Giáo, sự hiện diện của bức ảnh thánh Kazan của Mẹ ở Rôma là những gì nói cho chúng con về một mối hiệp nhất sâu xa giữa Đông và Tây, một mối hiệp nhất kéo dài trong thời gian, bất chấp những chia rẽ theo giòng lịch sử cùng với những lỗi lầm của con người. Giờ đây, Ôi Vị Trinh Nữ, chúng con xin dâng lên Mẹ lời nguyện cầu hết sức thiết tha của chúng con trong khi chúng con giã biệt bức ảnh cảm kích này. Con tim của chúng con sẽ theo Mẹ trên con đường Mẹ trở về với Nước Nga thánh hảo.

Xin Mẹ khứng nhận lời chúc tụng và tôn vinh do dân Chúa ở Rôma dâng lên Mẹ.

Ôi Mẹ diễm phúc hơn mọi người nữ, khi tôn kính ảnh Mẹ nơi thành đô vấy máu của Hai Thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô đây, Vị Giám Mục Rôma xin liên kết mình một cách thiêng liêng với người anh em của mình trong thừa tác vụ giáo phẩm, vị là thượng phụ giáo chủ của Giáo Hội Chính Thống Nga. Và Vị Giám Mục Rôma này xin Mẹ, Lạy Mẹ Thánh, hãy chuyển cầu cho việc mau chóng đến thời điểm trọn vẹn hiệp nhất giữa Đông và Tây, thơiụi điểm hoàn toàn hiệp thông của tất cả mọi Kitô hữu.

Ôi Nữ Trinh vinh hiển, Ôi Đức Mẹ, Ôi Đấng Cầu Bầu và là Đấng Ủi An, xin hãy giải hòa chúng con với Con của Mẹ, hãy ký thác chúng con cho Con Mẹ, hãy hiến dâng chúng con cho Con Mẹ! Amen.

Bài Giảng Giã Biệt Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan

Anh Chị Em thân mến,

1.     Như Tôi đã loan báo hôm Chúa Nhật vừa rồi, cuộc gặp gỡ hằng tuần theo truyền thống của chúng ta hôm nay được mặc một hình thức đặc biệt. Thật vậy, chúng ta thấy mình qui tụ lại để nguyện cầu quanh bức ảnh đáng kính của Mẹ Thiên Chúa Kazan, một bức ảnh sắp sửa lên đường về Nga là nơi bức ảnh ấy đã rời bỏ nhiều năm trước đây.

Sau khi đã du hành qua nhiều quốc gia khác nhau và ở một thời gian lâu tại Đền Thánh Mẫu Fatima Bồ Đào Nha, hơn 10 năm nay, theo sự quan phòng thần linh, bức ảnh ấy đã đến cư gia của Vị Giáo Hoàng này. Từ đó, bức ảnh ấy đã ở bên cạnh Tôi và dõi theo Tôi bằng ánh mắt từ mẫu khi Tôi hằng ngày phục vụ Giáo Hội.

Từ ngày đó, bao nhiêu lần Tôi đã kêu cầu Mẹ Thiên Chúa Kazan, xin Mẹ bảo vệ và hướng dẫn nhân dân Nga là những người sùng mộ Mẹ, và hãy làm cho mau chóng đến lúc tất cả mọi người môn đệ của Con Mẹ, bằng việc nhận biết nhau là anh em, có thể phục hồi trọn vẹn mối hiệp nhất đã bị mất đi.

2.     Từ ban đầu Tôi đã mong ước rằng bức ảnh thánh này được trở về với mảnh đất Nga Sô, nơi mà, theo những chứng từ lịch sử khả tín, bức ảnh ấy đã trở thành đối tượng sùng kính sâu xa của hết mọi thế hệ tín hữu. Lịch sử của nhân dân cao cả này đã phát triển chung quanh bức ảnh Mẹ Thiên Chúa Kazan này.

Nga Sô vốn từng là một quốc gia Kitô giáo qua nhiều thế kỷ, quốc gia này là một Nước Nga Thánh. Ngay cả lúc các quyền lực địch thù dữ dội chống lại Giáo Hội và cố gắng loại trừ ra khỏi cuộc sống con người thánh danh Thiên Chúa, dân tộc này vẫn là thành phần Kitô hữu vững mạnh, chứng tỏ bằng máu lòng trung thành của mình với Phúc Âm cũng như với những giá trị theo tinh thần Phúc Âm.

Chính vì thế, thật là cảm kích, Tôi cùng với anh chị em dâng lời tạ ơn Đấng Quan Phòng Thần Linh cho Tôi có cơ hội để gửi đến vị thượng phụ khả kính ở Moscow cũng như của Toàn Dân Nga bức ảnh tặng vật thánh này.

3.     Chớ gì hình ảnh cổ kính Mẹ Thiên Chúa này là những gì bày tỏ cho Đức Alexy II cũng như cho Hội Đồng Giáo Hội Chính Thống Nga đáng kính niềm cảm mến của Vị Thừa Kế Thánh Phêrô đối với các ngài cùng toàn thể tín hữu được trao phó cho các ngài. Chớ gì bức ảnh ấy biểu lộ niềm ngưỡng mộ của vị thừa kế này trước truyền thống thiêng liêng cao cả được Giáo Hội Thánh Nước Nga nắm giữ. Chớ gì bức ảnh này bày tỏ niềm mong ước và ý hướng mạnh mẽ của vị Giáo Hoàng Rôma trong việc cùng với các ngài tiến bước trên con đường tương kiến và hòa giải, trong việc làm cho mau chóng đến ngày trọn vẹn hiệp nhất của các tín hữu như Chúa Giêsu tha thiết nguyện cầu (xem Jn 17:20-22).

Anh Chị Em thân mến, xin hãy hiệp cùng Tôi để kêu cầu việc chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria trong khi Tôi trao bức ảnh của Người cho phái đoàn đại biểu để nhân danh Tôi mang bức ảnh ấy sang Moscow.

