TỪ TRONG CƠI L̉NG

 

(37) T́m Hiểu & Sự Lựa Chọn trong T́nh Yêu

 

Lâu lắm rồi hôm nay tôi mới có dịp đi ăn lại nhà hàng buffet Trung Hoa bữa trưa.  Đứng trước các quầy đồ ăn, một tay th́ cầm dĩa, tay kia th́ găi ót v́ không biết phải chọn ăn món nào trước.  Tưởng chỉ có một ḿnh tôi đang ở trong trạng thái lưỡng lự, nhưng khi liếc nh́n qua những người chung quanh khác, một số cũng đang găi đầu như tôi, với những con mắt to tập trung căng thẳng vào những khay đồ ăn.  Cuối cùng, tôi đă chọn ăn cơm trắng với cá kho. 

 

Đôi lúc chỉ có ăn với uống thôi mà c̣n gặp khó khăn để chọn lựa đắn đo như vậy th́ nói ǵ đến việc chọn lựa đúng cho ḿnh một người bạn tri kỷ, một người phối ngẫu tín trung trong tương lai, hay một ơn gọi xác thực cho một cuộc sống lâu dài.  Bất cứ ơn gọi nào hay ngành nghề nào cũng đều có một cái giá trị cao thượng của riêng nó trong xă hội, miễn là nó đem lại hạnh phúc và lợi ích chung cho con người, cho đời, cho cộng đoàn, cho xă hội, và cho Giáo Hội.  Ơn gọi làm linh mục để phục vụ cũng cao thượng như ơn gọi lập gia đ́nh trong việc săn sóc và giáo dục con cái trở nên những người công dân tốt.  Cái vấn đề nan giải ở đây là vấn đề t́m hiểu kỹ càng để có được một sự chuẩn bị hay sự tự tin trước khi đi đến sự quyết định và hành động.  Sau khi đă quyết định và chọn cho ḿnh một hướng đi, người đó cần phải dồn hết tất cả mọi nỗ lực của ḿnh tập trung vào hướng đi đă chọn, và quyết tâm sống trung thành, bằng không sẽ khó tránh khỏi nhiều điều ê chề thất vọng sau này.  Đúng vậy, bất kể là ai hay ơn gọi nào trong xă hội đi chăng nữa, những thử thách hằng ngày vẫn luôn tiếp tục đến với từng cá nhân trong cuộc sống gian trần này.  Ngày nào cũng có sự thử thách riêng của ngày ấy thôi.  Con người phải trực diện với những khó khăn của họ bằng chính sự chọn lựa của ḿnh.  Dĩ nhiên, họ phải thi hành sự lựa chọn cho chính bản thân họ mỗi ngày.

 

Có tự do chọn lựa không hẳn đă là con người tự do; tuy nhiên, họ cần phải có tự do th́ cuộc sống và sự chọn lựa của họ mới trở nên thật sự có ư nghĩa và đích thực con người.  Con người chỉ có được sự tự do đích thực khi nào họ dùng đúng sự tự do trong sự thật, v́ sự thật sẽ giải phóng họ (Ga. 8: 32).  Tự do đi kèm với việc tự chọn, và việc tự chọn đi kèm với việc tự ư thức cũng như việc tự đảm trách.  Chính v́ thế, sự t́m hiểu kỹ càng là một yếu tố tối quan trọng trong việc quyết định và lựa chọn.  Khi hai người đang yêu nhau, họ thường t́m hiểu nhau một cách kỹ càng trước khi họ tiến đến chuyện hôn nhân vợ chồng.  Trong việc t́m hiểu ơn gọi tu tŕ cũng giống như vậy thôi, khi một người muốn dâng trọn bản thân ḿnh cho toàn thể nhân loại và Thiên Chúa, người đó cũng cần phải t́m hiểu cho thật kỹ càng trước khi đi đến quyết định cuối cùng.  Thời gian và sự kiên nhẫn là hai yếu tố quan trọng khác cũng cần phải nên có. 

 

Tôi nhớ có lần tôi đang chơi đá banh với mấy đứa nhỏ ở Perú, trong lúc đứng giữ khung thành ở phía dưới, bỗng nhiên một em bé gái hậu vệ đă hỏi tôi:

 

__ “Tại sao anh lại muốn làm linh mục?”

 

Tôi biết câu trả lời sẽ không đơn giản như câu hỏi nên tôi đă trả lời đứa bé gái bằng một câu hỏi:

 

__ “Thế th́ em có thích tôi làm linh mục không?”

 

Đứa bé vừa nói vừa lắc đầu: “Không.”

