Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc
2004
Ṭa Thánh tại Liên Hiệp Quốc nhân dịp kỷ niệm Ngày Kỷ Niệm Đệ Thập Chu Niên Năm Quốc Tế về Gia Đ́nh
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Hai 6/12/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc nhân dịp kỷ niệm đệ thâp chu niên Năm Quốc Tế về Gia Đ́nh. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ngài Chủ Tịch,
Đại biểu tôi lấy làm sung sướng được tŕnh bày vào lúc kết thúc việc mừng kỷ niệm đệ thập chu niên Năm Quốc Tế về Gia Đ́nh, và việc kỷ niệm này ở trong bối cảnh của khóa họp thứ 59 của Tổng Hội Đồng đang bàn luận với nhau về hai ưu tiên đối với thế giới của chúng ta hôm nay đây, đó là vấn đề an ninh và phát triển.
Vấn đề chúng ta tranh luận và chương tŕnh chúng ta thực hiện tập trung vào một quan niệm bao rộng về vấn đề an ninh, dung ḥa những ǵ theo kiểu nói lối của chúng ta ở Liên Hiệp Quốc chúng ta gọi là “những thứ đe dọa dữ”, như nạn khủng bố và các thứ vũ khí đại công phá; và “các thứ đe dọa hiền”, tức là nạn thất nghiệp, nghèo khổ, nạn dịch Vị Khuẩn Liệt Kháng và Hội Chứng Liệt Kháng, vấn đề khai thác trẻ em và nữ giới, phương tiện khan hiếm về vấn đề nhà cửa và vệ sinh, giáo dục và thuốc men, những thứ ảnh hưởng đến toàn thể xă hội loài người trong sinh hoạt thường nhật của nó. V́ cái viễn cảnh gia tăng mức độ nghèo khổ và chênh lệch nơi nhiều xứ sở không mấy sáng sủa mà chẳng lạ ǵ vấn đề giảm nghèo hiện nay được nhẩy lên đầu những việc thực hiện phát triển.
Bởi thế, đại biểu tôi đây xin hướng việc ủng hộ của ḿnh về vấn đề gia đ́nh, một đơn vị nền tảng của xă hội theo bản chất của nó cũng như bởi sự góp phần bất khả thiếu trong việc chiếm đạt t́nh trạng an ninh và phát triển.
Gia đ́nh, một thứ gia đ́nh là việc hiệp nhất vững vàng và lâu bền giữa một người nam và một người nữ, trước hết đóng vai tṛ như là một đường lối tự nhiên nhất và xứng hợp nhất trong việc bảo đảm vấn đề sinh sản, nhờ đó canh tân các thế hệ. Để thực hiện việc phát triển về kinh tế, tối thiểu cần phải có một động lực về nhân số học, một thứ động lực xẩy ra bởi việc sinh sản để bảo đảm cho việc thay thế các thế hệ. Thế nhưng, ngoài chiều kích nhân số này, chúng ta cần phải lưu ư là nơi ḷng của cộng đồng tự nhiên đầu tiên ấy mà cá nhân con người sẽ có được một số tính chất, thói quen, thái độ giúp cho họ một ngày kia có thể trở thành một nhà sản xuất, tức là một tay kiến trúc sáng tạo của xă hội.
Thật vậy, không phải vấn đề chỉ cần sinh ra con cái trong thế giới này mà c̣n cần phải giáo dục chúng nữa; khái niệm có tính cách kinh tế về “cái vốn liếng nhân bản” này đặc biệt thích hợp nơi đây, ở chỗ, là nơi đầu tiên cho việc h́nh thành cái vốn liếng nhân bản ấy, gia đ́nh thực sự là những ǵ bất khả thiếu đối với vấn đề phát triển. Bởi thế mà phải hết sức chú trọng đến việc sử dụng những phương tiện cần thiết để nh́n nhận một cách chân chính sự kiện là gia đ́nh không phải chỉ là nơi hưởng thụ mà c̣n là nơi kiến tạo nên một kho tàng đích thực là những ǵ ngày nay người ta đă hoàn toàn quên lăng.
Do đó, chỉ có thể tỏ ra hành động đề cao gia đ́nh là ở chỗ trước hết có một ư muốn thực sự về phương diện chính trị để cổ vơ một thứ mô phạm về gia đ́nh. Đặc biệt là lời diễn đạt “đơn vị căn bản của xă hội” là lời diễn đạt muốn nói tới quan niệm chính xác nhất về cấp trật của xă hội dựa trên việc hiện hữu của các cộng đồng con người vững chắc, những cộng đồng cần phải được tái nh́n nhận và công nhận ở tất cả mọi lănh vực về cơ cấu.
Có thế, chính sách về gia đ́nh mới là một cái nội dung tổng quan cần phải có những đường lối rơ ràng trong việc đáp ứng những thách đố về xă hội cũng như về kinh tế của thời đại chúng ta đây; việc nh́n nhận vấn đề cổ vơ cần thiết đối với gia đ́nh, một việc nh́n nhận được xuất phát như là một qui chế ngăn ngừa, không được trở thành tiêu biểu cho vấn đề quốc gia hóa gia đ́nh; nó không phải là một thứ quyền lợi mới của xă hội cần phải được chế ra mà là những điều kiện của công lư cần phải được thể hiện.
Cũng cần phải rơ ràng phân biệt về qui chế xă hội nữa. Thật vậy, qui chế xă hội giúp cho tâm trí tiến đến chỗ làm nhẹ bớt tính cách trầm trọng của một t́nh trạng nào đó, làm suy yếu những tác dụng của nó lúc ban đầu và cuối cùng bảo đảm lối thoát cho khỏi một quốc gia được coi là xấu. Chính sách gia đ́nh, ngược lại, cần phải làm sao để cho việc phát triển về kinh tế có thể bền lâu: Mục tiêu này chắc chắn không phải là những ǵ “triệt hạ” gia đ́nh!
Nói cho cùng th́ chính sách về gia đ́nh cần phải là một chính sách hoàn toàn tách biệt, ở chỗ, trước hết, các mục tiêu của nó đó là cổ vơ một thứ mô phạm ít là không trừng phạt những ai muốn có con cái; thế rồi, những phương thức của nó đó là bồi hoàn chính đáng những phí tổn liên quan tới vấn đề giáo dục, cùng thực sự nh́n nhận hoạt động nội trợ tại gia; và sau cùng, những đ̣i hỏi riêng của nó đó là hoạt động dài hạn dựa vào tiêu chuẩn về công lư và về sự hiệu nghiệm, v́ gia đ́nh là một thứ đầu tư cho ngày mai. Chỉ khi nào lương tâm con người thực sự ư thức được tầm quan trọng của những khía cạnh khác nhau này họ mới có thể thực hiện hiệu nghiệm chính sách về gia đ́nh mà thôi.
Xin cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 7/12/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về Việc Chống Nghèo Khổ trong vấn đề “Kiểm Điểm Thành Quả Thượng Hội Ngàn Năm”.
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Ba 23/11/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc trong vấn đề: “Kiểm Điêăm Thành Quả Cuộc Họp Thượng Đỉnh Ngàn Năm”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Đại biểu tôi đây xin cám ơn ông và văn pḥng của ông chẳng những về việc làm dễ dàng hóa vấn đề kiểm điểm xem việc dấn thân của mọi người để thực hiện các mục đích được quốc tế đồng ư ở Cuộc Họp Thượng Đỉnh Ngàn Năm, mà c̣n tạo cơ hội để nâng đỡ ư muốn chính trị rất cần cho vấn đề này.
Xin cũng cho tôi được lên tiếng mừng cho những quốc gia đă nộp các bản tường tŕnh hành sự cho thấy những qui chế và chương tŕnh quốc gia và toàn cầu của họ liên quan tới vấn đề giảm nghèo, bản tường tŕnh chứng thực trong tiến tŕnh này uy tín và liêm tính của họ. Những qui chế ấy, hướng đến việc đạt được mục tiêu cũng như đến lộ tŕnh đặc biệt của những đích điểm phát triển ngàn năm (MDGs: millennium development goals), là những ǵ bảo đảm rằng các đích điểm vào năm 2015 không phải chỉ là một bản liệt kê ước muốn suông.
Thật là phấn khởi khi nghe thấy từ các vị đại biểu trước đây nói đến việc họ dấn thân cho vấn đề phát triển mang bộ mặt con người. Thật vậy, những mối liên hệ h́nh thành giữa các thứ nhân quyền và việc phát triển, cũng như việc nh́n nhận các quyền tự do căn bản và b́nh đẳng trước luật pháp, là những ǵ loại trừ đi nhiều cuộc xung khắc vơ lực đe dọa những niềm hy vọng mong thể hiện các thứ quyền lợi về kinh tế và xă hội.
Mức tiến bộ trong việc hoàn thành những đích điểm phát triển ngàn năm đă được đạt tới nơi những xứ sở vốn đă có thể đề ra được một tiến tŕnh quan trọng cho việc phát triển về kinh tế, giúp họ có thể tự trả cho cái giá về kinh tế của những đích điểm phát triển ngàn năm. Người ta nói rằng việc viện trợ hiếm hoi về kinh tế cùng với những điều kiện kinh tế trên thế giới đă không giúp cho các quốc gia nghèo khổ nhất có thể đạt được những mục tiêu quan trọng nhất nơi vấn đề giáo dục, sức khỏe và phương tiện nước nôi và vệ sinh.
Năm ngoái, tổng số viện trợ chính thức là 68.5 tỉ Mỹ kim, tức là vào khoảng .25% từ tổng lợi tức quốc gia của các nước góp phần ủng hộ, nên vẫn c̣n xa với đích điểm viện trợ dài hạn đă được thỏa thuận với nhau là .7% tổng sản lượng quốc gia. Thật vậy, nhiều việc viện trợ thực tế sắp tới cho thấy không nhắm vào các nhu cầu căn bản của các xứ sở nghèo khổ nhất. Khả năng của các quốc gia nghèo khổ nhất này, hầu hết ở Phi Châu, trong việc kiếm được lợi tức xuất cảng và tài chính bị bớt xén bởi các thứ tiền trợ cấp xuất cảng của các quốc gia giầu có cũng như bởi những thứ quan thuế đánh trên các thứ đồ xuất cảng của Phi Châu, đôi khi 10 lần cao hơn những thứ quan thuế đánh trên các sản vật trong khối các quốc gia OECD.
Bởi thế, việc thành đạt của các nỗ lực toàn cầu hướng về ḥa b́nh và phát triển được Đích Điểm thứ 8 nhấn mạnh ấy là những ǵ chắc chắn có liên quan tới nhăn quan chính xác về vai tṛ của Liên Hiệp Quốc cũng như về trách nhiệm tối hậu của các chính phủ.
Liên Hiệp Quốc hoàn thành một phần quan trọng trong sứ vụ của ḿnh khi tỏ ra ủng hộ và phấn chấn các quốc gia, khiến họ có thể thực hiện tốt đẹp hơn những quyết tâm họ tỏ ra trong các cuộc diễn đàn quốc tế. Cũng thế, chắc hẳn các quốc gia phát triển nắm giữ một vai tṛ chín h yếu trong việc tăng quyền lực cho các quốc gia nghèo khổ nhất để đạt tới những đích điểm phát triển ngàn năm. Nếu vấn đề này được thực hiện một cách đúng đắn th́ các nhà lănh đạo quốc gia phải tái ư thức quan niệm về chủ quyền theo nhăn quan liên hệ với một thứ trách nhiệm toàn cầu mới. Nhờ đó, vấn đề chủ quyền sẽ bao gồm cái quan niệm là các quốc gia đang phát triển bao giờ cũng phải tham dự vào các quyết định về các dự phóng liên quan tới những lănh thổ riêng của họ.
Ngoài ra, Liên Hiệp Quốc cũng cần phải đóng vai tṛ lănh đạo khôn ngoan nữa. Vấn đề này bao gồm việc xây dựng việc hợp tác mạnh mẽ và loại trừ đi các thứ đối đầu và tranh đua bất lợi giữa các cơ quan với nhau, trái lại, nhắm đến các đích điểm chung.
Vai tṛ quan trọng khác của Liên Hiệp Quốc nữa đó là giúp làm sao để bảo đảm được rằng các tư tưởng quan trọng mới mẻ cần phải được nói lên thay vị bị loại trừ. Vai tṛ lănh đạo mạnh mẽ trong Liên Hiệp Quốc cũng có nghĩa là cần phải thực hiện những việc để làm cho việc cai trị quốc gia và quốc tế thích thuận với nhau hơn nữa. Nói cách khác, việc quản trị quốc gia tốt đẹp cần phải được bù đắp và nâng đỡ bởi việc quản trị tốt đẹp trong lănh vực quốc tế.
Những cuộc họp cao cấp của ECOSOC với những tổ chức Bretton Woods và WTO cần phải tiếp tục hoạt động hướng đến việc điều hợp hơn nữa cho lợi ích của người nghèo, hướng đến những thứ thành quả không được coi chúng như là một thứ hành sử về lư trí mà là một thứ trách nhiệm đích thực bất khả đảo ngược.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Khi 171 chính phủ, từ Bắc và Nam kư kết vào Bản Tuyên Ngôn Ngàn Năm trong Tổng Hội Đồng hồi Tháng 9/2000 th́ bấy giờ người ta đă cảm thấy vấn đề khẩn trương rồi. Ṭa Thánh liên kết ḿnh với những đích điểm có tính cách thánh đố Năm Thánh ấy. Về sau cái động lượng này được linh động khắp thế giới bởi những thứ chuẩn hiệu, những hạn định, những cuộc vận động, những mục tiêu cùng những lời bảo chứng đo đếm được được bộc tỏ ở hằng loạt các cuộc họp sau đó. Việc thi hành hướng đến các đích điểm ngàn năm sẽ được kiểm điểm vào năm tới để xem những lời hứa quyết đang tiến hành thế nào trong việc tiến đển chỗ đạt được những mục tiêu. Tuy nhiên, những cuộc họp thượng đỉnh này sẽ phát động lư tưởng ḥa b́nh chỉ khi nào những quyết tâm tỏ bày trong các cuộc họp ấy thực sự được tôn trọng mà thôi.
Xin cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 24/11/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Giám Mục Balan đặt vấn đề phán quyết về tính cách đúng sai nơi Nhân Quyền với Liên Hiệp Quốc
Trong một bản tường tŕnh của Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc cho biết là hiện nay Ba Lan không bảo đảm cho nữ giới quyền được phá thai. Theo bản báo cáo “hết sức quan tâm” này về luật lệ phá thai hiện nay ở Balan th́ từ năm 1993 chỉ cho phép phá thai “cho tới 12 tuần lễ trong trường hợp bị hiếp, trường hợp hư hại trầm trọng của thai nhi, hay nguy hiểm đến tính mạng của người mẹ mà thôi”.
ĐGM Tadeusz Pieronek, khoa trưởng sắp giải nhiệm của Giáo Hoàng Thần Học Viện ở Krakow, qua tớ nhật báo Ư Avvenire hôm Thứ Năm 11/11/2004, đă đặt vấn đề này với Liên Hiệp Quốc như sau: “Tôi thắc mắc là ai trao cho Liên Hiệp Quốc trách nhiệm quyết định những ǵ là đúng và những ǵ là sai đây”.
Vị giám mục này nhấn mạnh là quyền sống là một trong những nguyên tắc căn bản của Bản Tuyên Ngôn Chung Về Nhân Quyền Của Liên Hiệp Quốc.
Ṭa Thánh với Liên Hiệp Quốc về “Cơ Quan Cứu Trợ Và Tác Vụ Của Liên Hiệp Quốc Lo Cho Những Người Tị Nạn Ở Cận Đông”.
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Hai 1/11/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Ủy Ban thứ bốn của Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về: “Cơ Quan Cứu Trợ Và Tác Vụ Của Liên Hiệp Quốc Lo Cho Những Người Tị Nạn Ở Cận Đông”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Đại biểu tôi đây xin được bắt đầu bằng việc bày tỏ ḷng biết ơn của ḿnh về Bản Tường Tŕnh của Tổng Ủy Viên Cơ Quan Liên Hiệp Quốc Đặc Trách Cứu Trợ Và Hoạt Động Cho Thành Phần Tị Nạn Palestine Ở Cận Đông, cũng như về hoạt động của chính cơ quan này trong năm qua.
Đối những người chúng ta theo dơi vấn đề này th́ đều việc hài ḷng về vấn đề này là tất cả những ǵ quá hiển nhiên. Chúng ta trở lại với cuộc diễn đàn này một lần nữa để kiểm điểm lại việc cung cấp các dịch vụ nhân bản giữa một t́nh trạng quay cuồng bất tận của bạo loạn và khủng bố, của quân hành và phản động, thực sự là một chuỗi những hận thù trả đũa càng gây thêm bạo loạn. Ở vào giai đoạn này, Cơ Quan Liên Hiệp Quốc Đặc Trách Cứu Trợ Và Hoạt Động Cho Thành Phần Tị Nạn Palestine Ở Cận Đông (UNRWA) cùng với nhiều cơ quan khác, bao gồm cả Cơ Quan Truyền Giáo Của Ṭa Thánh Cho Palestine, nhờ ḷng quảng đại của cộng đồng quốc tế, đang cung cấp các dịch vụ cho thành phần tị nạn mà trong các trường hợp b́nh thường thuộc về trách nhiệm của các thẩm quyền địa phương.
Việc thực tế phân tích t́nh trạng này cho thấy rằng có nhiều ngôn từ về việc xây dựng ḥa b́nh nhưng lại ít ư muốn chính trị tỏ ra muốn giải quyết những vấn đề khác biệt. Thái độ lưỡng lự của cộng đồng quốc tế trong việc thách đố vai tṛ lănh đạo của người Do Thái cũng như Palestine ngồi lại thương thảo với nhau một cách chân thành đă khiến cho Lộ Tŕnh Ḥa B́nh chưa được thực hiện.
Thiếu những cuộc thương thảo rất cần thiết như thế sẽ không có các cơ hội để ḥa giải, để thứ tha, để dung hợp hay để cộng tác, về tất cả những điều kiện tiên quyết cho một nền ḥa b́nh bền bỉ ở vùng này. Việc đả thông là những ǵ thiết yếu để mang đôi bên lại với nhau ở những ǵ khác biệt. Không thể nào một chính sách tiếp tục phân rẽ lại có thể góp phần ḥa b́nh được cả. UNRWA cùng với các cơ quan nhân đạo khác cần phải tiếp tục cung cấp những dịch vụ cho thành phần tị nạn ở một môi trường tiêu cực như thế.
Thưa Ông Trưởng Ban, đại biểu tôi đây hết sức ư thức được những khó khăn của UNRWA trong việc cung cấp những dịch vụ ư nghĩa cho thành phần tị nạn bị ảnh hưởng quá bất lợi bởi “cuộc chiến bất tuyên chiến” này. Cơ quan Truyền Giáo Của Ṭa Thánh Cho Palestine, hợp với các cơ quan Công Giáo hợp tác viên khắp Hoa Kỳ và Âu Châu, trong 55 năm qua vẫn c̣n đang phục vụ cũng thành phần tị nạn khổ đau này, bằng việc giải quyết các vấn đề về thất nghiệp, về phương tiện giáo dục cũng như về các dịch vụ y khoa.
Để phục hồi phẩm giá của thành phần thất nghiệp trong vùng này, cơ quan của Ṭa Thánh đây khởi xướng những chương tŕnh gia tăng lao động để cung cấp cho họ việc làm ư nghĩa. Nhờ những dự án ở đô thị những chương tŕnh này phục hồi và cải tạo cơ sở hạ tầng thường bị hư hoại bởi t́nh trạng bạo loạn và xung đột vơ trang. Những chương tŕnh này cũng giúp vào việc củng cố cho cả các cơ cấu địa phương nữa.
Thưa Ông Trưởng Ban, đại biểu tôi đây hy vọng rằng bất cứ giải pháp nào cần phải có để giải quyết vấn đề đa diện này cũng cần phải được bao gồm cả vấn đề thành thánh Giêrusalem. Theo chiều hướng của nhiều vụ bất trắc bạo loạn xẩy ra cùng với cái khó khăn trong việc tự do di chuyển gây ra bởi Bức Tường rào cản, với những trạm kiểm soát và giờ giới nghiêm, Ṭa Thánh xin lập lại lời kêu gọi của ḿnh về “những điều khoản được quốc tế bảo đảm cho việc làm sao bảo toàn được vấn đề tự do tôn giáo và lương tâm của cư dân ở đây, cũng như vấn đề di chuyển thường xuyên, tự do không bị cản trở tới các nơi thánh của tín hữu thuộc mọi tôn giáo và quốc tịch” (A/RES/ES-10/2). Giêrusalem, thành thánh, là một gia sản chung của thế giới tín ngưỡng và bất cứ ai nắm quyền quản thủ thành thánh này đều mang trách nhiệm trước cộng đồng quốc tế. Việc quản trị thành thánh này không được coi là một vấn đề thuần túy đối với thẩm quyền này hay thẩm quyền nọ.
Những mức độ bạo loạn hiện nay đă khiến cho thành phần hành hương lánh xa Thánh Địa, gây ra những sát phạt về kinh tế trầm trọng hơn bao giờ hết trên tất cả mọi thành phần ở trong miền này, ngoài việc ngăn cản quyền lợi của dân chúng từ khắp nơi trên thế giới đến viếng thăm và nguyện cầu ở các địa điểm tôn giáo. Đại biểu tôi đặc biệt ghi nhận rằng thành phần dân chúng địa phương không luôn được tự do lui tới các đền thánh và nơi thánh.
Thưa ông Trưởng Ban, Lộ Tŕnh Ḥa B́nh được phác họa chưa mang lại ḥa b́nh cho miền đất này. Khi chúng ta chú ư tới t́nh trạng bạo loạn đang diễn tiến, t́nh trạng khủng hoảng về kinh tế, những hạn chế về việc di chuyển và vấn đề không dễ dàng lui tới với các nơi thánh, th́ chẳng có ǵ là lạ khi nhiều người cảm thấy bắt buộc phải vĩnh viễn rời bỏ miền đất này. Thật là đau ḷng khi thấy một mảnh đất đă một thời được chất chứa sứ điệp yêu thương, sự sống, huynh đệ và an b́nh, được nhiều người gọi là Thánh Địa, vào những lúc này đây lại tung ra trước mắt thế giới một sứ điệp khác hẳn, một sứ điệp của chia rẽ, hủy diệt và chết chóc.
Gia đ́nh của các dân nước cần phải thách thức tất cả mọi diễn viên c̣n quan tâm đến việc tái lập những nỗ lực của họ trong việc mang lại ḥa b́nh cho miền đất ấy. Chỉ có nền ḥa b́nh chân chính và bền vững, chứ không phải bị áp đặt mà là được bảo toàn bằng việc thương thảo, mới làm măn nguyện những khát mong hợp lư của tất cả mọi dân tộc ở vùng đất này thôi. Một thành quả như thế lệ thuộc rất nhiều vào việc can đảm sẵn sàng của những ai hữu trách trong việc tỏ ra những thái độ giải ḥa mới là những ǵ thuận hợp với các đ̣i hỏi của công lư.
Xin cám ơn Ông Trưởng Ban.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 2/11/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về vấn đề “Văn Hóa Ḥa B́nh”
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Ba 26/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Đại Hội Đồng LHQ về vấn đề “Văn Hóa Ḥa B́nh”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Cho đến nay, qua nhiều thập niên, phần đông đă công nhận rằng cần phải cổ vơ một thứ ḥa b́nh có tác hiệu, và từ năm 1967, các vị Giáo Hoàng đă thực hiện phần của ḿnh, bằng việc gửi một sứ điệp hằng năm vào ngày đầu tiên của Tháng Giêng cho tất cả mọi người thành tâm thiện chí, mỗi lần nêu lên một đề tài mới liên quan đến ḥa b́nh và làm thế nào để đạt được ḥa b́nh. Những sứ điệp này đă khởi công xây dựng nên một tấm ghép vụn thạch về các đề tài cùng với những kinh nghiệm để hiện thực một thứ văn hóa ḥa b́nh theo chiều hướng được bàn đến hôm nay đây.
Rơ ràng là hiện nay thế giới cần đến ḥa b́nh hơn bao giờ hết. Đại biểu tôi đây hân hạnh lợi dụng cơ hội này để lập lại ḷng tin tưởng của ḿnh vào Tổ Chức Liên Hiệp Quốc như là một trong những cơ cấu chính trong tầm tay loài người để truyền bá thứ văn hóa ḥa b́nh này.
Như vị tổng thư kư đă đề cập tới trong bản tường tŕnh của ông mới đây về hoạt động của tổ chức Liên Hiệp Quốc, chúng ta chỉ cần lưu ư tới việc gia tăng những hoạt động bảo tŕ ḥa b́nh của Liên Hiệp Quốc trong năm qua cũng đủ. Tương tự như thế, năm nay c̣n có việc thiết lập một Ban Giám Đốc Điều Hành Việc Chống Khủng Bố để nỗ lực bênh vực và bảo vệ các thứ nhân quyền cũng như qui tắc về luật lệ. Được tất cả mọi phần tử của ḿnh hợp tác đầy đủ, Liên Hiệp Quốc có thể thực sự trở thành một phương tiện hiệu nghiệm cho ư muốn chính trị của các quốc gia trên thế giới.
Bất chấp những thành đạt của ḿnh, cùng với những sáng kiến chẳng hạn như các mục tiêu toàn cầu hóa trong Thập Niên Quốc Tế Về Một Nền Văn Hóa Ḥa B́nh Và Phi Bạo Lực Đối Với Trẻ Em Trên Thế Giới này, th́ đôi khi thứ văn hóa thường đóng vai lấn lướt vẫn xuất hiện để tạo nên các phản ứng về văn hóa phản lại với nền ḥa b́nh thực sự, khiến con người ngờ vực về nền ḥa b́nh chân thực ấy. Cũng thế, vấn đề toàn cầu hóa xem ra không thể ngăn chặn được những đe dọa xẩy ra cho ḥa b́nh, v́ khuynh hướng tái thức tỉnh về văn hóa muốn tạo nên những bức tường ngăn cách giữa con người với nhau. Việc chỉ trích nhau xuất phát từ việc hiểu lầm nhau nơi con người là thành phần phải chấp nhận những chướng ngại không nên có. Chính quan niệm về vấn đề an ninh đă đi đến chỗ tạo nên một t́nh trạng căng thẳng liên tục nơi những quan tâm về nền an ninh của quốc gia, quốc tế và toàn cầu.
