Ủy Ban Thần Học Quốc Tế:
Đại Hội, Văn Kiện và Vấn Đề
Ủy Ban Thần Học Quốc Tế do ĐHY Tổng Trưởng Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin Joseph
Ratzinger lãnh đạo đã thực hiện cuộc đại hội thường niên tại Vatican, một biến
cố được chấm dứt vào ngày Thứ Năm 7/10/2004, ngày 30 tham dự viên hay thành viên
được triều kiến chung Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II.
Ủy Ban này được Đức Phaolô VI thành lập năm 1969 với mục đích để giúp cho Tòa
Thánh, cách riêng cho Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin, trong việc cứu xét các vấn đề tín
lý có tầm vóc quan trọng. Đức Gioan Phaolô II đã thiết lập vĩnh viễn cơ cấu này
năm 1982, và ấn định vị làm đầu nó là chính Tổng Trưởng Thánh Bộ Đức Tin. Các
thành viên được ĐTC chọn phục vụ trong ủy ban này 5 năm, thường ít khi có chuyện
hai thành viên cùng một quốc gia, và thuộc về các trường phái thần học khác biệt.
Ủy Ban này mới viết một văn kiện về nhân loại học, với tựa đề là “Hiệp Thông và
Phục Vụ: Con Người được dựng nên theo Hình Ảnh Thiên Chúa”, nêu lên những vấn đề
liên quan đến việc phát triển các khoa học và kỹ thuật, như vấn đề tạo sinh sao
bản con người, vấn đề nghiên cứu bào thai, triệt sinh an tử và phá thai.
Cha Augustine Di Noia, dòng Đaminh là phó thư ký Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin đã cho
biết trên Đài Phát Thanh Vatican về nội dung của bản văn kiện này như sau: “Đề
tài truyền thống ‘imago Dei’ (hình ảnh Thiên Chúa) có hai yếu tố ấy:… hiệp thông
và phục vụ”.
“Được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa trước hết có nghĩa là được dựng nên là
một ngôi vị, một tạo vật có khả năng nhận biết và yêu mến Chúa và tha nhân. Cái
giống nhau cốt yếu của con người với Thiên Chúa là nền tảng để có thể hiệp thông
với Thiên Chúa Duy Nhất 3 Ngôi và với người khác. Được dựng nên theo hình ảnh
Thiên Chúa nghĩa là có một chỗ chuyên biệt trong vũ trụ này, ở tại được tham dự
vào việc quản trị thần linh tạo vật hữu hình” là những gì truyền thống Công Giáo
có ý nói là “nhân danh Chúa thực hiện việc phục vụ hay thông phần một cách nào
đó vào việc thống trị của Đấng Tạo Thành”.
Theo vị linh mục người Hoa Kỳ phó thư ký Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin trên đây thì
“trong việc nói lên hai đề tài này, bản văn kiện khảo sát những yếu tố chính của
thần học về ‘hình ảnh Thiên Chúa’”, tức đến mối liên kết giữa thân xác và linh
hồn, đến sự khác biệt và bình đẳng giữa hai phái tính, đến cộng đồng nhân loại,
đến tội lỗi và ơn cứu độ, đến việc biến đổi nên hình ảnh của Chúa Kitô.
“Điều này làm thành một căn bản về thần học để bàn luận một loạt những vấn đề
hiện nay, đó là vấn đề được tạo dựng nên từ hư không ‘ex nihilo’, tiến hóa, đạo
lý về môi sinh và đạo lý sinh học”. Ở lãnh vực đạo lý sinh học, “các thứ kỹ
thuật hiện nay cống hiến cho con người ngày nay chẳng những các thứ trị liệu mới
mẻ và hiệu lực hơn đối với các thứ bệnh tật khác nhau, mà còn cống hiến cho họ
cơ hội để lèo lái theo ý muốn của họ nữa”.
