MỌI BỔ NHIỆM CÁC
VỊ LĂNH ĐẠO
TRONG GIÁO HỘI
ĐỀU THEO Ư CHÚA
?
Hỏi:
Có phải tất cả
mọi bổ nhiệm các
Giám mục trong
Giáo Hội đều là
công việc của
Chúa Thánh Thần
hoạt động âm
thầm nhưng hữu
hiệu trong Giáo
Hội
?
Trả lời:
Trước khi trả
lời câu hỏi này,
xin được nói qua
về ơn gọi (
vocation) của
một số người
được Thiên Chúa
dùng trước hết
để mặc khải
Người cho nhân
loại, và thay
mặt Chúa để nói
với con người về
những ǵ Thiên
Chúa muốn con
người phải làm
và sống để được
chúc lành, căn
cứ vào lời ông
Mô-sê đă nói như
sau : “ Từ
giữa anh em,
trong số anh em
của anh em, ĐỨC
CHÚA,
Thiên Chúa của
anh em sẽ cho
xuất hiện một
ngôn sứ như tôi
để giúp anh em.
Anh em hăy nghe
vị ấy. “ (Đnl
18: 15).
I- Thời Cựu Ước
Đây là ơn gọi
của những người
được coi là ngôn
sứ hay tiên tri
như Abraham,
Mô-sê, Amos,
Osea, Ísaia,
Gieremia,
Daniel,
Ễzekiel,
Zakaria, Giona…
trong thời Cựu
Ước
Trong số những
ngôn sứ trên
đây, ông Mô sê
được Thiên Chúa
gọi từ “bụi
cây bốc cháy”
và truyền cho
ông : “ Bây
giờ ngươi
hăy đi. !
Ta sai ngươi đến
với Pha-ra -ô để
đưa dân Ta là
con cái It-ra-en
ra khỏi Ai Cập.”
( Xh 3:10) Thiên
Chúa chọn ông
Mô-sê làm người
lănh đạo dân
không v́ ông
xứng đáng mà v́
sự khôn ngoan
khôn lường của
Chúa. V́ nếu xét
theo khôn ngoan
của con người,
th́ Môsê là
người bất xứng
như ông tự nhận
ḿnh không có
tài ăn nói và
c̣n phạm tội sát
nhân nữa (giết
một người Ai
Cập). Nhưng
Thiên Chúa không
thay đổi ư định
chọn và sai ông
đi, trước hết để
mặc khải danh
Người là “
Đấng Hiện Hữu”
cho dân Do
Thái và sau nữa
để dẫn đưa họ
ra khỏi ách
thống khổ bên Ai
Cập.
Ngôn sứ Giêrêmia
cũng được gọi
cách đặc biệt
khi Thiên Chúa
trực tiếp nói
với ông:
“
Trước khi cho
ngươi thành h́nh
trong dạ mẹ, Ta
đă biết ngươi;
trước khi lọt
ḷng mẹ, Ta dă
thánh hóa ngươi.
Ta đặt ngươi làm
ngôn sứ cho chư
dân.” ( Gr 1
:5)
Đó là tiêu biểu
những người được
gọi để làm lănh
tụ và ngôn sứ
trong thời Cựu
Ước.
II- Thời Tân Ước
Khi Chúa Giêsu
xuống thế làm
Con Người và đi
rao giảng Tin
Mừng Cứu Độ,
Chúa đă goi Nhóm
Mười Hai Tông Đồ
lớn và Bảy mươi
hai Tông Đồ nhỏ,
( Mc 3: 14-19;
Lc 10:1-2) Và
sai họ ra đi rao
giảng với “quyền
trừ quỉ” và chữa
lành. Hai Nhóm
Mươi Hai và Bảy
Mươi Hai này là
những cộng sự
viên đầu tiên
được goi để tham
dự vào Sứ Vụ rao
giảng Tin Mừng
Cứu Độ của Chúa
Kitô trong buổi
ban đầu.
Sau khi Chúa
hoàn tất công
tŕnh cứu chuộc
nhân loại của
Người qua khổ
h́nh thập giá,
chết, sống lại
và lên trời, các
Tông Đồ được sai
đi khắp nơi để “
làm cho muôn
dân trở thành
môn đệ và rửa
tội cho họ nhân
danh Cha và Con
và Thánh Thần.”