Để giải quyết các vấn đề về an ninh với bất cứ giá nào, cần phải không ngừng nuôi dưỡng mọi nỗ lực hướng về nền ḥa b́nh chân chính, bằng việc quân b́nh những quan tâm chung về vấn đề an ninh trước những mối đe dọa. Cần phải củng cố việc bảo vệ ḥa b́nh là một vấn đề thường rất mong manh. Điều này có thể đạt được bằng việc gieo vào tâm trí của tất cả những con người thành tâm thiện chí sứ mệnh làm sao để trở thành những tác nhân ḥa b́nh. Họ là những kiến trúc sư ḥa b́nh, những tay xây dựng ḥa b́nh, thậm chí là những cây cầu nối của ḥa b́nh. Vẫn có thể làm cho ḥa b́nh trở thành hiện thực, qua việc giáo dục lương tâm con người để làm cho họ có thể cởi mở và tôn trọng người khác.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Kỳ họp thứ 58 của GA đă cứu xét những quyết nghị về Thập Niên Quốc Tế Cho Một Nền Văn Hóa Ḥa B́nh Và Phi Bạo Lực Đối Với Trẻ Em Trên Thế Giới, về Đại Học Đường Ḥa B́nh, cũng như về Việc Hiểu Biết, Ḥa Hợp Và Hợp Tác Về Tôn Giáo Và Văn Hóa. Tất cả ba vấn đề này đều là những yếu tố quan trọng trong việc xây dựng ḥa b́nh trên thế giới, nhưng yếu tố cuối cùng kéo chú ư một cách đặc biệt vào lúc này đây. Chúng tôi đồng ư quyết nghị của năm vừa rồi là “những hành động bạo lực, đe dọa và áp bức phát xuất từ việc bất dung nhượng về tôn giáo là những ǵ đang gia tăng ở nhiều phần đất trên thế giới và là những ǵ đe dọa đến việc hoan hưởng nhân quyền cùng với các quyền tự do căn bản” (A/RES/58/128).
Tuy nhiên, chúng tôi phải công nhận rằng dầu sao cũng đă có một cái nền móng để xây dựng về lănh vực hợp tác liên tôn; chẳng hạn, những cuộc họp khác nhau được UNESCO tổ chức ở Trung Á, ở vùng Địa Trung Hải, ở cả Miền Bắc Phi lẫn Tây Phi, và ở vùng Thái B́nh Dương Á. Những cuộc bàn luận này bao gồm những vấn đề như nạn khủng bố, vấn đề nghị quyết xung khắc, vấn đề hội chứng liệt kháng hay vi khuẩn liệt kháng, vấn đề vai tṛ của các vị lănh đạo tôn giáo trong việc làm giảm bớt những t́nh trạng căng thẳng, trong việc đối đầu chống lại hành động cướp đoạt các giá trị tôn giáo để làm b́nh phong che giấu hành động bạo động, và trong việc ủng hộ vấn đề giải giới và leo thang vơ khí.
Những hậu quả tàn hại của t́nh trạng xung đột thường kéo dài từ các thế hệ trước, khiến cho việc ḥa giải và bất cứ những ǵ giống như cuộc sống b́nh thường đă trở nên hết sức khó khăn, nếu không muốn nói là không thể thực hiện được. Mặc dù đă chú trọng rất nhiều đến các thứ vũ khí đại công phá, chúng ta vẫn không thể làm ngơ trước nhiều h́nh thức vũ khí khác được sử dụng trong các cuộc xung đột trên thế giới. Ở đây, trong cuộc luận bàn này, Ṭa Thánh muốn nêu lên vấn đề này để kêu gọi một cuộc dấn thân nhiệt nhiệt hơn trong việc chú trọng tới vấn đề liên hệ sâu xa giữa việc cỗ vơ văn hóa ḥa b́nh với việc củng cố vấn đề giải giới cùng tiến tŕnh thôi leo thang thu đua vũ khí.
Thư Ông Chủ Tịch,
Quả thực danh xưng khác của ḥa b́nh là việc phát triển đích thực cho tất cả mọi dân tộc, đại biểu tôi đây c̣n tin rằng động lực quan trọng cho nền ḥa b́nh này đó là ư muốn chính trị. Việc kiên cường ư muốn chính trị này sẽ là những ǵ giúp rất nhiều cho hội đồng này trong việc tiến lên từ quan niệm được qui trách chỉ là một thứ diễn đàn phân tích, hay là một thứ guồng máy sản xuất những quyết nghị, thành một trọng điểm thực sự cần thiết cho việc vun trồng tính cách liêm khiết cũng như cho việc xây dựng niềm tin tưởng. Bằng ư muốn chính trị, những nguồn tài nguyên về luân lư của quốc gia chưa được khai thác có thể xuất phát để biến đổi các thứ văn minh, nhờ đó, cuối cùng, những thứ văn minh này biết trân quí sự sống và cổ động ḥa b́nh.
Xin cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 28/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh với Liên Hiệp Quốc về “Việc loại trừ tất cả mọi h́nh thức bất dung nhượng tôn giáo”
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Hai 25/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Ủy Ban thứ ba của Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về điều 105B: “Việc loại trừ tất cả mọi h́nh thức bất dung nhượng tôn giáo”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thư Ông Trưởng Ban,
Tự do tôn giáo, qua tất cả mọi h́nh thức của nó, đă ở vào một thời điểm sôi bỏng qua nhiều tuần, nhiều tháng qua. Thật sự là như thế, v́ tự do tôn giáo là điều kiện để theo đuổi sự thiện hảo và hạnh phúc đích thực; tự do tôn giáo đặc biệt là việc con người theo đuổi “những điều sau hết”, những ǵ thỏa măn những thao thức khát mong sâu xa nhất, thăm thẳm nhất và thanh thoát nhất của tâm linh con người. Bởi thế, theo ư nghĩa ấy, các niềm tin và quyền tự do tôn giáo cần phải được thực hiện và cần phải được coi như một giá trị tích cực, chứ không bị lèo lái hay được coi như là một thứ de dọa cho việc thuận ḥa chung sống và tương nhượng; nó là một thứ giá trị am hợp với các quyền tự do khác, nhờ đó, nó giúp phần vào chính việc hiện hữu của nó nữa.
Các vị lănh đạo tôn giáo có trách nhiệm đặc biệt trong việc xua tan bất cứ lạm dụng hay tŕnh bày sai trái nào về các niềm tin và quyền tự do tôn giáo. Họ nắm trong tay một phương tiện mănh lực và vững bền để chiến đấu với nạn khủng bố; và họ được kêu gọi để kiến tạo và truyền bá một cảm tính tôn giáo, văn hóa và xă hội, và là một cảm tính không bao giờ đi đến chỗ gây ra những hành động khủng bố, mà là loại trừ và lên án những hành động tục hóa tôn giáo như thế.
Cũng thế, các thẩm quyền dân sự, các lập pháp gia, các vị thẩm phán và các viên chức hành chính mang một trách nhiệm nặng nề và hiển nhiên đối với việc chung sống ḥa b́nh giữa các nhóm tôn giáo cũng như phải sẵn sàng chấp nhận việc hợp tác của các nhóm ấy để xây dựng xă hội, hơn là hạn chế họ hay loại trừ căn tính của họ, nhất là đối với những nỗ lực của các nhóm tôn giáo chú trọng đến thành phần nghèo khổ nhất trong xă hội. Thật là ngược đời khi phải nói rằng trong thời đại toàn cầu hóa này mà lại xẩy ra những h́nh thức bất dung nhượng mới về tôn giáo.
Việc thực thi các quyền tự do cá nhân càng nhiều th́ càng đưa đến t́nh trạng bất dung nhượng hơn và hạn chế về pháp lư hơn những điều diễn đạt công khai của những ǵ dân chúng tin tưởng. Thái độ của những ai muốn thu hẹp việc bày tỏ về tôn giáo vào lănh vực thuần riêng tư là thái độ coi thường và chối bỏ bản chất của những niềm xác tín thực sự về tôn giáo. Thật vậy, những ǵ đang gặp khó khăn thường xẩy ra đó là quyền của các cộng đồng tôn giáo được tham dự vào cuộc tranh luận chung theo kiểu dân chủ như các lực lượng về xă hội khác được phép làm.
Ngoài ra, trong thời gian gần đây, càng ngày càng xẩy ra hơn, dường như thái độ của ngành tư pháp và lập pháp đối với quyền tự do tôn giáo có khuynh hướng muốn làm cho nó chẳng c̣n ư nghĩa ǵ nữa.
Theo tinh thần của Bản Tuyên Ngôn Về Việc Loại Trừ Tất Cả Mọi H́nh Thức Bất Dung Nhượng Và Kỳ Thị đối với Quyền Tự Do Và Niềm Tin Tôn Giáo, những phác họa về pháp lư đối với quyền tự do tôn giáo cũng như những qui định cùng với những hành động quan trọng khác của chính quyền cần phải duy tŕ việc góp phần của các tín hữu vào việc xây dựng công ích xă hội và cho phép họ “bảo tồn những cơ cấu bác ái hay nhân đạo thích hợp”.
Vấn đề thích hợp ở đây c̣n có nghĩa là chẳng những cho phép các hiệp hội và các nhóm tôn giáo hoạt động trong lănh vực xă hội, giáo dục và nhân đạo, và cũng theo tính cách tôn giáo chuyên biệt của ḿnh hoạt động hợp với sứ vụ tương xứng, mà c̣n không gạt bỏ bất cứ việc dấn thân nào về tôn giáo hay coi thường các giá trị về luân lư mang lại thiện ích cho xă hội. Những nỗ lực tục hóa hay nhúng tay vào nội bộ của các cơ cấu tôn giáo là những ǵ làm suy yếu căn tính của những cơ cấu này cũng như chính cơ cấu của xă hội. Mặt khác, việc ḥa điệu tính cách đa dạng về tôn giáo khi việc ḥa điệu ấy phục vụ quần chúng, dĩ nhiên, trừ trường hợp nó trở thành một mối đe dọa cho t́nh trạng sức khỏe và an toàn của quần chúng, là việc ḥa điệu tôn trọng một khía cạnh đặc biệt của quyền tự do tôn giáo, là những ǵ làm phong phú nền văn hóa có tính cách đa diện thực sự, và là những ǵ cung ứng một dịch vụ rất cần thiết mà đôi khi bất khả thiếu đối với thành phần nghèo khổ, thành phần mềm yếu dễ bị tổn thương và thành phần cần thiết.
Việc nh́n nhận tầm quan thiết của lương tâm con người, một lương tâm hướng về chân lư, là những ǵ nồng cốt đối với phẩm vị của con người. Ṭa Thánh tiếp tục kín múc được sức mạnh từ niềm xác tín này để mạnh mẽ bênh vực quyền tự do của lương tâm cũng như quyền tự do về tôn giáo, ở cả lănh vực cá nhân lẫn cộng đồng. Ngày nay, việc bênh vực này vẫn c̣n cần thiết, v́ những diễn tiến bạo động đă gây ra t́nh trạng khổ đau một cách thê thảm, hủy hoại các địa điểm tôn giáo, bạo hành thậm chí sát hại viên chức tôn giáo, và bách hại cộng đồng tôn giáo.
Xin cám ơn Ông Trưởng Ban.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 27/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh về Vấn Đề Tạo Sinh Sao Bản Phôi Bào Con Người
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Năm 21/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo với Tiểu Ban Thứ Sáu về vấn đề 150: “Công ước quốc tế chống lại việc tạo sinh sao bản con người”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Trưởng Ban,Việc tạo sinh sao bản con người cho tới nay đă có trong chương tŕnh nghị sự của Liên Hiệp Quốc từ cuối năm 2001.
Từ ban đầu, vấn đề rơ ràng là, mặc dù vấn đề nghị sự này mang danh xưng “Công ước quốc tế chống lại việc tạo sinh sao bản sản xuất con người”, nhưng mục đích của việc làm này thực sự là để t́m kiếm một cơ sở về pháp lư cho phép và tăng gấp cái tiến bộ của khoa y học trong việc tạo thu và sử dụng các thân bào, cũng như để vạch mặt và cấm đoán những việc bất kính đối với phẩm vị của con người.
Theo quan điểm thuần khoa học th́ việc tiến bộ về trị liệu đă đạt được với những thân bào được gọi là phát triển, tức là các thân bào từ tủy xương, từ máu sợi và từ những mô thịt già giặn khác đă cho thấy rất hứa hẹn. Về việc tạo sinh sao bản thân bào từ phôi bào con người c̣n xa vời đối với mức tiến bộ được thành phần ủng hộ nêu lên. Tuy nhiên, người ta đă thành công một cách rơ ràng về bệnh lư khi sử dụng thân bào được sao bản từ phôi bào ngay ở cả những cuộc thí nghiệm nơi loài vật. Công việc giúp an toàn trong việc thí nghiệm về con người bằng cách này có thể sẽ cần đến một thời gian rất lâu, và những trở ngại ấy có thể không bao giờ vượt qua nổi.
Ngoài ra, đôi khi cần phải thực hiện việc phân biệt giữa vấn đề tạo sinh sao bản sản xuất và trị liệu là việc phân biệt đáng quí. Cả hai đều dính dáng đến cùng một tiến tŕnh tạo sinh sao bản về kỹ thuật mà chỉ khác nhau ở mục đích mà thôi. Cả hai h́nh thức tạo sinh sao bản đều tỏ ra bất kính với phẩm vị của con người. Thật vậy, theo quan điểm luân thường đạo lư và nhân loại học th́ việc tạo sinh sao bản được gọi là trị liệu, việc tạo nên những phôi bào con người có chủ ư hủy hoại chúng đi, cho dù việc thực hiện nhắm đến mục đích có thể giúp đỡ các bệnh nhân trong tương lai, dường như là một việc hoàn toàn không xứng hợp với sự tôn trọng phẩm vị con người, ở chỗ biến sự sống của người này trở thành phương tiện cho người kia. Hơn nữa, nếu căn cứ vào sự kiện là những phôi bào được tạo sinh sao bản không khác ǵ với những phôi bào được tạo nên bằng việc cấy thai trong ống nghiệm để sửa soạn gieo vào bụng dạ người phụ nữ rồi sinh nó ra, chúng ta tin rằng về phương diện thực hành không thể nào lại bắt tuân hành một thứ phương tiện cho phép kiểu tạo sinh sao bản mà lại cấm kiểu tạo sinh khác.
Nếu việc nghiên cứu thân bào tăng trưởng đă cho thấy những điều kiện thành công và không gây ra những vấn đề ǵ về luân thường đạo lư, th́ nó cần phải theo đuổi thực hiện trước khi khoa học bắt đầu tạo sinh sao bản những phôi bào như nguồn sản xuất ra các thân bào, một điều vẫn gặp rắc rối về cả khoa học lẫn luân thường đạo lư.
Phải chăng như thế có nghĩa là chúng tôi chống lại sự tiến bộ của khoa học? Trái lại, chúng tôi xin nói rằng việc chọn lựa này không phải là việc chọn lựa giữa khoa học và luân thường đạo lư mà là giữa khoa học có tính cách hữu trách về luân thường đạo lư và khoa học không có tính cách luân thường đạo lư. Hằng ngàn sự sống đă được cứu văn bằng những thân bào tăng trưởng, hầu hết thường trong việc chữa trị chứng bệnh bạch cầu cũng như các chứng bệnh ung thư khác. Chứng cớ vững chắc về khoa học hiện nay đă cho thấy rằng những cuộc thay bộ phận thân bào tăng trưởng là những ǵ an toàn, và các thành quả sơ khơi cho thấy là chúng có thể giúp cho các thành phần bị bệnh Run Lẩy Bẩy, bị thương tích ở xương sống, bị hư tim và cả chục chứng bệnh khác nữa. Cái nguy hiểm ở đây là sự tiến bộ đối với những việc chữa trị này sẽ bị cản trở hay bị tŕ chậm bởi sự thiếu chú trọng cùng nguồn liệu đối với việc tạo sinh sao bản con người như là một tiềm xuất các thứ thân bào.
Thưa Ông Trưởng Ban, đại biểu tôi đây xin kết thúc những tŕnh bày của ḿnh bằng việc nêu lên 2 điểm cuối cùng.
Thứ nhất, Tiểu Ban này và Tổng Hội Đồng là những diễn đàn thích hợp cho những cuộc bàn căi của chúng ta, v́ các vấn đề chung quanh việc tạo sinh sao bản con người là những ǵ phi biên giới, văn hóa hay thời gian. Thế nhưng, quan trọng hơn nữa, đó là chủ đề của việc đặc biệt theo đuổi về khoa học này liên quan tới bản tính và sự hiện hữu của chính sự sống con người. Bởi thế, một cơ cấu siêu quốc có tầm vóc xứng hợp d8ể bao gồm tất cả chiều kích của vấn đề này. Vấn đề này – vấn đề về lợi ích hệ trọng đối với loài người ngày nay và trong tương lai – xứng hợp thuộc về cơ cấu hoàn cầu này.
Thứ hai, chúng tôi tin rằng chủ đề tạo sinh sao bản phôi bào con người có thể được giải quyết hay nhất bằng phương tiện pháp lư, v́ qui tắc của luật lệ là những ǵ thiết yếu đối với vấn đề cổ vơ và bảo vệ sự sống con người. Chính bởi qui tắc luật lệ căn cứ vào lư trí đúng đắn, mà các xă hội có thể điều hành một cách thích hợp những ǵ có vẻ thách thức những quan niệm căn bản của chúng ta về sự sống và phẩm giá con người. Chính về vấn đề này mà, Thưa Ông Trưởng Ban, đại biểu tôi đây đă dựa vào Tờ tín liệu để qui chiếu về lư lẽ của lư trí đúng chứ không phải về các niềm tin tôn giáo.
Tóm lại, Ṭa Thánh vẫn tin rằng cái khôn ngoan của một dụng cụ pháp lư quốc tế sẽ cấm toàn diện việc tạo sinh sao bản phôi bào con người.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 22/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh kêu gọi Cộng Đồng Quốc Tế giúp cải tiến Phi Châu
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Ba 19/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo với Khóa Họp thứ 59 của Đại Hội Đồng LHQ bàn đến vấn đề Vai Tṛ Tân Đồng Chí Cho Việc Phát Triển Phi Châu (NEPAD: New Partnership for Africa's Development). Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Đại biểu tôi đây lấy làm hân hạnh được góp phần về vấn đề này liên quan đến sự tiến bộ trong việc áp dụng Vai Tṛ Tân Đồng Chí Cho Việc Phát Triển Phi Châu NEPAD cũng như việc quốc tế ủng hộ đối với Vai Tṛ Tân Đồng Chí Cho Việc Phát Triển Phi Châu NEPAD. Vấn đề này là vấn đề thuộc nhiệm vụ của cộng đồng thế giới, nhất là của các quốc gia có thế lực hơn, trong việc tái lên tiếng về những t́nh trạng chênh lệch đang hành hạ Phi Châu, cũng như trong việc giúp giải quyết những xung đột ở cấp vùng và ở cấp quốc gia Phi Châu, những cuộc xung đột không phải chỉ cần bàn đến những căn nguyên gây ra chúng mà thôi. Những cuộc xung đột ở Phi Châu là những ǵ quá là hiển nhiên. Tuy nhiên, những nguyên do gây ra những cuộc xung khắc này th́ phức tạp và những diễn viên hay những động lực bên trong những cuộc xung khắc này không hẳn chỉ do bởi những quốc gia Phi Châu hay những bè phái ở Phi Châu, mà c̣n được thấy nơi cả ở ngoài Phi Châu cùng với những thứ lợi lộc của nó nữa.
Đại biểu tôi đây phải công nhận rằng, về vấn đề xây dựng ḥa b́nh, vấn đề an ninh chung, vấn đề ngăn ngừa những cuộc xung đột, vấn đề kiến tạo và bảo tŕ ḥa b́nh, th́ Phi Châu mỗi ngày một khá hơn, bất chấp nó có phải chạm trán với nhiều thứ nghịch cảnh và thiếu cả phương tiện để thắng vượt những nghịch cảnh ấy. Bản tường tŕnh của tổng thư kư về Vấn Đề Cổ Vơ Ḥa B́nh Bền Vững Và Phát Triển Khả Thủ Ở Phi Châu (A/59/285) đă cho thấy một cái nh́n tổng quan tích cực về việc hợp tác hiệu nghiệm đang diễn tiến về chính trị và quân sự giữa Liên Hiệp Quốc, Khối Hiệp Nhất Âu Châu và các cơ quan thuộc vùng Phi Châu, như Cộng Đồng Kinh Tế Các Quốc Gia Tây Phi (ECOWAS: Economic Community of West African States), Thẩm Quyền Liên Chính Phủ Về Vấn Đề Phát Triển (IGAD: Intergovernmental Authority on Development) và nhiều tổ chức khác nữa.
Việc giải quyết những cuộc xung đột ở Tây Phi cũng đáng được đặc biệt nhắc đến. Chiều hướng hiện nay trong việc ḥa hợp ở tầm mức quốc tế, tầm mức toàn vùng Phi Châu và tầm mức thuộc vùng Phi Châu chẳng những là một thứ đo lường của sự thành công đạt được bởi những phần tử của Khối Hiệp Nhất Phi Châu; nó c̣n là một thứ thành đạt chất chứa những bài học giá trị trong việc giải quyết những cuộc khủng hoảng ở các vùng khác trên thế giới cũng như trong việc cải tiến chính tổ chức Liên Hiệp Quốc nữa.
Tương tự như thế, ở tầm mức quốc gia, cũng cần phải nh́n nhận rằng có nhiều tấm gương về việc quản trị tốt đẹp, về qui tắc luật lệ, về việc chiến đấu chống t́nh trạng bại hoại được thúc đẩy bởi Hệ Thống Kiểm Điểm Đồng Hữu Phi Châu (APRM: African Peer Review Mechanism), về hệ thống tự giám sát Phi Châu được thiết lập bởi Khối Hiệp Nhất Phi Châu để hiện thực hơn nữa Vai Tṛ Tân Đồng Chí Cho Việc Phát Triển Phi Châu NEPAD là tổ chức có nhiều quốc gia đă tỏ rat ha thiết gắn bó. Việc điều động về t́nh liên đới trong những sự vụ của Phi Châu do những người Phi Châu ấy sẽ giúp thực hiện những bước tiến quan trọng trong việc cung cấp những nhu cầu căn bản, như nước sạch sẽ, đồ ăn, nhà cửa, phương tiện chăm sóc sức khỏe và giảm bớt t́nh trạng lan tràn bệnh sốt rét và vị khuẩn liệt kháng HIV, đó là chưa nhắc đến vấn đề môi trường bảo đảm để sống, làm việc và sống đời sống gia đ́nh. Đi đôi với việc hợp tác theo vùng hoạt động cho ḥa b́nh, một vai tṛ hữu dụng mà Hệ Thống Kiểm Điểm Đồng Hữu Phi Châu APRM có thể thực hiện được trong việc cổ vơ những qui chế cũng như những thực hành lành mạnh thuộc lănh vực quốc gia là một tấm gương và là những ǵ đi tiên phong cho các vùng khác trên thế giới.
Cần phải đón nhận việc thông qua Những Điều Tháng Bảy của WTO là những ǵ tái mở đường cho những cuộc thương thảo ở hội nghị Bàn Tṛn về Phát Triển ở Doha, nhất là v́ Những Điều này đă được những quốc gia Phi Châu tŕnh bày cho thấy một số khó khăn. Việc thực hiện những qui chế về kinh tế xứng hợp cho Phi Châu, cho t́nh trạng phúc hạnh của những gia đ́nh ở ngoại ô và làng quê như nhau cũng như cho việc bảo tŕ những giá trị của người Phi Châu, thực sự là một trách nhiệm khẩn trương của quốc tế. Bởi thế mới đáng tiếc là những Hội Đồng Quản Trị IMF và Ngân Hàng Thế Giới, cũng như cuộc họp của các Tác Viên Tài Chính ở Thượng Nghị G-7 trước đó, đă không đồng ư về việc hoàn toàn băi nợ cho 27 quốc gia nghèo. Ít ra cũng có thể nói rằng vấn đề đồng thuận đă được bàn đến lần đầu tiên trong lịch sử về nhu cầu băi bỏ thứ nợ nần ấy.
Ngoài ra, cũng cần phải chú trọng tới vấn đề điều hành các tài nguyên thiên nhiên, cả từ những người dân Phi Châu lẫn cộng đồng thế giới. Khi những cuộc xung đột chấm dứt th́ việc kéo dài nền ḥa b́nh sẽ lệ thuộc rất nhiều vào khả năng của mỗi chính phủ trong việc kiểm soát các tài nguyên thiên nhiên cũng như điều hành cái phong phú của quốc gia một cách liêm chính mang lại lợi ích cho toàn dân. Hơn nữa, cộng đồng quốc tế c̣n phải tăng gia việc hỗ trợ của ḿnh đối với những đường lối ngăn chặn việc sản xuất các thứ sản phẩm châm ng̣i chiến tranh ở các thị trường quốc tế. Về vấn đề này, Tiến Tŕnh Kimberley đối với việc thông thương trao đổi bất hợp pháp kim cương hột xoàn vừa là một thành đạt quan trọng vừa là một mở đường thiết yếu cần phải được áp dụng vào các thứ sản phẩm về chiến lược hay đắt giá khác.