Đó là lý do bản văn kiện mới của ủy ban thần học quốc tế này nói rằng: “vấn đề
thi hành việc phục vụ một cách hữu trách nơi ngành đạo lý sinh học đòi phải hiểu
biết luân lý một cách vững chắc về một loạt những thứ kỹ thuật có thể ảnh hưởng
tới tính cách toàn vẹn về sinh thể của con người”. Bởi vì, “căn tính siêu hình
của chúng ta, của những tạo vật được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa, áp đặt
một số những giới hạn đối với khả năng chúng ta quyết định cho bản thân mình”,
cũng như vấn đề chủ quyền của chúng ta nữa, “không phải là không có giới hạn”.
Do đó, “chúng ta hành sử chủ quyền tham dự này nơi thế giới tạo sinh là những gì
cuối cùng chúng ta phải qui việc phục vụ của chúng ta cho Vị Chúa Tể càn khôn.
Con người được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa chứ họ không phải là Thiên Chúa”.
“Việc phục vụ được hiểu là việc con người tham dự vào chủ quyền thần linh và
luôn lụy thuộc chủ quyền này” sẽ là những gì giúp chúng ta có thể sử dụng môi
trường một cách thích ứng. “Thiên Chúa tạo dựng nên tạo vật từ hư không để mời
gọi họ yêu mến. Đó là sự thật nền tảng của việc tạo thành vũ trụ cũng như tạo
dựng con người”.
“Các cuộc nghiên cứu của khoa học cống hiến cho chúng ta một thứ dẫn giải phức
tạp và ăn khớp với nhau hơn bao giờ hết về những nguồn gốc của vũ trụ này. Thần
học Công giáo lấy làm biết ơn chấp nhận những thứ nghiên cứu này, và như Đức
Thánh Cha đã nói, thực sự là chấp nhận những thành quả của những cuộc nghiên cứu
ấy”. Thế nhưng, “cần phải lưu ý là các khoa học tự nhiên không thể vượt quá thẩm
quyền của mình. Đôi khi xẩy ra là các thuyết khác nhau về chủ nghĩa tiến hóa đã
khơi dậy những giả thuyết hoàn toàn duy vật và duy nhiên về vũ trụ cũng như về
nguồn gốc của con người, loại trừ cả vai trò của Đấng Quan Phòng Thần Linh”.
Các thuyết này là “mẫu tư duy cho thấy chẳng biết gì về tính cách tuyệt vời của
triết học cùng thần học Công Giáo là những gì bao giờ cũng nhìn nhận Thiên Chúa
là căn nguyên chẳng những của chính việc hiện hữu mà còn của tất cả mọi nguyên
căn. Theo thần học Công Giáo, mà không căn cứ vào những đạt thành về khoa học
của những lý thuyết khác nhau, thì quyền năng sáng tạo của Thiên Chúa có thể bao
gồm một số những tiến trình tiến hóa để cấu tạo vũ trụ theo ý định của Ngài”.
Vào ngày kết thúc đại hội thường niên của ủy ban thần học quốc tế này, ngày Lễ
Mẹ Mân Côi, 7/10/2004, 30 tham dự viên đã được triều kiến Đức Thánh Cha Gioan
Phaolô II, vị đã xin một số nhà thần học nổi tiếng hãy nghiên cứu kỹ hơn vấn đề
đã kéo dài nhiều thế kỷ nay, đó là vấn đề số phận của trẻ em chết mà chưa được
lãnh nhận phép rửa tội.
Mặc dù vấn đề này chưa bao giờ được định tín thì việc hiện hữu của lâm bô đã
khiến cho một số thần học gia đặt thành vấn đề. Lâm bô được cho rằng là một nơi
ở giữa thiên đàng và hỏa ngục, nơi giành cho các trẻ em chết mà chưa được lãnh
nhận phép rửa, để khỏi bị trầm luân đời đời trong hỏa ngục. Sau Công Đồng Chung
Vaticanô II, thần học Công Giáo đã tìm kiếm những câu giải đáp hợp với lòng
thương xót của Thiên Chúa là Cha.
