1) MỘT
CON NGƯỜI ẤU NHI
Thời
kỳ ấu nhi của con người bắt đầu kể từ khi con người được sinh
vào đời, cho tới khi họ bắt đầu nhận ra phái tính của ḿnh. Thời
kỳ này thường kéo dài trong khoảng sáu năm đầu của cuộc sống làm
người, nghiă là từ lúc con người chưa được
tuổi nào cho tới
khi họ được 6 tuổi. V́ thế, những con người đă lớn tồng ngồng,
mà vẫn không biết xấu hổ khi phơi bầy cái của quí của ḿnh trước
mặt thiên hạ, kể như, theo tuổi tâm lư, họ vẫn thuộc về thời kỳ
trẻ con này.
Thời kỳ ấu nhi này
là giai đoạn phát triển những năng khiếu tự nhiên về thể lư và
ngoại quan của con người, những năng khiếu này không cần phải
được huấn luyện một cách lâu dài và công phu như những tài năng
tập thành, mới có thể sinh hoạt được như một con người b́nh
thường.Chẳng hạn:-Năng khiếu cử động thân ḿnh để có thể tạo nên
những động tác cần thiết, như ngồi, ḅ, đứng, đi, chạy, nắm, ném,
đỡ, v.v., và tự di chuyển một ḿnh đến những chỗ quen thuộc.
-Năng khiếu nhận
thức, đặc biệt bằng thị giác và thính giác, khi được cha mẹ chỉ
dẫn bằng lời nói hoặc bằng việc làm, để có thể tự hành động một
cách thích đáng.
-Năng khiếu tự động
phát biểu bằng ngôn ngữ những tư tưởng, cảm nghĩ, nhận xét, nhu
cầu hay kư ức của ḿnh khi cần thiết hay theo ư thích của ḿnh.
-Năng khiếu tự sinh
hoạt để có thể làm lấy những việc cần thiết cho bản thân, như ăn
uống, đi vệ sinh, mặc quần áo v.v. mà không cần cha mẹ nhắc bảo
hay giúp đỡ.Vào giai đoạn phát triển đầu tiên này, lư trí của
con người c̣n là một mầm mống non nớt, đang chờ thời điểm và
hoàn cảnh thuận lợi để có thể dần dần phát triển thành những
hiểu biết cần thiết cho những hành động hữu lư sau này. Bởi thế,
con người ấu nhi bấy giờ sẽ không thể nào thoát khỏi những phản
ứng tự nhiên hoàn toàn vô tư theo bản năng của một con người
chưa đủ lư trí và chưa có ư chí. Thấy cái ǵ hay là chiều theo
ngay, là đ̣i cho bằng được, bất kể v́ cần hay thích, có lợi hay
hại, tốt hay xấu, hợp với ḿnh hay không. Ngược lại, gặp cái ǵ
khó chịu cho thân xác hay trái với ư thích của ḿnh, là phản ứng
liền, bất kể lợi hại ra sao, chẳng hạn như việc uống thuốc.