C̣n nhiều điều cần phải làm để tái thiết ḷng tin tưởng nơi các dân tộc cũng như nơi những nhóm sắc tộc ở mỗi quốc gia xứ sở, nhờ đó một tân cơ cấu về t́nh đoàn kết mới có thể mở đường cho việc phát triển. Chứng cớ về vai tṛ chủ động của chính những người Phi Châu trong việc giải quyết những cuộc xung đột gần đây cho thấy rằng những giải quyết Phi Châu cho các vấn đề Phi Châu đă xuất đầu lộ dạng. Cái gia sản phong phú về t́nh thân hữu cũng như về t́nh đoàn kết gia đ́nh ở Phi Châu, nếu được nở hoa, có thể đóng một vai tṛ trong việc giải quyết các cuộc xung khắc cũng như trong việc xây dựng ḥa b́nh. Việc cổ vơ hợp tác hơn nữa nơi các tôn giáo ở Phi Châu cũng có thể là một yếu tố quyết liệt trong việc xây dựng ḥa b́nh và bảo tŕ ḥa b́nh.
Thưa Ông Chủ Tịch, đại biểu tôi đây thành thực hy vọng rằng việc hợp tác hoạt động cho ḥa b́nh được hoàn thành bởi Liên Hiệp Quốc, bởi Khối Hiệp Nhất Âu Châu cũng như bởi các nhóm toàn vùng Phi Châu và thuộc vùng Phi Châu, cũng như hoạt động của Vai Tṛ Tân Đồng Chí Cho Việc Phát Triển Phi Châu NEPAD, sẽ trở thành một liên minh thực sự, một liên minh được xây dựng trên cảm quan chung về trách nhiệm. Những khó khăn hiện tại ở Phi Châu, những khó khăn không khác ǵ với những khó khăn đang trải qua ở các miền khác trên thế giới, cần phải được thấy như là một thời cơ để tạo nên một đổi thay mới của t́nh đoàn kết toàn cầu. Tổ chức Liên Hiệp Quốc cần phải chộp lấy cơ hôi này để chứng tỏ rằng nó thực sự là một gia đ́nh Chư Quốc, sẵn sàng hỗ trợ những quốc gia cần đến nó.
Xin cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 20/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh với vấn đề Dân Số và Phát Triển nhân dịp Kỷ Niệm 10 Năm Hội Nghị Về Dân Số ở Cairô Ai Cập
ĐTGM Celestino Migliore, với tư cách là quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Năm 14/10/2004, đă ngỏ lời cùng phiên họp thứ 59 của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc nhân dịp kỷ niệm 10 Năm Hội Nghị Về Dân Số ở Cairô Ai Cập. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thư Ngài Chủ Tịch,
Trong việc kỷ niệm 10 năm Hội Nghị Quốc Tế Về Dân Số Và Phát Triển, chúng ta nhắc lại tầm quan trọng khẩn thiết đối với t́nh trạng phúc hạnh và tiến bộ của hết mọi phần tử thuộc gia đ́nh nhân loại. Đề tài này của Hội Nghị Cairô vẫn tiếp tục có một ư nghĩa đặc biệt trước sự kiện là khoảng cách giữa thành phần giầu có và thành phần nghèo khổ trên thế giới này vẫn c̣n xa cách, một t́nh trạng càng ngày càng đe dọa đến nền ḥa b́nh vẫn được nhân loại trông mong. Đề tài ấy của Hội Nghị Cairô nhấn mạnh đến thực tại mà tất cả mọi quan tâm về dân số con người có liên hệ chặt chẽ với việc phát triển và thăng hoa của hết mọi con người.
Mốc điểm quan trọng ở Hội Nghị Dân Số ấy là mối liên hệ giữa việc di dân và việc phát triển là những ǵ từ đó đến nay đă tác động một cảm thức hơn nữa, tác động việc nghiên cứu, việc hợp tác cùng với những chính sách hiệu nghiệm nơi lănh vực này. Việc di dân hiện nay được nhận thấy như là một thách đố chính yếu đối với hết mọi người, một thách đố dính dáng tới t́nh trạng phát triển và nghèo khổ, cũng như đến việc an ninh về tài chính và sức khỏe. Đặc biệt là các người di dân hiện nay được coi như là những tác nhân nắm phần chủ động của việc phát triển nữa. Trong khi cảm nhận được tầm quan trọng xứng đáng của những thành quả ấy, các quốc gia hiện nay cũng vẫn phải chú trọng hơn nữa đến vấn đề kiếm việc làm ở những nơi dân chúng sống.
Các chính quyền và xă hội dân sự cần phải có ư muốn về chính trị và mạnh mẽ quyết tâm duy tŕ một môi trường xứng hợp về văn hóa, xă hội và pháp lư có khả năng thắng vượt được những hiện tượng kéo dài về vấn đề kỳ thị, bạo lực, buôn bán con người và bài ngoại. Vấn đề di dân, giờ đây đă trên 10 năm kéo chú ư của thế giới v́ vấn đề nhân khẩu học ở thế giới mở mang phát triển.
Thập niên trước đây, chúng ta được những nghiên cứu của Liên Hiệp Quốc cho biết là cần phải giảm bớt nhanh chóng mức phát triển về dân số hoàn vũ bắt đầu từ thập niên 1990 và tiếp tục như thế trong thế kỷ mới. Giờ đây vấn đề là việc phát triển về dân số đă bị giảm sút đáng kể nơi nhiều quốc gia phát triển kỹ nghệ hóa, và t́nh trạng suy giảm này là một mối đe dọa cho tương lai. Ṭa Thánh vẫn thận trọng tiếp tục theo dơi những vấn đề này, trong khi khích lệ thực hiện những việc thẩm lượng chính xác và khách quan về các vấn đề dân số cũng như về mối liên đới hoàn vũ liên quan tới những chính sách phát triển, nhất là v́ những chính sách này ảnh hưởng tới các quốc gia đang phát triển trên thế giới. Ṭa Thánh lo ngại đến t́nh trạng không luôn luôn chú trọng một cách thích đáng đối với bộ nguyên tắc tổng quan, bao gồm những nguyên tắc về luân thường đạo lư thiết yếu để thực hiện việc đáp ứng xác đáng những phân tích về nhân khẩu học, xă hội học và qui chế xă hội liên quan đến các dữ kiện về chiều hướng của dân số.
Qui chế về dân số là một phần duy nhất trong toàn bộ chính sách liên quan tới việc cải tiến nhân loại. Bất cứ bàn luận nào về các qui chế dân số cũng cần phải đồng thời xét tới việc phát triển thực sự và dự phóng của nhân loại. Tất cả mọi sự phát triển xứng với danh xưng của nó cần phải toàn vẹn, chứ không thể chỉ ở tại chỗ tăng bổ giầu thịnh với đầy những thứ thuần thuận lợi về sản vật và dịch vụ, trái lại, phải được theo đuổi theo chiều hướng chú trọng tới những chiều kích về xă hội, văn hóa và tâm linh của hết mọi người. Những chương tŕnh phát triển phải tôn trọng gia sản văn hóa của các dân tộc và các quốc gia, phải duy tŕ những cấu trúc tham dự và chia sẻ trách nhiệm chung, cũng như phải làm tăng phát khả năng của con người, nhờ đó, mỗi người trong chúng ta có thể trở thành một con người như đă được tạo dựng nên vậy.
Bởi thế, cần phải khôn ngoan hơn trong việc chú trọng tới vấn đề phác họa những qui chế về dân số có thể cổ vơ một thứ quyền tự do cá nhân hữu trách, thay v́ một thứ quyền tự do cá nhân được định nghĩa một cách quá hẹp ḥi.
Từ đó, mới thấy rằng, trong số những điều khác nữa, nhiệm vụ cần phải bảo toàn gia đ́nh đ̣i phải đặc biệt chú trọng đến việc bảo đảm cho vợ chồng quyền tự do quyết định, theo trách nhiệm của họ, không bị áp lực ǵ về xă hội hay pháp lư, số con cái họ sẽ có và khoảng cách sinh con đẻ cái. Chính phủ và các cơ quan khác cần phải có ư giúp vào việc tạo nên những điều kiện xă hội làm cho các đôi phối ngẫu có thể thực hiện những quyết định thích đáng theo trách nhiệm của họ. Chúng ta biết rằng vai tṛ làm cha mẹ một cách hữu trách không phải là vấn đề sinh sản vô hạn định hay thiếu ư thức về những ǵ trong việc nuôi dưỡng con cái, song cũng bao gồm cả quyền làm cha mẹ trong việc khôn ngoan sử dụng quyền tự do của họ. Hơn thế nữa, các đôi phối ngẫu muốn có một gia đ́nh đông đảo cũng xứng đáng được nâng đỡ.
Cái nghiêm trọng của những thứ thách đố mà các chính phủ, nhất là các bậc làm cha mẹ, phải đương đầu trong vấn đề giáo dục thể hệ trẻ có nghĩa là chúng ta không thể trốn trút trách nhiệm của ḿnh trong việc dẫn dắt giới trẻ hiểu biết sâu xa hơn phẩm vị và tiềm năng làm người của chúng. Nhiệm vụ của chúng ta vẫn là việc thách đố chúng theo những đ̣i hỏi về luân thường đạo lư cần thiết, là những ǵ hoàn toàn tôn trọng phẩm vị của họ và cũng là những ǵ dẫn họ đến chỗ khôn ngoan cần phải có để đương đầu với nhiều đ̣i hỏi trong cuộc sống.
Xin cám ơn Ngài Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 18/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về “Tổng Giải Giới Và Hoàn Toàn Giải Giới”.
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Năm 7/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Ủy Ban Giải Giới của Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về đề tài: “Tổng Giải Giới Và Hoàn Toàn Giải Giới”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Tôi xin hợp với các vị đại biểu khác để chúc mừng ông và văn pḥng làm việc của ông về việc ông được tuyển chọn.
Giờ đây chúng ta đang ở vào thời điểm áp niên hướng đến cuộc mừng kỷ niệm 60 năm thành lập tổ chức Liên Hiệp Quốc. Những lư tưởng được thể hiện trong Bản Hiến Chương, đó là việc t́m kiếm ḥa b́nh bằng tổ chức và việc hợp tác quốc tế, đă từng là nguồn hy vọng qua những tháng năm này. Những lư tưởng ấy cần phải hết sức tác động chúng ta hiện nay cũng như vào năm 1945 vậy. Tuy nhiên, gần đây, một cảm giác hăi sợ dường như đă bao phủ nhăn quan của chúng ta: lo sợ những cuộc khủng bố tấn công, lo sợ những thứ chiến tranh mới, lo sợ một cuộc lũng đoạn trong các tiến tŕnh luật lệ quốc tế.
Một trong những dấu hiệu của mối lo sợ này đó là t́nh trạng vượt trổi ở việc chi tiêu về quân sự toàn cầu lên đến 956 tỉ vào năm vừa rồi, tăng hơn năm 2002 là 11% và hơn năm 2001 là 18%. Vấn đề chi tiêu cho quân sự, một chi tiêu sẽ lên quá 1 muôn (tức 1 tỷ tỷ - trillion) trong năm nay, chẳng mấy chốc sẽ qua mặt ngay cả mức chi cao nhất của thời Chiến Tranh Lạnh. Nhiều quốc gia đang tăng thêm việc chi tiêu này của ḿnh, v́ họ nghĩ rằng có những kho lớn chứa vũ khí chiến tranh mới bảo đảm an ninh. Việc càng ngày càng cậy dựa vào súng đạn, lớn hay nhỏ, đang dẫn thế giới ĺa khỏi, chứ không phải hướng tới, t́nh trạng an ninh.
Một hậu quả rơ ràng cho thấy việc chi tiêu quá nhiều cho những khí cụ chết chóc đó là các chính phủ lại càng ít có thể đáp ứng việc dấn thân dài hạn cho vấn đề giáo dục, vấn đề chăm sóc sức khỏe, và vấn đề gia cư. Những mục tiêu của Thiên Kỷ này đă bị tŕ trệ trong khi các ưu tiên về quân sự lại đ̣i những khoản tài trợ hiếm có. Liên Hiệp Quốc đă đi tiên phong trong việc thực hiện những nghiên cứu cho thấy mối liên hệ toàn vẹn giữa việc giải giới, việc phát triển và t́nh trạng an ninh. T́nh trạng an ninh cho tất cả mọi ngươiụ được gia tăng khi việc giải giới và việc phát triển sánh bước bên nhau. Chúng ta cần phải đề cao những lợi ích về kinh tế của những biện pháp giải giới. Việc phát triển thay cho chích sách quân sự cần phải là một hoạt động liên tục của tiểu ban này.
Ngoài ra, chắc chắn không thể nào nói rằng t́nh trạng nghèo khổ là những ǵ trực tiếp dẫn đến nạn khủng bố, thế nhưng sự thật đó là những tay khủng bố khai thác những t́nh trạng nghèo khổ bằng nhiều cách để gây ra t́nh trạng xung khắc và bạo động đặc biệt. Tính cách dă man của các cuộc khủng bố tấn công trong năm vừa rồi là một dấu hiệu rơ ràng cho thấy một nền văn hóa sợ hăi và chết chóc. Trong việc đáp ứng với bản chất của nạn khủng bố quốc tế có tính cách tôn giáo theo ư hệ và giả mạo, Ṭa Thánh vẫn lên án những cuộc tấn công phạm thượng này. Đại biểu tôi đây xin lập lại rằng, không được sử dụng danh Thiên Chúa để biện minh cho việc khủng bố dưới bất cứ h́nh thức nào, đồng thời tôi cũng xin kêu gọi tất cả mọi vị lănh đạo tôn giáo hăy lên tiếng và tỏ ra thái độ chống lại khủng bố.
Thành phần khủng bố sử dụng một loạt các thứ vũ khí để sát hại, để làm tật nguyền và để tàn sát. Việc làn tràn toàn cầu của họ có nghĩa là những loại vũ khí này đang được sản xuất và buôn bán khắp thế giới, ở chợ đen cũng như bởi các quốc gia bảo trợ việc làm này. Liên kết với Tiểu Ban Chống Khủng Bố, các quốc gia phải t́m những đường lối để giảm bớt t́nh trạng thuận lợi của những vũ khí này, bằng việc tăng thêm những cuộc kiểm soát xuất cảng cùng với việc canh chừng hơn nữa những kho dự trữ khí giới.
Thế giới cũng tiến tới chỗ càng ngày càng biết được mối đe dọa trầm trọng gây ra bởi thành phần khủng bố đang t́m chiếm những thứ vũ khí đại công phá, nhất là các thứ vũ khí nguyên tử. T́nh trạng mong manh của Hiệp Ước Không Thi Đua Vũ Khí vào lúc này đây là những ǵ rất đáng lo ngại, khi việc thi đua những loại vũ khí ấy gia tăng rất nhiều cơ hội xẩy ra khủng bố.
Hiện lên ở chân trời trước mặt đó là Hội Nghị Kiểm Điểm Năm 2005 Về Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang. Như ba cuộc họp sửa soạn cho Hội Nghị này cho thấy, bản hiệp ước này đang gặp khủng hoảng. T́nh trạng bất lực, cho dù ở việc đồng ư về một hoạt tŕnh hay về tính cách thích hợp liên tục của Bản Văn Kiện Tổng Kết Của Hội Nghị Kiểm Điểm Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang Năm 2000 đă cho thấy các quan điểm khác nhau nơi các quốc gia phần tử. Tuy nhiên, t́nh trạng khủng hoảng này lại c̣n xẩy ra trầm trọng hơn nơi những bất đồng về vấn đề phương thức. Nó là vấn đề tương giao về trách nhiệm giữa các quốc gia có vũ khí nguyên tử với những quốc gia không có vũ khí nguyên tử. Các phần tử không có vũ khí nguyên tử của Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang có nhiệm vụ không được tham gia vào cuộc thi đua các thứ vũ khí nguyên tử, trong khi các quốc gia có vũ khí nguyên tử có nhiệm vụ tham gia vào việc thương thảo dẫn đến việc loại trừ các thứ vũ khí nguyên tử của họ. Đây là cái mặc cả nguyên thủy của Hiệp Ươớ Không Thi Đua Vơ Trang, ở chỗ, không thi đua vơ trang thay cho việc giải giới nguyên tử.
Từ khi bản hiệp ước này được kư kết vào năm 1968, vẫn liên tục xẩy ra cuộc đối chọi giữa những phần tử có vũ khí nguyên tử và không có vũ khí nguyên tử. Cuộc đối chọi này đă phân chia việc chú ư của chúng ta giữa vấn đề thi đua “theo chiều dọc” và “theo chiều ngang”, nên những ư hướng hay nhất về việc mặc cả này không mang lại kết quả như ḷng mong ước về một thế giới phi các thứ vũ khí nguyên tử. Trái lại, đang có những nỗ lực tân thời hóa các thứ vũ khí nguyên tử, làm cho chúng có một khả năng chiến đấu. T́nh trạng này càng ngày càng trở nên bất khả cưỡng và bất khả chấp. Có thể đạt được tiến bộ chỉ khi nào những chọn lựa về sách lược đối với việc giải giới nguyên tử, việc không thi đua vơ trang và việc tái cứu xét các chính sách về nguyên tử được tất cả mọi phần tử chấp nhận thực hiện.
Hy vọng rằng tính cách trầm trọng của cuộc khủng hoảng hiện nay sẽ dẫn các quốc gia tới chỗ hoạt động để làm sao bảo đảm được rằng bản Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang được xuất phát từ cuộc hội nghị kiểm điểm vào năm tới trong một điều kiện vững chắc hơn hiện nay. Cần phải có sự đồng ư sớm sủa để bắt đầu những vấn đề thương thảo cho một hiệp ước loại trừ fissile; cho việc đặt để các chất liệu fissile dưới sự kiểm soát của Cơ Quan Nguyên Tử Quốc Tế (IAEA: International Atomic Energy Agency); cho những phương sách kiểm chứng việc giải giới nguyên tử; cho những biện pháp báo động; cho việc thiết lập một tiểu ban đặc nhiệm về việc giải giới nguyên tử ở Hội Nghị Về Giải Giới; cho việc bảo tŕ vấn đề hoăn ngưng việc thử nguyên tử của Bản Hiệp Ước Cấm Tất Cả Mọi Cuộc Thử Nguyên Tử; và cho tính cách phổ quát của bản Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang.
Cảm thấy run sợ trước cuộc thi đua vơ trang các loại vũ khí đại công phá cũng như việc những thứ vũ khí đại công phá này có thể lọt vào tay thành phần khủng bố, mà những loại vũ khí ấy vẫn không làm cho chúng ta hết quan tâm tới việc giải giới. Việc lan tràn các thứ vũ khí qui ước, nhất là trong những trường hợp xung đột hay hậu xung đột ở Phi Châu, là những ǵ hết sức đáng quan ngại. Liên Hiệp Quốc và các quốc gia phần tử của tổ chức này cần phải hoàn toàn ủng hộ việc giải giới, việc động viên và việc tái thống nhất những nỗ lực ở Phi Châu, cũng như ở khắp mọi nơi, nhu cầu của những hoạt động như thế. Chúng ta cần phải chú ư riêng tới việc giải quyết nhu cầu đặc biệt của trẻ em bị ảnh hưởng bởi những cuộc xung đột vơ trang, nhất là việc tái đoàn tụ các em với gia đ́nh của các em, việc tái hội nhập các em vào xă hội cũng như việc tái phục hồi các em một cách thích hợp, như đă được nhấn mạnh trong Chương Tŕnh Hành Động Của Liên Hiệp Quốc Trong Việc Ngăn Ngừa, Chiến Đấu Và Nhổ Tận Rễ Vấn Đề Thương Vụ Bất Hợp Pháp Đối Với Các Thứ Vũ Khí Nhỏ Cũng Như Các Thứ Vũ Khí Nhẹ Ở Tất Cả Mọi Chiều Kích Của Nó.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Trong ṿng 2 tháng nữa, Naiobi sẽ điều hành Hội Nghị Kiểm Điểm đầu tiên về Công Ước Gài Ḿn Giết Người, cũng được gọi là Cuộc Họp Thượng Đỉnh Ở Nairobi Về Một Thế Giới Phi Ḿn Nổ. Ngay từ đầu, Ṭa Thánh đă ủng hộ tiến tŕnh của Công Ước Ottawa là công ước đă làm trổ sinh một số những hoa trái tích cực trong việc chống lại vấn đề gài ḿn giết người. Tuy nhiên, vẫn c̣n nhiều điều cần phải làm nếu nhân loại muốn được thoát khỏi những thứ thiết bị kinh hoàng và hiểm nghèo ấy.
Cuộc họp thượng đỉnh này sẽ là một cơ hội quan trọng để kiểm điểm lại những nỗ lực của chúng ta trong việc cổ vơ vấn đề hoàn vũ hóa cũng như vấn đề áp dụng công ước ấy để hiện thực, trong một tương lai không xa, giấc mơ về một thế giới phi ḿn nổ giết người. Ṭa Thánh kêu gọi toàn thể cộng đồng thế giới hăy hoàn thành những nỗ lực này và hứa sẽ hoàn toàn chủ động tham phần.
Thưa Ông Trưởng Ban, qua nhiều năm tháng, Ṭa Thánh đă ủng hộ những sáng kiến của Liên Hiệp Quốc trong việc xây dựng một thứ “văn hóa ḥa b́nh”. Việc bàn luận về vấn đề hoạt tŕnh này bao giờ cũng được diễn tiến trong công nghị thường niên hơn là trong tiểu ban này, mặc dù tầm vóc quan trong của nó đối với việc giải giới là những ǵ hiển nhiên. Việc thành thạo về kỹ thuật của các thương thảo viên và chuyên viên kiểm soát vũ khí là vấn đề đáng đón nhận và cần thiết, đại biểu tôi đây cũng xin nhấn mạnh đến các khía cạnh bao rộng hơn về việc giáo dục và huấn luyện, cũng như lập lại việc cương quyết dấn thân của ḿnh cho vấn đề ấy.
Xin cám ơn Ông Trưởng Ban.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 10/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican với vấn đề Hỗ Trợ và Nâng Đỡ Thành Phần Yếu Kém Nhất
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Ba 5/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo với tiểu ban của Đại Hội Đồng LHQ phụ trách nghiên cứu về “Việc Phát Triển Xă Hội, bao gồm Những Vấn Đề Liên Quan Đến T́nh Trạng Xă Hội Trên Thế Giới cũng như Đến Giới Trẻ, Người Già, Thành Phần Khuyết Tật và Gia Đ́nh”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Ở Liên Hiệp Quốc, chúng ta thường nghe về việc phát triển nói chung, nhưng có lẽ cần phải nhấn mạnh riêng đến việc phát triển về xă hội. Một khi chúng ta nghĩ đến những mục tiêu của tổ chức cao quí này, chúng ta nhận thức rằng con người là tâm điểm của tất cả những ǵ chúng ta làm. Vấn đề phát triển con người là vấn đề hợp với việc thiết lập ḥa b́nh và an ninh và đóng vai tṛ quan trọng trong việc thiết lập ḥa b́nh và an ninh.
Qua gịng thời gian, một số lực lượng toàn cầu hóa đă làm trầm trọng hơn nữa những ǵ là bất an ninh liên quan tới t́nh trạng nghèo khổ và mỏng ḍn yếu kém. Giới trẻ, người già, thành phần khuyết tật, thành phần bản xứ, thành phần di dân, nữ giới và gia đ́nh, tất cả đă bị loại trừ ở một mức độ khác nhau nào đó, và càng ngày càng đi đến chỗ nghèo khổ. Việc tiến bộ về kinh tế tự nó không đủ, mà c̣n phải được kèm theo cả sự tiến bộ về xă hội chính trị nữa, một thứ tiến bộ sẽ bảo đảm là yếu tố về những lợi lộc chung đều có mục đích xă hội. Theo ư nghĩa này th́ những cơ cấu qui chế và những dự án phát triển, cả ở lănh vực quốc gia lẫn quốc tế, phải tạo nên một môi trường thuận lợi giúp vào việc ḥa hợp xă hội, vào phương tiện hưởng những dịch vụ xă hội căn bản, giáo dục và việc chăm sóc sức khỏe cần thiết, vào việc bảo tŕ đời sống gia đ́nh, vào việc cổ vơ và bảo vệ quyền lợi cùng những quyền tự do nồng cốt của con người, nhờ đó tất cả mọi người làm chủ được việc phát triển của họ.
Chúng ta cũng được một số tuyên ngôn quan trọng do tổ chức Liên Hiệp Quốc ban hành trong thập niên vừa qua nhắc nhớ đến động lực thúc đẩy việc thực hiện phát triển xă hội.
Đại biểu tôi đây lấy làm măn nguyện khi thấy chúng xuất hiện ở các văn kiện từ Hội Nghị Copenhagen đến Hội Nghị Johannesburg, v́ chúng tôi tin tưởng nơi việc phát triển tập trung vào con người cũng như nơi việc phát triển làm hiện thực khả năng của con người. Một nhăn quan như thế đ̣i phải tiến từ chỗ duy hỗ trợ đến chỗ tăng quyền lực. Tức là xa ĺa một thức chính sách làm cho con người hay nhóm người được coi như là những đối tượng cần phải nhúng tay vào can thiệp, đến chỗ họ trở thành những vai chính trong việc phát triển của họ. Việc làm cho họ trở thành tâm điểm của mối quan tâm cũng bao gồm cả việc nh́n nhận những khả năng của họ và những tiềm năng của họ nữa.
Thưa Ông Trưởng ban, xin cho phép tôi được tập trung vào một số vấn đề đặc biệt liên quan đến việc phát triển xă hội. Các chính sách về xă hội để bảo vệ những cá nhân yếu kém sẽ có ư nghĩa và hiệu nghiệm nếu chúng có khả năng củng cố những nhóm tự nhiên về xă hội, như những cộng đồng nhỏ và gia đ́nh, và nếu chúng làm phát sinh một cảm quan về trách nhiệm nơi xă hội dân sự hướng về thành phần yếu kém. Người ta cũng phải nh́n nhận bản chất xă hội của trẻ em, của người già và của thành phần khuyết tật. Chỉ có việc kiến tạo và tăng quyền lực của một hệ thống xă hội đa diện, được bắt đầu từ gia đ́nh và được thấy ở những tầng lớp khác nhau khắp xă hội, mới tăng thêm quyền lực cho những ai vốn bị bỏ mặc.
