TỪ TRONG CÕI LÒNG

(38) Vẻ Đẹp của Nghệ Thuật

Trong mỗi một ngày sống, tôi càng nhận ra là con người đang được Thiên Chúa hết sức cưng chiều và yêu mến.  Một trong những bằng chứng cụ thể về tình yêu Thiên Chúa dành riêng cho con người là vẻ đẹp bên ngoài của thiên nhiên và sự sáng tạo bên trong của con người.  Mỗi ngày, con người được ngâm mình trong vẻ đẹp thiên nhiên, được thưởng thức những sáng tạo nghệ thuật trong cuộc sống, và còn được Thiên Chúa để ý đến cách đặc biệt giữa vũ trụ vạn thể mênh mông này.  Cuộc sống mà thiếu vắng đi vẻ đẹp, thì ý nghĩa của cuộc đời cũng không còn.  Thiên Chúa là hiện thân của tất cả mọi vẻ đẹp tinh tuyền trong cõi đời.  Bởi thế, khi con người có được Thiên Chúa là con người có tất cả mọi sự, vì Ngài là ý nghĩa của đời người.  John Keats, một nhà thơ người Anh, đã viết: “Beauty is truth, truth beauty - Vẻ đẹp là sự thật, sự thật là vẻ đẹp.”

Con người và Thiên Chúa không chỉ gặp nhau qua vẻ đẹp thiên nhiên, nhưng còn qua chính nghệ thuật con người.  Cái danh từ “nghệ thuật” hàm chứa một sự nhấn mạnh tổng quát về mọi khía cạnh nghệ thuật trong cuộc sống con người như tranh vẽ, âm nhạc, văn chương, v.v.  Nghệ thuật làm cho đời thêm phong phú và ý nghĩa.  Nghe một bản nhạc hay, xem một bức tranh đẹp, hay ngắm nhìn một công trình kiến trúc đồ sộ cũng dễ làm cho tâm hồn ta cảm thấy được thanh thoát và nâng bổng theo chiều hướng sáng tạo của tác giả.  Phải chăng bởi bản chất, thế giới nghệ thuật là một giao điểm giữa con người và Đấng siêu việt.  Đôi lúc, nghệ thuật còn là một thứ ngôn ngữ không lời trong những cuộc đối thoại giữa con người và Thiên Chúa, con người và con người, con người và chính bản thân họ.  Mỗi một cuộc đối thoại là những gì đặc thù.  Trong việc đối thoại, con người dần dần khám phá ra nhân phẩm của mình, một nhân phẩm được Thiên Chúa ban cho qua tính chất chủ quan và khách quan của nghệ thuật. 

Trong nghệ thuật, cái hay, cái đẹp, việc thưởng thức đều là những gì chủ quan, nhưng nó cũng có cả tính cách khách quan nữa.  Ví dụ, nói một cách chủ quan, nhiều người cho bông hồng là đẹp, nhưng một số người khác lại không nghĩ thế.  Những gì ta cho là đẹp chưa chắc đã là đẹp đối với những người khác, vì mỗi người đều có một sự thưởng thức và nhận xét riêng của mình về nghệ thuật.  Tuy nhiên, trong tính khách quan của nghệ thuật, dù ai có cho bông hồng hoặc một vật thể nào đó là đẹp hay xấu, thì cái tính chất đặc thù bên trong nó và của nó vẫn không thay đổi theo những sự nhận xét bên ngoài của những người nhận xét.  Lý do là vì nó [cái bông hồng] đang hiện hữu và sự hiện hữu của nó đã đến từ một Đấng siêu việt, vượt qua mọi khái niệm chủ quan nơi con người.  Chính vì thế, tất cả mọi thứ đẹp đẽ trong vũ trụ không phải phụ thuộc vào sự nhận xét con người, nhưng đúng hơn là phụ thuộc vào quyền năng sáng tạo của Thiên Chúa: “Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra quả là rất tốt đẹp” (St. 1: 31).  Dù ai có thích hay không thích cái màu đỏ của bông hồng đi chăng nữa, cái tính chất đỏ của nó vẫn là đỏ và không thay đổi.  Cũng thế, nhân phẩm trở nên thiêng liêng và vô giá là vì Thiên Chúa đã sáng tạo nó bằng chính hơi thở của Ngài và được Ngài uốn nắn nên theo hình ảnh của Ngài.  Nếu nghệ thuật là giao điểm giữa Thiên Chúa, con người, và bản thân, thì nó cũng là giao điểm của mọi khái niệm – chủ quan hoặc là khách quan. 

??

Rev Giuse Nguyễn Tuấn Long, viết khi còn là một Đại Chủng Sinh Thánh Gioan TGP/LA