TÌNH HÌNH THỜI CUỘC 2017

2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016

 

 

(xin xem nhiều bài khác bên dưới hợp nhan đề của bài đầu tiên dưới đây)

 

Donald Trump bốc lửa trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc

Hệ lụy từ diễn văn đao to búa lớn của Trump là gì?

Tổng thống Mỹ Donald Trump làm bốn phương bốc lửa

Donald Trump « đánh thức » dân Mỹ

Phong cách 'nói trước, tính sau' của Donald Trump

Vì sao Trump không thể từ bỏ các phát ngôn công kích?

Donald Trump - bậc thầy đánh lạc hướng chú ý dư luận

Donald Trump, Tổng thống Mỹ bị nhiều chỉ trích nhất

Donald Trump bỏ hiệp định khí hậu: Trong rủi có may

Donald Trump, kẻ thù số một của hành tinh

Châu Âu phải cảm ơn Trump vì đã lạnh nhạt với đồng minh

TT Trump Đốt Địa Cầu?

Bạch Cung Bát Nháo

 

 

Donald Trump bốc lửa trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc

Thụy My

media

Tổng thống Mỹ Donald Trump "đốt cháy" diễn đàn Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York trong bài phát biểu ấn tượng ngày 19/09/2017.

Bài diễn văn nảy lửa của tổng thống Mỹ Donald Trump trong lần đầu tiên bước lên diễn đàn Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc được tất cả các báo Pháp hôm nay chú ý. Câu tuyên bố của ông Trump được Libération chạy tựa trang nhất « Sẵn sàng hủy diệt toàn bộ Bắc Triều Tiên », tấm ảnh tổng thống Mỹ và câu nói này cũng xuất hiện ở trang bìa Le Figaro  Les Echos. Ở trang trong,Libération nhấn mạnh « Tại Liên Hiệp Quốc, Trump đe dọa tận thế », còn theo Le Figaro, « Trump chặt những kẻ thù ra từng mảnh nhỏ ». Les Echos ghi nhận « Trump đả kích dữ dội Bắc Triều Tiên, Iran và Venezuela ».

Chống lại các Nhà nước « côn đồ, suy thoái, sát nhân »…

Libération nhận định, trong bài diễn văn đầu tiên rất được chờ đợi (và cũng rất được e ngại) này, Bắc Triều Tiên và Iran bị ông Trump xếp vào loại « Nhà nước côn đồ », gợi nhớ đến « trục tội ác » của người tiền nhiệm George W.Bush trước đây. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh : « Hoa Kỳ rất hùng mạnh và đã rất kiên nhẫn. Nhưng nếu chúng tôi buộc lòng phải tự vệ, hoặc bảo vệ các đồng minh, chúng tôi không có chọn lựa nào khác ngoài việc hủy diệt toàn bộ Bắc Triều Tiên ».

Trước các lãnh đạo 193 nước thành viên Liên Hiệp Quốc, ông Trump đã dành phần lớn bài diễn văn để tấn công chế độ « suy thoái » Bình Nhưỡng. Tuy giọng điệu hiếu chiến là hiếm thấy trong môi trường vốn lịch sự này, những hồi đầu tháng Tám Donald Trump cũng đã từng hứa hẹn « lửa và cuồng nộ » nếu Bình Nhưỡng không ngưng khiêu khích.

Cựu đại sứ Pháp tại Liên Hiệp Quốc Jean-Marc De La Sablière giải thích : « Những lời này ngầm hướng đến Trung Quốc, để Bắc Kinh phải lo trừng phạt và áp dụng trừng phạt nhiều hơn. Tuy nhiên từ cửa miệng một tổng thống Mỹ, trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc, những phát biểu cứng rằn đầy đe dọa này là đáng lo ngại ».

Trong bài diễn văn dài 45 phút – quy định thời gian dành cho một nguyên thủ là 15 phút, nhưng thường ít được tôn trọng – ông Trump cũng đả kích « Nhà nước côn đồ » Iran, « chế độ độc tài tham nhũng ẩn giấu sau chiếc mặt nạ dân chủ ». Ông nói : « Chúng tôi không thể để cho một chế độ sát nhân tiếp tục các hành động gây bất ổn (…) và không thể tôn trọng một hiệp định nếu nó nhắm vào việc thiết lập một chương trình nguyên tử ».

Người chủ trương « Nước Mỹ trước hết » không chỉ tấn công Bắc Triều Tiên của Kim Jong Un và Iran của các giáo chủ Hồi giáo, mà còn không tha cả Cuba của Castro và Venezuela của Maduro. Donald Trump tố cáo Cuba, « chế độ tham nhũng, gây bất ổn », và Venezuela, một ví dụ cho « chủ nghĩa xã hội được áp dụng một cách trung thành », nơi mà « kẻ trụy lạc » Nicolas Maduro « đã phá hoại một đất nước thịnh vượng ».

Truyền thống tự kềm chế của các cường quốc nguyên tử bị phá vỡ

Trong bài xã luận mang tên « Chừng mực », nhật báo thiên tả Libération cho rằng nhân dân Mỹ có nguy cơ sẽ nhanh chóng hối hận khi đưa một « người khùng, hoặc khùng phân nửa »,theo tờ báo, vào Nhà Trắng. Các tuyên bố của tổng thống Donald Trump trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc cho thấy ngành ngoại giao thế giới đang trong một tình thế lố bịch.

Libération nhắc nhở : hôm 11/04/1951 tổng thống Harry Truman đã cho ngưng chức tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ tại Hàn Quốc đối với tướng Douglas MacArthur, người hùng trong Đệ nhị Thế chiến, vì sợ những chỉ thị của mình được thực hiện quá trớn, và nghi ngờ vị tướng nổi tiếng sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân tấn công quân Bắc Triều Tiên. Mà tổng thống Truman chính là người đã từng ra lệnh thả hai quả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki ! Ông nhận định rằng không thể tái diễn việc này, trước viễn cảnh diệt chủng vì vũ khí nguyên tử. Ngày nay, Donald Trump lại nêu ra ngọn lửa hạt nhân trước Bắc Triều Tiên.

Đã hẳn là Hoa Kỳ chỉ dự kiến trả đũa trong trường hợp lợi ích sống còn của Mỹ hoặc các đồng minh bị đe dọa, nhưng truyền thống xưa nay là thận trọng. Các quốc gia có vũ khí nguyên tử luôn chọn lựa từ ngữ, tránh leo thang nguy hiểm. Cũng nhờ cân nhắc kỹ lời lẽ, mà John Kennedy đã giải tỏa được cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba. Trong khi Donald Trump, chỉ với một câu nói vang như sấm, đã quẳng xuống sông xuống biển tất cả truyền thống kềm chế về chiến lược lẫn khẩu chiến.

Những bài diễn văn ấn tượng trước Liên Hiệp Quốc

Trang web của Le Figaro cũng điểm qua những bài diễn văn ấn tượng trước đây tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Chẳng hạn như Fidel Castro hôm 26/09/1960 đã phát biểu suốt 4 giờ 29 phút « để nói lên sự thật ». Đây là bài diễn văn dài nhất trong lịch sử Liên Hiệp Quốc. Lãnh tụ Cuba kịch liệt đả kích chính phủ Mỹ và tư bản, ông nói : « Tư bản tài chính của đế quốc là một cô gái điếm không thể quyến rũ nổi chúng tôi ».

Vài ngày sau, đến lượt ông Nikita Krouchtchev làm diễn đàn bốc lửa, trong bối cảnh cuộc chiến tranh lạnh. Lần đầu tiên tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, lãnh tụ Liên Xô chỉ trích đế quốc Mỹ và ủng hộ các nước châu Phi vừa giành độc lập. Bị đại diện Philippines chất vấn về âm mưu khống chế các nước Đông Âu, tổng bí thư đảng Cộng Sản Liên Xô đã nổi khùng, rút giày đập mạnh vào bục giảng, khiến chủ tịch Đại hội đồng phải cho cúp micro.

Mười năm sau đó, ngày 13/11/1974, được mời tham dự lần đầu tiên theo đòi hỏi của Phong trào không liên kết, chủ tịch Palestine, ông Yasser Arafat gởi đến Israel một thông điệp lịch sử với ẩn ý đe dọa. Ông nói : « Tôi đến đây, mang theo một nhành ô liu và một khẩu súng cách mạng, xin đừng để nhành ô liu rơi khỏi tay tôi ».

Xung đột trên thế giới đã vượt tầm khu vực

Nhìn rộng hơn, khi trả lời phỏng vấn của Libération, nhà ngoại giao Jean-Marie Guéhenno nhận định, từ năm năm qua, các cuộc xung đột đã trở nên nguy hiểm vì vượt quá tầm những nhân tố trong khu vực.

Từng là người chỉ huy các lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc (2000-2008) và hiện đang lãnh đạo think tank International Crisis Group, ông Jean-Marie Guéhenno điểm lại những cuộc xung đột trên thế giới và vai trò bị tranh cãi của Liên Hiệp Quốc.

Trong suốt một thời gian dài, chỉ có 5% khả năng xảy ra xung đột, nhưng nay các chuyên gia ước lượng tỉ lệ này lên đến 25%. Không thể chắc chắn rằng Kim Jong Un biết chính xác lúc nào nên tiến và lúc nào thì lùi, về phía Washington thì bất định, hai yếu tố này pha trộn lại khiến tình hình trở nên nguy hiểm.

Nước Mỹ của ông Trump biểu hiện cho một xu thế đang lên tại nhiều nơi khác, đó là mối nghi ngờ về khả năng quản lý tập thể các vấn đề của hành tinh. Hoa Kỳ đang co cụm lại, nhưng tại châu Âu, dân tộc chủ nghĩa cũng lan rộng. Thế giới trở nên nguy hiểm hơn vì các định chế quản lý khủng hoảng đã bị yếu đi.  

Từ sau chiến tranh lạnh, đa số những cuộc xung đột chỉ trong phạm vi từng nước, và hầu hết đã được giải quyết. Nhưng trong 5 năm gần đây, xung đột tiếp diễn với nhiều mức độ khác nhau. Chẳng hạn cuộc chiến Syria ở mức độ quốc gia đồng thời cũng mang tầm khu vực, với sự đối đầu giữa Iran, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ, thậm chí quốc tế : giữa Nga và phương Tây. Những cuộc chiến kết thúc thường không mang tính địa chính trị, như hiệp ước giải giáp lực lượng FARC ở Colombia.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20170920-donald-trump-boc-lua-tren-dien-dan-lien-hiep-quoc

 

Hệ lụy từ diễn văn đao to búa lớn của Trump là gì?

Barbara Plett UsherBBC News

Bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump tại LHQ có thể là chưa có tiền lệ hoặc, ít nhất, sẽ trở thành một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất tại Đại Hội đồng Liên Hợp quốc.

Cảnh báo Bình Nhưỡng xuống thang trước thách thức hạt nhân của nước này, Donald Trump đe dọa sẽ thanh toán một quốc gia thành viên của LHQ. Và ông nhấn mạnh tuyên bố của mình đối với nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un trên Twitter.