Ṭa Thánh, một lần nữa, kêu gọi việc chú trọng đến vấn đề bảo vệ gia đ́nh. Đại biểu tôi đây hết sức tin tưởng rằng “Con người nam nữ thành nhân, bất kể chủng tộc, quốc tịch hay tôn giáo, đều có quyền lập thành hôn và lập gia đ́nh”. Bởi thế, đại biểu tôi đây đă hăng say tham dự vào cuộc kỷ niệm 10 năm Năm Quốc Tế Về Gia Đ́nh, một cuộc kỷ niệm được coi như là một cơ hội ư nghĩa nhất để tiếp tục bàn bạc những vấn đề có thể giúp kiên cường vai tṛ của gia đ́nh trong thế giới ngày nay.
Ṭa Thánh chủ động dấn thân vào công việc hiện nay để soạn dọn một Bản Hiến Chương Quốc Tế Tổng Quan Và Thống Nhất Về Việc Bảo Vệ Và Cổ Vơ Các Quyền Lợi Và Phẩm Vị Của Thành Phần Khuyết Tật, và mong sao cho việc soạn thảo bản hiến chương này sẽ góp phần bảo vệ hơn nữa quyền lợi của những ai liên hệ. Những ǵ đáng lo âu hiện nay chính là làm sao để những cá nhân ấy được quyền hoàn toàn trở thành phần tử của xă hội. Công việc soạn dọn bản hiến chương này phải trở thành động cơ giúp chúng ta chú trọng đến những lợi ích thực sự cũng như những quan tâm của thành phần khuyết tật.
Trong một xă hội giầu về kiến thức khoa học và kỹ thuật, hiện nay người ta có thể làm hơn thế nữa bằng nhiều cách thức khác nhau cần thiết cho việc dân chúng chung sống: từ việc nghiên cứu về sinh bệnh học đến việc ngăn ngừa các thứ tật nguyền, đến việc chữa trị, trợ giúp, phục hồi và tân hội nhập mới vào xă hội. Bản hiến chương này đang đưoơc soạn thảo thuận lợi cho thành phần khuyết tật, nhờ đó họ có thể hoàn toàn hưởng được quyền sống, những ǵ cần phải được bảo đảm cho tất cả mọi người.
Tôi xin đoan hứa cùng các vị đại biểu là Ṭa Thánh sẽ tiếp tục hoạt động hướng về một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người, bằng việc nh́n nhận phẩm vị con người mà tất cả chúng ta đều có.
Xin cám ơn Ông Trưởng Ban.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 10/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh về Vấn Đề Phát Triển Khả Thủ
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, hôm Thứ Ba 5/10/2004, đă tŕnh bày nhận định và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo với Tiểu Ban về Vấn Đề Phát Triển Khả Thủ. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Với Cuộc Họp Thượng Đỉnh Johannesburg vừa qua, chúng ta không thể quên rằng vấn đề phát triển khả thủ là một đề tài quan trọng và khẩn thiết trong những vấn đề bàn luận của Liên Hiệp Quốc.
Nếu Cuộc Họp Thượng Đỉnh Về Vấn Đề Phát Triển Khả Thủ (WSSD: World Summit on Sustainable Development) là điểm xuất phát cho việc tái định nghĩa vấn đề hợp tác quốc tế bao gồm tất cả chúng ta là thành phần hữu trách, th́ chúng ta rất cần phải nhớ lại rằng: “con người là tâm điểm của các thứ quan tâm về vấn đề phát triển khả thủ. Họ được quyền hưởng một đời sống mạnh khỏe và sinh lợi hợp với tự nhiên”. V́ thế chúng tôi tin rằng vấn đề phát triển khả thủ bao giờ cũng phải được cứu xét theo chiều hướng môi sinh nhân bản đích thực.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Trong Bản Tường Tŕnh về Hoạt Động của Tổ Chức, vị tổng thư kư đă bàn đến những liên hệ giữa các khía cạnh khác nhau của vấn đề phát triển khả thủ. Hiển nhiên đó là một cái màng nhện tương liên cho tất cả những ǵ kiến tạo nên vấn đề phát triển khả thủ.
Tất cả chúng ta đều biết đến những loại liên hệ khác nhau được nhấn mạnh vào Tháng Ba vừa rồi ở Jeju, trong khóa họp đặc biệt thứ tám của UNEP, cũng như vào Tháng Tư vừa rồi ở Nữu Ước trong Ủy Ban Liên Hiệp Quốc về Vấn Đề Phát Triển Khả Thủ (UNCSD), một điều ǵ đó cần phải được khai triển thêm vào khóa họp tới của cùng Ủy Ban này về Vấn Đề Phát Triển Khả Thủ vào Tháng 5/2005.
Khi chúng ta để ư tới những vấn đề như việc bảo vệ và sử dụng các thủy nguồn, đến việc dự pḥng vệ sinh, đến việc cải tiến vấn đề định cư của con người và vấn đề sức khỏe quần chúng, đến việc giảm nghèo và chiếm đạt những mục tiêu phát triển của tân thiên kỷ (MDGs: Millennium Development Goals), chúng ta phải đối diện với cái phức tạp của những tương liên và những tương động cần phải được thường xuyên tái xét. Ṭa Thánh ủng hộ tiến tŕnh này hướng về khóa họp 2005 của UNCSD cũng như về phiên họp sửa soạn cho nó vào Tháng Hai tới đây.
Cũng thế, Ṭa Thánh muốn nâng đỡ Hội Nghị Thế Giới Về Vấn Đề Giảm Thiểu Thảm Họa sẽ được tổ chức vào Tháng Giêng tới đây ở Kobe, một hội nghị được tổ chức với mục đích phát động việc ḥa hợp những hoạt động giảm thiểu tại họa thành những chương tŕnh hướng về việc chống nghèo khổ, việc bảo vệ môi trường và việc ủng hộ vấn đề phát triển khả thủ.
Thưa Ngài Trưởng Ban,
Để tiến hành mau chóng hơn tới việc phát triển khả thủ, cần phải thực hiện những bước tiến hữu ích bằng việc tham dự rộng răi nhất của thành phần hữu trách. Qua việc họ chủ động tham gia, những nguyên tắc chính yếu về mối liên đới và trợ thuộc sẽ được tôn trọng. Chính nhờ hai nguyên tắc này mà thành phần hữu trách sẽ tiến đến chỗ nhận thấy được rằng cần phải luôn được chú trọng đến nhu cầu của tất cả mọi người, chứ không phải chỉ của một số người. Như thế, vấn đề quan trọng đó là làm sao bảo đảm được uy tín thích đáng nơi những ai điều hành các chương tŕnh cũng như các dự án về vấn đề phát triển khả thủ, nhờ đó những quyết định mới phản ảnh các thứ quan tâm của dân chúng được các chương tŕnh này muốn giúp đỡ.
Theo chiều hướng ấy th́ thật là hữu ích nếu những người sống trên hay sống ngoài lề xă hội thực sự được coi như những diễn viên đích thật trong việc phát triển của ḿnh. Con người không phải là dụng cụ mà là những tham dự viên chính vào việc quyết định tương lai của họ. Trong những hoàn cảnh đặc biệt về kinh tế và chính trị của ḿnh, họ cần phải thực thi cái óc sáng tạo làm nên đặc tính của con người và là những ǵ cho phối sự thịnh đạt của quốc gia. Vấn đề phát triển khả thủ, như thế, phải nhắm đến việc bao gồm những ǵ chỉ có thể đạt được bằng việc hợp tác, tham dự và đồng minh một cách b́nh đẳng trên b́nh diện quốc tế.
Thành phần bị loại ra ŕa xă hội thường thiếu tiếng nói của ḿnh ở những cuộc thương thảo, trong khi thành phần hữu trách lại có. Chỉ có mối liên kết mới có thể bảo đảm được một cuộc đổi thay thực sự về vấn đề này mà thôi. Nền thịnh vượng và sự tiến bộ thực sự của thế giới về các vấn đề phát triển khả thủ tùy thuộc vào việc liên kết các lợi ích của tất cả mọi dân tộc lại với nhau. Ṭa Thánh nhân cơ hội này kêu gọi một sách lược chung có thể củng cố loại đoàn kết mà trong đó tất cả mọi người, chứ không phải chỉ một số người, có thể hành sử vai tṛ quản lư chung.
Thưa Ông Trưởng Ban,
Sau hết, về bản Thập Niên Quốc Tế Về Hoạt Động, “Nước để Sống”, Ṭa Thánh xin hợp với tất cả những ai nh́n nhận vị trí chính yếu của nước trong việc phát triển lấy con người làm chính và thực sự khả thủ.
Đại biểu tôi đây nh́n nhận rằng nước chẳng những là một yếu tố thiết yếu của sự sống và phát triển, mà hết mọi người c̣n có quyền được hưởng một thứ nước trong sạch, an toàn và đầy đủ để bồi bổ sự sống. Mặc dù nó không phải là vấn đề đặc biệt thuộc về đề tài đang được bàn đến trong việc t́m hiểu vấn đề phát triển khả thủ đây, Ṭa Thánh cũng tin rằng vấn đề làm sao có được nước uống là một lợi ích căn bản của con người và là dụng cụ chính yếu mang lại phát triển lấy con người làm chính và khả thủ vậy.
Xin cám ơn Ông Trưởng Ban.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 6/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh về Việc Củng Cố Hệ Thống Tổ Chức Liên Hiệp Quốc
Hôm Thứ Hai 4/10/2004, ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Nữu Ước, đă bày tỏ chủ trương của Ṭa Thánh về vấn đề củng cố hệ thống tổ chức của Liên Hiệp Quốc, với Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc trong cuộc Tranh Luận Chung về “Việc Tái Sinh Động Hóa Hoạt Động Của Đại Hội Đồng” và “Việc Củng Cố Cơ Cấu Liên Hiệp Quốc”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ngài Chủ Tịch,
Ṭa Thánh nhín vào tiến tŕnh của việc củng cố tổ chức Liên Hiệp Quốc với một niềm hy vọng, hết sức chú tâm và sẵn sàng đóng góp phần của ḿnh. Nó là một vấn đề phức tạp cần nhiều nỗ lực bao gồm ba đối tượng khác nhau là các cơ cấu, phương tiện và các đích điểm.
Trong những tháng vừa rồi, cả quần chúng lẫn các quốc gia phần tử đều có lư tập trung vào cơ cấu của các thành phần thuộc tổ chức Liên Hiệp Quốc. Gói ghém trong cuộc bàn luận này bao giờ cũng là vấn đề về cách thức để làm sao cho cơ cấu và hoạt động của tổ chức này xứng hợp với những mục đích của Bản Hiến Chương cũng như làm cách nào chúng ta có thể tin tưởng được việc áp dụng thực hành của những mục đích ấy. Chính v́ cái ư nghĩa này mà chúng ta thiết tha với việc bàn luận đang diễn tiến về tính cách “effective multilateralism”: tức là về khả năng làm trọn các công việc được phác họa trong Bản Hiến Chương mà một số đă được nhấn mạnh ở MDGs.
V́ tính cách vai tṛ là phần tử quốc tế của ḿnh, tổ chức này cần phải được thích ứng với những mục đích hoàn vũ tương đương với nhau. Theo kinh nghiệm, chúng ta biết rằng việc h́nh thành đời sống chính trị và tầm ảnh hưởng do việc cai trị của công quyền không phải bao giờ cũng hướng đến việc cổ vơ công ích. Ngày nay, công ích phổ quát đang phải đụng độ với những vấn đề thuộc các chiều kích toàn cầu; những vấn đề mà v́ thế chỉ có thể được giải quyết bằng một thẩm quyền có quyền lực, tổ chức và phương tiện tương đương với những vấn đề ấy và là một thẩm quyền có tầm hoạt động quốc tế. Bởi vậy mà cần phải thành h́nh những cơ cấu của cộng đồng quốc tế để chúng có thể hiện thực công ích bằng những đường lối và phương tiện xứng hợp với các điều kiện đổi thay của lịch sử.
Cho đến nay, cuộc tranh luận đă nhấn mạnh đến nhiều lư do, động lực và suy tư đáng giá về việc cấu tạo về cơ cấu của tổ chức Liên Hiệp Quốc. Về khía cạnh này, có lẽ điểm chính chúng ta muốn lập lại ở đây đó là những cấu trúc cần phải phản ảnh nhiệm vụ của ḿnh. Để cải tiến những cơ cấu này, đại biểu tôi xin đề nghị một số điều để suy nghĩ.
Trước hết, chúng ta cần phải nhớ rằng Liên Hiệp Quốc là một cộng đồng các quốc gia chủ trương cùng những giá trị nồng cốt, những ǵ đă được rơ ràng liệt kê trong Bản Tuyên Ngôn Thiên Kỷ, đó là tự do, b́nh đẳng, đoàn kết, tương nhượng, tôn trọng thiên nhiên và chia sẻ trách nhiệm.
Việc củng cố hệ thống Liên Hiệp Quốc bao gồm cả việc nh́n nhận rằng đây là một tổ chức được thành lập trên căn bản hợp tác hơn là đấu tranh giữa các quốc gia và được tích cực nuôi dưỡng bằng ư muốn xây dựng, bằng ḷng tin tưởng, bằng việc tiếp tục dấn thân và hợp tác nơi các quốc gia phần tử một cách đồng trách và tương trách. Công việc chính yếu ở đây là làm sao cho những nguyên tắc nồng cốt này trở thành những ǵ bất khả văn hồi.
Trong tiến tŕnh cải cách và thích ứng tổ chức này, cần phải xác định những nguyên tắc hướng dẫn, cũng như những qui chuẩn khách quan, chính đáng và công bằng được tất cả mọi quốc gia phần tử chấp thuận, những ǵ sẽ mở đường cho việc chia sẻ xây dựng về vấn đề thiết lập những cơ cấu khác nhau.
Vấn đề nồng cốt ở đây là việc nh́n nhận nguyên tắc tất cả mọi quốc gia tự bản chất đều b́nh đẳng về phẩm vị. Chúng ta quá biết rằng nơi tổ chức này, cho dù các quốc gia có khác nhau rất nhiều nơi mức tiến bộ về vật chất cũng như nơi quyền lực về quân sự, tất cả các nước đều ư thức được tính cách b́nh đẳng về pháp lư của ḿnh. Tuy nhiên, quả thực các quốc gia đạt tới một mức độ siêu vượt nơi việc phát triển về khoa học, văn hóa và kinh tế phải có trách nhiệm đóng góp nhiều hơn cho lợi ích chung.
Một nhận định thực tế hơn, đó là những qui chuẩn thiết yếu, những qui chuẩn cần phải chú trọng tới về việc tái h́nh thành các cấu trúc cũng như về việc tái cứu xét những phương thức của tổ chức này, là những qui chuẩn như thế này: về cấu trúc, phải có tính cách đại diện và bao hàm; về phương thức, phải vô tư, hiệu lực và hiệu năng; về thành quả, phải có tính cách khả tín và hữu trách.
Tính cách hợp lệ của những quyết định ở Liên Hiệp Quốc, kể cả ở Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, thật sự được phát xuất, như bất cứ một tổ chức chính trị nào, từ hai cột trụ, đó là mức độ và phạm vi đại diện, cũng như tiến tŕnh thực hiện việc quyết định. Bởi thế, nói chung, việc thực hiện quyết định tiến đến chỗ được đồng ư nhiều hơn nơi những cuộc bàn căi.
Vẫn biết, trên thực tế, không phải tất cả mọi phần thể của Liên Hiệp Quốc đều có thể được sắp xếp theo khuôn mẫu của Đại Hội Đồng. Tuy nhiên, điều ấy không có nghĩa là bộ nguyên tắc và qui chuẩn vừa được đề cập tới không thể nào áp dụng cho Hội Đồng Bảo An được, hoàn toàn không phải là như thế. Trong việc tái cấu trúc hội đồng này, ngươờ ta có thể để ư tới việc cấu tạo nó cần phải phản ảnh bao nhiêu có thể sự đại diện của dân số toàn cầu, của các miền theo địa dư, của những mức độ khác nhau về việc phát triển kinh tế cũng như về nền văn minh khác nhau.
Bản liệt kê này vẫn chưa đầy đủ, nhưng nó bao gồm những qui chuẩn thiết yếu để cải tiến uy tín và tính cách hiệu lực của một Hội Đồng Bảo An được canh tân đổi mới. Sau hết, cũng cần phải để ư tới khả năng thực sự cũng như tới ư muốn chính trị trong việc góp phần thiết yếu vào việc đạt được những mục đích liên quan đến mối ưu tiên đối với đại đa số các quốc gia phần tử.
Đồng thời, như nhóm về Những Liên Hệ Giữa Liên Hiệp Quốc Và Xă Hội Dân Sự đề nghị trong bản tường tŕnh của ḿnh với vị tổng thư kư, Liên Hiệp Quốc cần trở thành một tổ chức hướng ngoại hơn nữa, có khả năng chuyên chú lắng nghe hơn nữa về những nhu cầu và đ̣i hỏi của cộng đồng hoàn vũ.
Theo chiều hướng ấy, chúng ta c̣n được nhóm này nhắc nhở về đề nghị “nối kết toàn cầu với địa phương”. Tiêu chuẩn này có thể thấy như là một thứ ấn bản tân thời về quan niệm trợ thuộc quá hiển nhiên, một thứ đánh dấu khác nơi tiến tŕnh canh tân vậy. Thật vậy, hầu hết các vấn đề trên thế giới ngày nay, v́ tính cách trầm trọng của chúng, tính cách rộng lớn và khẩn trương của chúng, thường rất khó ḷng cho những nhà cai trị ở từng quốc gia có thể giải quyết một cách thành công chút nào đó.
Chúng ta đồng thời cũng phải làm sáng tỏ vấn đề là mục đích chính yếu của Liên Hiệp Quốc đó là tạo điều kiện toàn cầu có thể giúp cho các công quyền của mỗi quốc gia, thành phần công dân của nó và những tổ chức trung gian, có thể thi hành công việc của ḿnh, chu toàn nhiệm vụ của ḿnh và hành sử quyền lợi của ḿnh một cách an toàn hơn.
Chúng tôi hy vọng rằng một số những ư nghĩ này có thể giúp bảo đảm là việc cải tiến tổ chức này chẳng những giúp hiện thực các thứ công ích của chúng ta, mà c̣n đầu tư Liên Hiệp Quốc bằng một thẩm quyền cần thiết, về phương diện uy tín và thẩm quyền về luân lư, trong việc tác hành phục vụ thiện ích của cộng đồng thế giới. Đó phải là lư do chính yếu cho việc hiện hữu của tổ chức Liên Hiệp Quốc vậy.
Xin cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 6/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh về vấn đề Dung Nhượng và Chiến Đấu chống lại Nạn Chủng Tộc và Bài Ngoại
Hôm Thứ Ba 14/9/2004, ĐTGM Michael Fitzgerald, chủ tịch Hội Đồng Ṭa Thánh Về Đối Thoại Liên Tôn, đă bày tỏ lập trường của Ṭa Thánh tại Brusselss ở Hội Nghị Về Việc Dung Nhượng và Cuộc Chiến Đấu Chống Nạn Chủng Tộc, Bài Ngoại và Kỳ Thị của Tổ Chức Về An Ninh và Hợp Tác ở Âu Châu. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Bà Điều Hợp cùng Tôn Vị Đại Biểu,
Với tư cách là Chủ Tịch của Hội Đồng Ṭa Thánh Về Đối Thoại Liên Tôn, tôi xin hợp với các vị phát ngôn viên trước đây để chúc mừng Chính Phủ Bỉ Quốc về việc điều hợp Cuộc Hội Nghị Quốc Tế này về một đề tài rất quan trọng và tinh tế, một đề tài đă được OSCE đặc biệt chú trọng từ Công Đồng Thừa Tác Vụ Porto năm 2002.
Tất cả chúng ta đều quá biết rằng những căn gốc của nạn chủng tộc, bài ngoại, kỳ thị và bất dung nhượng là ở chỗ vô ư thức, thành kiến và hận thù, những điều thường phát xuất từ việc giáo dục sai lầm và què cụt, cũng như từ việc lạm dụng các phương tiện truyền thông đại chúng.
Vai tṛ của việc giáo dục như là một “thứ việc làm tốt cần phải được cổ vơ” trong việc chiến đấu chống lại những sự dữ ấy là một vai tṛ trọng yếu. Nó cống hiện một cơ hội đặc biệt để tŕnh bày, nhất là với giới trẻ, một số những giá trị chính yếu, như mối hiệp nhất loài người, phẩm vị b́nh đẳng của tất cả con người ta, t́nh liên đới thắt kết tất cả mọi phần tử của gia đ́nh nhân loại lại với nhau. Bởi thế, cần phải thực hiện việc liên tục thanh tra, và sửa sai nếu cần, những thứ tŕnh bày trong các sách giáo khoa được sử dụng ở các học đường. Những chương tŕnh của các tổ chức giáo dục thực sự phải truyền đạt một thứ kiến thức khách quan về các nền văn hóa khác nhau, cũng như cần phải khuyến khích các thế hệ mới chú ư tới những truyền thống khác nhau về lịch sử, ngôn ngữ và văn hóa ở miền đất riêng của họ, ở địa lục Âu Châu và thật ra ở toàn thế giới. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II thường nhấn mạnh rằng việc giảng dạy về tôn giáo nói riêng có thể mang lại niềm hy vọng là loài người có một khả năng thực sự sống chung với nhau một cách đoàn kết và an b́nh.
Về vấn đề này, Giáo Hội Công Giáo, qua nhiều thế kỷ và ở mọi châu lục, đă đóng một vai tṛ hết sức chủ động “trên khấu trường”. Trung thành với những giá trị hằng được ấp ủ, Giáo Hội thi hành sứ vụ giáo dục của ḿnh để phục vụ mọi người và con người toàn diện. Ở nhiều xứ sở, nơi đa số không phải là Kitô hữu, các học đường Công Giáo là nơi trẻ em và giới trẻ thuộc các tín ngưỡng khác nhau, các nền văn hóa khác nhau, tầng lớp xă hội khác nhau và sắc tộc khác nhau, giao tiếp với nhau và được giáo dục với nhau. Điều này cũng xẩy ra cả ở những vùng thuộc các xứ sở đa số là Kitô hữu, nhưng cũng bao gồm cả một sự hiện diện quan trọng của các cộng đồng đức tin khác nữa.
Bản Tuyên Ngôn “Nostra Aetate” về những mối liên hệ giữa Giáo Hội Công Giáo với những tôn giáo khác đă nhấn mạnh rằng: “chúng ta không thể nào thực sự cầu nguyện cùng Thiên Chúa là Cha của tất cả mọi người mà lại không đối xử huynh đệ với bất cứ một người nào (…) Bởi thế, thật là vô lư đối với bất cứ một lư thuyết hay thực hành nào dẫn tới việc kỳ thị giữa con người với nhau, hay giữa dân tộc với nhau, nếu c̣n quan tâm tới phẩm vị con người của họ cùng với các quyền lợi từ đó mà ra”. (Nostra Aetate, 5).
Căn cứ vào những ǵ đă được đề cập đến, Ṭa Thánh tin rằng việc giáo dục cũng như việc dấn thân chống lại vấn đề kỳ thị cần phải được căn cứ vào những căn cớ được Liên Hiệp Quốc và OSCE hiện nay đồng ư với nhau về vấn đề kỳ thị. Những nỗ lực nới rộng những thứ loại căn cớ ấy để bao gồm cả những căn cớ đối chọi với cả hệ thống pháp luật, với văn hóa và với các truyền thống tôn giáo của phần đông đa số các phần tử ở Liên Hiệp Quốc và ở OSCE, là những ǵ tỏ ra thiếu tôn trọng, thậm chí tỏ ra bất chấp những truyền thống ấy. Những nỗ lực này tương phản với những ǵ đă được ấn định bởi Hội Nghị Vienna năm 1993 về nhân quyền (cf. Vienna Declaration, para. 5).
Ngoài ra, việc tôn trọng căn tính đạo giáo của mỗi cá nhân đ̣i phải có một sự giáo dục hướng dẫn về một số kiến thức liên quan tới tính cách chuyên biệt của các Giáo Hội và các cộng đồng tôn giáo, so với các tổ chức thuộc xă hội dân sự là những tổ chức không tương đương với các tổ chức tôn giáo trên đây. Những cộng đồng tôn giáo đóng góp cho văn hóa của các xă hội chúng ta sống cũng như cho luận đề về dân chủ ở chính những xă hội này, thế nhưng các cộng đồng tôn giáo ấy c̣n vạch vẽ cho thấy một chiều kích thiêng liêng là những ǵ không phải tất cả mọi người đều nhận thấy song có một tầm mức quan trọng tỏ tường đối với cuộc sống của thành phần công dân. Hơn nữa, cái căn tính đặc biệt của các cộng đồng tôn giáo c̣n ở chỗ không được mang những giá trị của các cộng đồng ấy ra tính toán, căn cứ vào qui chuẩn chính trị được chấp thuận một cách thiếu nghiêm chỉnh từ những tiêu chuẩn được sử dụng để thẩm giá những loại hiệp hội khác. Truyền thông có một trách nhiệm nặng nề ở đây, và trở thành một nguồn hữu dụng cho việc kiến tạo nên sự nhận thức về tính chất chuyên biệt này để làm cho tính chất ấy được tôn trọng.
Đối với căn tính ấy, tôi muốn sau hết nhấn mạnh rằng khi nó được thực hiện một cách đứng đắn việc giáo dục về sự tôn trọng và tương nhượng th́ không có nghĩa là bao gồm việc hạ giá những nguyên tắc nền tẳng của mọi tôn giáo và văn hóa xuống tầm mức tử số chung thấp nhất. Như Bản Tuyên Ngôn UNESCO về Việc Dung Nhượng đă chủ trương, th́ Việc Dung Nhượng không có nghĩa là từ bỏ những nguyên tắc của ḿnh hay làm suy yếu việc gắn bó của con người với những nguyên tắc ấy. Việc giáo dục về sự tương nhượng, kể cả qua phương tiện truyền thông, tức là giáo dục việc thực thi quyền tự do gắn bó với niềm xác tín của con người, trong khi vẫn chấp nhận rằng những người khác vẫn được gắn bó với những niềm xác tín của họ nữa, cũng như tôn trọng những việc thực hành tương xứng với niềm tin đạo giáo của mỗi người, miễn là những thực hành ấy không vi phạm đến quyền lợi của người khác, hay với nền an ninh quốc gia, với sức khỏe quần chúng hay với luân lư.