 

3) Phái Đoàn Đại Biểu và Biến Cố Hoàn Trả Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan cho Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga

Phái đoàn đại biểu của Tòa Thánh mang bức ảnh Trinh Nữ Kazan hoàn trả cho Giáo Hội Chính Thống Nga bao gồm ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Viện Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo; ĐHY Theodore McCarrick, TGM Washington, vì Đạo Binh Xanh thuộc TGM của ngài trước đây đã mua lại bức ảnh này từ cuộc bán đấu giá; các ĐGM Brian Farrell và Renato Boccardo là những vị đương kim thư ký của hai hội đồng của Tòa Thánh đặc trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo và Các Phương Tiện Truyền Thông Xã Hội; và vị giám đốc văn phòng báo chí của Tòa Thánh là Joaquín Navarro Valls. Ngoài ra còn có các vị linh mục như cha Jozef Maj, một phần tử thuộc Hội Đồng Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, cha Enzo Bianchi, đan viện trưởng Đan Viện Bose ở Ý, và vị sáng lập Cộng Đồng Sant’Egidio là Andrea Riccardi. Cha Bianchi và vị sáng lập Riccardi đang tích cực tham dự vào việc cổ võ liên hệ huynh đệ giữa những người Công Giáo và Chính Thống Nga. Khi tới Nga, phái đoàn đại biểu này còn có thêm hai vị nữa, đó là ĐTGM Tadeusz Kondrusiewicz, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Nga, và ĐTGM Antonio Mennini, đại diện Tòa Thánh ở Liên Bang Nga.

Xin nhớ rằng Giáo Hội Chính Thống Nga không chấp nhận việc, nói đúng hơn, hết sức bất mãn về việc Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II thiết lập thêm 4 giáo phận mới ở lãnh thổ Nga cũng là lãnh thổ của Giáo Hội Chính Thống Nga vào Lễ Đức Mẹ Lộ Đức 11/2/2002. Đó là Tổng Giáo Phận Mẹ Thiên Chúa ở Moscow, dưới quyền lãnh đạo của TGM Tadeusz Kondrusiewicz; Giáo Phận Thánh Clêmentê ở Saratow, được cai quản bởi GM Clemens Pickel; Giáo Phận Chúa Kitô Biến Hình ở Novosibirsk, được cai quản bởi GM Joseph Werth; và Giáo Phận Thánh Giuse ở Irketsk, được cai quản bởi GM Jerzy Mazur. Vị giám mục cuối cùng này bị chính quyền bất ngờ trục xuất vào tháng 4/2002, sau đó vị này đã được ĐTC bổ nhiệm chăn dắt địa phận Elk ở Balan, còn giáo phận mới của ngài ở Nga đã được Đức Thánh Cha vào tháng 4/2003 cắt cử Đức Ông Cyril Klimowicz làm giám quản tạm thời thay thế.

Thế nhưng, vào ngày 23/8/2004, vị giám mục 43 tuổi Clemens Pickel đã cho Đài Phát Thanh Vatican ngành nói tiếng Đức biết rằng: “Giờ đây chúng tôi co ù quyền mang các khách khứa từ hải ngoại vào để xây dựng các cơ sở hay nhà thờ. Chúng tôi như thế đã trở thành một con người theo pháp lý”. Thật vậy, như vị giám mục này cho biết thì “Cho đến thời gian gần đây, ngay cả ở Saratov này đi nữa, nơi tôi đã sống một thời gian dài, thế mà dân chúng vẫn nói rằng: ‘Chúng tôi biết Clemens Pickel, ông ta có ghi danh trong sổ bộ của chúng tôi với tư cách là vị linh mục coi xứ ở thành phố Marx, thế nhưng chúng tôi không biết người nào đó là Giám Mục Pickel cả!’ Nói như thế họ muốn cho tôi thấy rằng trên thực tế chính thức tôi chẳng là ai hết”. Vị giám mục này cũng bày tỏ lòng mong ước được thấy hai giáo phận mới còn lại cũng được chính quyền Nga công nhận như của ngài. Phần Tổng Giáo Phận Mẹ Thiên Chúa ở thủ đô Moscow đã được công nhận cách đây hơn 1 năm.

 

Theo vị giám đốc của văn phòng báo chí của Tòa Thánh Vatican (cũng có mặt trong phái đoàn đại biểu được phái sang Moscow từ hôm Thứ Sáu 27/8/2004) thì biến cố này là giây phút “có tính cách lịch sử” đanh dấu một “cuộc bắt đầu mới”. Vị giám đốc này đã cho tờ nhật báo Ý Annenire biết nhận định của mình là những vị đại diện cho những người Công Giáo Nga, cho Giáo Hội Chính Thống Nga cũng như cho chính quyền Nga đã tỏ ra “thực sự hết sức thân tình đón tiếp” phái đoàn đại biểu. Nhận định về thành quả của biến cố này, vị giám đốc cho biết: “Ngày này (Thứ Bảy 29/8/2004) làm sống lại tâm thức về một niềm hy vọng mới mẻ  hợp tình hợp lý đang hé mở trong việc cùng nhau thắng vượt những khó khăn thử thách…”

 

Đài Phát Thanh Vatican tường trình rằng lễ nghi trao trả bức ảnh Trinh Nữ Kazan được thực hiện tại Vương Cung Thánh Đường Mẹ Ly Trần ở Cẩm Linh, do Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Alexy II chủ sự phần phụng vụ bao gồm những bản thánh ca và những lơiụi cầu nguyện. Vị thươnỉng phụ giáo chủ này đã nhấn mạnh đến ý tưởng Nga Sô là “nhà” của Đức Trinh Nữ, và Cẩm Linh, với ngôi vương cung thánh đường, là “con tim” của Nước Nga. Kết thúc việc cử hành kéo dài 3 tiếng đồng hồ này, Đức Hồng Y Kasper đã nhân danh Đức Thánh Cha trao cho Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Nga Sô bức ảnh Trinh Nữ Kazan kèm theo bức thư của Đức Thánh Cha gửi Đức Thượng Phụ.

 

Tờ L’Osservatore Romano đã thuật lại những lời tiêu biểu của ĐHY Kasper trước khi trao bức ảnh Trinh Nữ Kazan ngỏ cùng Đức Thượng Phụ Giáo Chủ như sau:

 

“Chớ gì Mẹ Thiên Chúa Rất Thánh là mẹ của dân tộc của ngài và là nơi nương náu cho mọi cơn nguy biến và thiếu thốn của quí vị; chớ gì Mẹ là mẹ của Âu Châu cũng như của toàn thể nhân loại; chớ gì Mẹ là mẹ của nền hòa bình trên thế giới; là mẹ của Giáo Hội và của mối hiệp nhất trọn vẹn giữa Đông và Tây; chớ gì Mẹ là mẹ chung của chúng ta, là đấng bầu cử của chúng ta, là đấng hộ phù và cứu chữa của chúng ta trong cuộc chúng ta hành trình tiến ve một tương lai hy vọng giải hòa và thuận hòa”.