Những phản ứng theo
bản năng của con người c̣n đang ở trong thời kỳ ấu nhi này, đă
nói lên khả năng trực giác của họ, một khả năng chỉ cảm nhận mọi
sự vật chung quanh theo bề ngoài của chúng, nhất là đối với
những sự vật có h́nh thể thấy được bằng mắt, có âm thanh nghe
được bằng tai, có chất vị nếm được bằng lưỡi, có mùi vị ngửi
được bằng mũi, và có nồng độ cảm được bằng da.Thế rồi, nhờ các
loại chất liệu cụ thể này, như một loại thực phẩm c̣n tính cách
hữu cơ sống sượng, do ngoại cảnh cung cấp và được tiếp thụ bởi
trực giác, dần dần, qua tiến tŕnh tiêu hóa của tâm trí, tri
thức của con người
được thành h́nh để
trở nên như huyết mạch tuần hoàn cho sự sống và mức độ tăng
trưởng của toàn thân. Ngoài ra, cũng nhờ khả năng trực giác này,
việc sinh động căn bản của con người mới được hoàn toàn phát
triển một cách xứng hợp theo tuổi đời của ḿnh. Nhất là, từ khả
năng trực giác vô tư này mà con người ấu nhi có thể và dễ dàng
bắt chước những lời nói, việc làm, cử chỉ, điệu bộ mà chúng thấy
được nơi cha mẹ, anh em, bạn bè, truyền h́nh v.v., không phân
biệt những điều bắt chước đó đúng hay sai, tốt hay xấu, lợi hay
hại, chỉ cần hợp với thị hiếu của ḿnh là theo, thế thôi.Ngoài
ra, cũng v́ t́nh trạng c̣n non nớt và lệ thuộc hầu như tất cả
vào cha mẹ là những người dưỡng dục cả thể xác lẫn tâm thần của
chúng như thế, những con người thuộc về thời kỳ ấu nhi này
thường tỏ ra hai khuynh hướng h́nh như tương phản nhau. Đó là khuynh
hướng ỷ nại và khuynh hướng tự lập. Khuynh hướng tự lập nơi con
người ấu nhi được tỏ ra ở chỗ, một khi chúng đă biết làm một
việc ǵ rồi, chúng thích tự ḿnh làm việc ấy, làm đúng cách và
đúng lúc như đă được chỉ bảo, khó ai có thể thay đổi được nữa.
Thế nhưng, ngược lại, nơi chúng cũng c̣n có khuynh hướng ỷ nại
nữa, ở chỗ, dù chúng biết cách làm và lúc phải làm điều này điều
kia như khả năng của chúng có thể làm được một cách tự lập,
chúng cũng tự động bỏ một cách ngang xương không làm nữa, chỉ v́
không thích nữa, thế thôi. Bấy giờ, nếu muốn chúng chịu khó làm
phận sự của chúng, một là phải dỗ dành chúng, hai là phải dọa
dẫm chúng đủ điều. Thế nhưng, đối với những cha mẹ mà chúng trực
giác biết rằng không bao giờ dám làm trái ư chúng, v́ sợ nước
mắt hoặc tiếng la hét của chúng, chúng sẽ càng ỷ nại hơn nữa,
cho đến khi các ngài phải làm thay cho chúng mới thôi.
Thêm vào đó, con
người ấu nhi c̣n có một khuynh hướng đặc biệt khác, đó là khuynh
hướng tham lam. Chúng tham lam ở chỗ, hễ thích cái ǵ, như đồ
chơi, đồ ăn, đồ dùng v.v., th́ t́m cách chiếm đoạt cho bằng được,
dù bất cứ là của ai, ở đâu, lúc nào; và một khi đă có được hay
chiếm được những cái ḿnh thích, không ai có thể được đụng hay
đụng được đến những
của đó, trừ khi
chúng cho phép hay được đổi chác một cách tương xứng, giống như
trường hợp thằng bờm có cái quạt mo, phú ông xin đổi nắm xôi,
bờm cười.
Ở trong lứa tuổi ấu
nhi này, nếu con người không v́ một lư do nào đó, trong khi được
cưu mang, đang khi sinh hoặc sau khi sinh, bị những hư hại nơi
năo óc hay trục trặc nơi trí thông minh, những năng khiếu tự
nhiên về thể lư và ngoại quan sẽ phát triển một cách b́nh
thường. C̣n những phản ứng sinh hoạt theo bản năng và khả năng
sinh hoạt theo trực giác của chúng, một khi tiến sang thời kỳ
thiếu nhi, công lực và hiệu lực của chúng tự nhiên sẽ bị giảm đi
trước những lănh tụ mới ở mỗi thời kỳ phát triển sau đó. Thế
nhưng, đối với khuynh hướng ỷ nại và tham lam thuộc về nhân cách
của con người ấu nhi, nếu không hạ thủ hoặc chế ngự hay lợi dụng
chúng ngay khi chúng vừa xuất đầu lộ diện, chúng sẽ trở thành
những mầm mống độc hại khôn lường, rất nguy hiểm đến tiến tŕnh
phát triển của con người và đến chính nhân phẩm cao quí của họ,
một khi chúng được nhập bọn với các đầu lănh c̣n ngổ ngáo hơn
chúng nữa ở những thời kỳ sau này, mà thời kỳ tiếp theo là thời
kỳ thiếu nhi.