"Nếu Hoa Kỳ buộc phải tự bảo vệ mình hoặc các đồng minh, chúng tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xóa sổ Bắc Hàn," ông nói với các nhà lãnh đạo thế giới.

Ông Trump nói rằng nhà lãnh đạo Bắc Hàn "đang thực hiện sứ mệnh tự kết liễu mình và chế độ Bắc Hàn".

Tôi không thể nhớ được ngôn từ của bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào trên bục phát biểu tại Liên Hợp Quốc có nội dung tương tự thế, kể cả Qaddafi của Libya hay Chavez của Venezuela.

Tức là việc xóa sổ một quốc gia 25 triệu dân thì chưa có ai nói vậy.

Các thành viên của Liên Hợp Quốc đã thấp thỏm chờ xem tân tổng thống có gì để nói, tức là có một sự tương phản rõ ràng với sự ngóng chờ bài diễn văn làm tôi nhớ lại thời điểm người tiền nhiệm của ông là ông Barack Obama từng đọc.

Tổng thống Trump đã không tấn công chính tổ chức này, như nhiều người lo ngại ông sẽ làm như vậy sau sự phê phán gay gắt của mình rằng LHQ giống như một câu lạc bộ của giới chóp bu bất tài.

Thực tế là ông chấp nhận LHQ có một vai trò cho trật tự thế giới, mặc dù ở đây đa số cho rằng ông là người có tính cách biệt lập và đơn phương.

Tuy nhiên, ông củng cố lại quan ngại về cuộc chiến với Bắc Hàn, và lo ngại rằng ông sẽ hủy thỏa thuận hạt nhân theo đó cho Iran phát triển chương trình nguyên tử có giới hạn.

Ông Trump gọi thoả thuận với Iran là "sự hổ thẹn với Hoa Kỳ". Ông lên án Tehran là một "nhà nước bất trị không một xu dính túi" và xuất khẩu bạo lực.

Theo luật pháp Hoa Kỳ, tổng thống phải tái khẳng định lại trước Quốc hội sau mỗi 90 ngày rằng Iran tuân thủ thỏa thuận này, và thỏa thuận này phục vụ lợi ích an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump tỏ ý rằng ông có thể sẽ không làm như vậy khi thời hạn tiếp theo đến vào giữa tháng Mười khi có cơ chế kích hoạt một tiến trình để quốc hội rà soát có thể ngưng thỏa thuận này.

Ông Trump rõ ràng là nói với những người ủng hộ chính sách "Nước Mỹ là trên hết" - khi ông bắt đầu phát biểu về thành tựu kinh tế đạt được sau cuộc bầu cử.

Đối với cử tọa quốc tế của mình, ông đã đưa ra chính sách "Nước Mỹ là trên hết bằng ngôn ngữ chủ quyền quốc gia dưới cái vỏ của nguyên lý thành lập ra LHQ, là cách mà các thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ như Trung Quốc và Nga thường dùng.

Về cơ bản, ông nói rằng mọi quốc gia nên đặt lợi ích của người dân nước mình trên hết. Dựa trên cơ sở đó họ có thể hợp tác để đối phó với những vấn đề bức thiết toàn cầu hơn là cho phép các tổ chức toàn cầu và các bộ máy hành chính đưa ra chương trình nghị sự.

Sự căng thẳng giữa một chính sách đối ngoại được thúc đẩy bởi lợi ích quốc gia thay vì các giá trị và lý tưởng phổ quát là trọng tâm của cuộc tranh luận đang tiếp diễn về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ.

Nhưng điều đó khó có thể có nghĩa là xa rời con đường quốc tế hóa, chẳng hạn như việc Tổng thống rút khỏi Hiệp định Khí hậu Paris đã xảy ra.

Và cũng không phải là việc thể hiện theo lối giao dịch hợp đồng của ông Trump: tức là đối với doanh nhân New York thì đó đơn thuần chỉ là việc chấm dứt các giao dịch tồi tệ đối với Mỹ sao để có được những giao dịch tốt hơn.

Người ta thấy rằng thỏa thuận gì về Bắc Hàn mà ông có thể có được từ việc đe dọa cho ngày tận thế thì không được tỏa sáng trong bài phát biểu của mình.

Các thành viên Liên Hợp Quốc có cảm giác tự hỏi rằng làm thế nào Bình Nhưỡng có thể bị lôi kéo hoặc buộc phải bàn đàm phán với ông Trump, người đang xa rời thỏa thuận hạt nhân mà Hoa Kỳ từng đồng ý với Iran.

Hoặc liệu tổng thống Trump đang cố gắng dựa vào sự ủng hộ của LHQ cho các biện pháp trừng phạt nghiêm ngặt hơn, trong sử dụng ngôn từ "Nếu không theo chúng tôi thì là chống lại chúng tôi," lối nói về Trục Ma Quỷ của chính quyền Bush.

"Hoa Kỳ đã sẵn sàng, sẵn lòng và có khả năng (hành động quân sự), nhưng hy vọng điều này sẽ không cần thiết," ông nói. "Đó là những gì trong khuôn khổ của LHQ cần phải có, đó là những gì Liên Hợp Quốc và đã và đang làm.

Và rất có thể là những người trong bộ máy của ông đang theo đuổi một chiến lược ngoại giao chiếu trên.

Nhưng nếu không có các kênh liên lạc thì Bắc Hàn không có cách nào hiểu được những lời đao to búa lớn đầy mùi vị leo thang đáng kinh ngạc của Tổng thống Mỹ.

"Khi căng thẳng gia tăng, thì cơ hội tính toán sai lầm cũng nhiều," Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres cho biết trước khi ông Trump đọc bài diễn văn. "Nói mạnh có thể dẫn tới sự hiểu sai chết người".

http://www.bbc.com/vietnamese/world-41331445

 

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump làm bốn phương bốc lửa

 

media

Tổng thống Mỹ Donald Trump điện đàm với lãnh đạo nhiều nước, ngày 28/01/2017

Trong 48 giờ qua, tân tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục quạt gió vào các lò lửa quốc tế nhất là với Iran và Nga. Cùng lúc đó, từ Seoul, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis đe dọa giáng trả « vùi dập » Bắc Triều Tiên nếu Bình Nhưỡng dùng vũ khí nguyên tử tấn công Hàn Quốc hay lãnh thổ Hoa Kỳ.

Donald Trump có vẻ ưa thích thái độ khó lường cho dù đã khoác áo lãnh đạo siêu cường kinh tế và quân sự. Hai tuần sau ngày tuyên thệ nhậm chức, tổng thống theo xu hướng « quốc gia trước đã », và chính phủ của ông, đã liên tục đưa ra những tuyên bố bốc lửa. Không những đối thủ của Hoa Kỳ mà ngay các quốc gia đối tác hay đồng minh như Mêhicô, Úc và Israel cũng bị Donald Trump dằn mặt, theo phân tích của AFP.

Đối với Iran, sau lời « cảnh báo » của Nhà Trắng, Washington dự trù tăng cường các biện pháp mới trừng phạt chế độ Hồi giáo vì Teheran thử tên lửa đạn đạo bị xem là vi phạm thỏa hiệp hạt nhân ký kết với các đại cường vào tháng 7/2015.

Chống Iran, « không trừ một giải pháp nào »

Tổng thống Barack Obama trước đây sử dụng hiệp định hạt nhân này để làm giảm căng thẳng với Iran, tạo ra một bước ngoặt trong quan hệ song phương. Trái lại, tân tổng thống Donald Trump thẳng thừng đe dọa « không loại trừ một biện pháp nào » kể cả biện pháp quân sự. Teheran lập tức lên án tổng thống Mỹ « liên tục vu khống để khiêu khích».

Tiếp tục trừng phạt Nga

Điều ngạc nhiên hơn hết là Washington cũng lên giọng với Matxcơva. Trong khi Donald Trump, từ lúc vận động tranh cử đã chủ trương thắt chặt quan hệ với tổng thống Nga Vladimir Putin, thì tân đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley « lên án hành động gây hấn của Nga tại Ukraina ». Tại Hội Đồng Bảo An, nữ đại sứ Mỹ khẳng định lệnh trừng phạt « sẽ được duy trì cho đến khi nào Nga trả bán đảo Crimée lại cho Ukraina ».

Nhà Trắng cũng tỏ thái độ lạnh nhạt với Israel trong hồ sơ lập khu định cư người Do Thái trên lãnh thổ lấn chiếm của Palestine. Cho dù Donald Trump nhiều lần ca ngợi mối quan hệ với đồng minh truyền thống tại Trung Đông kể cả ý định dời sứ quán Mỹ từ Tel-Aviv về Jerusalem, nhưng phát ngôn viên Nhà Trắng Sean Spicer thẩm định việc « xây thêm khu định cư không giúp giải quyết xung đột Israel-Palestine ».

Nhưng rồi sau đó, có tin tân ngoại trưởng Rex Tillerson gọi điện trấn an thủ tướng Benyamin Netanyahu, cam kết một sự ủng hộ « toàn diện ».

Xem thường Úc

Donald Trump cũng làm cho đồng minh quân sự Úc ở Thái Bình Dương choáng váng. Trong cuộc điện đàm bị cắt giữa chừng, tổng thống Mỹ cho rằng ông sẽ xét lại thỏa thuận « ngu ngốc » giữa Washington và Canberra về việc Mỹ nhận di dân bất hợp pháp bị cô lập trong các trại tạm cư ngoài nước Úc.

Vùi dập Bắc Triều Tiên

Còn tại Bắc Á, trong chuyến công du trấn an hai đồng minh Hàn Quốc và Nhật Bản, tân bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis tuyên bố sẵn sàng « vùi dập » Bắc Triều Tiên nếu Bình Những dùng hạt nhân tấn công một trong các đồng minh của Mỹ. Chủ nhân Lầu Năm Góc là bộ trưởng đầu tiên của chính quyền Trump thăm nước ngoài và với chủ đề an ninh quốc phòng.

Trong hồ sơ kinh tế, tuần trước, vị tổng thống thứ 45 của Mỹ thực hiện ngay chủ trương bảo hộ thị trường, thúc giục Canada và Mêhicô thương thuyết lại hiệp định tự do mậu dịch Bắc Mỹ.

Những lời tuyên bố bốc lửa trong những ngày qua làm cho công việc của tân ngoại trưởng Rex Tillerson khó khăn thêm. Ngày thứ năm 02/02/2017, ông chính thức nhậm chức vào lúc bộ Ngoại Giao trong tình trạng « nổi loạn », với khoảng « 1000 nhà ly khai » làm lung lay. Chính sách ngoại giao « thiển cận và nghiệp dư » của tổng thống Donald Trump bị chống đối công khai.

Thật ra, giới phân tích không rõ là tổng thống doanh nhân toan tính gì ? Phải chăng ông sử dụng chiến thuật đấu trí mà người Mỹ gọi là « ván bài lừa dối » mà cứu cánh duy nhất cần đạt được là phục vụ quyền lợi nước Mỹ trước đã, đồng minh lịch sử hay kẻ thù truyền thống không đáng kể.