 

Đức Thượng Phụ Alexy II dã ngỏ lời cám ơn Đức Thánh Cha về việc hoàn trả bức ảnh ấy. Đức Thượng Phụ nói: “Có nhiều bức ảnh biến mất trong thời Cộng Sản đã trở lại. Có thời những viên đá bị ném đi, có lúc chúng lại được thu về. Đây là sao bản của Bức Ảnh Kazan đã trải qua một cuộc hành trình lâu dài và khốn khó”.

 

 

4) Bức Thư của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II gửi Thượng Phụ Giáo Chủ Nga Aleksij II nhân dịp hoàn trả Bức Ảnh Đức Mẹ Kazan cho Nước Nga

 

Kính gửi Đức Aleksij II,

Thượng Phụ Moscow và Toàn Nước Nga

 

Sau một thời gian dài thử thách và khổ đau phải chịu đựng của Giáo Hội Chính Thống Nga và nhân dân Nga trong thế kỷ vừa qua, Vị Chúa của lịch sử, Đấng sắp định mọi sự theo ý muốn của mình, hôm nay đây đã ban cho chúng ta niềm vui và hy vọng chung qua việc Bức Ảnh Mẹ Thiên Chúa Kazan trở về với quê hương của mình.

Trong niềm hân hoan và đầy tình hiệp thông mà Tôi luôn cảm thấy, cùng với các vị Tiền Nhiệm của mình là những vị hằng quan tâm đến nhân dân Nga Sô, Tôi lấy làm vui mừng vì hôm nay ngài tiếp nhận phái đoàn Đại Biểu Tôi gửi đến ngài. Phái Đoàn Đại Biểu, được dẫn đầu bởi hai viị Hồng Y Walter Kasper và Theodore Edgar McCarrick, có trách nhiệm trao cho ngài Bức Ảnh thánh này, một bức ảnh hết sức gắn liền với đức tin và lịch sử của những người Kitô hữu ở Nga.

Theo sự sắp xếp huyền nhiệm của Đấng Quan Phòng Thần Linh, trong những năm tháng hành trình lâu dài của mình, Mẹ Thiên Chúa nơi Bức Ảnh thánh được gọi là Kazanskaya này đã qui tụ về với Mẹ tín hữu Chính Thống và anh em Công Giáo của họ từ khắp nơi trên thế giới, thành phần hằng thiết tha nguyện cầu cho Giáo Hội và là dân tộc được Mẹ bảo vệ qua các thế kỷ. Gần đây hơn nữa, Đấng Quan Phòng Thần Linh đã khiến cho nhân dân và Giáo Hội ở Nga có thể phục hồi lại được quyền tự do của mình, và đã làm cho bức tường ngăn cách Đông Âu với Tây Âu bị sụp đổ. Bất chấp tình trạng chia rẽ đáng buồn vẫn còn đang hiện hữu giữa những người Kitô hữu, Bức Ảnh thánh này đã xuất hiện như là một biểu hiệu cho mối hiệp nhất của thành phần theo Người Con duy nhất của Thiên Chúa, Đấng mà Mẹ đích thân dẫn chúng ta đến cùng Người.

Vị Giám Mục Rôma đây đã cầu nguyện trước Bức Ảnh thánh này, nguyện xin cho ngày ấy xẩy ra để tất cả chúng ta đươcỉc hiệp nhất và có thể đồng thanh trong niềm hiệp thông hữu hình loan báo cho thế giới ơn cứu độ của vị Chúa duy nhất của chúng ta cũng như cuộc Người chiến thắng sự dữ cùng các lực lượng vô thần đang tìm cách phá hoại đức tin và chứng từ hiệp nhất của chúng ta.

Huynh thân mến, hôm nay Tôi xin hiệp cùng huynh trong lời nguyện cầu, cùng với cacùc vị Giám Mục thuộc Giáo Hội Chính Thống Nga, các linh mục, các đan sĩ nam nữ, và Dân Chúa ở mảnh đất quê hương Nga. Liên kết trong lời nguyện cầu này còn có tất cả mọi con cái nam nữ của Giáo Hội Công Giáo, với tất cả lòng sùng mộ và tôn kính của mình đối với Người Mẹ Thánh của Thiên Chúa. Chớ gì hình ảnh đáng kính này dẫn chúng ta tiến bước trên con đường Phúc Âm theo chân Chúa Kitô, bảo vệ nhân dân mà giờ đây Mẹ trở về cũng như bảo về toàn thể nhân loại. Chớ gì Người Mẹ Thánh của Thiên Chúa hướng mắt nhìn đến con người nam nữ của thời đại chúng ta đây; chớ gì Mẹ giúp cho thành phần tín hữu đừng lạc xa đường lối đã được Thiên Chúa vạch định ra cho họ, đó là việc loan truyền Chúa Giêsu Kitô, Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống, và là một chứng từ hiên ngang cho đức tin của mình trước mắt xã hội cũng như trước tất cả mọi quốc gia. Hôm nay đây chúng ta tin tưởng nguyện cầu cùng Vị Trinh Nữ Rất Thánh, biết rằng Mẹ cầu xin cho chúng ta cũng như cho tất cả mọi quốc gia tặng ân hòa bình.

Với những thân tình bác ái này, trong niềm hân hoan của biến cố chúng ta cử hành hôm nay đây, và bằng ánh mắt nhìn lên Người Mẹ Thánh của Thiên Chúa, Tôi xin trao đổi cùng Đức Thượng Phụ nụ hôn huynh đệ trong Chúa của chúng ta.

Tại Vatican ngày 25/8/2004

 

5) Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Alexy II Gửi Thư cho Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II về việc hoàn trả Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan

Thưa Đức Giáo Hoàng,

Tôi hết lòng cám ơn ngài về việc trao trả Bức Ảnh Đức Mẹ Rất Thánh Kazan, Đức Maria Mẹ Thiên Chúa và Trinh Nguyên, cho Giáo Hội Chính Thống Nga. Vào ngày 28/8/2004, Lễ của Đấng Sinh Thì Vinh Hiển hay Mẹ Thiên Chúa, phái đoàn đại biểu của Giáo Hội Công Giáo Rôma do Đức Hồng Y Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Về Việc Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, lãnh đạo đã trao cho chúng tôi bức ảnh ấy sau một cuộc cử hành phụng vụ long trọng tại Vương Cung Thánh Đường Sinh Thì ở Cẩm Linh Moscow, một cuộc cử hành đầy ngập những tín hữu tham dự ngày thánh này để dâng lời nguyện cầu lên Vị Thiên Mẫu Rất Thánh.