Xin cám ơn Bà Điều Hợp Viên.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 24/9/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh trước Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về Hiện T́nh Thế Giới
ĐTGM Giovanni Lajolo, bí thư của Văn Pḥng Liên Hệ Chư Quốc của Ṭa Thánh hôm Thứ Tư 29/9/2004 đă lên tiếng trong khóa họp thứ 59 của Tổng Hội Đồng LHQ. Bài diễn văn của vị đại diện Ṭa Thánh này đề cập đến một số vấn đề quan trọng liên quan đến hiện t́nh thế giới như sau.
Thưa Ông Chủ Tịch,
1. Ṭa Thánh lấy làm vinh dự được tham dự vào cuộc tranh luận chung của Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc lần đầu tiên từ Quyết Nghị 1/7 vừa qua là quyết nghị chính thức hóa và chi tiết hóa các quyền lợi và các đặc quyền nơi vai tṛ làm Quan Sát Viên Thường Trực của Ṭa Thánh, một vai tṛ Ṭa Thánh đă được hưởng từ năm 1964. Bởi thế, tôi có nhiệm vụ bày tỏ ḷng biết ơn chân thành với tất cả mọi quốc gia phần tử. Trong việc chuẩn nhận Quyết Nghị nói trên, họ cho thấy một lần nữa mối liên hệ đặc biệt nơi sự hợp tác giữa Ṭa Thánh và Liên Hiệp Quốc, một mối liên hệ đă được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nhấn mạnh vào lần viếng thăm đầu tiên của Ngài tới hội đồng này đúng 25 năm trước đây. Đó là một liên hệ có một nghĩa tương đồng với nhau, ở chỗ, cả Ṭa Thánh lẫn Liên Hiệp Quốc đều có một ơn gọi phổ quát; không một quốc gia nào trên trần gian này là xa lạ đối với cả hai. Cả Ṭa Thánh lẫn Liên Hiệp Quốc cùng có một mục tiêu trổi vượt về ḥa b́nh: thật vậy, ḥa b́nh, sự thiện tối hậu này, đă được viết trong Bản Hiến Chương thành lập của Liên Hiệp Quốc, và nằm ở tâm điểm của sứ điệp Phúc Âm là sứ điệp Ṭa Thánh có trách nhiệm phải loan báo cho tất cả mọi dân nước.
Ở trong một hoàn cảnh ư nghĩa này, tôi hân hạnh gửi tới Ông Chủ Tịch cũng như tới tất cả quí vị đang qui tụ nơi đây đại diện cho các quốc gia cao quí của quí vị, lời chào trân kính và thân ái của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Tôi gửi lời chào đặc biệt đến vị tổng thư kư Liên Hiệp Quốc, Ông Kofi Annan cũng như đến những vị phụ tá của ông. Công việc của họ, như được ghi trong Bản Tường Tŕnh Hằng Năm của Tổng Thư Kư A/59/1, trước hết, liên quan tới việc ngăn ngừa xung khắc và bảo tŕ ḥa b́nh trên thế giới, đáng được tất cả chúng ta cảm nhận và tri ân.
2. Một số đề tài trong lịch tŕnh bàn luận của Tổng Hội Đồng này có thể được coi là thiết yếu đối với việc đạt đến mục tiêu ḥa b́nh tối hậu cũng như đối với tương lai của nhân loại. Chỉ cần trích lại một ít đề tài như: Liên Hiệp Quốc và trật tự thế giới nhân bản mới; theo đuổi Những Mục Đích Thiên Niên Kỷ; hoàn toàn giải giới chung; vấn đề phát triển khả thủ; vấn đề toàn cầu hóa và liên thuộc; t́nh trạng di dân quốc tế và phát triển; các thứ nhân quyền; việc tạo sinh sao bản. Tôi sẽ tŕnh bày ngắn gọn chủ trương của Ṭa Thánh về một số những vấn đề này.
3. Trong số những mục đích Thiên Niên Kỷ, ưu tiên phải là đề tài về vấn đề nghèo khổ và phát triển. Tôi nói là ưu tiên, v́ nó ảnh hưởng đến quyền sinh tồn của hằng trăm triệu con người, sống c̣n, hết sức có thể, dưới cả mức độ cần thiết, cũng như cả chục triệu trẻ em thiếu dinh dưỡng bị hụt hẫng quyền sống một cách bất chính. Để t́m một giải pháp vững bền cho những t́nh trạng phi nhân bản ấy, nó cần phải, dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc, tiến đến một cơ cấu mậu dịch quốc tế linh động hơn và chính đáng hơn. Hơn nữa, cần phải có những cơ cấu về tài chính thiên về việc phát triển cũng như việc hủy nợ nần hải ngoại cho các quốc gia nghèo khổ nhất. Cũng thế, cần phải quảng đại chia sẻ những thành quả của việc nghiên cứu khoa học và kỹ thuật, nhất là trong lănh vực sức khỏe. Về vấn đề này tôi không cần phải nói thêm, v́ chủ trương của Ṭa Thánh đă được chính ĐHY Angelo Sodano Quốc Vụ Khanh của Ṭa Thánh bày tỏ ở hội nghị về đói khổ và nghèo khổ ở Nữu Ước ngày 20/9 vừa rồi. Tôi chỉ muốn lập lại điều này là: cái khẩn trương của t́nh trạng này không thể tŕ hoăn nữa. Nó là vấn đề công lư chứ không phải vấn đề bác ái, cho dù nhu cầu thực hiện đức bác ái vẫn c̣n đó và vẫn măi luôn là như thế.
4. Đề tài về việc hoàn toàn tổng giải giới liên quan trực tiếp tới sự thiện ḥa b́nh tối hậu. Nếu quả thực việc sản xuất và bán vũ khí cho các nước khác là những ǵ nguy hại cho ḥa b́nh th́ cần phải thực hiện những cuộc kiểm soát nghiêm ngặt và hiệu hiệu của quốc tế. Việc dấn thân của Liên Hiệp Quốc về phương diện này được chứng thực bằng những Công Ước khác nhau cho thấy LHQ đă ủng hộ việc hủy hoại các thứ vũ khí đại công phá cũng như các thứ vũ khí thông dụng. Thế nhưng, chúng ta chỉ mới bắt đầu một tiến tŕnh dài, đầy những lợi lộc về kinh tế hiện lên như những chướng ngại làm cản trở bước đường của chúng ta.
Về vấn đề để ḥa b́nh được thể hiện trên thế giới, cần phải hoàn toàn tổng giải giới: “Vấn đề các thứ vũ khí đại công phá cần phải được phân biệt một cách rơ ràng với các thứ vũ khí thông dụng; thế nhưng, những thứ vũ khí thông dụng này có một tính cách đương đại kinh hoàng và khôn cùng đang xẩy ra hiện nay nơi nhiều cuộc xung đột về vơ trang làm thế giới vấy máu cũng như nơi nạn khủng bố”.
5. Những cuộc xung đột vơ trang từng vùng nhiều đến độ không có giờ để liệt kê chúng ra. Tuy nhiên, tôi không thể bỏ qua một số cuộc xung đột.
Trước hết là cuộc xung đột Do Thái và Palestine một cuộc xung đột chi phối tất cả hậu bán thế kỷ vừa rồi. Cuộc xung đột này không phải chỉ được giới hạn trong biên giới địa dư hạn hẹp ở chính vùng đất này. Thành phần trực tiếp trong cuộc đó là Chính Quyền Do Thái và Thẩm Quyền Palestine, thành phần có nhiệm vụ hệ trọng trong việc bày tỏ ước muốn xây dựng ḥa b́nh của ḿnh. Bởi nhắm đến mục đích ấy mà “lộ tŕnh ḥa b́nh” đă được phác họa ra và đă được đôi bên chính thức công nhận; chớ ǵ họ tiến bước theo lộ tŕnh ḥa b́nh này một cách dứt khoát và can trường! Thế nhưng, cuộc xung đột ấy vẫn c̣n được chú tâm rất nhiều và thường được phần đông nhân loại cảm thương. Giáo Hội Công Giáo hiện diện ở Palestine 2 ngàn năm, kêu gọi mọi người hăy từ bỏ bất cứ hành động nào có thể hủy hoại ḷng tin tưởng, và hăy nói lên những lời lẽ ḥa b́nh bao dung cùng với những cử chỉ ḥa b́nh mạnh mẽ. Nếu ḥa b́nh là hoa trái của công lư th́ xin đừng quên rằng… không có công lư nếu không biết thứ tha. Thật vậy, nếu không biết tha thứ cho nhau. Vấn đề này thực sự cần phải có một tấm ḷng can đảm về phương diện luân lư hơn là việc sử dụng vũ khí”.
Thế rồi tới cuộc xung đột ở Iraq. Chủ trương của Ṭa Thánh về hành động quân sự 2002-2003 đă quá rơ. Hết mọi người có thể thấy rằng hành động quân sự này đă làm cho thế giới an toàn hơn, cả bên trong lẫn bên ngoài Iraq. Ṭa Thánh tin tưởng rằng giờ đây cần phải nâng đỡ chính phủ đương nhiệm trong việc họ cố gắng làm cho xứ sở này đạt đến mức độ b́nh thường hóa cũng như đến một cơ chế chính trị thực sự dân chủ, ḥa hợp với các giá trị của những truyền thống lịch sử của nó.
Ṭa Thánh hết sức quan tâm tới những quốc gia Phi Châu khác nhau là Sudan, Somalia, các quốc gia ở vùng Đại Hô, Ivory Coast, v.v. đang bị đổ máu bởi những cuộc xung đột với nhau, nhất là bởi cuộc tranh chấp nội bộ. Những nước này cần đến việc chủ động liên kết của quốc tế…, và khối Hiệp Nhất Phi Châu cần lấy thẩm quyền để can thiệp hầu giúp cho tất cả mọi phía có liên hệ hợp pháp ngồi lại thương thảo với nhau. Khối Hiệp Nhất Phi Châu đă chứng tỏ khả năng của ḿnh trong việc tác hành một cách thành công ở một số trường hợp: nó đáng được nh́n nhận và ủng hộ.
6. Tôi đă đề cập đến vấn đề nạn khủng bố, một hiện tượng dị thường, hoàn toàn bất xứng với con người, đă có một tầm vóc quốc tế: ngày nay không một Quốc Gia nào có thể cho rằng ḿnh thoát được nó. Bởi thế, không gây tổn thương đến quyền lợi và nhiệm vụ của mỗi Quốc Gia trong việc áp dụng những biện pháp chính đáng để bảo vệ thành phần công dân của ḿnh cũng như các cơ sở của ḿnh, hiển nhiên là chỉ có thể hiệu lực đương đầu với nạn khủng bố bằng một đường lối liên hợp đa phương, tôn trọng ‘ius gentium’ quyền lợi của các dân nước, chứ không phải bằng thứ chính trị của đơn phương chủ nghĩa.
Không ai nghi ngờ ǵ về vấn đề chiến đấu chống khủng bố nghĩa là, trước hết và trên hết, hóa giải những lư do làm cho nó trở thành chủ động. Thế nhưng những lư do chính th́ nhiều và phức tạp: về chính trị, xă hội, văn hóa, tôn giáo; v́ thế, cái quan trọng hơn nữa vẫn là một hành động dài hạn, trực diện, nh́n xa trông rộng và nhẫn nại, đi vào tận căn gốc của nó, với mục đích ngăn chặn nó khỏi lan rộng và tiêu diệt những hậu quả chết chóc nhiễm lây của nó.
Ṭa Thánh và toàn thể Giáo Hội Công Giáo chủ động dấn thân vào công cuộc này. Giáo Hội dấn thân bằng những cơ cấu giáo dục và bác ái của ḿnh, những cơ cấu mà có mặt ở đâu là góp phần vào việc nâng cao mức độ văn hóa và xă hội của dân chúng, bất biệt phân, nhất là v́ lư do tôn giáo; Giáo Hội dấn thân bằng việc đối thoại liên tôn, một hoạt động gia tăng từ Công Đồng Chung Vaticanô II: một cuộc đối thoại hướng đến chỗ khách quan tương kiến, đến t́nh hữu nghị chân thành, và ở nơi nào có thể, đến việc tự nguyện hợp tác để phục vụ nhân loại. Ṭa Thánh luôn biết ơn các thẩm quyền của các tôn giáo khác tỏ ra cởi mở đối với việc đối thoại như thế, cũng như biết ơn các thẩm quyền dân sự tỏ ra khuyến khích việc này, không pha phôi chính trị, tôn trọng cái biệt phân giữa lănh vực tôn giáo và lănh vực dân sự, cũng như tôn trọng quyền tự do tôn giáo nồng cốt của con người.
7. Quyền tự do tôn giáo, cùng với các quyền lợi căn bản khác, đă được qui định trong Bản Tuyên Ngôn Chung Về Nhân Quyền, một bản tuyên ngôn được Tổng Hội Đồng Liên Hiệp Quốc chấp thuận ngày 10/12/1948. Trên thực tế th́ các quyền lợi thiết yếu ấy của con người sống chết có nhau. Và con người sống c̣n với chúng. Bởi thế, theo quan điểm của Ṭa Thánh, cần phải thực hiện hết mọi nỗ lực để bênh vực chúng ở tất cả mọi lănh vực. Để thực hiện điều ấy, cần phải tránh một nguy hiểm đặc biệt ngày nay được thấy xuất hiện nơi một số quốc gia và những môi trường xă hội. Đó là ư nghĩ cho rằng những quyền lợi thiết yếu này của con người, như được chuẩn nhận trong Bản Tuyên Ngôn Chung về Nhân Quyền năm 1948 là những biểu hiệu cho một thứ văn hóa riêng do đó có một giá trị rất ư là tương đối mà thôi. Không: chúng thực sự là những biểu hiện của con người, cho dù sự thật đó là, ở những thời điểm khác nhau và nơi những thứ văn hóa khác nhau, chúng có thể và vẫn được áp dụng khác nhau, bằng những đường lối xứng hợp và khả chấp hơn kém.
8. Trong số những quyền lợi căn bản, hay quyền lợi hơn hết trong các quyền lợi này, như Bản Tuyên Ngôn Chung này rơ ràng xác định, đó là quyền sống của mỗi một con người. Ṭa Thánh có thể nói nhiều về quyền sống của hết mọi con người, v́ yếu tính của sứ điệp Ṭa Thánh đó là “Phúc Âm sự sống”. “Evangelium Vitae” là nhan đề của bức thông điệp nổi tiếng được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ban hành ngày 25/3/1995. Vấn đề về việc tạo sinh sao bản xuất hiện dưới cùng một nhan đề bao rộng này. Vào một ít tuần nữa Tổng Hội Đồng này sẽ trở lại việc tranh luận về vấn đề tạo sinh sao bản. Về vấn đề này, Ṭa Thánh lấy làm hănh diện tái khẳng định việc Ṭa Thánh cương quyết ủng hộ việc tiến bộ của một khoa y học luôn tác hành một cách tôn trọng phẩm vị con người, v́ nó cống hiến cho con người việc chữa trị và chữa lành những bệnh nạn khác nhau. Theo chiều hướng ấy, Ṭa Thánh lập lại việc Ṭa Thánh ủng hộ việc tạo được và sử dụng các thân bào tăng trưởng, và tin rằng con đường tiến tới đó là phác họa và áp dụng một Công Ước rơ ràng đưa đến việc băi bỏ toàn diện vấn đề tạo sinh sao bản con người.
9. “Việc nh́n nhận phẩm vị bẩm sinh cùng với các quyền lợi b́nh đẳng bất khả chuyển nhượng của tất cả mọi phần tử thuộc gia đ́nh nhân loại là nền tảng của tự do, công lư và ḥa b́nh trên thế giới”: Lời Dẫn Nhập của Bản Tuyên Ngôn Chung Về Nhân Quyền đă mở đầu như thế. Nó là một trong nhiều những công nghiệp bất khả chối căi của Liên Hiệp Quốc trong việc phác họa, cho lương tâm của toàn thể nhân loại trên 50 năm trước, những nguyên tắc vững chắc cho việc tiến tới ḥa b́nh. Tuy nhiên, qua năm tháng, Tổ Chức Liên Hiệp Quốc, như hết mọi tổ chức của nhân loại khác, cần phải thích ứng các phương thức của nó căn cứ vào những tiến triển trên b́nh diện chính trường thế giới, nhờ đó, hoạt động của nó trong việc cỗ vơ ḥa b́nh mới trở thành hiệu nghiệm hơn. Những thành quả đầu tiên của ủy ban cao cấp được thiết lập v́ mục đích này do ông Tổng Thư Kư Kofi Annan phổ biến vào Tháng 6 vừa rồi. Ṭa Thánh sẽ cống hiến một số thẩm định chuyên biệt trong dịp tranh luận về vấn đề được tổ chức vào tuần tới này.
Giờ đây, tôi chỉ xin nhắc lại những lời của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cho Ngày Thế Giới Ḥa B́nh năm nay. Ngài đă nhắc nhở chúng ta rằng “nhân loại ngày nay đang ở trong một giai đoạn khó khăn đối với việc phát triển chân thực của nó”, và v́ lư do ấy, lập lại tiếng nói của các vị tiền nhiệm của ḿnh, Ngài đă kêu gọi “một mức độ cao hơn nữa trong việc tổ chức quốc tế”. Điều này chỉ có thể thực hiện bằng việc ban cho những tổ chức như Liên Hiệp Quốc những đặc quyền để dễ dàng hành sử việc ngăn chặn các cuộc xung đột có những lúc gây nên khủng hoảng quốc tế, và nếu thật sự cần thiết, có thể thực hiện “cuộc can thiệp nhân đạo”, tức là hành động nhắm đến chỗ giải giới kẻ tấn công. Tuy nhiên, “mức độ cao hơn trong việc tổ chức quốc tế” có thể đạt được một cách hiệu năng hơn nữa nếu LHQ chỗi dậy từ “t́nh trạng lạnh lùng của một cơ cấu quản trị”, như lời Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nói, đến t́nh trạng của “một trung tâm về luân lư, nơi mà tất cả mọi quốc gia trên thế giới cảm thấy thân t́nh như trong gia đ́nh và phát triển một nhận thức chung về tư cách nó có thể thực sự là một gia đ́nh các quốc gia”.
10. Thưa Ông Chủ Tịch, hiện nay và trong tương lai, Liên Hiệp Quốc bao giờ cũng có thể tin tưởng vào Ṭa Thánh chẳng những là một quan sát viên thường trực mà c̣n là một người bạn đồng hành, lúc nào cũng sẵn sàng nâng đỡ hoạt động phức tạp và khó khăn của nó hợp với bản chất xứng hợp và theo những ǵ có thể của Ṭa Thánh, và là một người bạn đồng hành cũng hợp tác với tất cả mọi quốc gia phần tử bằng một tinh thần tự do và thân hữu.
Cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 1/10/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về nhận định “cuộc thi đua vơ trang đang trên đà phát triển”
Đức Ông Leo Boccardi, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc, hôm Thứ Tư 22/9/2004, đă tŕnh bày quan điểm của Giáo Hội Công Giáo trước Cơ Quan Nguyên Tử Lực Quốc Tế (IAEA: International Atomic Energy Agency) về nhận định “cuộc thi đua vơ trang đang trên đà phát triển”. Sau đây là nguyên văn bài tŕnh bày của ngài.
Thưa Ông Chủ Tịch,Nhân danh phái đoàn đại biểu của Ṭa Thánh, tôi xin chúc mừng ông về việc ông được chọn lạm chủ tịch Tổng Hội Nghị lần thứ 48 này và tôi hứa cùng ông và văn pḥng làm việc của ông là đại biểu tôi đây sẽ hoàn toàn ủng hộ để giúp cho hội nghị này thành đạt.
Thoáng nh́n vào một số hoạt động được thực hiện trong năm 2003 chúng ta thấy rơ ràng là lănh vực hoạt động của cơ quan này vẫn tiếp tục được nới rộng. Với vai tṛ lănh đạo không tầm thường của Ông Tổng Giám Đốc ElBaradei cùng với việc dấn thân của tất cả văn pḥng làm việc của ông, IAEA đă có thể đáp ứng một cách hiệu nghiệm trước nhiều thách đố thuộc toàn thể lănh vực hoạt động của cơ quan này, chẳng hạn như việc ngăn ngừa cuộc thi đua vũ khí nguyên tử, việc cải tiến và củng cố t́nh trạng an ninh nguyên tử, và việc giúp tăng tiến cách thức sử dụng kỹ thuật nguyên tử an toàn vào vấn đề phát triển khả thủ, nhờ đó, nó đă góp phần chuyên biệt của ḿnh vào những mục tiêu ḥa b́nh và thịnh vượng trên thế giới vậy.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Những hoạt động bạo lực gần đây đă tác hại ở Nga Sô cũng như ở các phần đất khác trên thế giới đă trầm trọng phạm đến toàn thể nhân loại. Những việc khủng bố tiếp tục vi phạm đến phẩm vị con người và thành phần vô tội đă làm cho tất cả mọi người chú trọng tới nhu cầu cần phải đương đầu với các căn nguyên gây ra những h́nh thức man di mọi rợ tân thời như thế để giải quyết chúng cho có hiệu nghiệm. Chúng ta cũng phải tiếp tục tin tưởng vào việc đối thoại như là những ǵ thiết yếu để thiết lập ḥa b́nh và an ninh.
Những đe dọa liên tục xẩy ra cho ḥa b́nh và t́nh trạng ổn định v́ việc leo thang của các thứ vũ khí đại công phá, cũng như v́ những vấn đề khẩn trương về nhân đạo và môi trường, đ̣i chúng ta phải có những đáp ứng mạnh mẽ và bao rộng. Ông Tổng Giám Đốc ElBaradei mới đây không lâu đă tuyên bố rằng: “Chúng ta cũng phải bắt đầu phải nói lên những căn nguyên sâu xa của t́nh trạng mất an ńnh. Ở những miền hằng xẩy ra cuộc xung đột lâu đời như Trung Đông, Nam Phi và Bán Đảo Hàn Quốc, th́ không thể nào thoát được vấn đề t́m kiếm các thứ vũ khí đại công phá, dù không bao giờ chính đáng, bao lâu chúng ta thiếu những giải pháp cải tổ lại cái yếu kém về t́nh trạng an ninh”. Việc đáp ứng của cộng đồng quốc tế cần phải là một đáp ứng trọn vẹn, bao gồm vấn đề an ninh, đoàn kết và bênh vực sự sống con người.
Chúng ta đă được cảnh giác trong những thập niên khác nhau là vấn đề leo thang vũ khí nguyên tử đang trên đà tăng phát và có những quốc gia theo đuổi một cách bất hợp pháp việc chiếm hữu những thứ vũ khí đại công phá. Vấn đề c̣n nguy hiểm ở chỗ những tay khủng bố sẽ t́m cách có được những chất liệu và kỹ thuật của các thứ vũ khí đại công phá này. Thế nên, chúng ta cần đồng ư với nhau về một số những phương sách để bảo đảm không để tiếp tục “thương vụ b́nh thường” về nguyên tử. Bản Hiệp Ước Không Thi Đua Vơ Trang (NPT: Non-Proliferation Treaty) đă góp phần cho nền ḥa b́nh và an ninh quốc tế, nhưng vẫn c̣n nhiều điều cần phải được hoàn tất, và cộng đồng quốc tế cần phải hoạt động cực lực hơn nữa để làm giảm bớt đi những nguy cơ leo thang nguyên tử, cũng như phát triển một dự trù xứng hợp hơn với các thực tại của thế kỷ 21. Cần phải kiểm soát kỹ hơn việc xuất cảng chất liệu nguyên tử cũng như việc hoàn vũ hóa hệ thống kiểm soát xuất cảng này. Như thế, cần phải trao cho những thanh tra viên nhiều thẩm quyền hơn, như rơ ràng cho thấy trong việc khám phá mới đây về một thị trường buôn bán bất hợp pháp chất liệu và máy móc nguyên tử.
Về t́nh h́nh Trung Đông, đại biểu tôi cũng quan tâm đến những dấu hiệu gia tăng về t́nh trạng bất an ninh gây ra bởi cuộc chiền tranh đang diễn tiến ở Iraq cũng như những liên quan về an ninh đối với toàn vùng này cùng với cuộc xung đột bất ổn định ở Thánh Địa. Tôn trọng những ước vọng hợp lư của cả đôi bên, nhưng vấn đề ngồi lại thương thảo với nhau cùng với việc cụ thể dấn thân của cộng đồng quốc tế mới là những ǵ có thể dẫn đến một giải quyết khả chấp đối với tất cả mọi người. Bởi thế, tất cả mọi quốc gia trong vùng và cộng đồng quốc tế cần phải bắt đầu một cuộc trao đổi nghiêm cẩn để tạo cho Trung Đông thành một vùng phi các thứ vũ khí đại công phá. Việc làm này, cùng với những hạn chế về vấn đề vơ trang qui ước và vấn đề an ninh thích đáng cùng với những đường lối xây đắp ḷng tin tưởng, mới là những ǵ góp phần vào việc thiết lập ḥa b́nh ở vùng ấy. Chương Tŕnh Hợp Tác Về Kỹ Thuật của Cơ Quan đây là một trong những dụng cụ chính yếu để chuyển khoa học và kỹ thuật nguyên tử sang cho các quốc gia hội viên hầu cổ vơ việc phát triển về xă hội và kinh tế. Những sáng kiến của cơ quan này, khi được đáp ứng những nhu cầu của các quốc gia thụ nhận cũng như của những cộng tác viên thuộc những quốc gia thụ nhận ấy căn cứ vào những ưu tiên của quốc gia, mới là những ǵ giúp vào việc chống nghèo, và nhờ đó mới có thể góp phần giải quyết một cách êm đẹp hơn nữa những vấn đề hệ trọng đang gây khó dễ cho nhân loại.