 

Tôi hỏi tiếp tại sao không, nhưng em chỉ lắc đầu không biết tại sao.  Theo sự phỏng đoán của tôi, nếu như tôi muốn tiếp tục học làm linh mục, lẽ dĩ nhiên bọn trẻ ở đây, đặc biệt em gái nhỏ này, sẽ mất đi một người thường đi lượm banh cho chúng.  Có lẽ đó là cái lư do đơn giản tại sao đứa bé gái đă trả lời không cho câu hỏi của tôi.  Ngồi thinh lặng buổi tối và nhớ lại cái câu hỏi của đứa bé gái, tôi cảm thấy cái câu hỏi như có vẻ đơn sơ, nhưng thật ra, nó rất là uyên thâm đối với tôi.  Đă bao năm trôi qua, tôi ít có bao giờ suy nghĩ sâu về câu hỏi đó như lần này—tại sao đời linh mục.  Măi cho đến hôm nay, tôi từ từ mới hiểu rơ cái lư do tại sao cho đời ḿnh, bằng cách đặt cho ḿnh những câu hỏi.  Mọi câu trả lời thường được bắt đầu bằng câu hỏi.  Thời gian và kinh nghiệm sống là những ch́a khóa mở rộng cánh cổng của sự hiểu biết, nhưng trong hiện tại, có lẽ đặt câu hỏi là một trong những phương pháp rất thực dụng trong việc t́m hiểu về ơn gọi tương lai.  Sự t́m hiểu đ̣i hỏi phải tận dụng cả hai lănh vực: khối óc và con tim.

 

Tôi cảm giác ra sao trong lúc này là một người đang t́m hiểu?  Tôi có thích cái công việc tôi đang làm hay không?  Nếu như tôi không thích, th́ cái ǵ đang làm cho tôi cảm thấy không thích?  Liệu tôi có tiếp tục công việc làm này nữa hay không?  Tại sao?  Ngược lại, nếu như tôi yêu thích, th́ cái ǵ đang làm tôi yêu thích?  Tại sao?  Thông thường, người mà thật sự yêu thích công việc ḿnh làm không chỉ cảm thấy hạnh phúc trong tâm hồn người đó, nhưng c̣n có thể làm cho những người chung quanh được vui lây.  Nếu tâm hồn cảm thấy vui và b́nh an, đó là dấu hiệu khả quan để t́m hiểu sâu hơn về ơn gọi trong tương lai.  Một khi có được cái cảm nghiệm hạnh phúc này, người đó cần phải nghĩ đến Thiên Chúa, Đấng đă và đang ban xuống trong tâm hồn niềm vui và đang dùng ḿnh như khí cụ hạnh phúc của Ngài đối với những người chung quanh.  Mọi người ai đều được mời gọi là khí cụ b́nh an của Chúa.  Chính v́ thế, người đó phải tiếp tục đặt những câu hỏi sâu xa hơn.  Tại sao tôi lại cảm nghiệm được niềm vui và b́nh an trong tôi?  Tại sao Thiên Chúa lại muốn dùng tôi là khí cụ b́nh an của Ngài?  Tôi thật sự có thể giúp ǵ được cho những người chung quanh tôi với niềm vui và b́nh an bên trong?  Làm cách nào để tôi có thể đem niềm vui và b́nh an đó đến cho những người khác một cách rộng lớn hơn? 

 

Bất cứ ơn gọi nào — gia đ́nh, độc thân, hay tu tŕ — đều có thể đem được niềm vui và b́nh an của Thiên Chúa đến cho những người khác, nhưng quan trọng nhất là mỗi người phải luôn thi hành ơn gọi của ḿnh với một ḷng mến chân thật, nếu không th́ niềm vui và b́nh an chỉ tồn tại trong khoảnh khắc.  Thánh Phaolô đă nói:  “Giả như tôi có nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa, mà không có đức mến, th́ tôi cũng chẳng khác ǵ thanh la phèng phèng, chũm choẹ xoang xoảng” (1 Cr. 13: 1). 

 

Bên cạnh việc đặt những câu hỏi, những biến cố xă hội hay thực tế sống mỗi ngày cũng có thể giúp cho người đó t́m hiểu thêm về ơn gọi của ḿnh.  Phúc Âm nhất lăm có ghi lại câu chuyện người giàu có đến hỏi Chúa Giêsu: “Thưa thầy nhân lành, tôi phải làm ǵ để được sự sống đời đời làm gia nghiệp?” (Mc. 10: 17).  Chúa Giêsu đă trả lời với anh ta là: “Anh chỉ thiếu có một điều, là hăy bán những ǵ anh có mà cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời.  Rồi hăy theo tôi,” nhưng sau khi nghe lời đó, “anh ta sầm nét mặt và buồn rầu bỏ đi, v́ anh ta có nhiều của cải” (Mc. 10: 21-22).  Chính Chúa Giêsu đă chỉ cho anh nhà giàu thấy rơ cái thực trạng nghèo đói chung quanh đời sống anh ta và cũng chính cái thực trạng nghèo đói đó lại là yếu tố quan trọng giúp anh ta t́m hiểu thêm về ơn gọi của ḿnh: “tôi phải làm ǵ” – “bán những ǵ anh có mà cho người nghèo… Rồi hăy theo tôi.”  Nếu vậy, ơn gọi c̣n là một lời mời gọi để thăng tiến cuộc sống xă hội con người, nhưng sự chọn lựa vẫn thuộc về con người.  Trong bất cứ sự chọn lựa nào mà không có ḷng mến, th́ mọi sự đều trở nên vô bổ.  Thật vậy, “không có đức mến th́ tôi cũng chẳng khác ǵ thanh la phèng phèng, chũm choẹ xoang xoảng…. không có đức mến, th́ tôi cũng chẳng là ǵ…. không đức mến, th́ cũng chẳng ích ǵ cho tôi” (1 Cr. 13: 1-3).  Ơn gọi nào cũng đ̣i hỏi phải có đức mến trước tiên v́ hết tất cả mọi người ai cũng được mời gọi để trở nên thánh.  Bởi thế, Chúa Giêsu đă nói với anh nhà giàu trước tiên hăy bán nhũng ǵ anh có, bố thí cho người nghèo, rồi hăy theo Ngài, nhưng anh ta đă buồn rầu bỏ đi, v́ anh ấy có nhiều của cải.  Sự buồn rầu của anh ta có thể đến từ hai yếu tố: (1) sự ích kỷ cá nhân và (2) sự tính toán trong t́nh yêu. 