Việc chuyển giao bức ảnh thánh này do đoàn đặc phái của ngài mang tới được Giáo Hội Chính Thống Nga coi như vừa là một hành động phục hồi công lý vừa là hành động thiện chí riêng phần của Đức Giáo Hoàng. Tôi tin rằng quyết định của ngài trong việc trao trả bức ảnh này cho thấy nỗi ước mong chân thành muốn thắng vượt những khó khăn đang xẩy ra nơi các mối liên hệ của hai Giáo Hội chúng ta. Chớ gì biến cố này trở thành việc chúng ta cùng nhau đóng góp vào vấn đề khắc phục những hậu quả tiêu cực của một giòng lịch sử thế kỷ 20 đầy những bách hại chưa từng có đối với niềm tin Chúa Kitô.

Việc tôn kính Mẹ Thiên Chúa như là “Vị nhiệt tình chuyển cầu cho nòi giống Kitô hữu” – (Akathistos to the Kazan Icon of the Theotokos) một việc tôn kính chung đối với Giáo Hội Chính Thống và Công Giáo, mang chúng ta về lại với các thời buổi của Giáo Hội Sơ Khai khi chưa có những thứ chia rẽ giữa Đông và Tây xẩy ra một cách đáng tiếc ở thời đại chúng ta đây. Giáo Hội Chính Thống Nga bao giờ cũng, cho dù trong những lúc khốn khó nhất về lãnh vực liên hệ với Giáo Hội Công Giáo Rôma, đã liên tục tỏ ra thiện chí của mình trong việc phát triển những mối liên hệ ấy theo tinh thần chân tình hợp tác. Chúng ta thấy được nơi việc chuyển trao Bức Ảnh Kazan này một bước tiến theo chiều hướng chính đáng ấy, với lòng tin tưởng rằng trong tương lai mọi sự đều có thể được thực hiện để giải quyết ổn thỏa một số vấn đề xẩy ra giữa hai Giáo Hội của chúng ta.

Những mối liên hệ tốt đẹp giữa Giáo Hội Chính Thống Nga và Giáo Hội Công Giáo Rôma là những gì được “Cha hằng hữu, Hoàng Tử Hòa Bình” (Is 9:6) kêu gọi chúng ta hiện thực không phải bằng ngôn từ mà bằng việc làm, là điều hết sức quan trọng cho tương lai của Âu Châu và của toàn thế giới. Việc rao giảng những giá trị Kitô Giáo cho xã hội bị tục hóa này sẽ thành đạt chỉ khi nào tất cả mọi Kitô hữu hoàn trọn lệnh truyền yêu thương của Chúa: “Các con hãy yêu thương nhau như Thày đã thương yêu các con” (Jn 13:34). Việc cởi mở trong mối liên hệ giữa các người Kitô hữu thuộc các niềm tin khác nhau cần phải đi đến chỗ tôn trọng lẫn nhau, hiểu biết lịch sử chung của nhau và tỏ ra tế nhị đối với bất cứ hành động nào xẩy ra nơi lãnh địa của một truyền thống Kitô giáo đã có từ lâu đời.

Một lần nữa, tôi xin hết lòng cám ơn Đức Giáo Hoàng về tặng vật này và hy vọng rằng Ngươiụi Mẹ Rất Thánh của Thiên Chúa với tư cách là “một vị chữa lành mau chóng và vô tư các thứ bệnh nạn và chia rẽ” (Akathistos to the Kazan Icon of the Theotokos) sẽ ấp ủ tìn hữu của hai Giáo Hội chúng ta trong ưu ái và tình thương của Người.

Kính mến trong Chúa Kitô,

+ Alexy II
Thượng Phụ Moscow và Toàn Nước Nga

 

6)     Cảm Nhận của Đức Hồng Y Walter Kasper về Biến Cố Hoàn Trả Bức Ảnh Trinh Nữ Kazan

Trước khi lên đường trở về Rôma ngày Thứ Hai 30/8/2004, Đức Hồng Y Chủ Tịch Hội Đồng Tòa Thánh Về Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo đã được Tiến Sĩ Victor Khroul, chủ bút tờ tuần san Công Giáo Nga là “Svet Evangelia” phỏng vấn về cảm nhận của ngài đối với biến cố này.

Vấn:     Thưa Đức Hồng Y, ngài đã ở Nga 6 tháng trước đây, vào Tháng 2/2004. Ngài có nhận thấy có cái gì khác trong bầu khí giữa cuộc viếng thăm lần trước và lần này hay chăng? Giữa Giáo Hội Chính Thống Nga và Công Giáo có tiến bộ gì chăng về mối liên hệ?

Đáp:     Cuộc viếng thăm của tôi hồi tháng 2 là một cái gì mở đường: bấy giờ đôi bên vẫn còn một số e dè, ngờ vực liên quan đến tính cách chân thành là những gì khó lòng thắng vượt. Tôi nghĩ rằng, từ Tháng 2 tới giờ, chúng tôi đã tiến bộ nhiều. Giờ đây bầu khí nồng hậu hơn và thân ái hơn.

Lý do chính đối với sự kiện này cũng là do chính Đức Thánh Cha tỏ ra nâng đỡ cuộc viếng thăm; Ngài muốn thấy cuộc viếng thăm xẩy ra và Ngài luôn ở bên chúng tôi về tinh thần.

Bởi thế chúng tôi thực sự đã đạt được tiến bộ. Bầu khí cởi mở hơn để thực hiện những bước tiến xa hơn; đó là những gì rất quan trọng đối với tương lai của hai Giáo Hội chúng tôi, tương lai của tương lai Âu Châu cũng như của thế giới.

Vấn:     Có dấu hiệu tỏ tường nào về sự tiến bộ này hay chăng? Riêng Ngài cảm thấy ra sao?

Đáp:     Cuộc gặp gỡ Đức Thượng Phụ Alexy II hoàn toàn khác hẳn với cuộc gặp gỡ rất lạnh lùng giữa tôi và ngài hồi Tháng Hai. Giờ đây chúng tôi đã hợp ý với nhau. Chính ngài đã đề ra việc hai phái đoàn đại biểu gặp gỡ nhau nhiều hơn. Ngài nói: “Bao giờ các thứ rắc rối xẩy ra chúng ta cần phải giải quyết chúng ngay lập tức, bằng không chúng sẽ trở thành trầm trọng thêm”.