Theo AFP, vị khách quốc tế đầu tiên của tân ngoại trưởng Mỹ là đồng nhiệm Đức Sigmar Gabriel. Ngoại trưởng Đức đã nhắc nhở phía Mỹ là trong giai đoạn đầy bất trắc này, mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương, từ kinh tế đến quân sự, vô cùng cần thiết.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20170203-tong-thong-my-donald-trump-lam-bon-phuong-boc-lua

 

Donald Trump « đánh thức » dân Mỹ

media

Biểu tình chống sắc lệnh du trú của tổng thống Trump tại phi trường Los Angeles ngày 04/02/2017.

Người Mỹ tin vào giá trị truyền thống tự do, dân chủ, bao dung của Hiệp Chủng Quốc đang trỗi dậy chống Donald Trump. Di dân, nguồn sinh lực kinh tế Mỹ, đang bị tân tổng thống bóp chết.

Silicone Valley đọ sức với Donald Trump

Trang quốc tế vẫn tràn ngập thông tin về các sắc lệnh của tổng thống Mỹ đặc biệt về giới hạn nhập cư và xóa bỏ kiểm soát ngân hàng. Les Echos đưa tin Silicone Valley đọ sức với Donald Trump.

Gần 100 công ty, đứng đầu là Google, Microsoft, Apple, Facebook … đệ đơn yêu cầu toà án hủy sắc lệnh hạn chế di dân mà họ gọi là thuốc độc phá hoại kinh tế, thương mại Hoa Kỳ. Theo Les Echos, trong số 20 công ty lớn nhất ở chiếc nôi công nghiệp điện tử số một thế giới, hơn phân nửa là do dân nhập cư sáng lập. Lập trường của giới công nghệ cao của Mỹ đã thay đổi 180 độ, từ tiến lại gần với tỷ phú địa ốc, trong cuộc tiếp xúc vào tháng 12/2016 tại toà tháp Trump, đã quay gót tháo lui chỉ một tuần sau khi Donald Trump vào Nhà Trắng.

Trong một bài phân tích " Chiến tranh tiền tệ hay hỗn loạn ", Le Monde cho rằng tân tổng thống Mỹ  "hoàn toàn không biết gì về tiền tệ " và phản ứng theo kiểu cưỡng chế : lên án Trung Quốc thao túng đồng nhân dân tệ, đúng nhưng đã thay đổi từ hai năm nay, tố Nhật Bản phá giá đồng yen, nghi ngờ Đức " lợi dụng đồng euro-yếu giả tạo " để gia tăng xuất khẩu và sau cùng là đổ tội cho đồng đô la, giá quá cao, làm tổn hại cho ngoại thương của Mỹ. Với một tổng thống siêu cường như thế, theo Le Monde, không hy vọng gì tình hình tài chính thế giới được ổn định trong tương lai gần.

Nước Mỹ của Donald Trump đi vào kháng chiến

Trên trang nhất, dưới bức ảnh ba phụ nữ Mỹ choàng khăn như tín đồ đạo Hồi, xuống đường tay cầm lá cờ xanh dương sao trắng, Le Monde khẳng định : " Nước Mỹ của Donald Trump đi vào kháng chiến ". Một cuộc bừng tỉnh chưa từng thấy kể từ sau chiến tranh Việt Nam.

Điểm khác biệt lớn lao với phong trào phản chiến là phong trào chống Trump huy động tất cả thành phần công dân. Phụ nữ, di dân Nam Mỹ, văn nhân, nghệ sĩ, công chức, khoa học gia, doanh nghiệp, thẩm phán đều tham gia. Ngày trước, tổng thống George Bush do cuộc chiến Irak và cách ăn nói vụng về nên bị một số người chống đối trêu chọc, nhưng Donald Trump đánh thức cả một tập thể dân Mỹ, những người tin vào giá trị cơ bản của Hiệp Chủng Quốc nay bị Trump đe dọa làm tiêu tan.

Ngay nhà tỷ phú dầu hỏa Charles Koch, tài trợ cho các ứng cử viên đảng Cộng Hoà hàng chục triệu đô la mỗi mùa tranh cử cũng phải cảnh báo « xu hướng độc đoán » của tân tổng thống Mỹ sau sắc lệnh di dân nhập cư. Trong bộ Ngoại Giao, một mạng lưới « ly khai » quy tụ gần 1000 nhà ngoại giao và nhân viên chống sắc lệnh về nhập cư với « kênh liên lạc riêng » như thời chiến tranh Việt Nam, cho phép công chức bày tỏ ý kiến khác biệt.

Theo tạp chí Wired, guồng máy tranh đấu đã hình thành để những cuộc phản kháng trở thành thường trực. Nhà điện ảnh Mike More, tác giả bộ phim chế diễu tổng thống George Bush cố vấn « tử huyệt của Trump là sợ bị chế nhạo. Các bạn hãy thành lập một đạo quân nghệ sĩ hài. Bị biến thành trò cười ông ta sẽ tự hủy ». Theo Le Monde, không cần chờ lời khuyên này, đạo quân hài đã có sẵn.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20170207-donald-trump-%C2%AB-danh-thuc-%C2%BB-dan-my

 

Phong cách 'nói trước, tính sau' của Donald Trump

 

Chuyên gia nhận xét Trump là lãnh đạo có phong cách "nói trước, tính sau" khi ông thường xuyên đưa ra các tuyên bố gây sốc, khiến dư luận chú ý, sau đó mới tìm lý lẽ chứng minh cho phát ngôn.

phong-cach-noi-truoc-tinh-sau-cua-donald-trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump tươi cười trò chuyện trong buổi giao lưu với giới tài xế xe tải và giám đốc điều hành các ngành công nghiệp về vấn đề chăm sóc sức khỏe hôm 23/3. Ảnh: AP

Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, suy tưởng thường đến trước thực tế, theo AP. Kể từ những ngày đầu chiến dịch tranh cử, ông Trump đã đi theo một con đường rõ ràng: Đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi, phản kháng trước các lời chỉ trích rồi chờ đợi những sự kiện mới xuất hiện để dùng chúng làm bằng chứng cho phát ngôn ban đầu.

Phong cách ấy một lần nữa được lặp lại tuần qua sau khi Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Devin Nunes tập hợp các phóng viên lại để thông báo ông phát hiện dấu hiệu cho thấy liên lạc bên trong bộ máy của Trump có thể bị tình báo Mỹ nghe lén.

"Tổng thống và những người khác thuộc nhóm chuyển giao quyền lực của ông xuất hiện trong các báo cáo tình báo", AFP dẫn lời ông Nunes trả lời báo giới bên ngoài Nhà Trắng hôm 22/3, sau cuộc gặp với Trump.

Theo Nunes, thông tin về những liên lạc này được thu thập qua một chiến dịch giám sát, đã được tòa án cho phép, nhằm vào những người nghi là gián điệp nước ngoài. Tuy nhiên, chúng "có rất ít hoặc không có giá trị tình báo". Cộng đồng tình báo Mỹ yêu cầu những thông tin vô tình thu thập phải bị hủy bỏ hoặc ẩn đi trong báo cáo. Nunes cho rằng những người có liên quan đến chiến dịch giám sát đã vi phạm quy tắc trên.

Tổng thống Mỹ trước đó tuyên bố người tiền nhiệm Barack Obama nghe lén điện thoại tại Tháp Trump trước khi cuộc bầu cử diễn ra. Ông nêu lên thông tin trên như một "thực tế" nhưng lại không đi kèm bằng chứng.

Đối với Trump, bình luận từ ông Nunes đến rất hợp thời điểm. "Điều đấy có nghĩa tôi đúng", Tổng thống Mỹ nói với tạp chí Time trong một bài phỏng vấn đăng hôm 23/3.

Bỏ qua thực tế

Giai đoạn chạy đua vào Nhà Trắng, Trump được miêu tả như một ứng viên vận hành chiến dịch tranh cử "bỏ qua thực tế" khi ông không quan tâm tới các chi tiết của vấn đề hay nguồn thông tin đưa ra.

Thời điểm đó, Trump đã làm bùng lên một làn sóng giận dữ. Tại một cuộc vận động ở Alabama, ông cho biết đã xem đoạn ghi hình trên TV về vụ khủng bố 11/9 và "chứng kiến tại Jersey City, bang New Jersey, nơi hàng nghìn, hàng nghìn người reo hò, cổ vũ lúc tòa nhà đổ sập".

Người ủng hộ, phóng viên cùng những người chỉ trích lúc bấy giờ lục tung mọi tờ báo, kho lưu trữ truyền hình để tìm kiếm bằng chứng cho những gì ông Trump nói. Cuối cùng, vài thông tin ít ỏi liên quan đến lời khẳng định của Trump cũng xuất hiện. Các cố vấn cho ông lập tức bám vào "phao cứu sinh" mới. Một bài viết của tờ Washington Post cho hay giới chức thực thi pháp luật ở New Jersey từng "bắt giữ và thẩm vấn một nhóm người bị cáo buộc có hành vi ăn mừng vụ tấn công, đồng thời tổ chức tiệc tùng trên mái nhà trong lúc xem tin tức về thảm họa phía bên kia sông".

Không có chứng cứ củng cố cho lời cáo buộc trên. Cũng không có video cho thấy cảnh "hàng nghìn người" ăn mừng. Nhưng câu chuyện này vừa đủ để Trump và những người ủng hộ tuyên bố ông đúng ngay từ đầu.

"Tôi phải nói gì với bạn đây? Tôi thường đúng. Tôi là một người bản năng, tôi tình cờ còn là người biết cách mà cuộc sống vận hành", Tổng thống Mỹ nói với tạp chí Time. "Tôi dự đoán nhiều thứ và chúng quả thực diễn ra chỉ sau đó một thời gian ngắn".

Kịch bản này tiếp tục lặp lại hồi tháng trước, trong một buổi mít tinh ở Florida. Tổng thống Mỹ bình luận về chính sách nhập cư và người tị nạn của Thụy Điển.

"Hãy nhìn vào những gì Thụy Điển phải đối mặt tối qua", ông nói. "Thụy Điển. Ai mà tin được chuyện đó chứ? Thụy Điển. Họ đón nhận lượng lớn người nhập cư và đang gặp phải vấn đề họ chưa bao giờ nghĩ có thể xảy ra".

Phát ngôn của Tổng thống Mỹ khiến nhiều người không khỏi nghi ngờ bởi đêm đó không có bất kỳ sự việc nào diễn ra ở Thụy Điển. Những người Thụy Điển bối rối liền lên mạng xã hội Twitter châm biếm ông chủ Nhà Trắng. Nhưng ngay lập tức, Tổng thống Mỹ đã tìm được sự xác nhận mới khi một cuộc bạo loạn bùng phát tại một khu ngoại ô tập trung đông người nhập cư ở Stockholm.

"Tôi nói về Thụy Điển, tuy có đôi chút khác biệt nhưng hai ngày sau đấy, một cuộc bạo loạn lớn nổ ra, chính xác như những gì tôi nói. Tôi đã đúng", ông nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với Time.