ĐTC đã nói với các thành viên của ủy ban này rằng: “Nó không phải đơn thuần là
một vấn đề thần học cô lập. Nhiều những vấn đề thiết yếu khác hết sức liên hệ
đến nó, đó là vấn đề ý muốn cứu độ phổ quát của Thiên Chúa; vai trò trung gian
duy nhất và đại đồng của Chúa Giêsu Kitô; vai trò của Giáo Hội là bí tích cứu độ
phổ quát; thần học về các bí tích; ý nghĩa của tín điều về nguyên tội”.
“Vai trò của anh em xứng hợp trong việc đào sâu vào mối liên hệ của tất cả các
mầu nhiệm ấy để cống hiến một tổng luận về thần học có thể giúp vào việc thực
thi mục vụ một cách nhất quán và sáng tỏ hơn”.
Sách Giáo Lý của Giáo Hội Công Giáo không nói gì đến vấn đề lâm bô của trẻ em.
Số 1261 cắt nghĩa rằng “về trẻ em cheat chưa chịu phép rửa thì Giáo Hội chỉ có
thể ký thác chúng cho tình thương của Thiên Chúa khi Giáo Hội cử hành nghi thức
an táng cho các em. Thật vậy, tình thương cao cả của Thiên Chúa là Đấng muốn tất
cả mọi người được cứu độ, cũng như thái độ trìu mến của Chúa Giêsu với các em
khiến cho Người lên tiếng ‘Hãy để trẻ em đến cùng Thày, đừng ngăn trở chúng’,
khiến chúng ta hy vọng rằng các em được cứu độ một cách nào đó nếu cheat mà chưa
lãnh nhận phép rửa. Giáo Hội càng cảm thấy cần phải kêu gọi đừng ngăn trở các em
nhỏ đến với Chúa Kitô nơi tặng ân phép Thánh Tẩy”.
Ngoài ra, trong dịp gặp gỡ 30 thành viên của ủy ban thần học quốc tế này, ĐTC
GPII còn kêu gọi họ tìm hiểu sâu xa hơn về luật luân lý tự nhiên như là một điều
kiện bất khả thiếu trong việc đối thoại trao đổi giữa Giáo Hội và thế giới tân
tiến ngày nay.
Luật tự nhiên đã từng là đề tài chính của giáo triều Đức Gioan Phaolô II. Ngài
đã nói nhiều đến nó trong hai thông điệp của mình là “Rạng Ngời Chân Lý” và “Đức
Tin và Lý Trí”. Dẫn giải về ý nghĩa của luật tự nhiên về luân lý, Ngài đã nói:
“Giáo Hội luôn tin rằng Thiên Chúa đã ban cho con người, với trí khôn sáng suốt,
khả năng biết được những sự thật thiết yếu về đời sống và định mệnh của mình,
nhất là những qui tắc tác hành luân lý. Làm cho những người đương thời của chúng
ta ý thức được khả năng này là điều rất quan trọng trong việc đối thoại với con
người thiện tâm cũng như trong việc cùng nhau chung sống ở tất cả mọi lãnh vực
theo những gì nồng cốt chung về luân thường đạo lý. Mạc khải Kitô giáo không
biến cuộc tìm kiếm này thành một việc làm luống công vô ích. Trái lại, nó thúc
đẩy việc kiếm tìm, khi chiếu soi đường đi nước bước của nó bằng ánh sáng của
Chúa Kitô, nơi Người mọi sự đều nhất trí với nhau”.
ĐTC Biển Đức XVI với tham dự viên cuộc họp của các vị chủ tịch các Ủy Ban Gia Đình và Sự Sống của Hàng Giáo Phẩm Mỹ Châu Latinh
Hôm Thứ Bảy 3/12/2005, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã tiếp thành phần tham dự viên cuộc họp của các vị chủ tịch Chư Ủy Ban Gia Đình và Sự Sống của Hàng Giáo Phẩm Mỹ Châu Latinh, một cuộc họp được Hội Đồng Tòa Thánh về Gia Đình tổ chức ở Vatican. Sau đây là những ý tưởng tiêu biểu của ngài:
Ngài trước hết nhắc đến mối quan tâm của Đức Gioan Phaolô II đối với gia đình và khẳng định là “về phần mình, tôi cũng có cùng một mối quan tâm này, mối quan tâm liên quan rộng rãi tới tương lai của Giáo Hội cũng như của các dân tộc”.