Vấn:     Đức Thượng Phụ quả thực đã nói điều ấy?

Đáp:     Phải, ngài đã nói như thế. Lần này ngài rất chú trọng đến việc thực hiện những nỗ lực hơn nữa để giải quyết các vấn đề. Vào Tháng 2, chúng tôi đã quyết định thiết lập một ủy ban ở tầm cấp địa phương để giải quyết các vấn đề cụ thể, và vào Tháng Năm ủy ban này đã họp lần đầu tiên ở Moscow.

Vấn:     Như thế có nghĩa là ủy ban này sẽ làm việc nhiều hơn nữa sau cuộc gặp gỡ lần thứ hai của ngài với đức thượng phụ?

Đáp:     Đúng thế, cuộc họp lần tới của ủy ban này sẽ xẩy ra vào Tháng Chín. Và trong ủy ban này, Đức Thượng Phụ đề nghị rằng cần phải bàn luận về cơ hội có thể thực hiện các cuộc họp thường xuyên ở cấp độ cao hơn.

Vấn:     Ở cấp độ giữa Đức Thượng Phụ và Đức Giáo Hoàng, hay ở mức độ các vị giám mục?

Đáp:     Ở cấp độ các vị hồng y, các vị tổng giám mục (Chính Thống Giáo) và các vị giám mục.

Vấn:     Các vị giám mục Công Giáo địa phương ở Nga cũng có được tham gia chăng vào tiến trình thương thảo này?

Đáp:     Dĩ nhiên là có, bao gồm cả các vị giám mục địa phương và vị tổng giám mục ở Moscow nữa. Tôi cũng đề nghị rằng, nếu đồng ý, chúng tôi có thể sẽ mời phái đoàn thượng phụ Moscow sang Rôma để gặp gỡ chúng tôi cũng như các phân bộ của chúng tôi.

Chúng tôi đã bàn luận một số vấn đề, nhưng hiện nay vẫn chưa có quyết định nào cả, vì điều ấy không có trong chương trình nghị sự của chúng tôi.

Vấn:     Ngày gặp gỡ của ủy ban hỗn hợp này đã được ấn định chưa?

Đáp:     Rồi, nó được ấn định vào cuối Tháng Chín và sẽ được thông báo sau.

Vấn:     Viễn ảnh về mối liên hệ sau này giữa hai Giáo Hội ra sao?

Đáp:     Chúng tôi sẽ tiến hành, tôi hy vọng rằng Đức Mẹ sẽ giúp chúng tôi. Mẹ là nhân vật chính trong cuộc họp này, chứ không phải chúng tôi. Mẹ biết cách để làm cho sự việc thành đạt. Mẹ sẽ giúp cho chúng ta đạt được một tương lai sáng lạn nhất cho hai Giáo Hội của chúng ta.

Tuy nhiên, cần phải đến với nhau ở cấp độ của mình. Tôi nghĩ rằng đây là điểm khác nhau chính giữa cuộc gặp gỡ hồi Tháng Hai và cuộc gặp gỡ Tháng Tám. Bức Ảnh Đức Mẹ Kazan đã tác động tâm can con người, tâm can của con người bình thường. Bởi thế cuộc gặp gỡ này không phải là một cuộc gặp gỡ có tính cách ngoại giao. Tôi hy vọng tình hình này sẽ có nhiều thay đổi.

Vấn:     Cám ơn Đức Hồng Y về Thánh Lễ ngài đã cử hành ở vương cung thánh đường Moscow. Tuy nhiên, có một số người Công Giáo địa phương nói với tôi sau Thánh Lễ rằng họ cảm thấy không hài lòng mấy vì bức ảnh này đã không được mang đến Vương Cung Thánh Đường cho dân chúng cầu nguyện vào tối Thứ Sáu. Họ rất mong được thấy bức ảnh và cầu nguyện cùng Đức Mẹ Kazan.

Đáp:     Đúng thế, tôi thật sự hiểu được những điều muốn được giành riêng và tiếc xót này. Tuy nhiên, bức ảnh được ủy thác cho tôi để trực tiếp trao lại cho đức thượng phụ; chúng tôi không thể làm gì khác hơn được hết. Chúng tôi có thể làm như vậy song đã quyết định thôi như một dấu hiệu tỏ lòng tôn trọng Giáo Hội Chính Thống Nga.

Tôi hiểu được nỗi tiếc xót của tín hữu Công Giáo, tôi muốn đáp ứng lắm, nhưng chương trình đã được ấn định bởi Đức Thánh Cha, vị thượng phụ và tòa khâm sứ ở Moscow.

Vấn:     Những người Công Giáo địa phương cũng phàn nàn rằng các người Công Giáo ở Rôma thì có cơ hội để thấy được bức ảnh Đức Mẹ Kazan và cầu nguyện cả ngày ở Đền Thờ Thánh Phêrô, còn những người Công Giáo ở Moscow không được cơ may như thế; có một số người lấy làm nhức nhối.

Đáp:     Dĩ nhiên là tôi hiểu được điều này, thế nhưng quí vị cũng cần phải hiểu rằng chúng tôi phải tôn trọng tính cách tế nhị của bên kia nữa. Điều này cũng có nghĩa là những người Công Giáo Nga đúng là phải hy sinh. Tôi xin các tín hữu Công Giáo ở Nga hãy hy sinh, hãy thông cảm, để không một việc thứ tha, vì không một việc hòa giải nào lại không cần phải hy sinh. Đó là cuộc sống của Giáo Hội.

Vấn:     Trong cuộc viếng thăm của ngài vào Tháng hai vừa rồi, chủng viện và học viện Chính Thống Moscow đã xin ngài ủng hộ việc cải tổ thư viện và thực hiện một số những dự án khác. Việc nâng đỡ này đã được thực hiện cho những người anh em Chính Thống Giáo của chúng ta hay chưa?

Đáp:     Việc hỗ trợ này đã được tổ chức “Renovabis” hứa hẹn, và sẽ có một phái đoàn đại biểu do tổ chức ở Đức này sẽ đến Nga vào tuần tới. Tôi cũng hứa gửi sách vở tới từ Rôma. Chúng đã tới Moscow rồi. Chúng tôi sẽ còn giúp cho chủng viện và học viện này dụng cụ về điện tử nữa.