Đại biểu tôi đây lấy làm măn nguyện nhận thấy những nỗ lực đă được các quốc gia phần tử thực hiện để cải tiến chương tŕnh và việc hợp tác, những ǵ được tỏ ra cho thấy nơi các phương tiện trở nên thuận lợi đối với vấn đề cải tiến những t́nh trạng kinh tế xă hội qua việc sử dụng kỹ thuật nguyên tử vào những mục đích ḥa b́nh, mang lại thiện ích cho 110 quốc gia ở tất cả mọi lục địa. Để bảo đảm thành đạt, tất cả mọi quốc gia hội viên cần phải góp phần chung, nhờ đó tỏ ra việc họ dấn thân thắng vượt cái bất định chi phối ngân quĩ hợp tác về kỹ thuật.
Những kỹ thuật về nguyên tử và đồng vị càng ngày càng chứng tỏ hữu dụng trong việc phục vụ các nhu cầu của con người cũng như trong việc giải quyết những thách đố lớn lao, nhất là ở thế giới đang phát triển. Những hoạt động nghiên cứu cùng với các dự án hợp tác về kỹ thuật được thực hiện trong những năm gần đây hay vẫn c̣n đang diễn tiến là những ǵ tiếp tục trổ sinh những thành quả khả quan và cho thấy những đường lối mới mẻ trong việc khắc phục các thứ trục trặc ảnh hưởng đến đời sống thường nhật của một phần đông dân chúng. Những nỗ lực của IAEA trong lănh vực này thật là đáng kể và cần phải tiếp tục trong việc hợp tác và đồng lực hữu hiệu với các quốc gia thụ nhận.
Những áp dụng êm đẹp này đối với các thứ kỹ thuật về nguyên tử có thể góp phần đáng kể bằng nhiều cách thức vào việc đáp ứng những quan tâm khẩn trương nhất, chẳng hạn như việc điều hành những việc cung cấp nước uống, việc gặt hái mùa màng có một thu hoạch cải tiến hay có một độ mặn nhiều hơn ở các vùng khí hậu khô cằn, việc nhổ tận gốc rễ, một cách có lợi cho môi trường, những con sâu bọ truyền bệnh hay tác hại. Ngoài ra, những áp dụng của các kỹ thuật về nguyên tử này c̣n có thể được sử dụng một cách hữu hiệu trong việc nghiên cứu vấn đề dinh dưỡng trẻ em cũng như trong việc chẩn bệnh cùng trị bệnh. Đại biểu tôi muốn bày tỏ ḷng biết ơn của ḿnh về những ǵ đă đạt được nơi ngành y khoa nguyên tử nhờ sự giúp đỡ của IAEA. Thế nhưng, vẫn c̣n nhiều điều cần phải làm, và cơ quan này cần phải tiếp tục theo đuổi những nỗ lực đáng kể của ḿnh nơi lănh vực ấy.
Gần đây, cơ quan này, cùng với tổ chức WHO, c̣n chú ư tới một cuộc khủng hoảng lơ lửng khác đang ảnh hưởng tới cả hằng triệu triệu con người, nhất là ở các quốc gia đang phát triển. Con số bệnh nhân bị bệnh ung thư đang gia tăng khủng khiếp, trong khi đó, các phương tiện và dụng cụ chẩn bệnh và trị bệnh này lại rất eo hẹp, thậm chí thiếu thốn ở nhiều quốc gia. Gần 13% những nạn nhân tử vong trên khắp thế giới là do bị ung thư (hơn cả bị lao phổi, sốt rét và hội chứng liệt kháng cộng chung lại với nhau). Ngày nay lại càng có nhiều trường hợp ung thư mới mỗi năm ở các quốc gia đang phát triển hơn là ở những quốc gia kỹ nghệ hóa, và con số ung thư ở những nơi ấy sẽ tăng lên thật nhiều vào những thập niên tới đây.
Việc trị liệu bằng quang tuyến là một trong những trị liệu chính của bệnh ung thư, và trên 50% bệnh nhân được chẩn bệnh mắc chứng ung thư đă hưởng lợi ích từ loại trị liệu hoặc áp dụng nguyên như thế hay áp dụng cùng với việc giải phẫu và việc hóa trị liệu (chemotherapy). Tuy nhiên, ở thế giới đang phát triển, hơn một nữa bệnh nhân mắc chứng ung thư không có thể được trị liệu bằng quang tuyến ấy, v́ thiếu máy móc thích hợp và thiếu nhân viên được huấn luyện đầy đủ chuyên môn về ngành vật lư bệnh học và y học.
Ṭa Thánh cám ơn tất cả mọi hoạt động và nỗ lực của IAEA cũng như của các cộng sự viên của cơ quan này trong việc phác họa và nới rộng các chương tŕnh kiểm soát ung thư, những chương tŕnh bao gồm việc cung cấp dụng cụ máy móc và dụng cụ máy móc cần thiết cập nhật hóa, cũng như việc huấn luyện đầy đủ cho các bác sĩ y khoa, các nhà vật lư và các chuyên viên kỹ thuật, cùng với việc trao đổi tín liệu giá trị khắp thế giới. Một trong những công việc chính của IAEA từng làm đó là khai triển và hoàn chỉnh các tiêu chuẩn cũng như các Mật Mă Về Việc Thực Hành liều lượng học quang tuyến y khoa. Cơ cấu tổ chức trên thế giới của các pḥng thí nghiệm liều lượng học tiêu chuẩn, những pḥng thí nghiệm đă được các cơ quan IAEA và WHO hỗ trợ nhiều năm, đang cung cấp những dịch vụ định cỡ cho các bệnh viện, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển, để giúp phần phẩm chất cho những chương tŕnh của các nước ấy.
Cơ quan này hy vọng tiếp tục theo đuổi và củng cố tất cả mọi hoạt động quan trọng tức thời này. Việc cơ quan ấy mới bắt đầu Chương Tŕnh Hoạt Động Cho Việc Trị Liệu Ung Thư (PACT: Program of Action for Cancer Therapy), một chương tŕnh nhắm đến chỗ làm gia tăng khả năng của cơ quan ấy trong việc giúp cho các quốc gia hội viên thực hiện công việc trầm kha chống lại ung thư, cũng như nhắm đến chỗ thiết lập những trung tâm vùng chuyên môn về trị liệu quang tuyến, sẽ đạt được thành quả, nếu các quốc gia cũng như những tổ chức cống hiến quảng đại ủng hộ sáng kiến này.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Những nỗ lực đáng kể của IAEA trong việc gia tăng t́nh trạng an toàn về nguyên tử và quang tuyến, trong việc vạch ra cho thấy những đường lối và những phương pháp an toàn để sử dụng những nguồn phóng xạ, cũng như trong việc giúp phục hồi những nguồn phóng xạ bị bỏ bê là những ǵ đóng góp quan trọng để làm giảm thiểu những thứ nguy hiểm và ngăn ngừa cái nguy hại gây ra cho quần chúng cũng như cho cá nhân. Cơ quan này đang chủ động dấn thân vào việc duy tŕ một nền văn hóa an toàn khi áp dụng các kỹ thuật về nguyên tử cũng như trong việc phân tử hóa chất phóng xạ, cần phải tiếp tục hoạt động của ḿnh nơi lănh vực này. Mức tiến bộ ở những cơ sở hạ tầng trong việc bảo vệ chất phóng xạ được cập nhật hóa nơi nhiều miền đất đă góp phần cho t́nh trạng an toàn hơn nữa và mang lại thiện ích thực sự, thế nhưng, mục đích này vẫn chưa đạt được, cần phải tiếp tục theo đuổi.
Ngoài ra, một công việc cam go khác đó là việc tăng bổ vấn đề an ninh của chất liệu nguyên tử cùng với bộ phận nguyên tử, một công việc vẫn c̣n là một mối quan tâm, cần phải có sự hợp tác hiệu nghiệm và thật nhiều giữa các tổ chức quốc tế và những quốc gia riêng.
Những hoạt động của cơ quan này đang vươn ra nhiều lănh vực. Tuy nhiên, sự thành đạt của nó không thể khiến chúng ta lấy làm măn nguyện. Chúng ta không thể cho rằng việc làm của chúng ta đă xong, nhưng chúng ta cần phải liên lỉ nỗ lực tiến đến đích điểm của ḿnh.
Xin cám ơn ông chủ tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 28/9/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh tại Liên Hiệp Quốc về việc chống lại t́nh trạng đói khổ: “Người nghèo chỉ không có những ǵ bất khả thiếu để sống, c̣n người khốn khổ không có ngay cả những ǵ bất khả thiếu”.
Hôm 20/9/2004, tại Tổng Hành Dinh Liên Hiệp Quốc ở Nữu Ước Hoa Kỳ, Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Angelo Sodano đại diện Ṭa Thánh Vatican đă ngỏ lời cùng cuộc họp của tổ chức quốc tế này về vấn đề những đường lối mới để giải quyết những vấn đề nghèo khổ và đói khổ trên thế giới.
Thưa Chủ Tịch,
Tôi hân hạnh bày tỏ việc thiết tha của Ṭa Thánh cũng như sự tha thiết riêng của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II về việc khởi xướng quan trọng tổ chức cuộc họp này, một cuộc họp được phát động bởi tổng thống Cộng Ḥa Liên Bang Ba Tây, người đă được nhiều chính phủ có đại biểu ở đây ủng hộ.
Với ḷng trọng kính ấy, tôi xin được bày tỏ vắn gọn một chút suy tư sau đây.
1. Tất cả chúng ta đều ư thức được tầm quan trọng của vấn đề nghèo khổ trên thế giới. Ṭa Thánh đặc biệt quan tâm đến vấn đề này, và muốn bày tỏ ḷng cương quyết nơi đây về tất cả mọi nỗ lực của Giáo Hội Công Giáo trong việc nhổ tận gốc cái tai ương hoạn nạn này khỏi thế giới. Thật vậy, hết mọi Kitô hữu đều phải thực hiện thái độ của Chúa Kitô đối với anh chị em đồng hương thiếu thốn của ăn thức uống của ḿnh: "Misereor super turbam, quia [...] nec habent quod manducent" “Thày thương hại dân chúng v́ họ chẳng có ǵ ăn uống cả” (Mk 8:2).
Về phần ḿnh, Ṭa Thánh bao giờ cũng ủng hộ nhiều sáng kiến chung riêng trong việc giải quyết thảm kịch ấy. Bởi vậy cần phải nhắc đến hoạt động nhân đạo bao rộng của các cơ cấu Công Giáo trên khắp thế giới, nhất là ở những miền truyền giáo cũng như ở những xứ sở nghèo khổ nhất.
2. Cũng thế, Ṭa Thánh c̣n ủng hộ những sáng kiến của các tổ chức khác nhau của Liên Hiệp Quốc, nhất là FAO (Food and Agricultural Organization of the United Nations), IFAD và WFP là những cơ cấu trực tiếp liên quan tới việc chiến đấu chống lại t́nh trạng nghèo khổ và bấp bênh về lương thực.
Những nguyên tắc chi phối chủ trương của Ṭa Thánh theo chiều hướng này đă được diễn giải rộng răi trong bài diễn văn của tôi năm 1996 ở FAO, những nguyên tắc đề cập đến việc tôn trọng phẩm vị con người, đến việc áp dụng thi hành nguyên tắc liên đới kết đoàn, đến việc thực thi nguyên tắc về mục đích chung của các sản vật của trái đất này, và đến việc cổ vơ ḥa b́nh.
Năm 1996 chính là năm mà tất cả mọi quốc gia long trọng quyết tâm, những xứ sở sau đó liên kết lại để cử hành thời điểm vọng đệ tam thiên niên kỷ. Ṭa Thánh cũng liên hợp với những quyết tâm trọng thể ấy của tất cả mọi vị lănh đạo quốc gia và chính quyền được gói ghém trong “Bản Tường Tŕnh Năm 1996 Về Thượng Nghị Thực Phẩm Thế Giới”, rồi sau đó trong văn kiện "2000 U.N. Millennium Declaration”.
3. Như thế, một liên minh đă được khai sáng để chống lại t́nh trạng đói khổ trên thế giới, thế nhưng, sau đó, từ từ mới khám phá ra rằng không đủ ngân quĩ để thực hiện một chương tŕnh bảo toàn long thực thế giới. Những nỗ lực thực hiện để đối đầu với các trường hợp khẩn gây ra bởi thiên tai hay chinh chiến đều đáng khen. Thế nhưng, dĩ nhiên là vấn đề c̣n bao rộng hơn thế nữa. Cuộc chiến đấu chống lại t́nh trạng đói khổ, tôi có thể nói chống lại t́nh trạng khát nữa, c̣n vượt ra ngoài những trường hợp thuần túy khẩn cấp; cuộc đối chọi này cần phải giải quyết một chuỗi những yếu tố phức tạp, chẳng hạn như nhu cầu cần phải đầu tư vào cái vốn liếng về nhân bản của dân chúng địa phương (tôi đang nghĩ đến các lănh vực giáo dục và sức khỏe), của việc cần phải thuyên chuyển các thứ kỹ thuật xứng hợp cũng như của việc bảo toàn tính cách cân bằng nơi vấn đề thương vụ quốc tế. Tuy nhiên, vấn đề này không được làm nản chí việc thiết lập một chương tŕnh đưa đến chỗ nhổ tận gốc t́nh trạng đói khát trên thế giới.
4. Bởi thế, chúng tôi hoan nghênh một nỗ lực mới trong việc "aumentar a disponibilidade de recursos para enfrentar aqueles desafios (tăng thêm những nguồn tài nguyên thuận lợi để giải quyết những thách đố này)”, và hơn thế nữa, trong việc "examinar fontes alternativas de financiamento ao desenvolvimento (cứu xét những nguồn thay nhau để tài trợ việc phát triển)” (Letter of the President of Brazil to His Holiness John Paul II, June 25, 2004).
Thực sự là một trong những vấn đề chính làm cho một chương tŕnh như thế bị chao đảo đó là vấn đề tài trợ. Mặt khác, chúng tôi cũng cần nhắc nhở một lần nữa cho tất cả mọi quốc gia ban phát về quyết tâm của họ trong việc tăng viện trợ chung cho vấn đề phát triển lên 0.7% từ Tổng Sản Lượng của mỗi quốc gia. Bởi thế cần phải theo đuổi thực hiện những đường lối mới đang được bàn đến ở đây, cũng như chú ư tới việc thỏa thuận đă được bày tỏ ở Monterrey và nâng đỡ những hoạt động đặc biệt như những hoạt động của Cơ Quan Tài Chính Quốc Tế.
5. Về phần ḿnh, Ṭa Thánh sẽ ủng hộ đối với vấn đề ấy. Đây sẽ là một công cuộc to tát, cùng với những ǵ đă được thực hiện chống lại các thứ bệnh nạn và bần cùng nói chung. Nhờ đó, những ǵ bất khả thiếu để sống sẽ được dễ dàng hơn cho hết mọi con người tạo sinh được Thiên Chúa yêu thương bởi phẩm vị cao cả theo h́nh ảnh và tương tự như Ngài. Tôi đă nói đến t́nh trạng bần cùng chứ không nói nhiều đến t́nh trạng nghèo khổ, v́ t́nh trạng nghèo khổ, mặc dù cần phải tăng thêm nỗ lực để giải quyết nó, bao giờ cũng liên quan với chúng ta không cách này th́ cách khác. Đó là lư do đây là những lời nói bao giờ cũng hợp thời của một vị đại giám mục ở xứ sở của ngài Chủ Tịch, đó là Đức Ông Helder Câmara rất đáng nhớ: “Người nghèo chỉ không có những ǵ bất khả thiếu để sống, c̣n người khốn khổ không có ngay cả những ǵ bất khả thiếu”.
Chính cái bất khả thiếu này là những ǵ chúng ta cần phải cống hiến trao ban cho hết mọi con người tạo sinh vậy!
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch từ Zenit ngày 21/9/2004 (những chỗ in đậm là do người dịch muốn nhấn mạnh đến những xác tín và nhận định quan trọng của vấn đề)
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về Vấn Đề Nhổ Tận Gốc T́nh Trạng Bần Cùng
Thứ Ba ngày 29/6/2004, vị đại diện của Ṭa Thánh là bà Mary Ann Glendon, tân chủ tịch Viện Ṭa Thánh Về Các Khoa Học Xă Hội, đă lănh đạo phái đoàn đại biểu của Ṭa Thánh tham dự hội nghị 2004 High Level Segment of Least Developed Countries (LDC) của Hội Đồng Về Kinh Tế Và Xă Hội Của Liên Hiệp Quốc. Đề tài vị tân chủ tịch này muốn phát biểu đó là “Việc Sử Dụng Nguồn Liệu và Môi Trường Khả Dĩ Để Nhổ Tận Gốc Rễ T́nh Trạng Bần Cùng Theo Chiều Hướng Áp Dụng Chương Tŕnh Hoạt Động Cho Các Quốc Gia Kém Phát Triển Nhất Trong Thập Niên 2002-2010”.
Thưa Bà Chủ Tịch:
Trước dấu hiệu cho thấy rằng các quốc gia ít phát triển nhất đang gặp nguy hiểm trong việc không đạt được những mục tiêu ấn định nhắm đến vấn đề nhổ tận gốc rễ t́nh trạng nghèo khổ, Ṭa Thánh muốn hợp tiếng với những ai đang thiết tha kêu gọi gia đ́nh các quốc gia hăy chú ư tới những nhu cầu của các phần tử dễ bị tổn thương nhất của ḿnh.
Phái đoàn đại biểu chúng tôi chú ư thấy rằng, căn cứ vào sự tiến bộ cho tới nay, hầu hết những quốc gia chậm phát triển nhất không thể đạt được, chẳng hạn, những mục tiêu của Chương Tŕnh Hành Động Brussels (Brussels Program of Action [BPOA]). Mức độ phát triển về kinh tế của các quốc gia chậm phát triển ở sâu dưới mức cần để bắt đầu tiến vào con đường giảm nghèo th́ những cuộc đầu tư không gia tăng mấy, những Việc Hỗ Trợ Phát Triển Chính Thức (ODA: Official Development Assistance) và Việc Trực Tiếp Đầu Tư Nước Ngoài (FDI: Foreign Direct Investment) không đầy đủ. Ngoài ra, nhiều quốc gia chậm phát triển nhất thấy ḿnh rơi vào t́nh trạng hậu xung khắc, lên tới con số 80% trong 20 các quốc gia chậm phát triển nhất đă thoát khỏi t́nh trạng nội chiến trong ṿng 15 năm qua.
Thế nhưng, những khó khăn và thách đố ấy không được coi như là những thứ chữa ḿnh, mà là những ǵ thôi thúc những đồng bạn phát triển cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa. V́ như Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đă nhấn mạnh là “thành phần nghèo khổ không thể đợi chờ”. Không ai có thể phủ nhận được rằng cái thách đố để bảo tồn những ǵ thường cho thấy như là một cái ṿng lẩn quẩn nghèo khổ tự kéo dài, nhất là ở các quốc gia chậm phát triển nhất, là những ǵ ghê gớm.
Đôi khi trong số những trở ngại cho việc tiến bộ không được chú trọng lắm đó là sự kiện vấn đề toàn cầu hóa đă tăng bội t́nh trạng lũng đoạn hết mọi lối sống. Khi mà những mẫu mực cổ xưa về vấn đề làm việc và đời sống gia đ́nh đă bị phân tán th́ cảm quan về sự bất lực lại gia tăng. Khi mà những h́nh thức mới về nghèo khổ xuất hiện th́ những bộ mặt của thành phần nghèo khổ là những bộ mặt nữ giới và trẻ em gia tăng. Tóm lại, thế giới hiện nay đang trải qua một giai đoạn chao đảo, đầy những nguy hiểm lẫn hứa hẹn. Thành phần bị nguy hiểm nhất giữa cơn náo động về kinh tế và xă hội này thường là thành phần bị lăng quên nhất.
Tuy nhiên, cộng đồng quốc tế đă phác họa ra một đường lối hợp tác có tổ chức để các quốc gia chậm phát triển nhất có thể phát triển nền kinh tế của ḿnh và để nhập cuộc sản xuất và trao đổi. Những yếu tố của đường lối này đă được đa số đồng ư: đó là vấn đề giảm nợ, là những việc mậu dịch công bằng, là qui tắc luập pháp, là việc đầu tư giáo dục, là việc chăm sóc sức khỏe căn bản, là vấn đề dinh dưỡng và phương tiện vệ sinh.
Về vấn đề này, Ṭa Thánh nhận thấy rằng Chương Tŕnh Hành Động Brussels, một chương tŕnh hoạng động nhắm đến việc nhổ tận gốc rễ vấn đề nghèo khổ và đói ăn ở 50 quốc gia chậm phát triển nhất trên thế giới, nơi có 7 trăm triệu người nghèo trên thế giới đang sống. Những cuộc dấn thân đặc biệt được phác họa ra nơi Chương Tŕnh Hành Động này có thể đẩy mạnh việc gia tăng vấn đề viện trợ phát triển, vấn đề cổ vơ việc đầu tư nước ngoài, vấn đề giảm gánh nặng nợ nần, và vấn đề mở thị trường ở các nước kỹ nghệ cho việc xuất cảng của các quốc gia chậm phát triển nhất.
Những chương tŕnh hành động được quốc tế chấp thuận, như BPOA, có thể cống hiến cho con người chiếc ch́a khóa để mở toang ngục tù nghèo khổ. V́ lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta thậm chí đă tiến đến chỗ phác họa những điều kiện cho hết mọi em gái và em trai phát triển tất cả khả năng về con người của các em. Thế nhưng, chiếc ch́a khóa để mở những cửa ngục tù này không thể trao cho bất cứ một đảng phái duy nhất nào. Thật là một gương mù và là một thảm trạng khi các quốc gia không chung ta vặn chiếc ch́a khóa này.
Bởi thế mà cộng đồng quốc tế cần phải kêu gọi các nước tân tiến hăy dẫn đầu trong việc tỏ ra lănh nhận trách nhiệm nhiều hơn và t́nh đoàn kết hơn cũng như tỏ ra từ bỏ những lợi lộc và mục tiêu thuần túy phái nhóm trước lợi lộc cao quí của công ích. Thiếu việc triệt để dấn thân này của các quốc gia tân tiến trong việc chia sẻ hy sinh thực hiện tiến tŕnh này, LDC vẫn tiếp tục bị bó tay trong t́nh trạng khó khăn hiện nay của ḿnh.
Bởi thế, tính cách khẩn trương của Tầm Cấp Cao này đó là: Làm thế nào để những việc dấn thân sẵn có này được tái sinh động? Làm thế nào để sự tiến bộ cùng với đường lối đă được phác định cẩn thận có thể tiến triển nhanh chóng hơn? Là một đồng bạn hằng đặc biệt quan tâm đến thành phần nghèo khổ nhất trong các quốc gia nghèo khổ nhất, Ṭa Thánh nh́n thấy rằng cần phải có một đường lối hợp tác rộng răi về kinh tế và chính trị.
Về vấn đề mục tiêu được quốc tế chấp thuận trong việc giảm thiểu t́nh trạng nghèo khổ xuống c̣n một nửa ở các quốc gia chậm phát triển nhất vào năm 2015, Ṭa Thánh nhận thấy rằng hiện nay hết sức cần phải thực hiện một cuộc dấn thân toàn cầu cách hiệu năng hơn trong việc vận động thêm những số lượng nguồn tài trợ phát triển để giải quyết t́nh trạng nghèo khổ đang lan tràn ở các quốc gia chậm phát triển nhất. Tuy nhiên, v́ việc hỗ trợ về tài chính cần phải giúp ích cho các quốc gia chậm phát triển nhất mà nó cần phải thực hiện một cách hiệu nghiệm hơn những cuộc đầu tư chín chắn sinh lợi, mang lại thiện ích rơ ràng cho các cộng đồng được nhắm đến.
Tương tự như thế, cũng cần phải thực hiện một nỗ lực chính yếu trong việc xây dựng khả năng địa phương hầu giúp vào việc sửa soạn và thi hành những cuộc đầu tư này, trong khi đó, cần phải thực hiện những phương thức minh bạch và khả tín để xem xét xem những nguồn lợi này đă được sử dụng ra sao. Khi thực hiện những nỗ lực để phác ra những điều kiện đầy đủ về tài chính và thương mại, cộng đồng quốc tế cần phải tiếp tục t́m kiếm những đường lối và phương tiện giúp vào việc phân phối công bằng những thứ bổng lợi cũng như giúp vào việc thiết lập những điều kiện có thể bảo toàn việc phát triển thật sự của nhân loại.
Tuy nhiên Ṭa Thánh muốn nhấn mạnh là bất cứ một đường lối nào muốn cổ vơ việc phát triển chân thực và bền vững đều phải bảo vệ phẩm vị và văn hóa của con người.
Nhu cầu cần phải tôn trọng phẩm vị và văn hóa của con người gợi lên vấn đề liên quan đến những thứ nguyên tắc về đạo lư cần thiết để bảo tŕ việc phát triển chân thực. Trong khi người ta thường nhận thấy những môi trường thiên nhiên đang gặp nguy biến trong thời hỗn loạn hiện nay, những lại ít chú trọng đến cuộc khủng hoảng đang phát triển nơi những môi trường mong manh về xă hội của con người. Những thay đổi nhanh chóng về xă hội và kinh tế, và những cuộc xung đột vơ trang ở một số nơi, đă nghiêm trọng báo động cho các gia đ́nh cũng như cho những cơ cấu về xă hội liên quan đến các gia đ́nh. Ở nhiều quốc gia nghèo, các gia đ́nh đă bị tàn phá bởi nạn dịch hội chứng liệt kháng HIV/AIDS và bị lũng đoạn bởi việc di dân. V́ gia đ́nh là môi trường cơ bản, nơi con người trước hết có được những phẩm chất của tính chất cũng như của khả năng để làm nền móng cho những thứ kinh tế và chính trị lành mạnh, mà những chính sách phát triển cần phải chú trọng đến ảnh hưởng của nó đối với những môi trường xă hội gặp nguy hiểm.