Mặt khác, Tổng thống Mỹ đồng thời bác bỏ những ý kiến cho rằng ông đang làm tổn hại danh tiếng bộ máy chính quyền khi liên tục đưa ra các tuyên bố chưa kiểm chứng.

"Tôi dẫn lời những người được trọng vọng và nguồn tin từ các kênh truyền hình lớn", Trump quả quyết, đồng thời lấy hình ảnh đám đông tập trung kín những cuộc mít tinh do ông tổ chức ở Nashville, Tennessee, Louisville hay Kentucky làm dẫn chứng. "Đất nước tin tưởng tôi", ông khẳng định.

http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/tu-lieu/phong-cach-noi-truoc-tinh-sau-cua-donald-trump-3560343.html

 

Vì sao Trump không thể từ bỏ các phát ngôn công kích?

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn tạo dựng hình ảnh cứng rắn và các phát ngôn công kích, gây tranh cãi là một phần quan trọng làm nên dấu ấn ấy.

vi-sao-trump-khong-the-tu-bo-cac-phat-ngon-cong-kich

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump lâu nay vẫn nổi tiếng là một người bạo miệng, thường xuyên có những phát ngôn mang tính công kích, gây tranh cãi. Nhưng mới đây nhất, Trump đã phải nhận "phản đòn" bất ngờ khi lời cáo buộc của ông về việc cựu tổng thống Mỹ Barack Obama ra lệnh nghe lén Tháp Trump bị bác bỏ và phản đối mạnh mẽ. Trong phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Hạ viện ngày 20/3, giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey cũng phủ nhận cáo buộc trên, theo New York Times.

Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn không chịu dừng lại. Ngay sau phiên điều trần, ông lập tức đăng tải một dòng thông điệp trên tài khoản mạng xã hội Twitter, lái vấn đề sang một hướng khác nhưng vẫn nhắm mục tiêu vào người tiền nhiệm.

Cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn được cho là đã gọi nhiều cuộc điện thoại tới đại sứ Nga tại Mỹ Sergey Kislyak để thảo luận vấn đề xóa bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Moscow. Nghị sĩ bang Nam Carolina Trey Gowdy hôm qua chất vấn liệu giám đốc FBI từng thông báo cho chính quyền Obama về những cuộc trao đổi này hay chưa.

"Giám đốc FBI Comey không phủ nhận việc có thông báo cho Tổng thống Obama về những cuộc gọi giữa ông Michael Flynn và Nga", Trump viết trên Twitter.

Vậy nguyên nhân nào khiến Tổng thống Trump không chịu từ bỏ những phát ngôn công kích dù đang ở thế yếu?

Hình ảnh cứng rắn

Đầu tiên, các cố vấn cho hay Trump luôn bị thôi thúc bởi suy nghĩ cần phải chứng minh cho những người chỉ trích thấy rõ tính hợp pháp, chính thống của chức tổng thống mà ông đang đảm nhận.

"Cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ là công cụ mà các đối thủ chính trị sử dụng để phi chính thống hóa nhiệm kỳ tổng thống cũng như những chương trình nghị sự của ông ấy", Sam Nunberg, cố vấn chính trị lâu năm cho Tổng thống Trump, bình luận. "Trump sẽ chống trả và làm điều đó tốt hơn bất kỳ ai ở Nhà Trắng này".

Thứ hai, hành động chống trả lại những lời khẳng định cho rằng cáo buộc nghe lén điện thoại Trump đưa ra hoàn toàn sai sự thật là một phần quan trọng làm nên hình ảnh đặc trưng của Tổng thống Mỹ, chuyên gia nhận định. Trump lâu nay vẫn được nhìn nhận như một người không ngại đấu tranh với bất kỳ ai ông cho là mối đe dọa.

Sự cố chấp của Trump trước cáo buộc nghe lén hay cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ không phải điều quá mới mẻ, Tim O'Brien, tổng biên tập Bloomberg View nhận xét. "Ông ấy vẫn thế suốt 45 năm qua".

"Trump cực kỳ bất an về cách thế giới nhìn nhận ông, về việc liệu ông có thẩm quyền và xứng đáng với những gì được nhận", O'Brien cho biết thêm. " Ở ông ấy có một niềm khát khao mạnh mẽ cho tình yêu và sự thừa nhận. Đấy là lý do vì sao ông ấy không thể yên lặng, dù lùi bước là một quyết định khôn ngoan, cả về mặt chiến lược lẫn cảm xúc".

Trong chiến dịch tranh cử năm 2016, Trump đáp trả mọi mũi nhọn công kích nhắm vào mình, đặc biệt từ truyền thông. Tỷ phú Mỹ nêu tên tất cả những phóng viên chỉ trích ông tại các buổi vận động tranh cử.

Hồi cuối tháng một, trên các trang mạng lan truyền bức ảnh cho thấy lượng người tham gia lễ nhậm chức của Trump ít hơn nhiều so với người tiền nhiệm. Tổng thống Mỹ đã lập tức ra lệnh cho thư ký báo chí Sean Spicer tổ chức một cuộc họp báo tại Nhà Trắng để tố báo chí "thiên vị" khi đưa tin về quy mô đám đông dự sự kiện.

Hình ảnh cứng rắn dường như là thứ mà Trump muốn bảo vệ hơn cả và mọi việc ông làm có lẽ đều hướng tới mục tiêu này, cây bút Glenn Thrush và Maggie Haberman từ NYTimes nhận xét.

Từ khi còn là ứng viên chạy đua vào Nhà Trắng, Trump đã muốn xây dựng hình ảnh nghiêm khắc, mạnh mẽ, loại trừ mọi dấu hiệu cho thấy sự yếu đuối, các cố vấn cho hay.

Thứ ba, yếu tố đánh lạc hướng cũng là một động lực quan trọng. Trump có thể thay đổi những chủ đề lấy ông làm trọng tâm chỉ trích bằng cách tung ra các giả thuyết vô căn cứ hay công kích người  tiền nhiệm Obama, giới quan sát đánh giá.

Thời điểm Trump viết dòng tweet gây tranh cãi về cáo buộc nghe lén, ông có lẽ đang cố gắng hướng sự chú ý của dư luận khỏi sự việc Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions trong phiên điều trần phê chuẩn chức vụ không đề cập đến chuyện ông từng có liên hệ với đại sứ Nga tại Mỹ.

Theo David Axelrod, một trong các cố vấn thân cận cho cựu tổng thống Obama, "bằng những dòng tweet gai góc, không dàn xếp, Trump đã xóa bỏ những câu chuyện mà chính quyền của ông ấy muốn kể".

Cuối cùng, tại Nhà Trắng, không ai có thể ngăn cản Tổng thống Trump. Các cố vấn cho biết họ gần như không thể nói với Trump rằng ông đã phạm sai lầm hoặc đi quá xa trên Twitter.

Mặt khác, hai cá nhân đủ sức thay đổi suy nghĩ của Trump lại tỏ ra không mấy mặn mà, theo NYTimes. Chiến lược gia trưởng Stephen K. Bannon từng khuyên Trump điều chỉnh hành vi vào giai đoạn cuối chiến dịch tranh cử song thực tế ông là người chia sẻ nhiều quan điểm nhất với Tổng thống Mỹ. Trong khi đó, cố vấn hàng đầu Gary Cohn chỉ thích đưa ra những lời khuyên về kinh tế hoặc vấn đề biến đổi khí hậu.

Trong một cuộc họp gần đây tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, ông Cohn đang nói thì Tổng thống Trump ngắt lời. Lúc bấy giờ, Cohn đã yêu cầu Trump "để nói hết câu", theo một nguồn tin am hiểu vấn đề. Tổng thống Trump, người không quen với việc nhường sân khấu, im lặng và để vị cố vấn tiếp tục.

http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/vi-sao-trump-khong-the-tu-bo-cac-phat-ngon-cong-kich-3558965.html

 

Donald Trump - bậc thầy đánh lạc hướng chú ý dư luận

 

Khi lâm vào thế khó, Donald Trump tự đưa mình ra khỏi rắc rối bằng cách tạo ra các tin tức mới để đánh lạc hướng chú ý của dư luận.

donald-trump-bac-thay-danh-lac-huoc-chu-y

Trái: Ảnh chụp từ trên cao cho thấy nhiều khoảng trống tại Natiional Mall trong lễ nhậm chức của Trump. Phải: Các cử tri đi bầu năm 2016. Ảnh: Guardian

 

Trong những ngày đầu nhiệm kỳ, ông Trump dường như ám ảnh về số người tham dự lễ nhậm chức của mình. Vào ngày làm việc đầu tiên, ông Trump tuyên bố trong bài phát biểu tại trụ sở Cục Tình báo Trung ương (CIA) rằng 1 -1,5 triệu người đã tham gia, mâu thuẫn với các bức ảnh cho thấy nhiều không gian trống tại National Mall.

Ngày hôm sau, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Sean Spicer lặp lại tuyên bố của ông Trump, nói với giới truyền thông rằng tân tổng thống đã thu hút được "lượng khán giả lớn nhất từng thấy trong lễ nhậm chức". Tuyên bố của ông Spicer bị truyền thông nghi ngờ, nhất là khi so sánh với những bức ảnh chụp đám đông tại lễ nhậm chức của Barack Obama.

Các tuyên bố của chính quyền Trump và bằng chứng chống lại họ đã làm lu mờ bất kỳ công việc thực tế nào mà tổng thống thực hiện trong những ngày đầu nhiệm kỳ, theo Guardian. Ngoài ra, tranh cãi này cũng là cú giáng vào cái tôi của tổng thống - người rất để ý đến độ nổi tiếng của mình.

Tuy nhiên, ngay sau đó, truyền thông có đề tài mới để quan tâm khi ông Trump tuyên bố rằng hàng triệu người đã bỏ phiếu bất hợp pháp trong cuộc bầu cử, khiến ông thua bà Clinton về phiếu phổ thông. Tổng thống đã viết trên Twitter rằng ông "sẽ yêu cầu một cuộc điều tra lớn" vào điều mà ông gọi là gian lận cử tri.

Các chính trị gia từ cả hai đảng đều tỏ ra hoài nghi về tuyên bố của Trump, ít ai nghe thấy thêm điều gì về cuộc điều tra kể từ đó. Ngày 15/3, Politico đưa tin rằng các nghị sĩ Cộng hòa đã "thở phào nhẹ nhõm" khi ông Trump không theo đuổi cam kết điều tra của mình.

Sắc lệnh cấm nhập cảnh và cuộc điện đàm với thủ tướng Australia

donald-trump-bac-thay-danh-lac-huoc-chu-y-1

Trái: Người biểu tình phản đối sắc lệnh cấm nhập cảnh. Phải: Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull. Ảnh: AP/Rex

Trump ngày 27/1 ký sắc lệnh cấm người từ 7 nước Hồi giáo vào Mỹ trong 90 ngày và dừng nhận người tị nạn trong 120 ngày. Lệnh này gây ra hỗn loạn tại Mỹ khi nhiều người bị giữ ở sân bay. Sắc lệnh đối mặt hàng chục vụ kiện và bị chỉ trích bởi các đảng viên Dân chủ, tổ chức nhân quyền và thậm chí cả đảng viên Cộng hòa.