 

Trong sự ích kỷ, người giàu có buồn rầu cũng không có ǵ là ngạc nhiên, v́ mấy ai cảm thấy vui khi đang sống trong cảnh giàu sang lộng lẫy bỗng nhiên lại đi đổi lấy và mặc lại kiếp nghèo.  Từ nghèo nàn mà trở nên giàu có th́ c̣n dễ, nhưng ngược lại th́ quả thật rất khó để chấp nhận.  Kế đến, v́ sự tính toán mà người giàu có đă buồn rầu.  Anh ta đă hỏi Chúa về sự sống đời đời chứ đâu phải một kho tàng khác, nhưng câu trả lời của Chúa Giêsu là một kho tàng trên trời thay v́ là sự sống đời đời.  So sánh giữa sự sống và kho tàng, sự sống phải quư hơn kho tàng nói theo nghĩa đen.  Nếu t́nh yêu luôn có sự so sánh, nó không c̣n được gọi là t́nh yêu mà là sự tính toán hay đo lường.  “Rồi hăy theo tôi.”  Chỉ có theo chân Đức Kitô th́ con người mới có được sự sống đời đời.  Việc cho đi của cải thế gian chỉ là một trong những bước đầu tiên giúp người đó khám phá ra cuộc sống và t́nh yêu vĩnh cửu là những ǵ chỉ được t́m thấy ở nơi duy một ḿnh con người của Đức Kitô mà thôi.  Theo Đức Kitô có nghĩa là từ bỏ tất cả và không để điều ǵ chiếm hữu tâm hồn ḿnh, ngoại trừ Đức Kitô.  Theo Đức Kitô là đi theo tiếng gọi tranh đấu cho công lư và ḥa b́nh trong xă hội.  Đáng tiếc là người giàu có đă trả lời Ngài bằng sự buồn bă bỏ đi, v́ anh ta có nhiều của cải; thế nhưng, anh ta vẫn c̣n có sự lựa chọn để quay trở lại.

 

Nói tóm lại, ai cũng có sự tự do để lựa chọn và cái hậu quả thường theo sau sự lựa chọn sai.  Chính v́ thế, con người cần phải t́m hiểu thật kỹ càng trước khi quyết định và chọn.  Để giúp cho sự t́m hiểu, đặt những câu hỏi là một phương cách cụ thể trong việc lắng nghe, suy ngẫm, và trả lời.  Bên cạnh đó, những biến cố xă hội bên ngoài đang xảy ra cũng là một yếu tố quan trọng khác giúp ích cho việc t́m hiểu ơn gọi.  Mọi ơn gọi đều phải được bắt nguồn từ ḷng mến trước tiên.  T́m hiểu ơn gọi mà không có ḷng mến, th́ mọi việc cũng chẳng đi đến đâu cả.  Nếu ơn gọi chỉ được nh́n thấy qua chiếc áo ḍng hay chiếc áo sơ mi đen mà không nhận ra được ḷng mến, th́ đó là một thảm kịch.  Ngược lại, niềm vui và hạnh phúc vĩnh cửu sẽ là phần thưởng cho một t́nh yêu vô vị lợi.  Bởi bản ngă con người, sa ngă và yếu đuối là chuyện khó tránh khỏi ở mỗi con người v́ hậu quả của tội nguyên tổ.  Chính v́ thế, con người cần phải luôn vững tin vào sự tha thứ và ḷng thương xót vô biên của Thiên Chúa.  Thiên Chúa luôn yêu thương và sẵn sàng tha thứ.  Nhận lănh t́nh yêu và sự tha thứ của Thiên Chúa hay không tùy thuộc ở mỗi người. 

 

Làm sao ta có thể biết được là Thiên Chúa luôn yêu thương và tha thứ?  Một vị giáo sư trong Đại Chủng Viện đă nói với tôi là: “V́ Ngài đang ban cho chúng ta thêm một ngày nữa.”

 

 

??

 

Rev Giuse Nguyễn Tuấn Long, viết khi c̣n là một Đại Chủng Sinh Thánh Gioan TGP/LA