Việc đầu tư vào cái vốn liếng nhân bản cần phải được đề cao trong những ǵ cần phải thực hiện về việc phát triển. Mặc dù các nước chậm phát triển nhất nghèl khổ về vật chất, họ lại giầu có khi thực hiện khả năng theo con người. Con người là nơi mà tất cả mọi chiều kích phát triển qui tụ, việc phát triển chẳng những như là một thứ loại trừ đi t́nh trạng nghèo khổ mà c̣n như là một việc giải phóng cho những tặng ân cùng những tài năng ở nơi hết mọi con người nữ nam, bằng sức khỏe dồi dào hơn, giáo dục tốt đẹp hơn và có nhiều cơ hội hơn. Việc giải phóng của khả năng này cần phải bao gồm việc cẩn thận lưu ư tới những t́nh trạng của nữ giới và các em gái, bảo đảm cho họ được có phương tiện b́nh đẳng về vấn đề học vấn cùng sức khỏe, cũng như được hưởng những quyền lợi về dân sự, chính trị, kinh tế, xă hội và văn hóa. Để tiến đến những mục đích ấy, phải hết sức sử dụng kinh nghiệm và các nguồn hoạt động theo đức tin, như là thành phần đồng bạn trong các lănh vực giáo dục, chăm sóc sức khỏe và nâng đỡ.
Giờ đây, với phương tiện khả dĩ đánh bại những kẻ thù xa xưa của con người là đói khổ và nghèo khổ, không c̣n có thể chữa ḿnh về việc không tiến bước. Cái trở ngại chính yếu đă được vị Tổng Thư Kư vạch ra cho thấy khi ông nói rằng: “Trong khi có đủ các nguồn lực để chiến đấu với t́nh trạng đói ăn th́ lại thiếu ư muốn chính trị để thực hiện điều này”. Những ǵ làm ngăn trở cho việc động viên ư muốn cần thiết này? Nó không phải chỉ là cái ṿng tệ hại bởi nghèo khổ về vật chất ở những quốc gia chậm phát triển nhất, mà c̣n là một cái nghèo về tâm tưởng nơi những con người may mắn hơn trên thế giới, đó là thiếu đồng cảm, là không thể nhận ra tính cách liên thuộc của tất cả mọi phần tử thuộc gia đ́nh nhân loại, là quên lăng việc lệ thuộc sâu xa của chúng ta vào trái đất này, là mùa màng, và là trẻ em thành phần tiêu biểu cho tương lai của nhân loại.
Bởi thế, Ṭa Thánh lợi dụng dịp này để tái xác nhận những cuộc dấn thân lịch sử của ḿnh về cả hai chiều kích: đó là việc Giáo Hội dấn thân trong việc cung cấp vấn đề giáo dục, chăm sóc sức khỏe, và các dịch vụ căn bản khác cho thành phần nghèo khổ nhất trong gia đ́nh nhân loại, và việc Giáo Hội thực hiện sứ vụ mở ḷng của thành phần may mắn.
Thưa Bà Chủ Tịch, vấn đề cần thiết đó là việc thay đổi tâm can, một việc mà cộng đồng quốc tế có thể chưa bao giờ hiên ngang hơn, quảng đại hơn, sáng tạo hơn, nhiệt t́nh hơn trong cuộc tranh đấu của ḿnh để hoàn toàn chấm dứt việc chia rẽ thế giới thành những miền bần cùng và giầu thịnh.
Xin cám ơn Bà Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ tài liệu của Ṭa Thánh do Zenit phổ biến ngày 1/7/2004.
Ṭa Thánh tại Hội Nghị Liên Hiệp Quốc về Vấn Đề Thương Mại và Phát Triển:
"Mục đích duy nhất của phát triển không phải là làm cho con người 'sản xuất nhiều hơn' mà là bảo đảm phẩm vị của họ và cải tiến khả năng hoạt động một cách tự nhiên của họ".
Trong phiên họp thứ 11 của Hội Nghị Liên Hiệp Quốc về Vấn Đề Giao Thương và Phát Triển ở Ba Tây trong những ngày 13-18/6/2004, ĐTGM Silvano Tomasi, đại diện Ṭa Thánh đă ngỏ lời về vấn đề này như sau:
Thưa Ông Chủ Tịch,
Đại Biểu Ṭa Thánh chúng tôi xin hợp với các phát ngôn viên trước đây để chúc mừng ông và Văn Pḥng được ông tuyển lựa cho việc điều hành Hội Nghị Tác Vụ quan trọng này trong dịp mừng kỷ niệm 40 năm thành lập UNCTAD đây. Chúng tôi cũng xin cám ơn Chính Phủ và Nhân Dân Ba Tây về sự đón tiếp và đăi ngộ nơi đây.
1. Bốn mươi năm trước đây những Quốc Gia tham dự Hội Nghị đầu tiên của LHQ về Giao Thương và Phát Triển ở Geneva đă bày tỏ quyết tâm “t́m kiếm một đường lối hiệu nghiệm hơn trong việc hợp tác quốc tế về kinh tế, nhờ đó xóa bỏ t́nh trạng chia rẽ trên thế giới thành những miền nghèo khổ và những vùng dồi dào, và tất cả mọi người được trở nên thịnh vượng. Họ đă kêu gọi khử trừ cảnh nghèo khổ ở khắp nơi, và họ đă thấy được nhu cầu là “những mạch giao thương thế giới cần phải giúp loại trừ đi những cái khác biệt giữa các quốc gia…. Công việc phát triển này nhắm đến thiện ích của toàn thể dân chúng” (Final Act of UNCTAD I, adopted on June 15, 1964. Preamble, 1,4).
Ngày nay, UNCTAD vẫn c̣n là một dụng cụ thực sự để chiếm đạt những ước nguyện ban đấu ấy của ḿnh, cũng như trong việc cổ vơ vấn đề phát triển và đối thoại giữa các xứ sở đă phát triển và đang phát triển. Mục đích của hội nghị hiện nay cho thấy tầm quan trọng của việc liên kết sẵn có giữa vấn đề những chính sách phát triển của quốc gia với những tiến tŕnh kinh tế hoàn cầu.
2. Vấn đề toàn cầu hóa thật sự là một thực tại. Trong 15 năm qua, tiến tŕnh này đă được tăng phát bởi những đổi thay theo địa dư quốc tế về chính trị, bởi việc giảm thiểu nhanh chóng các thứ tốn phí về vấn đề chuyên chở, nhất là việc lan tràn các kỹ thuật thông tin và truyền thông. Nhiều nền kinh tế trên thế giới đang hội nhập lại với nhau. Về vấn đề tiến bộ và khó khăn, tốn kém và lợi ích, th́ mỗi một xă hội và mỗi một nền kinh tế cần phải theo chiều hướng thị trường chung toàn cầu.
3. Tính cách quan trọng của chiều kích kinh tế, dựa vào t́nh trạng thống nhất của thị trường, là một tính cách quan trọng mà nhiều tổ chức quốc tế coi nó như là một đặc tính nổi bật của vấn đề toàn cầu hóa. Tuy nhiên, vấn đề toàn cầu hóa c̣n có những chiều kích khác nữa, như chiều kích về văn hóa và chiều kích về đạo lư. Trước những vấn đề nghèo khổ, vấn đề bảo vệ môi siunh, vấn đề an ninh và quyền phát triển, cộng đồng thế giới đang bắt đầu đặt ra những mục đích chung cho tất cả mọi quốc gia cũng như cho toàn thể xă hội dân sự. Việc chấp nhận quyền phát triển, và tầm quan trọng của việc tham dự của hết mọi người như phương tiện thực hiện quyền này, là một số bước tiến trong việc phát triển một nhận thức chung về các khía cạnh đạo lư và văn hóa liên quan đến tiến tŕnh thống nhất. Như Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đă nói: “Về phần ḿnh, Giáo Hội tiếp tục khẳng định là việc nhận thức về đạo lư liên quan tới vấn đề toàn cầu hóa cần phải được dựa vào hai nguyên tắc bất khả phân ly: Nguyên tắc thứ nhất đó là giá trị bất khả chuyển nhượng của con người, nguồn mạch cho tất cả mọi quyền lợi của con người cũng như cho hết mọi cơ cấu xă hội…. Nguyên tắc thứ hai đó là giá trị của văn hóa con người mà không một quyền lực nào có quyền coi thường và thậm chí hủy hoại” (John Paul II, Address to the 7th Plenary Session of the Pontifical Academy of Social Sciences, 25-28 April, 2001).
4. Chúng ta cần phải nh́n nhận rằng những thành đạt hiện nay ở dưới mức độ rất sâu đối với những ǵ cần phải có, và guồng máy toàn cầu hóa đă đưa đến t́nh trạng loại trừ, nếu không muốn nói là bần cùng hóa, đối với nhiều người trên thế giới này. Đó là lư do mà những khía cạnh khác nhau của vấn đề toàn cầu hóa, dù tích cực hay tiêu cực, đều phải được đối đầu bởi những diễn viên khác nhau thi hành cùng một trách nhiệm. Vấn đề toàn cầu hóa mang lại những thành quả khác nhau ở những môi trường khác nhau. “Vấn đề toàn cầu hóa tự ḿnh không tốt mà cũng chẳng xấu. Nó sẽ trở thành những ǵ con ngươiụi làm nên nó. Không có một đường lối nào lại là cùng đích của ḿnh, nên cần phải nhấn mạnh rằng vấn đề toàn cầu hóa, giống như bất cứ một đường lối nào khác, cần phải phục vụ cho con người; nó phải phục vụ cho t́nh đoàn kết cũng như cho công ích” (John Paul II, Address to the 7th Plenary Session of the Pontifical Academy of Social Sciences, 25-28 April, 2001).
5. Con số người sống dưới mức 1 Mỹ kim mỗi ngày mỗi người đă được giảm bớt từ những năm 1980. Việc gặt hái kết quả tích cực này là do tiến tŕnh hội nhập kinh tế được một số quốc gia áp dụng.
Tuy nhiên, vẫn c̣n một thứ chênh lệch đáng kể theo miền. Có một số quốc gia đă giảm thiểu một cách đáng kể con số rất cao dân chúng sống trong nghèo khổ nhờ việc tăng trưởng mạnh mẽ, th́ ở những miền khác, nhất là ở Hạ Mạc Sahara Phi Châu và Mỹ Châu Latinh, con số này lại gia tăng.
Nói chung, mối liên hệ của việc cởi mở về kinh tế với việc giảm thiểu nghèo khổ dường như không phải là một liên hệ hiệu nghiệm. Vấn đề tăng phần tham dự và hội nhập là những ǵ tiêu biểu cho một đường lối quan trọng đối với một đời sống xứng đáng hơn. Cần phải đào sâu và cải tiến việc hiểu biết về mối liên hệ giữa vấn đề hội nhập kinh tế với việc giảm thiểu nghèo khổ.
6. Vấn đề được nhận thấy là việc hội nhập kinh tế, ở một số mô thức hiện nay, càng dẫn đến chỗ chênh lệch hơn nữa. Khoảng cách nơi lợi tức tính theo đầu người giữa thành phần giầu nhất và nghèo nhất đă gia tăng đáng kể, và không có một dấu hiệu nào cho thấy có thể đảo ngược được khuynh hướng này.
Hơn thế nữa, tiến tŕnh này thường liên hệ tới t́nh trạng chênh lệch gia tăng trong quốc gia. Chúng ta thấy các quốc gia phát triển kinh tế mạnh mẽ được kèm theo cả t́nh trạng gia tăng mức chênh lệch về lợi tức cũng như gia tăng khoảng cách giữa những thành phần dân chúng nơi những khía cạnh nghèo khổ khác, như khía cạnh giao dịch thị trường, khía cạnh điều kiện sức khỏe, khía cạnh tử vong – nhất là trẻ em tử vong – và khía cạnh giáo dục. T́nh trạng chênh lệch này, nếu tồn tại, sẽ dẫn đến chỗ mạnh mẽ loại trừ hết mọi thành phần dân chúng và gây ra một thứ khó khăn lưỡng đôi về cấu trúc vốn đă suy sụp. Chẳng hạn như t́nh trạng dân chúng bị đẩy ra ngoài lề xă hội ở những miền làng quê rộng lớn, và việc gia tăng con số thất nghiệp nơi khu vực bán chính thức so với các khu vực chính thức ở những miền đô thị của các quốc gia phát triển, th́ những vấn đề về cấu trúc là những ǵ cần phải được giải quyết một cách thích hợp.
7. Kiểu bị đẩy ra ngoài lề xă hội này là những ǵ vi phạm đến phẩm vị con người, tước đoạt con người quyền được tham dự hoàn toàn trọn vẹn vào những cơ hội phát triển, và dập tắt đi việc phát triển, từ đó gây nên hậu quả tai hại, ở chỗ, nhiều quốc gia không được giao tiếp mau chóng với những ǵ năng động phức hợp của một nền kỹ nghệ toàn cầu và bị đẩy đến chỗ sống trong những h́nh thức bần cùng mới.
8. T́nh trạng chênh lệch là căn nguyên gây ra vấn đề xung khắc. Những niềm mong đợi bị khước từ trong một số trường hợp và theo những điều kiện nào đó gây ra t́nh trạng bất ổn về xă hội, thậm chí tiến đến chỗ bạo động như một h́nh thức bày tỏ phản ứng vậy.
9. Tóm lại, mặc dù việc hội nhập kinh tế có thể dẫn đến chỗ gia tăng phát triển, và “nhờ phát triển, vấn đề giao thương có lợi cho thành phần nghèo”, vẫn phải chú trọng tới t́nh trạng chênh lệch trong tiến tŕnh phát triển. Dù tự ḿnh vấn đề cởi mở của kinh tế là một chính sách chống nghèo, chúng ta cũng cần phải t́m hiểu những cách thức để làm sao cho những chính sách hội nhập giao thương này có thể thực sự trở thành những chính sách giảm nghèo.
10. Việc loại trừ t́nh trạng nghèo khổ làm gia tăng mối liên kết về xă hội và trở thành một phương tiện cho việc phát triển khả thủ. Để đạt được thành quả này, chúng ta cần phải mạnh mẽ nhấn mạnh đến tầm quan trọng của “việc nhổ tận gốc rễ cảnh nghèo khổ” như là một mục đích chung, và con đường để chiếm được mục đích này nó cần trải qua đó là việc củng cố thị trường quốc gia, nhất là bằng việc đầu tư vào việc phát triển nguồn lực nhân loại, cũng như bằng việc cải tiến khả năng tham dự vào các cơ hội có được từ vấn đề hội nhập kinh tế, trước hết cho thành phần dân chúng năng động rồi tới cho chung cộng đồng dân chúng.
11. Mục đích duy nhất của phát triển không phải là làm cho con người “sản xuất nhiều hơn” mà là bảo đảm phẩm vị của họ và cải tiến khả năng hoạt động một cách tự nhiên của họ.
Nói đến vốn liếng nhân bản và nguồn lực nhân bản là muốn nhắm đến yếu tố chính yếu trong tiến tŕnh phát triển. Việc phát triển không phải chỉ để loại trừ t́nh trạng nghèo khổ, mà c̣n nhắm đến cả t́nh trạng sức khỏe và giáo dục được tốt đẹp hơn nữa, đến việc bao gồm trong xă hội cũng như đến việc trọn vẹn hoan hưởng nmhững quyền lợi về dân sự và chính trị. Những khía cạnh về kinh tế, xă hội, văn hóa và chính trị của việc phát triển là những ǵ liên kết với nhau bất khả phân ly. Cái mấu chốt của những chiều kích này đó là con người trong tất cả mọi liên hệ của họ.
12. Nếu những con người nam nữ cần phải trở thành những nhân vật đóng vai chính, trước hết họ cần có một gia đ́nh và môi trường xă hội họ có thể được hướng dẫn để đáp ứng những thách đố của cuộc đời một cách hữu trách. Bởi thế, những chính sách phát triển cần phải mới mẻ hơn khi chú ư tới những khía cạnh ấy. Vấn đề b́nh đẳng để bảo đảm việc phát triển cân bằng là vấn đề phái tính. Việc giải quyết các vấn đề phái tính tức là việc chấp thuận những chính sách và những mẫu hành sử bảo đảm việc tham dự trọn vẹn của nữ giới, nhất là giới phụ nữ trẻ, nơi guồng máy xă hội, từ đó bảo đảm cho họ được b́nh đẳng về các thứ quyền lợi và về phương tiện học hành, sức khỏe và phát triển. Vấn đề tăng quyền cho nữ giới là những ǵ góp phần thay đổi và mang lại thành quả trước mắt đối với tính cách hiệu năng, tăng gia lợi tức, và tăng gia vấn đề đầu tư vào vốn liếng nhân bản.
13. Tất cả mọi lănh vực, quốc gia và quốc tế, công cộng và tư riêng, có thể nắm được sự thành công tốt đẹp hơn, nếu theo mục đích chung của ḿnh, họ ôm ấp một quan niệm về vấn đề phát triển, cùng một lúc, lưu ư tới khía cạnh vừa hỗ trợ ngành tiểu kinh tế cho việc phát triển cá nhân cũng như xă hội dân sự, vừa có những qui chế nâng đỡ ngành đại kỹ nghệ của quốc gia và quốc tế.
14. Trên lănh vực quốc tế, các qui chế nâng đỡ này cần phải bao gồm: việc cải tổ vấn đề phân phối ODA, việc chấp nhận những h́nh thức tân tiến trong vấn đề giảm nợ để bảo đảm cho vấn đề phát triển xă hội, việc chấp thuận những qui lệ chung trong vấn đề kiểm soát t́nh trạng vi phạm các thị trường tài chính, việc kiểm xét các luật lệ giao thương ở thị trường là những ǵ quan trọng cho việc phát triển của các quốc gia nghèo. Ngoài ra, lănh vực riêng tư cũng phải ư thức hơn nữa về trách nhiệm của ḿnh trong việc tham gia như là một vai chính trong việc theo đuổi mục đích phát triển này.
15. Trong t́nh trạng liên thuộc hiện nay, các Quốc Gia cần phải dấn thân trao đổi để t́m ra những đường lối đặc biệt và những phương tiện cho vấn đề phát triển quốc gia của ḿnh. Đối với tiền tŕnh cải tiến này, trách nhiệm chính vẫn là ở nơi mỗi một chính phủ. Phương tiện giáo dục và sức khỏe, t́nh trạng b́nh đẳng hơn nơi việc quản trị quần chúng, việc cai trị tốt đẹp, việc huấn luyện các viên chức chính quyền, inter alia, đều là tất cả những yếu tố bất khả châm chước cho vấn đề bảo đảm một thứ phát triển khả thủ.
16. Đây không phải là vấn đề đối chọi quân b́nh giữa trách nhiệm quốc gia và quốc tế, mà là một vấn đề tái điều hướng tác hành chung của những thành phần đóng vai chủ yếu, trong việc, cùng một lúc và gắn bó với nhau, nhắm tới cùng một mục đích, đó là việc phát triển được rộng răi góp phần bởi tất cả những yếu tố trong xă hội cũng như bởi một hệ thống quốc tế b́nh đẳng và công b́nh.
Thưa Ông Chủ Tịch,
17. Tôi không thể kết thúc ở đây mà không đề cập đến vai tṛ nống cốt và tiên phong của UNCTAD này trong 40 năm qua trong việc thi hành sứ vụ ba chiều của ḿnh. Không có UNCTAD này th́ vấn đề trao đổi và việc đồng thuận với nhau giữa các quốc gia đang phát triển và đă phát triển sẽ không được năng động, hiệu nghiệm và ư nghĩa. Trong một thế giới càng ngày càng trở nên liên thuộc hơn đây th́ vai tṛ của UNCTAD đây vẫn hiệu nghiệm và cần thiết nếu chúng ta muốn đạt tới tối đa những tiến bộ về vấn đề toàn cầu hóa và giảm bớt, nếu không muốn nói là loại trừ, một số hậu quả tai hại. Ṭa Thánh muốn lợi dụng dịp này để tái khẳng định việc Ṭa Thánh ủng hộ vấn đề tái sinh động của UNCTAD, hầu nó đáng được tôn kính hơn trong sứ vụ của nó và đạt được những mục tiêu được sự hợp tác chặt chẽ của những tổ chức quốc tế liên hệ.
Trong chiều hướng ấy, tôi cũng xin được nhấn mạnh đến tầm quan trọng của vai tṛ Bí Thư của UNCTAD và đặc biệt có lời chúc mừng Vị Tổng Thư Kư Rubens Recupero, về việc ông dấn thân và hy sinh cho việc phát triển toàn cầu.
Thưa Ông Chủ Tịch, chúng ta tin rằng, UNCTAD XI này sẽ là một giây phút quyết liệt trong một cuộc hành tŕnh lâu dài và khó khăn của việc phát triển.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, dịch theo tài liệu của Ṭa Thánh được Zenit phổ biến ngày 22/6/2004.
Vai Tṛ Quan Sát Viên của Ṭa Thánh Vatican ở Liên Hiệp Quốc được Tổ Chức Quốc tế này đồng thanh chấp thuận
Vào ngày Thứ Năm 1/7/2004, tại Trung Tâm Liên Hiệp Quốc ở Nữu Ước, Tổng Hội Đồng đă đồng loạt biểu quyết (mà không cần bỏ phiếu) chấp thuận Quyết Nghị vai tṛ quan sát viên của Ṭa Thánh Vatican ở Liên Hiệp Quốc. Như các quan sát viên thường trực khác, Ṭa Thánh được quyền tham dự các khóa học của Liên Hiệp Quốc song vẫn không được quyền bỏ phiếu. Tuy nhiên, Ṭa Thánh sẽ không c̣n cần phải xin phép mới được tham dự vào các cuộc tranh luận, có quyền giải đáp, quyền phổ biến các văn kiện v.v.
ĐTGM Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc, đă cho tờ nhật báo Ư Avvenire biết rằng: “Những quyền lợi này vốn đă quen thực hiện qua nhiều năm, nhưng chưa bao giờ được ghi nhận trên văn bản. Sự kiện giờ đây chúng được công nhận trên giấy tờ là một việc nhín nhận quan trọng về giá trị và hoạt động của Ṭa Thánh trong cơ quan này”.
Ṭa Thánh, một thực thể đă đóng vai tṛ quan sát viên thường trực ở cơ quan quốc tế này 40 năm qua, “có thể trực tiếp tham dự vào bất cứ một cuộc tranh luận nào của Tổng Hội Đồng này, mà không cần đợi được sự chấp thuận của các nhóm theo miền, cũng như sẽ có quyền đối đáp trong các cuộc tranh luận khi được trực tiếp hay gián tiếp hỏi đến”.
Ṭa Thánh cũng có thể trở thành những phần tử đồng soạn thảo các quyết nghị hay các quyết định liên quan đến ḿnh, cũng như có thể phổ biến các lời công bố và nhận những thứ truyền đạt từ các nguồn chính thức của văn pḥng tổng thư kư Liên Hiệp Quốc.
“Đây là một bước tiến nồng cốt mở đường cho tương lai. Ṭa Thánh Ṭa Thánh có đủ điều kiện theo ấn định của qui chế Liên Hiệp Quốc để làm một quốc gia phần tử, mà nếu trong tương lai Ṭa Thánh muốn, th́ bản quyết nghị này không cản trở Ṭa Thánh yêu cầu điều ấy”.
Hiện nay chỉ có một ḿnh Ṭa Thánh là quốc gia duy nhất đóng vai tṛ quan sát viên thường trực. Thụy Sĩ đă trở thành quốc gia phần tử của Liên Hiệp Quốc rồi. Ṭa Thánh hiện nay có liên hệ ngoại giao với 174 quốc gia. Ṭa Thánh cũng có các đại diện ở những cơ cấu Liên Hiệp Quốc cũng như ở những tổ chức quốc tế khác.
Tờ nhật báo Avvenire đă cho biết: “Việc chấp thuận bản quyết nghị cũng đồng thời nh́n nhận vào tṛ hướng dẫn về luân lư được Ṭa Thánh thực hiện trong những năm gần đây trên hiện trường quốc tế, một giai đoạn Ṭa Thánh đă tỏ ra những lập trường dứt khoát quyết liệt cổ vơ ḥa b́nh và việc đối thoại giữa các nền văn minh cũng như văn hóa”.
ĐTGM quan sát viên trên đây của Ṭa Thánh đă lên tiếng cảm ơn Liên Hiệp Quốc như sau:
“Tôi hết ḷng cám ơn Ông Chủ Tịch, cũng như Tổng Hội Đồng đây, về việc đồng ư chấp thuận Quyết Nghị này, liên quan đến vấn đề tham dự của Ṭa Thánh vào hoạt động của Liên Hiệp Quốc, theo lịch tŕnh khoản 59, tựa đề “Việc Củng Cố Tổ Chức Liên Hiệp Quốc”.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Việc chấp thuận Quyết Nghị này không thể nào thuận hợp hơn lúc này đây, dịp Ṭa Thánh năm nay hân hoan mừng 40 năm hiện diện nơi Tổ Chức này với tư cách đóng Vai Tṛ Quan Sát Viên Thường Trực.
Trong việc củng cố vai tṛ của Liên Hiệp Quốc cũng như việc tái phục hồi công việc của Tổng Hội Đồng này, th́ việc chấp thuận Quyết Nghị này là một bước tiến quan trọng và phản ảnh những giá trị cao quí cũng như những thiện ích chung được cả Ṭa Thánh lẫn Liên Hiệp Quốc chủ trương. Chúng ta dấn thân cho những mục tiêu giống nhau, những mục tiêu cần thiết để bảo vệ những quyền lợi căn bản của con người, bảo tŕ phẩm vị và giá trị của con người cũng như để cổ vơ công ích. Muốn chiếm được những mục đích ấy, chúng ta cần đến một cộng đồng quốc tế đâu vào đó, được xây dựng trên những lâu đài luật pháp kiên cố, một thứ luật pháp không theo những ư thích bất thường và những tính cách thất thường, mà từ những nguyên tắc bắt nguồn từ chính tính cách phổ cập của bản tính con người, một thứ luật lệ có thể hướng dẫn lư trí con người hướng về tương lai. Nhờ lâu đài kiên cố được xây trên những nguyên tắc như vậy hướng dẫn các nỗ lực của ḿnh, chúng ta có thể bảo đảm sẽ đạt tới việc chúng ta t́m cầu một thứ công lư và ḥa b́nh bền bỉ, phổ quát.