Cho dù có cố ý hay không, vào ngày 2/2, một cuộc tranh cãi mới nổi lên làm xao nhãng chú ý của công chúng.

Washington Post đưa tin rằng trong cuộc điện đàm dự kiến kéo dài một giờ với Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull, ông Trump đã cúp máy khi hai người mới chỉ nói chuyện được 25 phút. Ông Trump đã thất vọng khi ông Turnbull nhắc đến một thỏa thuận trước đây giữa Mỹ và Australia rằng Mỹ sẽ chấp nhận 1.250 người tị nạn, Washington Post viết.

Câu chuyện giành bớt sự chú ý vốn tập trung vào sắc lệnh cấm nhập cảnh. Những người ủng hộ nhiệt thành của ông Trump thì lại càng thích hình ảnh tổng thống mạnh mẽ sẵn sàng cứng rắn với lãnh đạo nước ngoài. Theo Sydney Morning Herald, tại Canberra có những suy đoán rằng chính chiến lược gia trưởng của Trump, Steve Bannon, đã làm rò rỉ cuộc gọi.

Cố vấn an ninh quốc gia từ chức và mít tinh cảm ơn cử tri

donald-trump-bac-thay-danh-lac-huoc-chu-y-2

Trái: Michael Flynn. Phải: Người ủng hộ Trump tham gia mít tinh cảm ơn cử tri. Ảnh: Guardian

Ngày 13/2, Michael Flynn từ chức cố vấn an ninh quốc gia của ông Trump. Một loạt thông tin rò rỉ tiết lộ ông đã thảo luận về các biện pháp trừng phạt Nga với đại sứ Nga tại Washington. Ông sau đó đã nói dối về những cuộc thảo luận đó, kể cả với Phó tổng thống Mike Pence. Điều này không tốt cho ông Trump, khi mối quan hệ của ông với Nga vẫn đang bị theo dõi kỹ lưỡng.

Phản ứng của ông Trump là tổ chức buổi mít tinh cảm ơn cử tri ở Melbourne, Florida. Ông công bố nó vào ngày 15/2 và ba ngày sau, 9.000 người đã tham gia sự kiện.

Tuy nhiên, vào đúng ngày Trump tổ chức sự kiện tại Florida, một vấn đề mới đã xuất hiện khi Andrew Puzder, người được chọn là bộ trưởng lao động, đột ngột xin rút.

donald-trump-bac-thay-danh-lac-huoc-chu-y-3

Trái: Andrew Puzder. Phải: Cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 16/2. Ảnh: AP

Diễn biến này cùng với việc từ chức của ông Flynn khiến nhiều người đặt hỏi về đội ngũ của Trump.

Ông Trump sau đó tổ chức một cuộc họp báo kéo dài, trong đó ông bác bỏ mối quan hệ với Nga, tấn công truyền thông, tuyên bố rằng mình được nhiều người ủng hộ.

Ông Trump nhấn mạnh rằng ông "không huênh hoang và cằn nhằn vô căn cứ". Ông nói rằng chính quyền đang "vận hành như một cỗ máy tinh chỉnh", khiến các nhà bình luận có việc để bàn trong vài ngày.

Rắc rối của bộ trưởng tư pháp và cáo buộc Obama nghe lén

donald-trump-bac-thay-danh-lac-huoc-chu-y-4

Trái: Jeff Sessions. Phải: Tháp Trump. Ảnh: AP

Chỉ 24 giờ sau khi có bài diễn văn nhận được nhiều lời khen trước quốc hội Mỹ ngày 28/2, có thông tin rằng Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions đã gặp đại sứ Nga Sergey Kislyak hai lần trong chiến dịch tranh cử tổng thống.

Đây là một vấn đề vì ông Sessions đã không nhắc đến cuộc đối thoại khi được yêu cầu nói về mối liên hệ giữa chiến dịch của Trump và Nga trong phiên điều trần trước thượng viện.

Ngày 2/3, ông Sessions rút khỏi cuộc điều tra về can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử. Đây tiếp tục là điều bẽ bàng cho ông Trump vì ngay trước đó ông đã khuyên ông Sessions không nên làm vậy.

Hai ngày sau, ông Trump tung ra một đòn phân tâm có thể nói là lớn nhất từ trước đến nay. Ngày 4/3, ông cáo buộc cựu tổng thống Barack Obama nghe lén tháp Trump trong chiến dịch tranh cử.

Ông Trump không đưa ra bất cứ bằng chứng nào vào thời điểm đó nhưng những lùm xùm xoay quanh vụ việc đã phần nào "che khuất" các câu hỏi về mối liên hệ giữa chiến dịch của ông và Nga.

"Trong hai tháng đầu nhiệm kỳ tổng thống, Donald Trump đã chứng tỏ mình là một bậc thầy về đánh lạc hướng", cây bút Adam Gabbatt cua Guardian bình luận.

http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/donald-trump-bac-thay-danh-lac-huong-chu-y-du-luan-3558891.html

 

 

Donald Trump, Tổng thống Mỹ bị nhiều chỉ trích nhất

Một cử chỉ thường thấy của Tổng Thống Donald Trump trước công chúng. (Hình: Getty Images)

Có một thực tế rõ ràng là ngay từ buổi đầu Tổng Thống Donald Trump đã bị nhiều chỉ trích hơn tất cả các người tiền nhiệm từ Ronald Regan đến Barack Obama.

Bài viết này không nhằm tranh luận về cái đúng hay sai, nghĩa là không phụ họa hay phản bác những chỉ trích, mà chỉ đề cập về lý do của sự kiện ấy. Có thể phân tích từ nhiều bình diện, nhưng đáng chú ý nhất là hai yếu tố: (1) ông Trump làm người ta sợ (2) vô tình hay cố ý ông Trump tiếp nhiên liệu cho sự kiện đó.

Bất cứ nhà lãnh đạo nào trên thế giới cũng có người ủng hộ và người chống đối. Căn bản của hai quan điểm ấy có thể chỉ là hoàn toàn do cảm tính chứ không phải do nhận thức. Điểm đáng chú ý là những quan điểm kiểu ấy thường mang tính cách cố định, không chấp nhận thay đổi hoặc linh động gì khác, cho nên tranh cãi giữa hai nhóm này không bao giờ đi tới kết luận. Quá trình cá nhân của ông Donald Trump cung ứng nhiều điều kiện cho cả hai phía chống đối và ủng hộ cho nên ông phải tiếp nhận nhiều chỉ trích là chuyện tự nhiên.

Làm gì khiến người ta sợ?

Trước nhất là những phát biểu khác thường của ông, như là về di dân Mexico, về người Hồi Giáo và khủng bố, và nhiều lời răn đe khác. Nhưng dần dần người ta cũng bớt sợ những gì ông nói, vì xem ra qua hai tháng ở Tòa Bạch Ốc, ông chưa thực hiện hoặc gặp trở ngại không thi hành được như ý muốn. Điển hình là vụ xây bức tường biên giới Mexico chưa có tiến triển gì cụ thể, vụ trục xuất di dân bất hợp pháp gặp sự bất hợp tác của các tiểu bang, và sắc lệnh cấm dân một số nước Hồi Giáo vào Mỹ hai lần bị tòa án chặn lại.

Gần nhất là việc dự luật y tế mới, thay thế luật ACA (Obamacare), không thông qua Hạ Viện được vì sự không đồng ý ngay chính từ một số Dân Biểu Cộng Hòa. Trước đây ông Trump đã mạnh miệng tuyên bố xóa bỏ Obamacare là việc làm ưu tiên số 1 của ông từ ngày đầu vào tòa Bạch Ốc.

Nhìn lại khẩu hiệu tranh cử của ông Trump “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại,” người ta thấy nó hàm chứa những nội dung mơ hồ. Bởi vì tại sao phải làm cho nước Mỹ vĩ đại “trở lại”? Sau hai trận Thế Chiến và nhất là từ sau Chiến Tranh Lạnh nước Mỹ đã là vĩ đại nhất thế giới trên tất cả các mặt quân sự, kinh tế, chính trị. Vị trí ấy chưa hề suy suyển khiến người ta đáng phải lo lắng. Khẩu hiệu ấy dường như chỉ nhắm cổ vũ sự ủng hộ của các nhóm có tinh thần kỳ thị sắc tộc, tôn giáo và chống di dân.

Nhưng còn một vấn đề quan trọng mà người ta lo ngại hơn ở Tổng Thống Trump là ông sẽ làm phương hại nền dân chủ đã tồn tại vững bền tốt đẹp qua lịch sử hơn 200 năm của nước Mỹ. Ông có nhiều dấu hiệu của một nhà lãnh đạo độc tài, dù rằng không dễ dàng để có thể đi đến tình trạng ấy trong hệ thống chính trị chặt chẽ của đất nước này.

Ông xâm phạm đến quyền độc lập Tư pháp, một trong ba trụ cột căn bản về nguyên tắc phân quyền của thể chế dân chủ Mỹ. Tờ Slate ngày 10 Tháng Hai cho là Tổng Thống Trump “khai chiến với lập pháp” qua việc công khai gièm pha vị thẩm phán đã phán quyết cho ngưng thi hành sắc lệnh cấm nhập cảnh Mỹ. Trong một tweet đánh đi, ông Trump viết: “Cái gọi là thẩm phán” James Robart đã đặt đất nước chúng ta vào hiểm họa khủng bố. Ông cũng phê phán ba thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang khu 9 là chính trị hóa ngành tư pháp khi đồng thuận y án phán quyết của thẩm phán Robart.

Một sự kiện phản dân chủ trắng trợn hơn hết là Tổng Thống Trump và các cố vấn cao cấp của ông phụ họa gọi giới truyền thông là “kẻ thù của nhân dân.” Không nhà lãnh đạo một quốc gia dân chủ nào có quan niệm như thế đối với quyền tự do ngôn luận. Ông Trump có nhược điểm về tiếp thu những sự chỉ trích, một điều kiện thiết yếu để một nhà lãnh đạo không đi lạc hướng.

Donald Trump, Tổng thống Mỹ bị nhiều chỉ trích nhất
Tổng Thống Trump từng nhiều lần công khai chỉ trích các phóng viên mà ông không ưa. (Hình: Getty Images)

Tiếp vũ khí cho người ta tấn công mình

Trái hẳn nguyên tắc bình thường của các ứng cử viên từ xưa đến nay là giữ quan hệ tốt với giới truyền thông, ông Donald Trump đã tìm cách gây hấn với họ ngay từ đầu cuộc tranh cử. Ông đã không hoặc rất ít tốn tiền trong cuộc tranh cử mà vẫn đạt hiệu quả cao trên mặt quảng bá, bằng cách chỉ cần nói hoặc làm những chuyện khác thường là bắt buộc truyền thông phải tường trình.

Chiến thuật của ông có lẽ là đúng nhưng quan niệm của ông về giới truyền thông không đúng. Khi bị phê phán, ông đổ lỗi cho truyền thông là thiên vị mà thực tế thì không thể nào có chuyện 90% truyền thông thiên vị cho một phía. Tiếp tục định kiến sai lầm ấy khi đã đảm nhận vai trò của nhà lãnh đạo, ông không nhận ra được những sai trái của mình để điều chỉnh thích ứng.