( Mt 28:19)
Nhưng trước khi
các Tông Đồ tiên
khởi này qua đời
th́ chắc chắn
các ngài phải
chọn người thay
thế để tiếp tục
sứ vụ rao giảng
Tin mừng và làm
Phép Rửa cho các
thế hệ nối tiếp,
căn cứ vào lời
Thánh Phaolô đă
căn dặn môn đệ
của ngài là
Timôthê như
sau:
“Những ǵ anh
đă nghe tôi nói
trước mặt nhiều
nhân chứng, th́
hăy trao lại cho
những người tin
cẩn, những người
sẽ có khả năng
dạy cho người
khác.” ( 2
Tim 2: 2)
Như thế rơ ràng
cho thấy các
Tông Đồ đă chọn
người kế vị các
ngài và truyền
chức cho họ qua
việc đặt tay
như Thánh
Phaolô đă viết:
“
V́ lư do đó,
tôi nhắc anh
phải khơi dậy
đặc sủng của
Thiên Chúa, đặc
sủng anh đă nhận
được khi tôi đặt
tay trên anh.”
( cf. 1:6)
Đây là truyền
thống kế vị Tông
Đồ ( Apostolic
succession) mà
Giáo Hội đă thi
hành từ xưa cho
đến nay để chọn
các Giám mục là
những người kế
vị các Thánh
Tông Đồ trong sứ
mạng chăn dắt,
dạy dỗ, thánh
hóa và cai trị
Dân Chúa trong
các Giáo hội địa
phương trọn vẹn
hiệp thông và
vâng phục Giám
Mục Rôma, tức
Đức Thánh Cha
là Thủ Lănh
Giáo Hội Công
Giáo hoàn vũ.
III- Giáo Hội
có sai lầm khi
chọn các Giám
Mục không ?
Giáo Hội là
thánh thiện,
công giáo và
tông truyên.
Nhưng các thành
phần con người
trong Giáo Hội
th́ chưa phải
là thánh như bản
chất của Giáo
Hội, cho nên,
trừ hai phạm vi
tín lư ( dogma)
và luân lư
(moral) là hai
lănh vực Giáo
Hội – cụ thể qua
Đức Thánh Cha và
các Giám Mục
hiệp thông -
được giữ ǵn cho
khỏi sai lầm.
Ngoài hai phạm
vị này, Giáo Hội
có thể sai lầm
trong tất cả các
lănh vực khác,
như bổ nhiêm và
thuyên chuyền
các cấp lănh
đạo, cụ thể là
hàng Hồng Y và
Giám Mục.
Nếu trung thành
với sứ mạng và
bản chất của
ḿnh, th́ Giáo
Hội phải noi
gương các Tông
Đồ mỗi khi quyết
định tiến cử ai
đảm trách nhiệm
vụ lănh đạo
trong Giáo Hội,
cụ thể là việc
bổ nhiệm và
thuyên chuyển
các Giám Mục.
Xưa kia, khi
chọn người thay
thế Giuđa cho đủ
con số 12 Tông
Đồ tiên khởi ,
các Tông Đồ đă
hội họp cầu
nguyện và để cử
hai người xuất
sắc là các ông
Giuse và
Mat-thia. Sau
đó các Tông đồ
đă cầu nguyện
rằng: “ Lạy
Chúa, chinh Chúa
thấu suốt ḷng
mọi
người, xin chỉ
cho thấy Chúa
chọn ai trong
hai người này để
nhân chỗ trong
sứ vụ Tông Đồ,
chỗ mà Giu-đa đă
bỏ để đi về chỗ
dành cho y. Họ
rút thăm và ông
Mat-thia trúng
thăm: ông được
kể thêm vào số
mười một Tông Đồ.”
( Cv 1: 23-26).
Trên đây là
bằng chứng cụ
thể về cách
thức việc chọn
người thay thế
nhiệm vụ Tông Đồ
trong Giáo Hội
sơ khai. Từ đó
đến nay, Giáo
Hội đă theo
truyền thống này
mỗi khi phải
chọn lựa và bổ
nhiệm các Giám
mục ở khắp nơi
trong Giáo Hội.
Tuy nhiên, v́
c̣n là con
người trần thế,
nên những vị có
trách nhiệm đề
cử và chọn lựa
ứng viên không
hẳn đă hoàn toàn
vô tư để Chúa
Thánh Thần hướng
dẫn, chỉ đạo
trong việc hệ
trọng này… V́
thế chắc chắn đă
có những vị được
đề cử v́ thân
quen, v́ người
cùng phe, cùng
Ḍng tu, cùng
gốc chủng tộc
với ḿnh … Ấy là
chưa kể trường
hợp có người đă
“vận động ngầm”
để tiến cử ứng
viên của ḿnh.