Thưa Ông Chủ Tịch,
Xin cho tôi nói lên lời nống nàn tri ân cảm tạ đối với việc ông liên lỉ nâng đỡ và hăng hái một cách cảm động trong việc tŕnh nộp Quyết Nghị như là một văn bản của vị chủ tịch này. Tôi cũng xin cám ơn những phần tử quí mến thuộc nhân viên Văn Pḥng của Chủ Tịch cũng như của Phân Bộ Tổng Hội Đồng và Ban Điều Hành Hội Nghị về việc hỗ trợ của quí vị.
Thưa Ông Chủ Tịch, qua ông, tôi cũng gửi lời cám ơn Ông Lănh Sự Marcello Spatafora, Đại Diện Thường Trực của Nước Ư ở Liên Hiệp Quốc, về việc vị này đă giúp cho ông, và đă cố vấn, một cách khéo léo và hiệu nghiệm, cho bản Quyết Nghị tạm soạn này, khiến nó đạt được thành quả mỹ măn.
Sau hết, thưa Ông Chủ Tịch, tôi thật là sơ ư nếu tôi không ngỏ lời cám ơn rất nhiều Vị Đại Diện Thường Trực bày tỏ cùng tôi việc hỗ trợ về phía cá nhân cũng như về phía chính quyền của họ đối với Quyết Nghị vừa được chấp thuận. Tôi cũng xin cám ơn tất cả mọi Quốc Gia Phần Tử về việc ủng hộ vô giá của họ trong việc chấp thuận Quyết Nghị này.
Cám ơn Ông Chủ Tịch.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ tài liệu của Ṭa Thánh được Zenit phổ biến ngày 1/7/2004
Ṭa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc về Việc Buôn Chuyển Con Người
ĐTGM Silvano Tomasi, quan sát viên thường trực của Ṭa Thánh tại Liên Hiệp Quốc ở Geneva, ngày 8/4/2004, trong phiên họp thứ 60 của Ủy Ban Nhân Quyền, một phiên họp sẽ chấm dứt vào ngày 23/4/2004, đă nói lên chủ trương của Giáo Hội Công Giáo trong phiên họp này như sau:
Thưa Ngài Chủ Tọa,
1. Hiện tượng đông đảo và tăng tiến về việc di chuyển của con người lên đến cả hằng triệu triệu con người ngày nay: Hết mọi xứ sở, dù là bản xứ, chuyển xứ hay định xứ, đều trực tiếp bị ảnh hưởng bởi hiện tượng này. Những đám người đông đảo di chuyển này là những diễn viên của vấn đề toàn cầu hóa cũng như của vấn đề phát triển qua việc đóng góp về văn hóa của họ, qua công ăn việc làm của họ cũng như qua việc họ gửi tiền về quê hương c̣n nhiều hơn cả những ǵ được các nước giầu thịnh viện trợ cho việc phát triển xứ sở của họ nữa.
Mặc dù nói chung thấy được tính cách tích cực ở các xă hội tân tiến, thành phần di chuyển cũng trở thành nguyên nhân gây quan ngại về lănh vực chính trị và xă hội, cũng như gây đau khổ khôn cùng cho chính bản thân họ, khi việc hiện diện của họ nơi một môi trường sống mới là hậu quả của những cuộc ép buộc phải trục xuất cũng như của những cuộc xung đột bạo lực, như xẩy ra trong trường hợp của những người tị nạn và những người di tản trong nước, hay là hậu quả của t́nh trạng bị lừa đảo và khai thác, như trong trường hợp của những người bị buôn bán và buôn lậu.
Cộng đồng quốc tế đă tạo nên những tổ chức và những hoạt động để nói lên nhu cầu và quyền lợi của những hạng người di chuyển khác nhau. Cộng đồng quốc tế t́m hiểu cách thức và phương tiện để giải quyết một cách hợp lư và hữu dụng hiện tượng liên quan nhiều tới lănh vực quốc gia và quốc tế này. Ủy Ban Nhân Quyền đă chú trọng tới những nhóm yếu kém hơn, bắt đầu ngay với giới phụ nữ và trẻ em.
Thật vậy, có những hậu nhóm dân chúng trong số những nhóm di chuyển khắp thế giới đây cần phải được đặc biệt và liên tục quan tâm v́ quyền lợi con người của họ dễ bị chà đạp hơn. Vai tṛ Đại Biểu Ṭa Thánh của chúng tôi xin tri ân những bản tường tŕnh quí giá của Văn Pḥng Tổng Thư Kư cũng như của Văn Pḥng Tường Tŕnh Đặc Biệt nói lên cho thấy những t́nh trạng này và hướng đến chỗ tiếp tục đóng góp vào việc làm giảm bớt khổ trạng của tất cả mọi người di dân yếu kém.
2. Trong số những vi phạm đến các quyền lợi của thành phần di dân th́ việc buôn chuyển con người là việc vi phạm trầm trọng nhất. Việc vi phạm này liên quan tới con số cả hằng triệu người mỗi năm bị buôn chuyển từ nước này sang nước khác. Việc vi phạm ấy được thể hiện qua những cách thức khai thác khác nhau nơi thành phần trẻ em, phụ nữ và nam nhân, bắt họ sống như nô lệ trong việc làm lụng, trong việc bị lạm dụng t́nh dục cũng như trong việc phải ăn mày ăn xin, đi đến chỗ tước lột phẩm giá trời ban của con người và làm tràn lan t́nh trạng bại hoại cùng với mưu đồ tội ác. Việc buôn chuyển con người đă trở thành một thứ kỹ nghệ lên đến nhiều tỉ mỹ kim.
Việc ban bố thành hiệu mới đây của Bản Hiệp Định Ngăn Ngừa, Loại Trừ và Trừng Phạt Việc Buôn Chuyển Con Người, Nhất Là Phụ Nữ và Trẻ Em là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ này. Thế nhưng, cơ cấu địa phương và pháp luật quốc gia cũng có một tấm mức quan trọng như thế trong việc nhổ tận gốc cái thảm nạn ấy. Ngoài ra, thật là thích hợp nếu các nhà lập pháp quốc gia biết chú trọng tới Những Nguyên Tắc và Hướng Dẫn về Nhân Quyền và Việc Buôn Chuyển Con Người được Văn Pḥng Cao Ủy Về Nhân Quyền Gợi Ư.
Trong đường lối đa phương cần phải có để chiến đấu với việc buôn chuyển con người này th́ việc thu tích và chia sẻ những dữ kiện, bao gồm cả việc cho biết về những đường lối và ngơ ngách được thành phần buôn chuyển con người sử dụng, trở thành một dụng cụ quan trọng giúp vào việc vừa điều tra vừa tố giác. Trong nỗ lực lột trần các tổ chức tội ác th́ việc cung cấp tín liệu về các nạn nhân bị buôn chuyển là những ǵ hết sức quí giá. Thế nhưng, cần phải chắc chắn đối với việc bảo vệ rơ ràng về pháp lư cho các nạn nhân. Tuy nhiên, việc nạn nhân sẵn sàng làm chứng trước ṭa án không phải là điều kiện đối với việc bảo vệ khả dĩ.
Cách hay nhất đó là tối thiểu ban cho nạn nhân phép tạm trú chẳng những như là một nỗ lực tỏ ra hợp tác với ngành tư pháp mà c̣n như là một cửa ngơ hướng về việc hội nhập xă hội ở nước tiếp nhận nạn nhân. Điều này là một trách nhiệm về luân lư nếu việc hồi hương làm cho nạn nhân bị trả đũa. Dù trong trường hợp nào chăng nữa, việc ra tay hỗ trợ và bảo vệ ở cả quốc gia nạn nhân tới cũng như ở quốc gia nạn nhân bỏ đi, cũng như trong tiến tŕnh hồi hương và tái hội nhập, là một trách nhiệm nói chung cần phải được công nhận.
3. Nếu hầu hết những người bị buôn chuyển là thành phần di dân, thành phần bị đẩy vào t́nh trạng làm tôi mọi bởi các thủ thuật khác nhau, th́ cũng có những người di dân yếu kém khác đă tự động bắt đầu cuộc hành tŕnh của họ, và theo cơ duyên đă cảm thấy ḿnh bị rơi vào một hoàn cảnh bất b́nh thường ở xă hội tiếp nhận họ.
Trong một thế giới mờ mịt về t́nh trạng bất b́nh thường của ḿnh, thành phần di dân này lo sợ và không thể tranh đấu cho các thứ quyền lợi của ḿnh khi gặp nguy cơ bị đối xử bất công và bị kết nạp vào hoạt động bất hợp pháp. Những qui chế về vấn đề di dân thực tế phản ảnh nhu cầu lao động và dân số nơi các xă hội tiếp cư cần phải thuận lợi cho riêng những xă hội ấy cũng như cho lợi ích của thành phần di dân, bằng việc mở rộng đủ những ngơ lối b́nh thường cho vấn đề di dân để ít là ngăn ngừa được những thảm trạng tệ hại nhất, là những ǵ làm mất mát đi đời sống của thành phần di dân trẻ trung muốn băng rừng vượt biển để t́m kiếm một cuộc sống xứng đáng hơn.
Việc áp dụng luật lao động cũng có thể gặp khó khăn trong việc bảo vệ thành phần di dân ở trong t́nh trạng bất thường và làm mất hứng cho loại di chuyển này. Hiện nay Bản Công Ước Quốc Tế về Việc Bảo Vệ Quyền Lợi của Thành Phần Lao Động Di Dân cùng Các Phần Tử Gia Đ́nh của Họ đă có hiệu lực và Ủy Ban thanh tra của Bản Công Ước này cũng đă được thiết lập, th́ tất cả mọi người di dân đều có một dụng cụ quan trọng trong tầm tay của họ.
4. Tận nguồn gốc của động lực di dân chúng ta thường thấy được t́nh trạng cực bần cùng và lời thiết tha kêu gọi cho có những cơ hội làm việc cũng như có một đời sống tự do và nhân bản hơn ở trong những xứ sở họ tới như được giới truyền thông đại chúng toàn cầu mạnh mẽ dự phóng.
5. Tóm lại, thưa Ngài Chủ Tọa, cần phải có một đường lối đa diện về lâu về dài để làm cho việc di chuyển của con người thành một động lực tiến bộ ngay cho cả những thành phần yếu kém nhất: ở chỗ thế giới hợp tác trong vấn đề ngăn ngừa và cáo giác t́nh trạng buôn chuyển con người và tái phục hồi thành phần nạn nhân; có những qui chế về di dân ít hạn chế mà lại thực tế hơn; cùng nhau cổ vơ nền kinh tế khả thủ và việc phát triển về xă hội ở các nước nghèo; thực hiện liên tục việc h́nh thành một nền văn hóa của nhân quyền và tôn trọng phẩm vị con người.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ tài liệu của Ṭa Thánh được Zenit phổ biến ngày 20/4/2004
Ṭa Thánh tại Liên Hiệp Quốc về Quyền Tự Do Tôn Giáo
Trong cuộc họp lần thứ 60 của Ủy Ban Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc, cuộc họp sẽ kéo dài cho tới hết ngày 23/4/2004, ĐTGM Silvano Tomasi, Quan Sát Viên Thường Trực của Ṭa Thánh ở Liên Hiệp Quốc tại Geneva, đă ngỏ lời cùng ủy ban này hôm Thứ Sáu 2/4/2004 như sau:
Thưa Ông Chủ Tọa,
1. Vị thế của các tôn giáo trong xă hội và niềm mong ước của những tôn giáo này muốn được tham dự vào đời sống công cộng để phục vụ dân chúng đă từng là yếu tố cho những cuộc tranh luận gần đây, những cuộc tranh luận được khơi lên bởi những biến cố chính trị và chủ nghĩa đa số tăng phát ở nhiều xứ sở trên thế giới. Tôn giáo là một chiều kích quan trọng nơi đời sống của cá nhân cũng như của các dân tộc, và do đó nó cần phải đóng một vai tṛ chủ động nơi cuộc sống chung.
Thật thế, Bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền (khoản 18) đă cổ vơ quyền tự do tôn giáo như sau: “Hết mọi người có quyền tự do tư tưởng, lương tâm và tôn giáo; quyền này bao gồm quyền tự do thay đổi tôn giáo hay niềm tin, cũng như quyền tự do biểu lộ tôn giáo của ḿnh hay niềm tin của ḿnh ra qua việc giảng dạy, thực hành, thờ phượng và luật phép một cách riêng tư một ḿnh hoặc với tính cách chung cộng đồng”.
Tôi cảm thấy đây là cơ hội thuận lợi để nhấn mạnh rằng quyền tự do tôn giáo bao gồm cả khía cạnh cá nhân lẫn đoàn thể. Việc tôn trọng khía cạnh đoàn thể về quyền tự do tôn giáo là vấn đề cần thiết để bảo đảm việc hoàn toàn nh́n nhận và cố vơ khía cạnh cá nhân của cùng một thứ quyền lợi này.
2. Bất cứ tín đồ của đạo giáo nào cũng có quyền, miễn là không phạm ǵ tới nền an ninh và thẩm quyền hợp pháp của quốc gia, tin tưởng và thực hành tín ngưỡng là những ǵ cần phải được tôn trọng v́ quyền tự do tôn giáo là một trong những khía cạnh chính yếu của quyền tự do lương tâm cũng như của việc đóng góp hữu hiệu vào công ích xă hội. Những phương tiện về pháp luật quốc tế, như các hiệp ước và tuyên ngôn, đă liên lỉ khẳng định giá trị và tầm quan trọng của quyền tự do tôn giáo, đồng thời cũng chống lại sự kỳ thị đối với tất cả mọi tín đồ hầu họ được tự do tuyên xưng niềm tin của họ, theo lương tâm, biểu hiệu và truyền thống của họ.
Tiếc thay, quyền tự do tôn giáo vẫn tiếp tục bị vi phạm ở một số nơi, và ngày nay lại c̣n có những nhóm phi quốc gia ra mặt thực hiện việc kỳ thị, thậm chí sử dụng vơ lực để tấn công những nhóm thiểu số tôn giáo, trong nhiều trường hợp những hành động kỳ thị này không bị chính quyền trừng trị. Những nơi thờ phượng và các nghĩa trang bị hủy hoại hay bị cướp phá và tục hóa; các tín đồ bị đe dọa, tấn công, thậm chí bị sát hại, và các vị lănh đạo của họ trở thành mục tiêu kỳ thị đặc biệt. Khả năng để chọn lựa tôn giáo, kể cả quyền thay đổi tôn giáo, đều gặp nhiều chướng ngại ở một số môi trường xă hội đă trực tiếp vi phạm đến quyền tự do lương tâm là những ǵ vốn được tôn trọng.
3. Vai tṛ của Ủy Ban Nhân Quyền vẫn hợp thời và cần thiết để bênh vực quyền tự do tôn giáo. Từ năm 1987, Bản Tường Tŕnh Đặc Biệt về tự do tôn giáo hay tự do tin tưởng đă kêu gọi chú trọng tới những khoản chưa được hoàn thành của Bản Tuyên Ngôn Về Việc Loại Trừ Tất Cả Mọi H́nh Thức Bất Khả Chấp Và Kỳ Thị Tôn Giáo Hay Niềm Tin. Việc làm quí hóa này đáng được chân thành cảm nhận và cần tiếp tục bảo đảm là các qui chuẩn liên quan đến quyền tự do tôn giáo phải được các quốc gia hội viên nh́n nhận và áp dụng.
Sau hết, “quyền tự do tôn giáo, một đ̣i hỏi thiết yếu nơi phẩm vị của hết mọi con người, là một nền đá xây dựng các thứ nhân quyền, bởi đó, là một yếu tố bất khả thế cho thiện ích cá nhân cũng như toàn thể xă hội… một yếu tố thiết yếu cho việc con người chung sống thuận ḥa… Quyền lợi về dân sự và xă hội đối với vấn đề tự do tôn giáo, v́ nó chạm đến lănh vực sâu xa nhất của tâm thần, trở thành một cứ điểm cho các quyền lợi căn bản khác, và một cách nào đó, trở thành một thứ lượng định của những quyền lợi khác” (John Paul II, Message for the 21st World Day of Peace, "Religious Freedom: Condition for Peace," Dec. 8, 1987, No. 1). Thế nên, chẳng những không ai được vi phạm đến quyền lợi này, trái lại, các tín hữu c̣n phải được bảo vệ cho khỏi nguy cơ bị kỳ thị và tấn công nữa, c̣n có thể được công bằng xét xử, và nếu là nạn nhân, họ cần phải được bồi thường.
4. Người ta thấy đang xuất hiện một thứ h́nh thức tinh khéo trong việc bất khả chấp tôn giáo, khi tỏ ra chống lại quyền tự do tôn giáo trong việc công khai nói về những vấn đề liên quan tới những kiểu hành vi cử chỉ được cho là phản lại các nguyên tắc luân lư và bản chất đạo đức. Vai tṛ tích cực của các tín hữu nơi đời sống xă hội cần phải được nh́n nhận, miễn là họ tôn trọng ư nghĩa lành mạnh nơi bản chất trần thế của quốc gia. Trong số những vấn đề khác, điều này xứng hợp với những đ̣i hỏi của một chủ nghĩa đa số lành mạnh và là những ǵ góp phần xây dựng một nền dân chủ chân thực. Tôn giáo không thể nào bị biến thành một thứ lănh vực sống riêng tư khiến nó mất đi chiều kích xă hội cùng với hoạt động bác ái của nó đối với thành phần yếu kém được nó vô tư phục vụ.
5. Trái lại, tất cả mọi tôn giáo đều có thể góp phần đặc biệt vào cuộc chung sống thuận ḥa, bằng việc loại trừ đi những ư đồ và phương tiện bạo động của một số phần tử của ḿnh, thành phần che đậy những mục đích phá hoại của họ bằng tấm b́nh phong tôn giáo, thay vào đó bằng việc tiến đến chỗ đối thoại liên tôn. Trong những t́nh trạng hiện nay th́ con đường dẫn tới một tương lai ḥa b́nh chắc chắn là con đường của sự hiểu biết nhau và thông cảm nhau, của việc đối thoại và hợp tác một cách xây dựng cho nền ḥa b́nh. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, việc áp dụng quyền tự do tôn giáo, cũng như việc thực hành quyền tự do tôn giáo, cả lănh vực cá nhân lẫn cộng đồng tín hữu, cần phải trở thành một thực tại phổ quát. Đồng thời, trong tiến tŕnh giáo dục ở tất cả mọi cấp độ, cần phải nh́n nhận việc tôn trọng những quyền lợi này, nhờ đó, mới có thể truyền đạt việc xây dựng một thứ văn hóa tương kính cũng như một thứ cảm nhận tích cực đối với tính cách đa dạng ở một môi trường sống phát triển tất cả mọi thứ quyền lợi của con người.
(Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ tài liệu của Ṭa Thánh được Zenit phổ biến ngày 5/4/2004)
Ṭa Thánh về T́nh Trạng Nữ Giới “vẫn là nạn nhân của bạo lực và chiến tranh”
Trong cuộc họp của Ủy Ban Về T́nh Trạng Nữ Giới được tổ chức tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Nữu Ước cho đến hết ngày 12/3/2004, nữ giáo sư Marilyn Ann Martone, một phần tử của phái đoàn đại biểu của Ṭa Thánh, đă phát biểu nhận định và chủ trương của Ṭa Thánh hôm Thứ Năm 4/3/2004, một bài diễn văn được văn pḥng báo chí của Ṭa Thánh phổ biến hôm Thứ Hai 8/3/2004.
Thay mặt cho phái đoàn đại biểu của ḿnh, xin cho phép tôi được gửi lời chúc mừng tới bà chủ tọa cũng như tới văn pḥng được bà tuyển lựa. Bà sẽ được phái đoàn Đại Biểu của chúng tôi hợp tác và hết sức chú trọng tới những diễn tiến này.
Về khía cạnh thuộc vai tṛ thiết yếu của ḿnh trong việc bảo tồn ḥa b́nh và an ninh thế giới, nữ giới đă không ngừng chứng tỏ cho thấy những việc đóng góp quan trọng của họ được phát xuất từ mối quan tâm liên lỉ đến vấn đề đạt tới t́nh đoàn kết và công ích cho toàn thể nhân loại. Nữ giới có được một ân hệ đặc biệt là làm cho những người khác thấy được nhu cầu khẩn trương trong việc vượt lên trên tư lợi cũng như trong việc hoạt động để cải thiện hết mọi sự, hầu hiện thực hóa những nhu cầu thiết thực về việc chăm sóc sức khỏe căn bản, việc giáo dục cũng như vấn đề an ninh kinh tế và xă hội.
Nơi nhiều miền đất trên thế giới, nữ giới hiện đang có mặt ở hết mọi lănh vực sinh hoạt, xă hội, kinh tế, văn hóa, tôn giáo và chính trị, và đă góp phần bất khả châm chước của ḿnh vào việc thiết lập những cơ cấu kinh tế và chính trị xứng đáng với con người hơn bao giờ hết. Bằng minh thức nữ giới của ḿnh, người phụ nữ làm phong phú kiến thức của thế giới và giúp cho những mối liên hệ của con người giữa và nơi con người với nhau được thành thực hơn và chân thực hơn.
Nữ giới thực hiện tất cả những điều ấy bằng một giá cao. Giá phải trả này đ̣i một thứ b́nh đẳng thực sự về mọi lănh vực: về việc b́nh đẳng lợi tức cho việc làm như nhau, về việc bảo vệ những bà mẹ đi làm, về sự công bằng nơi những thứ tiến thân về nghề nghiệp, về việc b́nh đẳng giữa vợ chồng liên quan đến các quyền lợi trong gia đ́nh, và về việc công nhận hết mọi sự thuộc quyền lợi và nhiệm cụ của tất cả mọi người trong một xă hội dân chủ. Đó là vấn đề của công lư và nhu cầu.
Đại biểu tôi ủng hộ những yếu tố chính yếu của một xă hội chân chính này nơi Bản Tuyên Ngôn Hành Động Bắc Kinh (Hội Nghị Quốc Tế Về Nữ Giới Lần Bốn). Trong tất cả mọi lănh vực này, việc nữ giới có mặt đông đảo hơn trong xă hội sẽ cho thấy những ǵ cao quí nhất cũng như sẽ giúp vào việc cho thấy những thứ tương phản nơi xă hội khi xă hội được tổ chức chỉ hoàn toàn theo tiêu chuẩn hiệu năng và việc sản xuất hay theo tiêu chuẩn của một thứ sức mạnh cầm thú.
Về việc ngăn ngừa những ǵ xung khắc ấy, điều hành xung khắc và giải quyết xung khắc, Phái Đoàn Đại Biểu của chúng tôi xin nhấn mạnh đến một ít khía cạnh của vấn đề này như sau.
Trước hết, ngày nay vẫn c̣n quá nhiều phụ nữ trở thành nạn nhân của bạo lực và chiến tranh. Liên Hiệp Quốc đă chú trọng một cách thích đáng những trường hợp khác nhau, chẳng những đối với thảm cảnh bạo lực tại gia mà c̣n bày tỏ cho thấy tổ chức này muốn dấn thân khắc phục nỗi đau thương phụ nữ phải chịu nơi những cuộc xung đột ở quốc gia và trên thế giới; vấn đề dấn thân này bao gồm vấn đề nữ giới tị nạn và bị phân tán trong nước đang t́m cách đương đầu chẳng những với nỗi khổ đau bản thân của họ mà c̣n phải đương đầu với cả nỗi lao nhọc và trách nhiệm phải chăm sóc cho con cái cùng các phần tử lớn tuổi của gia đ́nh trong những hoàn cảnh tuyệt vọng ấy.
Thảm thương thay, khi xẩy ra cuộc xung đột bằng vũ khí ở bất cứ một mức độ nào th́ phụ nữ trở thành mục tiêu đặc biệt của thành phần chiến đấu qua những hành động hạ nhục phẩm giá của họ. Đây là lúc cần phải mănh liệt lên án và trừng phạt tất cả mọi thứ hành động t́nh dục thú tính phạm đến nữ giới. Về khía cạnh này, thật là quan trọng khi nữ giới tham gia vào việc điều hành giúp đỡ về chất liệu cũng như vào việc trợ giúp về y khoa lẫn tâm lư cho các nạn nhân bị bạo hạnh như thế.
C̣n có một h́nh thức xung khắc khác gây ra những hậu quả khủng khiếp cho đời sống của bao nhiêu là triệu con người ta nữa. Nhân danh việc tôn trọng những con người này, chúng ta không được thôi lên án thứ văn hóa lạc thú và thương mại đang lan tràn làm phát triển việc khai thác một cách có phương pháp những người em gái và phụ nữ. Phải chấm dứt việc buôn bán nữ giới và trẻ em ấy. Việc góp phần của nữ giới vào tiến tŕnh quyết định để chiến đấu với việc buôn bán xấu xa này là một việc quan trọng, v́ họ là những nạn nhân chính của những loại tội ác này vậy.
Đại biểu tôi xác tín rằng con đường bảo đảm việc nhanh chóng tiến bộ dẫn tới chỗ hoàn toàn tôn trọng nữ giới cũng như căn tính của họ không phải chỉ ở chỗ cần phải lên án vấn đề kỳ thị và bất công, dù là cần mấy đi nữa. Việc tôn trọng này, trước hết và trên hết, cần phải được đạt đến bằng một cuộc vận động hữu hiệu và khôn khéo để cổ vơ nữ giới nơi tất cả mọi lănh vực của xă hội loài người. Nữ giới phải là thày dạy và là thành phần xây dựng ḥa b́nh, cũng như phải được cống hiến cho họ có được một cơ hội sửa soạn đầy đủ.
Cám ơn Bà Chủ Tọa.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ tài liệu của Ṭa Thánh được Zenit phổ biến ngày 8/3/2004