Vì lo sợ bị chỉ trích và tìm cách chống đỡ, Tổng Thống Donald Trump liên tiếp tạo ra thêm nhiều sự kiện khiến cho giới truyền thông với lý tưởng, nghiệp vụ cùng phương tiện của họ không thể nào không đưa ra những phê phán liên tục và mạnh mẽ nhất.

Một số người ủng hộ ông Trump, viện lời của ông và các phụ tá, có một lập luận hoàn toàn sai rằng truyền thông loan tin giả (fake news). Các cơ quan truyền thông có uy tín lâu năm như báo New York Times, Washington Post, USA Today, truyền hình CNN, NBC, CBS … cần bảo vệ giá trị của họ vì đó là nhu cầu thiết yếu để sống còn, hơn nữa phải trách nhiệm loan tin xác thực tránh sự tranh tụng pháp lý rất tổn hại.

Tổng Thống Trump cũng không hiểu hay cố tình không hiểu những nguyên tắc tự do căn bản của báo chí. Ông cho ngăn chặn hay đuổi các phóng viên tham dự một số sinh hoạt. Ông tuyên bố ở hội nghị thường niên của Tổ Chức Hành Động Chính Trị Bảo Thủ (Conservative Political Action Conference) hồi cuối Tháng Hai là sẽ cấm các phóng viên dùng những nguồn tin không tiết lộ xuất xứ. Bảo vệ bí mật về nguồn tin là một quyền hợp pháp của nhà báo.

Năm 1972, hai phóng viên Bob Woodward và Carl Bernstein của tờ Washington Post dẫn nguồn tin của một người với bí danh là “Deep Throat” để tường trình những bí mật của Tòa Bạch Ốc trong vụ Watergate và kết quả là Tổng Thống Richard Nixon phải tự ý từ chức trước khi có thể bị đàn hặc. Suốt hơn 30 năm sau đó, không ai biết được “Deep Throat” là ai, tới năm 2005 một luật sư của gia đình mới tiết lộ đó là một cựu phụ tá giám đốc FBI.

Tổng Thống Trump thường sử dụng Twitter để loan báo, tấn công hay phản công, mà không có lời giải thích đầy đủ hay lập luận rõ ràng. Có nhiều trường hợp chỉ là sự cãi qua cãi lại không cần thiết với một cá nhân.

Trong những trường hợp khác người ta nhận ra ông chỉ nhắm nói cho những người ủng hộ mình, theo một chiến thuật biện bác được gọi là “Whataboutism” (Thế thì làm sao?). Với mục tiêu ấy, những dữ kiện mà ông nêu lên không xác thực và trở thành đề tài để truyền thông khai thác phê phán.

Vậy thì nếu như Tổng Thống Donald Trump bị chỉ trích quá nhiều thì cũng là do tại chính ông chứ không phải vì truyền thông quá khắt khe hay vì sự đánh phá dai dẳng của những người đối lập. Mặc dù tỉ lệ dân Mỹ không chấp nhận tổng thống hiện nay lên tới 63% theo thăm dò Gallup, nhưng không phải tất cả số người này đều có điều kiện để trình bày ra ý kiến của họ.

http://www.nguoi-viet.com/nhin-tu-hoa-ky/donald-trump-tong-thong-bi-nhieu-chi-trich-nhat/

 

Donald Trump bỏ hiệp định khí hậu: Trong rủi có may

Tú Anh

 media

 Tổng thống Mỹ Donald Trump lúc thông báo quyết định rút khỏi thỏa thuận khí hậu COP 21. Ảnh tại Nhà Trắng ngày 1/06/2017.REUTERS/Kevin Lamarque

Quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump, rút khỏi hiệp định chống biến đổi khí hậu, gây phản ứng bất bình trên khắp thế giới kể cả tại nước Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học và giới ngoại giao lại cho rằng trong cái rủi có cái may : việc thực thi hiệp định COP21 sẽ không bị cản trở từ bên trong.


Có một thành viên thế lực như Mỹ luôn tìm cách cản trở tiến trình thực thi hiệp định Paris về khí hậu trong khuôn khổ hội nghị COP hàng năm là nỗi lo của giới chuyên gia.

« Để Donald Trump đứng ngoài vẫn tốt hơn là đứng bên trong làm trì trệ hiệp định ». « Đứng bên trong hiệp định Hoa Kỳ có thể gây nhiều tác hại hơn là đứng bên ngoài ». Mohamed Adow, chuyên gia khí hậu của tổ chức phi chính phủ Christian Aid và Luke Kemp, tác giả bài phân tích « Thà ở bên ngoài hơn là bên trong » trên tạp chí khoa học The Nature, tuần trước không phải là những tiếng nói đơn độc chào mừng quyết định của Donald Trump.

Mầm hy vọng

Quan điểm « Tái ông thất mã », thiếu Hoa Kỳ biết đâu lại là chuyện tốt cho nhân loại, đang được lan rộng trong giới khoa học và ngoại giao.

Anden Meyer, chuyên gia theo dõi đàm phán khí hậu từ 20 năm qua dự đoán : Washington muốn nói gì thì nói, chẳng có nước nào ngồi vào bàn đàm phán với Mỹ.

Từ khi hiệp định COP21 được long trọng ký kết tại Paris vào năm 2015, còn nhiều nguyên tắc thực thi đang được thương thảo đặc biệt là bản tổng kết đầu tiên về « nỗ lực chung » làm giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2018.

Cũng quan trọng không kém là công khai hóa chính sách khí hậu của « từng thành viên » mà mục tiêu là giữ cho nhiệt độ khí quyển, từ nay đến cuối thế kỷ chỉ tăng ở mức dưới 2°C, hầu tránh đại họa diệt vong, thiên tai, lũ lụt.

Hiệp định COP21 là kết quả của hơn 20 năm đàm phán gay go và thỏa hiệp, tính từ hiệp định khung đầu tiên của Liên Hiệp Quốc về trái đất được 160 quốc gia ký kết tại Rio (Brazil) năm 1992, rồi đến Nghị Định Thư Kyoto 1997, giảm khí thải làm nóng bầu khí quyển.

Donald Trump cho là hiệp định COP21 gây nhiều bất lợi cho kinh tế Mỹ và cần phải thương thuyết lại. Trong khi đó, Hoa Kỳ chỉ đứng sau Trung Quốc trên bảng xếp hạng các quốc gia gây ô nhiễm nhất địa cầu.

Không có Mỹ góp phần, liệu mục tiêu chung có thể đạt được hay không ? Theo bà Laurence Tubiana, nguyên là trưởng đoàn thương thuyết của Pháp, yêu sách của tổng thống Mỹ sẽ làm cho tình thế nghiêm trọng hơn. Kinh tế Mỹ sẽ chậm chuyển đổi trong khi nhân loại không còn đủ thời gian để hành động.

Tuy nhiên, Thoriq Ibrahim, bộ trưởng Môi Trường đảo Maldives và cũng là phát ngôn viên của các tiểu quốc đảo đang bị nước biển đe dọa xóa tên lại nhẹ nhõm. Ông cho rằng sự kiện Hoa Kỳ rút chân là cơ hội để cộng đồng quốc tế chứng tỏ quyết tâm « đối đầu với thử thách » diệt vong.

Bằng chứng là tin Donald Trump đắc cử tổng thống rơi vào thời điểm Thượng đỉnh COP22 diễn ra tại Maroc, làm cử tọa choáng váng như bị « điện giật ». Thế là, nhiều quốc gia bỏ ngay thái độ lưỡng lự, tuyên bố gia nhập hiệp định khí hậu. Liên Hiệp Châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ, Ả Rập Xê Út…. tái cam kết thực thi. Châu Âu, Trung Quốc và Canada và những quốc gia bị biến đổi khí hậu đe dọa trực tiếp sẽ là đầu tàu của nỗ lực sử dụng năng lượng sạch.

Tổng giám đốc Hiệp Hội WWF, bảo vệ động vật thiên nhiên, Pascal Canfin, thẩm định « không có Trump, hiệp định COP sẽ được nước Mỹ, dân Mỹ thực thi từ cấp doanh nghiệp, thành phố cho đến tiểu bang ».

Nhưng mối lo lớn khi Mỹ rút chân là vấn đề tài chính cho Hiến Chương Khí Hậu của Liên Hiệp Quốc và Quỹ Xanh (100 tỷ đôla) tài trợ cho các nước nghèo chống biến đổi khí hậu.

 

http://m.vi.rfi.fr/quoc-te/20170602-donald-trump-bo-hiep-dinh-khi-hau-trong-rui-co-may

 

Donald Trump, kẻ thù số một của hành tinh

Thụy My

 media

 Greenpeace chiếu hình ảnh tổng thống Donald Trump lên tường sứ quán Mỹ ở Berlin, Đức, để phản đối việc Hoa Kỳ rút khỏi thỏa thuận khí hậu Paris, ngày 02/06/2017REUTERS

Một thế giới nóng lên trên 3°C không thể là một thế giới thịnh vượng. Và như vậy, theo Les Echos, khi Donald Trump hứa biến một nước Mỹ bị ô nhiễm thành một Mỹ quốc vĩ đại, ông ta đã nói dối.

Việc tổng thống Donald Trump rút Hoa Kỳ ra khỏi hiệp định khí hậu Paris là đề tài được các báo Pháp chú ý nhất hôm nay. Bên cạnh đó là dự luật của bộ Tư Pháp nhằm « đạo đức hóa đời sống chính trị » nước Pháp, và sự kiện phi hành gia Pháp Thomas Pesquet chiều nay trở về Trái Đất, sau 196 ngày trên trạm không gian quốc tế (ISS). Le Monde dành nhiều trang cho hồ sơ « Monsanto Papers », với bài điều tra về những mánh khóe của tập đoàn hóa chất Mỹ chống lại các công trình khoa học của Trung tâm nghiên cứu quốc tế về ung thư (CIRC), về tính chất gây ung thư của glyphosate, sản phẩm chủ đạo của Monsanto.

Nếu bên kia bờ đại dương, tờ New Yorker chạy tựa bằng tiếng Pháp « Au revoir hiệp định khí hậu Paris », thì trang bìa báo Pháp Libération chạy dòng tít hai màu đỏ, trắng, trên nền đen như một mảng dầu tràn : « Goodbye America ». Trang nhất của nhật báo kinh tế Les Echos cũng là một màu đen u ám với những làn khói xám xịt từ một ống khói nhà máy, với tựa đề « Khí hậu, thế lưỡng nan của nước Mỹ ». La Croix chọn màu bìa xanh nhạt mát mẻ, với khối băng sơn trên biển, và dòng tựa màu đen « Trump, mặc kệ khí hậu ». Cnews Matin cho rằng « Khí hậu : Trump ra khỏi cuộc chơi », còn tờ 20 Minutes nhận định « Quyết định của Trump không làm ô nhiễm lắm hiệp định khí hậu Paris ».