Tôi hy vọng rằng việc trao đổi giáo sư và sinh viên cũng sẽ thành công tốt đẹp cho cả đôi bên. Các tu sĩ dòng Salesian và Augustinian ở Rôma sẵn sàng tới đây để dạy học; chỉ còn vấn đề về ngày giờ và kỳ hạn mà thôi. Sau cuộc viếng thăm của tôi hồi Tháng 2 đã có 4 sinh viên Chính Thống Giáo tới Rôma học.

Bởi thế chúng tôi đã thấy được những hoa trái đầu tiên của các cuộc nói chuyện của mình. Chúng ta không được coi thường môi trường, coi thường bầu khí nơi mối liên hệ của chúng tôi, ở chỗ, từ đầu đã có vấn đề không tin tưởng nhau, giờ đây đã khá hơn nhiều. Chúng ta cần nhẫn nại để làm cho tình trạng này trở nên nồng hậu hơn và thân tình hơn.

Vấn:     Cách đây ít lâu Vatican đã thông báo rằng ĐTGM Giovanni Lajolo, một viên chức của Văn Phòng Quốc Vụ Khanh đã được bổ nhiệm làm Thư Ký của Ủy Ban Liên Phân Bộ Thường Trực Đặc Trách Giáo Hội Ở Đông Âu. Như thế có nghĩa là ủy ban này sẽ làm việc nhiều hơn nữa, nhất là trong vấn đề hợp tác với Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo?

Đáp:     Chúng tôi là bạn hữu với ĐTGM Lojolo. Trước đây ngài là sứ thần tòa thánh ở Đức. Ngài là một con người rất thông minh, cởi mở, tôi hy vọng chúng tôi sẽ hợp tác với nhau rất nhiều.

Vấn:     Đức hồng ý đã bàn với ngài về một số vấn đề gì chưa?

Đáp:     Chúng tôi đã có một cuộc họp rất tốt đẹp. Sau cuộc viếng thăm lần này của mình, tôi hy vọng là chúng tôi sẽ gặp nhau một lần nữa để xem những gì đã được thực hiện và những gì sẽ làm.

Vấn:     Hội đồng của đức hồng ý và ủy ban này đã nỗ lực ra sao trong việc cập nhất hóa bản văn kiện 12 tuổi về vấn đề đại kết, một văn kiện được ban hành bởi vị lãnh đạo ủy ban này bấy giờ là ĐTGM Lajolo?

Đáp:     Cho đến nay vẫn chưa có dự định gì về vấn đề này cả. Việc làm này có thể tạo nên những ngờ vực, do đó cần phải thận trọng. Chúng tôi sẽ cố gắng tìm những giải pháp khác.

Vấn:     Thưa Đức Hồng Y, ngài có hiểu những lời lẽ của vị thượng phụ và Cha Vsevolod Chaplin về những việc làm cụ thể và quan trọng Vatican cần phải làm theo lòng mong đợi của tòa thượng phụ Moscow hay chăng? Những việc làm này phải chứng tỏ cho bên Chính Thống thấy được ý hướng mau mắn của chúng ta trong việc cải tiến về liên hệ. Tôi đã nói với Cha Chaplin về vấn đề này, nhưng câu trả lời của ngài rất bao quát, chẳng đi sâu vào chi tiết gì cả. Ngài có hiểu được những điều yêu cầu của họ hay chăng?

Đáp:     Tôi hiểu rằng ủy ban chúng tôi thiết lập cần phải bàn luận đến những điều phàn nàn của họ về vấn đề được gọi là “dụ giáo” của chúng ta. Chúng tôi yêu cầu nêu lên những dữ kiện cụ thể để chúng tôi điều tra cái xác thực của chúng, và sẽ thay đổi nếu quả thực là như thế. Đó là những việc làm cụ thể duy nhất có thể thực hiện.

Một vấn đề khác được gọi là “Tái hiệp nhất (của một số Giáo Hội Chính Thống Đông Phương với Giáo Hội Công Giáo Rôma)”. Đây là một vấn đề rất khó khăn, vì chúng tôi cũng đã nhìn nhận những quyết định của Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp Ukraine. Thế nhưng, tạm thời Đức Thánh Cha đã tuyên bố rất rõ ràng về vấn đề này, đối với Đức Thánh Cha nó không phải là vấn đề dễ dàng.

Vấn:     Đôi khi chúng tôi nghe thấy những yêu cầu phải rút ra khỏi Nga các dòng tu và các hội dòng, phải đóng cửa các trung tâm trẻ em do người Công Giáo quản trị. Tòa Thánh Rôma có thể chấp nhận những đòi hỏi này hay chăng?

Đáp:     Cho đến nay chúng tôi chưa chính thức nhận được những đòi hỏi nào như thế cả. Nếu chúng tôi đang chăm sóc cho các trẻ em bụi đời thì chúng tôi không thể nào lại đẩy chúng trở lại phố chợ; điều ấy không thể nào xẩy ra được. Điều duy nhất chúng tôi có thể làm đó là tái khẳng định với Giáo Hội Chính Thống rằng chúng tôi không muốn bắt ép người ta trở thành người Công Giáo. Ở vào trường hợp nào cũng có thể tìm thấy giải pháp khả chấp cho cả đôi bên. Chẳng hạn trường hợp ở Moscow là nơi các nữ tu Công Giáo đưa trẻ em đến các nhà thờ Chính Thống Giáo vào mỗi ngày Chúa Nhật và ngày lễ trọng, và xin các vị linh mục Chính Thống giúp các em dọn mình lãnh nhận các phép bí tích.

Vấn:     Thưa Đức Hồng Y, ngài đã có ngày ấn định cho chuyến viếng thăm Nga tới đây chưa?

Đáp:     Chưa, chúng tôi chưa có. Vấn đề này tùy thuộc rất nhiều ở hoạt động của ủy ban hỗn hợp Công Giáo – Chính Thống ở Moscow.
 

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, tổng hợp và chuyển dịch từ Zenit 8/2004
 

 

Tổng Thống Nga Putin Mong Muốn Kitô Giáo Hiệp Nhất

Ông lãnh sự của Nga tại Tòa Thánh là Vitaly Litvin, trong một cuộc phỏng vấn được phổ biến trên hệ thống điện toán toàn cầu korazym.org, đã cho biết chính phủ của ông đang tìm kiếm mối hiệp nhất Kitô giáo, và hứa sẽ không tạo nên vấn đề đối với các vị linh mục Công giáo làm việc ở Nga nữa.