“Là các vị mục tử, nhiệm vụ của quí huynh là trình bày cho thấy giá trị đặc biệt của hôn nhân với tất cả tính chất phong phú của nó; là một cơ cấu tự nhiên, nó là ‘gia sản của nhân loại’. Đồng thời, cần phải biết ơn và lạ lùng chiêm ngưỡng việc nó được thăng hóa lên phẩm vị cao cả của một Bí Tích, như chính tôi mới đây đã cho thấy khi nói rằng ‘giá trị của Bí Tích được hôn nhân mặc lấy trong Chúa Kitô là ở chỗ tặng ân của việc tạo thành đã được nâng lên bậc ân sủng của việc cứu chuộc. Ân sủng của Chúa Kitô không phải là những gì ngoại tại với bản tính của con người, nó chẳng gây thiệt hại gì cho bản tính này hết, thế nhưng, trong việc thăng hóa nó vượt lên trên giới hạn của nó, ân sủng của Người giải thoát nó và phục hồi nó vậy”.
Việc hoàn toàn dấn thân của vợ chồng, “với những đặc tính đặc biệt của nó là độc nhất, trung thành, bền bỉ qua thời gian và hướng tới sự sống, là nền tảng của hôn nhân, cộng đồng yêu thương và sự sống. Ngày nay, chúng ta cần phải lấy lại lòng nhiệt thành trong việc loan truyền rằng phúc âm về gia đình là con đường dẫn đến chỗ hoàn trọn nhân bản và tâm linh, với niềm xác tín rằng Chúa luôn hiện diện, qua ân sủng của Ngài”.
“Nơi lãnh vực sự sống có những thái độ mới đang đặt lại vấn đề quyền lợi nền tảng này…. Việc loại trừ đi phôi thai bào đang trở nên thuận lợi dễ dàng, khi nó được sử dụng nhân danh tiến bộ khoa học, một tiến bộ không công nhận giới hạn của mình và không chấp nhận tất cả những nguyên tắc về luân lý là những gì giúp bảo vệ phẩm giá con người, một tiến bộ trở thành một mối đe dọa cho chính hữu thể của con người”.
Ở Châu Mỹ Latinh, cũng như ở các nơi khác, trẻ em có quyền được sinh vào đời và lớn lên trong lòng của một gia đình được xây dựng trên hôn nhân. Vì lý do ấy, cần phải giúp cho mọi người nhận thức được cái sự dữ tự bản chất của thứ tội ác phá thai, một thứ tội ác, trong việc tấn công sự sống của con người ngay từ đầu, cũng là một hành động tấn công chính xã hội nữa. Bởi thế mà thành phần chính trị gia và lập pháp gia, với tư cách là những người tôi tớ của thiện ích xã hội, có nhiệm vụ bênh vực quyền sống căn bản là hoa trái của tình yêu Thiên Chúa”.
“Chắc chắn là hoạt động mục vụ trong một lãnh vực tinh tế và phức tạp như thế bao gồm rất nhiều luật phép khác nhau, và việc giải quyết những vấn đề nồng cốt như vậy, đòi phải được kỹ lưỡng huấn luyện” cho những ai hành sự, cũng như cho thành phần giáo dân là những người “hiến nghị lực để phục vụ các gia đình”.
Sau hết, ĐTC cũng nhắc đến Cuộc Họp Thế Giới Các Gia Đình sẽ được tổ chức ở Valencia Tây Ban Nha vào tháng 7/2006 về đề tài “Việc Truyền Đạt Đức Tin Trong Gia Đình”.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo VIS ngày 5/12/2005