ADVERTISING

Cái tát vào mặt nhân loại

Trong bài xã luận mang tựa đề « Cái tát », Libération cho rằng việc ra khỏi hiệp định Paris, cuộc thương lượng toàn cầu đại quy mô nhất từ trước đến nay, là một cái tát vào mặt nhân loại. Cơn ác mộng này là di sản để lại cho các thế hệ tương lai.

Sau khi ngỡ ngàng nhận ra Nhà Trắng bây giờ là sào huyệt của những người chống lại việc bảo vệ môi trường, phục vụ cho hoạt động lobby của kỹ nghệ dầu khí, đe dọa các hiệp ước lịch sử như NATO, theo Libération vấn đề khẩn cấp bây giờ không phải là cam chịu, mà là phải hành động. Nếu « Brexit » đã khiến một châu Âu ù lì phải chuyển động, thì vụ « Amerixit » này có thể làm cho phần còn lại của thế giới phải nỗ lực nhiều thêm nữa.

Thế giới cổ hủ của Trump liệu sẽ bị vượt qua bởi một thế giới mới ít khí carbone, nhờ cố gắng của các Nhà nước, các thành phố và cộng đồng ? Không có gì bảo đảm điều đó, nhưng cũng không có gì cấm chúng ta hy vọng. Thế giới không thể tiến đến một cuộc tự sát tập thể, bởi một nhúm giáo chủ bị nhiễm triệu chứng giáo phái Waco.

Đi ngược chiều lịch sử

La Croix nhận định, hội nghị COP21 đã khẳng định một tiến trình mà hầu như không thể đảo ngược, trừ phi muốn đi ngược chiều lịch sử.

Người dân ngày càng quan tâm đến vấn đề môi trường, vì ảnh hưởng đến chất lượng sống của họ. Ngay tại Hoa Kỳ, các tập đoàn lớn, kể cả trong lãnh vực dầu khí, hầm mỏ hay nông nghiệp cũng ủng hộ hiệp định khí hậu Paris để không phải đứng ngoài các thị trường đầy hứa hẹn của công nghệ xanh, sẽ tạo ra việc làm và tăng trưởng.

Quan điểm của các nước trong những ngày gần đây đã chứng tỏ việc chuyển đổi sang bảo vệ sinh thái là không thể tránh khỏi. Nhưng theo La Croix, đi theo chiều lịch sử không chỉ là nhằm tìm kiếm lợi ích cho riêng mình. Trước hết, đây là ý thức được rằng chúng ta đang sống trong một thế giới, mà khí hậu không cần biết đến biên giới.

Kẻ thù số một của hành tinh

Trong bài xã luận mang tựa đề « Kẻ thù số một của công chúng », Les Echos gay gắt khẳng định, Donald Trump đã dối trá khi hứa hẹn biến một nước Mỹ « bẩn thỉu » thành một nước Mỹ vĩ đại hơn.

Điều tệ hại nhất, theo tờ báo kinh tế, không phải là mối đe dọa mà tổng thống của đất nước gây ô nhiễm thứ nhì thế giới đã cố tình đè nặng lên hiệp ước quan trọng nhất từ trước đến nay để bảo vệ hành tinh chúng ta khỏi những thiệt hại không thể sửa chữa của hiện tượng trái đất nóng lên.

Về thực chất, việc ông Trump rút khỏi hiệp định khí hậu hiện chỉ mang tính biểu tượng, vì chính thức thực hiện được từ ngày 04/12/2020, tức là sau khi người kế nhiệm của Donald Trump được bầu lên. Thời hạn này giúp hy vọng là sau cơn khủng hoảng, nước Mỹ sẽ vội vàng phóng lên chuyến tàu lịch sử, con tàu mà Donald Trump đã nhảy xuống nhưng vẫn tiếp tục hành trình mà không có ông ta. Hơn nữa, độc lập với Washington, nhiều tiểu bang của nước Mỹ như California - nền kinh tế thứ sáu thế giới - cùng với Illinois, Michigan, Iowa, và ngay cả Texas cũng có ý định tiếp tục quá trình chuyển đổi phù hợp sinh thái.

Như vậy điều tệ hại nhất không phải là việc « đốc-tờ Folamour » (nhân vật trong bộ phim hài nổi tiếng mang tên « Làm thế nào tôi hết ưu tư và yêu thích quả bom ») đùa giỡn với di sản mà chúng ta sẽ để lại cho con cháu. Đó là việc, không kể đến hiệp định Paris, ông Trump đã cố tình phá hoại những công trình của người tiền nhiệm Barack Obama.

Nước Mỹ không thể vĩ đại nếu không « sạch »

Việc cho tái khởi động dự án ống dẫn dầu khổng lồ Keystone, ngưng lại « Clean Power Plan », kế hoạch giảm khí thải các nhà máy điện, hay lời ca ngợi gây khiếp đảm về « than đá sạch đẹp », đủ để Donald Trump trở thành kẻ thù số một của cư dân một hành tinh có thể sống được. May mắn thay, thế giới đã thay đổi, các tội phạm hàng đầu về khí hậu không hành động theo băng nhóm có tổ chức. Ông Donald Trump đang bị cô lập.

Tại Úc, tập đoàn Engie đã đóng cửa một siêu nhà máy điện, tại Trung Quốc, Ấn Độ và ngay cả Hoa Kỳ, than đá đang bị dần thay thế bởi khí đá phiến để sản xuất ra điện. Khắp nơi, năng lượng hóa thạch đang thụt lùi. Và cách đây sáu tháng, 360 tập đoàn đa quốc gia đã ký vào lời kêu gọi mở rộng cuộc đấu tranh chống thay đổi khí hậu.

Họ hiểu rằng một thế giới nóng lên trên 3°C, không thể là một thế giới thịnh vượng. Đó cũng là thông điệp được Tổ chức Hợp tác Phát triển Kinh tế (OCDE) đưa ra trước hội nghị G7 ở Taormine (Ý) vừa qua. Và như vậy, khi Donald Trump hứa biến một nước Mỹ bị ô nhiễm thành một Mỹ quốc vĩ đại, ông ta đã nói dối.

Hoa Kỳ hoàn toàn thua thiệt

Trong bài « Ngoại giao, việc làm…vì sao Hoa Kỳ sẽ hoàn toàn thua thiệt », ông David Lavaï, giám đốc chương trình khí hậu của Viện phát triển bền vững và quan hệ quốc khi trả lời Libération cho rằng : « Nếu Mỹ rút lui sau bấy nhiêu năm thương lượng, chắc chắn các hậu quả về ngoại giao không chỉ trên lãnh vực khí hậu, nhất là khi muốn tìm kiếm các đồng minh ».

Hôm 22/5, NATO đã ghi nhận sự thay đổi khí hậu nằm trong « các quan ngại chiến lược » của liên minh. Trong khi ông chủ Nhà Trắng thề chiến thắng « khủng bố Hồi giáo cực đoan », bản báo cáo công bố tháng 10/2016 của cơ quan tư vấn Đức Adelphi khẳng định hiện tượng biến đổi khí hậu giúp phát triển các nhóm khủng bố.

Theo ông David Lavaï : « George W.Bush khi từ chối phê chuẩn hiệp ước Kyoto đã phải hứng chịu những chỉ trích của quốc tế, còn hậu quả bây giờ sẽ lớn hơn nhiều ». Tháng trước tại Bonn, 195 nước đã tái khẳng định ý muốn áp dụng những biện pháp mạnh mẽ để chống biến đổi khí hậu – dù có hoặc không có Hoa Kỳ. Và song song với loan báo của ông Trump, Liên Hiệp Châu Âu và Trung Quốc hôm nay siết lại một « liên minh xanh ». Bắc Kinh và Bruxelles đồng thuận trong việc cụ thể hóa « thành công lịch sử » của hiệp định Paris, đẩy nhanh quá trình « không thể đảo ngược » nhằm từ bỏ năng lượng hóa thạch.

Trái đất tiếp tục nóng lên đáng báo động

Về những tác hại của hiện tượng hâm nóng khí hậu, La Croix khi nhắc nhở năm 2016 là năm nóng nhất từ trước đến nay kể từ năm 1880, cho rằng chỉ có nỗ lực toàn cầu mới giúp kìm hãm được tác hại.

Những đợt nóng ập xuống châu Á, Trung Đông, Bắc Mỹ, khu vực Nam Phi trong năm 2016. Tại Phalodi, thuộc bang Rajasthan của Ấn Độ, nhiệt độ lên đến 51°C, 53°C ở Dehloran (Iran), 54°C ở Mitribah (Koweit). Châu Âu cũng không thoát, nhiệt kế lên đến trên 45°C ở Cordoue (Tây Ban Nha), và đợt nóng cũng ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Trung Âu, Đông Âu trong tháng 9/2016.

Hồi tháng Hai, một trận hạn hán lớn khiến ba triệu người Somalia bị nạn đói đe dọa. Cách đó hàng ngàn cây số, đông bắc Brazil phải đối phó với nhạn hạn hán tệ hại nhất kể từ một thế kỷ. Nigeria, Nam Soudan, Yemen, Trung Quốc…từ đầu năm đến nay không thể đếm xuể các nước phải gánh chịu các thiên tai, không chỉ hạn hán mà còn là mưa lũ, bão tố, nước biển dâng cao… Nếu tính từ đầu thế kỷ 20, mực nước biển nay đã dâng lên 20 cm. Riêng trong thế kỷ này, đã ghi nhận tổng cộng 16 trong số 17 năm nóng nhất.

Tuy hiện tượng trái đất bị hâm nóng không phải là nguyên nhân duy nhất, nhưng đã góp phần tạo ra các thiên tai này. Ngay từ thập niên 70, các nghiên cứu về khí hậu đã cảnh báo về hiện tượng băng tan, các đại dương nóng lên, liên tục xảy ra những đợt nóng ở khắp nơi. Trong báo cáo 2014, GIEC (nhóm chuyên gia liên chính phủ về khí hậu) khẳng định trách nhiệm của con người trong việc thải ra khí gây hiệu ứng nhà kính. Còn trong báo cáo tháng 3/2017, GIEC cũng vẽ ra một bức tranh màu xám.

Trump « một mình chống lại tất cả »

Đối với ông Scott Pruitt, giám đốc Cơ quan bảo vệ môi trường do ông Trump bổ nhiệm, hiệp định Paris « không tốt », làm mất việc làm của người Mỹ. Sai ! Báo cáo mới nhất của Cơ quan quốc tế vì năng lượng tái tạo công bố hôm 24/5 bác hẳn lý lẽ này.

Có đến 9,8 triệu người trên thế giới làm việc trong lãnh vực năng lượng tái tạo trong năm 2016, tăng 40% so với năm 2012, và riêng tại Mỹ con số này là 777.000 người. Chỉ riêng về pin năng lượng mặt trời, đã tăng 25% trong vòng một năm, với 242.000 nhân viên. Để so sánh, lãnh vực than đá chỉ thu dụng có 160.119 người, theo báo cáo của bộ Năng Lượng Hoa Kỳ công bố hồi tháng Giêng.