Ông tin rằng việc viếng thăm Nga mới đây của ĐHY Walter Kasper, chủ tịch hội đồng tòa thánh đặc trách việc cỗ võ Kitô giáo, là một điều tích cực đã đưa đến một số điều đồng ý với nhau. Chẳng hạn, ông cho biết, “việc thiết lập một nhóm hỗn hợp để giải quyết những vấn đề giữa hai Giáo Hội”, “việc trao đổi những vị giáo sư dạy trong các chủng viện và học viện”, “việc trao đổi những quan điểm thần học là việc sẽ xẩy ra trong một nghày gần đây. Có thể nói rằng tất cả chương trình đã được đặt ra để phát triển việc đối thoại liên tôn vậy”.

Đối điểm chính yếu của cuộc gặp gỡ giữa ĐHY Chủ Tịch Công Giáo và Đức Thượng Phụ Chính Thống Giáo Nga Alexis II liên quan đến việc Giáo Hội Công Giáo có ý định muốn thiết lập một tòa thượng phụ ở trong lãnh quyền của Giáo Hội Chính Thống Nga, thì theo “quan điểm của Tòa Thượng Phụ Moscow cũng như quan điểm của các Giáo Hội Chính Thống khác, không nên thiết lập một tòa thượng phụ ở lãnh địa là nơi vốn đã có một toàn thượng phụ rồi”.

Nói về ý định của Tổng Thống Putin, vị lãnh sự này khẳng định là tổng thống của ông “muốn thấy Kitô giáo hiệp nhất” cũng như “việc xứ sở của ông tham dự vào thực tại Âu Châu”. Vị lãnh sự còn đề cập đến “một bản tuyên cáo của Tòa Thượng Phụ Moscow về nhu cầu cần phải chú trọng tới những căn gốc Kitô giáo nơi Bản Hiệp Ước Hiến Pháp Âu Châu là bản văn kiện đang được tranh luận. Về vấn đề ấy thì chủ trương của Giáo Hội Chính Thống Nga trùng hợp với chủ trương của Giáo Hội Công Giáo và các hoạt động của cả hai Giáo Hội có thể mang ra thực hiện trong lãnh vực này”.

Đối với Tổng Thống Putin thì “mối hiệp nhất Kitô giáo hết sức liên hệ với khía cạnh tôn giáo, thế nhưng lại có một nhãn quan bao rộng hơn. Cần phải hiểu biết về Đông Tây hơn nữa, theo một ý nghĩa rộng rãi hơn, một thứ kiến thức cũng góp phần thuận lợi cho mối hiệp nhất Kitô giáo. Tôi có ý nói đến cuộc sống hằng ngày, đến văn hóa, đến ngôn ngữ, đến một quá khứ lịch sử chung là Kitô giáo”.

Về vấn đề giấy thông hành cho các vị linh mục Công Giáo, mà một số vị đã bị thẩm quyền Nga trục xuất trong năm 2002, vị lãnh sự cho biết:

“Hiện nay không có vấn đề gì về giấy thông hành của các vị linh mục Công Giáo ở trong lãnh thổ của Nga. Ngoài ra, tôi cần phải nói là một số linh mục Công Giáo đã có giấy phép cư trú để thi hành thừa tác mục vụ của mình trên lãnh thổ của Nga. Điều này chứng tỏ hoạt động mục vụ của họ được chú trọng hơn nữa.

“Một số vấn đề vẫn còn đó, nhưng chúng chỉ là vấn đề phong kiến và quản trị, chẳng những ảnh hưởng đến người Công Giáo mà cả những người Hồi Giáo và ngoại quốc nữa, tóm lại, đến hết mọi người. Thế nhưng, những vấn đề về quản trị là những gì có thể giải quyết”.

 

Giáo Hội Công Giáo Rôma và Chính Thống Nga xích lại gần nhau

Sau đây là bản thông cáo của ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Giáo Hoàng Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, vị đã đến Nga hôm 16/2/2004.

“Vào ngày 19/2/2004, ở Moscow, đã có một cuộc họp giữa vị Chủ Tịch của Phân Bộ Đặc Trách Liên Hệ Ngoại Vụ Giáo Hội của Tòa Thượng Phụ Moscow là ĐTGM Kirill ở Smolensk và Kaliningrad, và Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, ĐHY Walter Kasper. Trong những cuộc nói chuyện với nhau, hai bên đã xét đến những vấn đề rắc rối giữa Giáo Hội Chính Thống Nga và Giáo Hội Công Giáo Rôma, nhất là ở Nga và ở Ukraine. Đặc biệt ĐHY Kasper đã xác nhận là Tòa Thánh có nhận được một hồi đáp của Giáo Hội Chính Thống Nga về việc khả dĩ thiết lập một Tòa Thượng Phụ Công Giáo Hy Lạp ở Ukraine, cũng như những phản ứng của tất cả các Giáo Hội Chính Thống địa phương về vấn đề ấy.

“ĐHY Kasper đã cho biết là chủ trương đồng loạt của tất cả mọi Giáo Hội Chính Thống đã khiến cho thẩm quyền của Giáo Hội Công Giáo phải thận trọng cân nhắc. Bên phía Công Giáo đã bảo đảm với bên Chính Thống rằng Tòa Thánh muốn bảo trì và củng cố hơn nữa những mối liên hệ tích cực với các Giáo Hội Chính Thống. Cả hai bên đều đồng ý là để giải quyết những vấn đề đặc biệt nơi mối liên hệ giữa Giáo Hội Chính Thống Nga và các Giáo Hội Công Giáo Rôma thì cần phải thiết lập một nhóm hoạt động chung với nhau, bao gồm những vị đại diện của cả hai Giáo Hội, những người sẽ cứu xét những vấn đề ấy và nêu lên những nghị trình để giải quyết vấn đề.

“Tham dự trong buổi gặp gỡ lần này có ĐTGM Antonio Mennini, đại diện của Tòa Thánh ở Liên Bang Nga, ĐGM Brian Farrell, Thư Ký của Hội Đồng Giáo Hoàng Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, Cha Jozef M. Maj, viên chức của cùng phân bộ này, Phó Chủ Tịch của Phân Bộ Liên Hệ Ngoại Giao Giáo Hội của Tòa Thượng Phụ Moscow, ĐGM Mark Egoryevsk, và Tổng Linh Mục Vsevolod Chaplin, và Cha Igor Vyzhanov, thư ký xử lý của Liên Kitô Giáo Vụ”.