Hậu quả là có
những người lẽ
ra “không nên
chọn” mà lại
được đưa lên
địa vị cao để
xênh xang áo mũ
đi khắp đó đây,
trong khi sao
nhăng nhiệm vụ
Tông Đồ và bỏ
quên sứ vụ ngôn
sứ của ḿnh. Đó
là sứ vụ đ̣i hỏi
phải có can đảm
rao giảng điều
ḿnh tin và
sống điều ḿnh
rao giảng, để
làm nhân chứng
đích thực cho
Chúa Kitô, “
Người vốn giầu
sang phú quí,
nhưng đă tự
ư trở nên nghèo
khó v́ anh em,
để lấy cái nghèo
của ḿnh mà làm
cho anh em trở
nên giầu có.”
( 2 Cr 8:9). Như
thế, Giám mục
phải là người
nêu gương sáng
về đức khó nghèo
của Phúc Âm cho
người khác, và
dám can đảm lên
án những tội ác
của xă hội về
mặt luân lư,
đạo đức phương
hại cho sứ vụ
rao giảng Tin
Mừng Cứu Độ của
Chúa Kitô, tức
sứ vụ đ̣i hỏi
công b́nh, bác
ái, yêu thương,
tha thứ và xa
tránh tội lỗi….
Thiên Chúa, từ
đầu, đă biết sự
kiện có những
người không xứng
đáng được chọn
để đảm trách vai
tṛ lănh đạo và
dạy dỗ Dân Chúa
nên Người đă
than trách như
sau:
“Chúng
phong vương
người mà Ta
không chọn.
Tôn làm
lănh tụ kẻ Ta
không biết
Dùng vàng
bạc làm ra ngẫu
tượng để rồi bị
đập tan.”
( Hôsê 8: 4)
Chúa biết nhưng
vẫn làm ngơ cho
sự việc xảy ra,
v́ Người tôn
trọng ư muốn tự
do (free will)
của loài người.
Bằng cớ: khi
dân Do Thái đ̣i
ông Samuel cho
họ có vua để cai
trị và xử kiện
cho họ, ông đi
cầu nguyện và
Chúa đă phán bảo
ông như sau:
“ Ngươi cứ
nghe theo tiếng
của dân trong
mọi điều chúng
nói với ngươi,
v́ không phải
chúng gạt bỏ
ngươi, mà là
chúng gạt bỏ Ta,
không chịu để Ta
làm vua của
chúng.” ( 1
Samuel 8:7)
Thánh Phaolô
cũng tỏ ư quan
tâm về việc có
những người
không đáng “được
đặt tay” để
lănh nhiệm vụ
Tông Đồ, nên đă
căn dặn Ti-mô-thê
như sau :
“
Anh đừng vội đặt
tay trên ai,
đừng cộng tác
vào tội lỗi của
người khác. Hăy
giữ ḿnh trong
sạch.”
( 1 Tim 5 : 22)
Đừng “vội
đặt tay trên ai”
có nghĩa là
không nên truyền
chức cho ai v́
áp lực, hay v́
thân quen “gửi
gấm”, mua chuộc,
hơn là v́ có
điều kiện xứng
đáng về đạo đức,
khả năng và ư
thức trách nhiệm.
Sứ vụ Tông Đồ (
Apostolic
Ministries) là
Sứ Vụ mà Chúa
Kitô đă trao lại
cho các Tông Đồ
để tiếp tục rao
giảng Tin Mừng
Cứu Độ cho muôn
đân và phục vụ
mọi người theo
gương Chúa ,
Người “ đến
không phải để
được người ta
phục vụ, nhưng
là để phục vụ và
hiến mạng sống
làm giá chuộc
cho muôn người.”
( Mt 10:45)
Như thế việc
chọn lựa và bổ
nhiệm các Giám
mục phải là việc
rất hệ trọng v́
cần có người
xứng đáng kế vị
các Thánh Tông
Đồ cho nhu cầu
thiêng liêng của
Giáo Hội ngày
nay. Đây không
phải là “vinh
quang trần thế”
cho những ai
thích “mũ gậy”
mà phải là ơn
gọi đặc biệt của
Chúa dành cho
những người Chúa
muốn đặt lên để
coi sóc Dân của
Người.
Do đó, những ai
có nhiệm vụ thi
hành “Truyền
thống kế vị Tông
Đồ” để chọn hay
tiến cử các Giám
mục trong Giáo
Hội, cần phải
noi gương các
Tông Đồ họp nhau
cầu nguyện, gạt
bỏ mọi thiên tư,
hay vị lơi để
cho Chúa Thánh
Thần soi sáng,
chỉ đạo việc rất
hệ trọng này ngơ
hầu Giáo Hội có
được những vị
lănh đạo xứng
đáng theo Ư Chúa
muốn, chứ không
theo ư người có
tham vọng muốn
địa vị này.
LM. Phanxicô
Xaviê Ngô Tôn
Huấn