 

Chính Thống Giáo chống lại việc thiết lập tòa Thượng Phụ Công Giáo Hy Lạp ở Kiev, Ukraine

Đức Thượng Phụ Bartholomew I, giáo chủ toàn cầu ở Constantinople đã yêu cầu ĐTC GPII đừng thiết lập một tòa thượng phụ Công Giáo Hy Lạp ở Kiev, Ukraine. Lời yêu cầu này ở trong một bức thư được phổ biến bằng tiếng Hy Lạp trong màn điện toán của tòa thượng phụ này, bức thư bàn về một văn kiện được ĐHY Walter Kasper, chủ tịch Hội Đồng Tòa Thánh Đặc Trách Cổ Võ Hiệp Nhất Kitô Giáo, gửi cho Đức Thượng Phụ Moscow Alexy II, giáo chủ Liên Bang Nga. Đức Thượng Phụ Alexy II đã gửi bản văn kiện này cho các vị thượng phụ Chính Thống Giáo, bản văn kiện nói xa xa đến việc dần dần nhìn nhận tước hiệu thượng phụ cho các người Công Giáo Hy Lạp Ukraine.

Trong bức thư đề ngày 29/11/2003, ĐTP Bartholomew I đã bác bỏ bản văn kiện của ĐHY Kasper, cho nó là “sai lầm, rắc rối, bất khả chấp, khiêu khích”, và sau khi dài dòng bác bẻ bản văn kiện có tính cách giáo luật lịch sử của ĐHY Kasper, ĐTP cảnh giác về những hậu quả tiêu cực khả dĩ của việc thiết lập này. Tờ Nguyệt San 30 Ngày ấn bản Ý Ngữ đã phổ biến như sau:

“(Việc này) sẽ gây ra những phản ứng mãnh liệt nơi tất cả các Giáo Hội chị em Chính Thống và sẽ ngăn chặn những nỗ lực tiếp tục cuộc đối thoại về thần học giữa Giáo Hội Công Giáo và Các Giáo Hội Chính Thống Giáo”.

Trong bức thư gửi cho ĐTC GPII, ĐTP này nói rằng có nguy cơ “trở lại bầu khí thù hận đã từng làm chủ mãi cho tới ít thập niên trước đây. Bởi thế, ngài cần phải bảo đảm với nhân dân Ukraine cũng như với tất cả mọi Giáo Hội Chính Thống hết sức mãnh liệt là ngài không có ý bắt đầu thiết lập Tòa Thượng Phụ Công Giáo Hy Lạp ở Ukraine như bản văn của ĐHY Kasper đã rào đón úp mở”.

Vấn đề này có liên hệ với vấn đề của “uniatism”, một từ ngữ có dụng ý xấu được Chính Thống Giáo sử dụng để nói đến các Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp, như giáo hội Ukraine. Giáo Hội Ukraine này thuộc về truyền thống Byzantine, như Chính Thống Giáo, đồng thời lại hoàn toàn hiệp nhất với Vị Thừa Kế Thánh Phêrô. Đa số của nhân dân Ukraine là Chính Thống Giáo và thuộc về tòa thượng phụ Nga Sô.

Việc nhìn nhận quyền tối thượng của Thánh Phêrô là điểm chính yếu nơi cuộc bàn luận giữa những người Công Giáo Ukraine theo lễ nghi Đông Phương (chứng 5 triệu người) với Chính Thống Giáo.

Công Nghị Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp Ukraine, được tổ chức vào Tháng 7/2002, khi nhận thấy mức độ phát triển của Giáo Hội mình, đã xin ĐTC phê chuển tiến trình này bằng việc ban cho nó tước hiệu thượng phụ.

Theo sắc lệnh của Công Đồng Chung Vaticanô II “Orientalium Ecclesiarum” về Các Giáo Hội Công Giáo Đông Phương, Đức Giáo Hoàng có năng quyền nhìn nhận theo nhận định của mình cấp thượng phụ của một Giáo Hội mà không cần phải trình việc nhìn nhận này để được sự ưng thuận của các thẩmn quyền giáo hội khác.

Cuộc đối thoại giữa Giáo Hội Công Giáo và Chính Thống Giáo có hai biến cố được dự định là ĐHY Kasper sẽ gặp ĐTP Alexy II trong vòng 2 tuần nữa; và ĐTP Bartholomew I mới đây nói rằng sẽ thăm ĐGH vào ngày lễ Thánh Phêrô và Phaolô 29/6/2004.

 

Giáo Hội Chính Thống Nga hy vọng phục hồi

Giáo Hội Chính Thống mừng Lễ Giáng Sinh vào ngày 6/1 hằng năm, ngày thường nhằm vào Lễ Hiển Linh của Giáo Hội Công Giáo. Trong bài giảng của mình hôm nay ở Nhà Thờ Chính Tòa Chúa Kitô Cứu Thế, Đức Thượng Phụ Alexy II, giáo chủ Giáo Hội Chính Thống Nga ở Moscow tin rằng một cuộc tái sinh của Giáo Hội Đông Phương đang xẩy ra ở Nga. Ngài đã ôn lại năm qua một cách lạc quan như thế này:

“Các nhà thờ và đan viện đang được xây cất và phục hồi. Trẻ em và người lớn càng ngày càng học hỏi các chân lý đức tin. Mối thân hữu giữa Giáo Hội, quốc gia và các tổ chức công cộng khác nhau đã trở nên vững vàng. Chúng ta tiếp tục thực hiện cuộc đối thoại khó khăn nhưng tốt đẹp với các Kitô hữu không phải Chính Thống giáo, với thành phần thuộc các tôn giáo và niềm tin khác”.

Vào ngày 23/12, vị thượng phụ này đã chủ tọa một buổi họp với hàng giáo sĩ ở Moscow và ngài đã thẩm định đời sống của Giáo Hội Chính Thống Nga. Theo Ngài cho biết, Giáo Hội này có tất cả là 132 giáo phận, 154 vị giám mục, 847 đan viện và ẩn tu viện, 16.350 giáo xứ, với 15.605 linh mục, và 3.405 phó tế. Nguyên ở Moscow có 681 nhà thờ và nguyện đường (năm 1990 ít hơn 40 nhà thờ), 5 thần học viện, hai đại học viện, một trung tâm nghiên cứu thần học cao cấp cho giáo dân, 33 đại chủng viện và 44 tiểu chủng viện.