« Cuộc chiến khí hậu vẫn tiếp tục mà không có Hoa Kỳ », La Croix khẳng định. Theo nhiều chuyên gia, sự rút lui của Mỹ không có nghĩa là hồi kết cho hiệp định khí hậu Paris, tuy tất nhiên cũng gây ra không ít hậu quả.

Tác giả Joel Cossardeaux trên Les Echos cho rằng hành động của Donald Trump sẽ không gây ra hiệu ứng domino. Ngoài Syria – đang trong chiến tranh, và Nicaragua – vốn đòi hỏi một hiệp định mang tính ràng buộc cao hơn, tất cả các nước khác trên thế giới đều chấp nhận thỏa thuận.

Theo 20 Minutes, hậu quả đối với Hoa Kỳ còn ở chỗ, ông Trump đã gởi đi tín hiệu cho cộng đồng quốc tế, là không thể thương lượng với chính quyền Mỹ dưới thời Donald Trump, vì không thể biết được nước Mỹ có giữ lời hứa và duy trì các cam kết trong quá khứ hay không.

Việt Nam vẫn muốn tin vào nước Mỹ của ông Trump

Nhìn sang Đông Nam Á, « Việt Nam vẫn muốn tin vào Hoa Kỳ của ông Trump », đó là tựa đề một bài viết hiếm hoi trên báo chí Pháp về chuyến công du Washington của thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc. Ông đến Mỹ để tìm kiếm một lối thoát mới về thương mại.

Trong chuyến viếng thăm ba ngày, ông Nguyễn Xuân Phúc có nhiệm vụ nặng nề là thuyết phục ông Donald Trump để thương mại song phương phát triển như dưới thời Barack Obama. Năm ngoái, trong tổng kim ngạch xuất khẩu 177 tỉ đô la của Việt Nam, có 42 tỉ đô la xuất sang Hoa Kỳ. Tờ báo nhận xét, lần này khác với thông lệ, tổng thống Trump tỏ ra hòa dịu. Thông cáo chung Mỹ-Việt khẳng định ý hướng tăng cường hợp tác về quốc phòng và thương mại.

Theo Les Echos, bị thiệt thòi khi Mỹ rút khỏi TPP, Hà Nội không muốn đà phát triển bị ngưng lại, sau khi nhiều nhà đầu tư châu Á đã đón đầu việc gia nhập TPP qua việc xây dựng nhiều nhà xưởng trên lãnh thổ Việt Nam, chủ yếu sản xuất hàng giày dép, dệt may để xuất vào thị trường Hoa Kỳ. Xuất khẩu 5 tháng đầu năm tăng 17,4%, đầu tư nước ngoài tăng 10,4%, nhưng quý 1 bị ảnh hưởng bởi việc giảm sản lượng dầu lửa và chỉ riêng sự cố pin điện thoại di động Galaxy 7 của Samsung Electronics đã khiến Việt Nam bị mất đến 1 tỉ đô la trong cán cân thương mại.

 http://m.vi.rfi.fr/quoc-te/20170602-donald-trump-ke-thu-so-mot-cua-hanh-tinh

 

Châu Âu phải cảm ơn Trump vì đã lạnh nhạt với đồng minh

Anh Vũ

 media

 Tổng thống Mỹ Donald Trump (T) đi sau đồng nhiệm Pháp Emmanuel Macron và thủ tướng Đức Angela Merkel (P) để tới chụp ảnh, tại thượng đỉnh G7 Taormina, Ý, ngày 26/05/2017.REUTERS/Philippe Wojazer

Sau những màn ngoại giao gây sốc của Donald Trump ở thượng đỉnh NATO tại Bruxelles và G7 ở Sicilia tuần qua, bầu không khí lạnh nhạt đang bao trùm trong quan hệ giữa Mỹ và Liên Hiệp Châu Âu. Hầu hết các tờ báo lớn tại Pháp ngày 01/06/2017 đều khai thác phản ứng của châu Âu trước mối quan hệ đồng minh đang có nguy cơ bị rạn vỡ nhưng cũng là cơ hội để châu Âu thức tỉnh.

Có thể thấy điều này qua tựa lớn trang nhất của Le Figaro : « Trump khơi sâu hố ngăn cách giữa Mỹ và châu Âu ». Trái lại, Libération nhìn thấy hoàn cảnh mới đang khiến châu Âu phải thức tỉnh, thúc đẩy cặp Pháp-Đức phải ra tay củng cố Liên Hiệp vững mạnh để có thể tự quyết vận mệnh của mình.

Trang nhất Libération chạy tựa lớn : « Châu Âu cảm ơn Trump » và tờ báo ghi nhận « Bị dồn đến chân tường, Macron và Merkel đoàn kết ». Theo Libération, Liên Hiệp Châu Âu đang phải đối mặt với 2 thực tế : Brexit bên kia bờ biển Manche và nước Mỹ của Donald Trump bên kia bờ Đại Tây Dương đang ngày càng xa rời đồng minh.

ADVERTISING

Thế nhưng, chính hoàn cảnh đó « đang thôi thúc các lãnh đạo châu Âu, bắt đầu là cặp bài Pháp-Đức, phải ý thức được cần tăng cường sức mạnh cho Liên Hiệp Châu Âu ».

Thủ tướng Đức Angela Merkel ngay từ hôm Chủ Nhật 28/05 đã ý thức được điều đó khi bà đã phát biểu : « Thời kỳ mà chúng ta có thể dựa dẫm vào những người khác đang qua dần. Tôi đã chứng kiến điều này trong những ngày qua…. ». Đề cập đến quan hệ với Mỹ, bà Merkel khẳng định: « Châu Âu vẫn là bạn của Hoa Kỳ và láng giềng tốt của Anh Quốc cũng như nước Nga. Nhưng chúng ta phải biết tự đấu tranh cho tương lai và vận mệnh của chính mình ».

Libération nhận định : « Trên khía cạnh các giá trị, quốc phòng, thương mại và chắc chắn cả về khí hậu, chưa bao giờ hố ngăn cách hai bờ Đại Tây Dương lại lớn như bây giờ ». Tờ báo khẳng định, trước khoảng trống lớn như vậy, không có một quốc gia châu Âu đơn lẻ nào có thể nghĩ là mình đóng được vai trò lớn, chỉ có Liên Hiệp mới có thể làm được điều đó. Nếu châu Âu không đẩy nhanh tốc độ hòa nhập thành một khối thống nhất, Liên Hiệp sẽ là nạn nhân của sự biến động hiện nay.

Để có một Châu Âu vững mạnh, còn khối việc phải làm

Libération nhận thấy, với một châu Âu đang rệu rã và trì trệ như hiện nay sẽ còn rất nhiều việc khẩn cấp phải làm để thiết lập một trật tự mới trong Liên Hiệp. Đó là : phải hoàn thiện khu vực đồng euro, triển khai một nền quốc phòng châu Âu, phải có một chính sách chung về nhập cư, phát triển an ninh nội địa để chống khủng bố, xây dựng lại hoàn toàn cơ chế để Liên Hiệp có một thủ lĩnh thực sự.

Cuối cùng, Libération kết luận, dù gì thì trong bối cảnh được thức tỉnh như vậy, người ta có thể nói : « Cảm ơn Trump ».

Le Figaro đồng tình với quan điểm của Libération qua bài xã luận mang tiêu đề : « Một cơ hội lịch sử ». Tờ báo thừa nhận trong mối quan hệ đồng minh giữa hai bờ Đại Tây Dương, « sự tan vỡ không phải là ngay ngày mai, nhưng những mối liên hệ chắc chắn sẽ lỏng lẻo hơn. Cơ hội này, người Đức và người Pháp phải biết nắm lấy (...) Brexit, sự trỗi dậy của trào lưu hoài nghi châu Âu và giờ đây là ông Trump chính là tiếng chuông báo thức cho châu Âu. Nếu các lãnh đạo của hai nước (Pháp-Đức) lại vẫn cứ sa lầy trong tệ quan liêu và vẫn theo lối mòn của các cuộc họp thượng đỉnh vô ích, họ sẽ lại bỏ phí cơ hội lịch sử mang đến cho mình ».

Nếu không làm được như vậy thì ông Trump đã đúng khi cho rằng châu Âu chỉ là một khối khoa trương, vô bổ. Còn ngược lại, châu Âu sẽ chứng minh được một điều : Ông Trump nói mạnh đấy nhưng đơn độc.

Nhìn chung, các báo đều nhận thấy tương lai của Liên Hiệp Châu Âu giờ đây trông chờ vào hai đầu tầu Pháp-Đức, cụ thể là lãnh đạo của hai nước. Pháp thì vừa có tân tổng thống Emmanuel Macron, một người chủ trương cải cách sâu rộng châu Âu vì một Liên Hiệp vững vàng, che chở bảo vệ chính mình. Còn với Đức, người ta đang chờ đợi kết quả bầu cử vào mùa thu năm nay. Liệu khi đó, bà Angela Merkel, một lãnh đạo mạnh mẽ ý thức được cần một châu Âu mạnh để tự lực tự cường, có giành thắng lợi hay không?

Ngoại giao kiểu Donald Trump làm suy yếu ảnh hưởng Mỹ

Giới quan sát có chung nhận định là một vị tổng thống Mỹ với tính khí thất thường đang khiến châu Âu chóng mặt. Thế nhưng, quan điểm của lập trường cũng như cách thức ngoại giao của ông Trump trong vòng công du châu Âu vừa qua khiến Washington mất đi ảnh hưởng trên trường quốc tế. Đó cũng là điều khiến dư luận ở đất nước của ông hoang mang không kém.

Trong một bài viết khác, Libération ghi nhận những phản ứng của dư luận chính trị Mỹ về chuyến công du châu Âu của Donald Trump, theo đó rất đông các chuyên gia Mỹ về chính sách đối ngoại đã cảm thấy thất vọng tràn trề vì màn trình diễn ngoại giao vừa rồi của ông Trump tại châu Âu đã khiến cho ảnh hưởng của nước Mỹ xuống thấp chưa từng có.

Tờ báo trích dẫn cựu đại sứ Mỹ tại NATO - Ivo Daalder - nhận định giờ đây người ta có cảm giác như đang ở « hồi kết một kỷ nguyên trong đó Hoa Kỳ lãnh đạo và châu Âu đi theo ». Còn chuyên gia Vali Nasr thuộc Đại học John Hopkins Hoa Kỳ thì đánh giá : « Trong 4 tháng cầm quyền, Trump đã thành công trong việc phá bỏ thành quả của 7 thập kỷ quan hệ xuyên Đại Tây Dương ».

Theo Libération, mối lo ngại sâu sắc Hoa Kỳ bị mất ảnh hưởng nằm ở cách ứng xử của ông Trump, bị đánh giá là « ào ào, ngông nghênh, thậm chí tới mức thô thiển ». Một quan chức bộ Ngoại Giao Mỹ đã đánh giá ngắn gọn trên báo Daily Beast : « Trong ngoại giao, tổng thống Trump như một du khách say xỉn. Ồn ào và dai dẳng, huých đẩy nhau trên sàn nhảy ».

Nhưng ngoài tính cách, thái độ cá nhân, chính sách của Trump mới là điều khiến các đồng minh châu Âu khó chịu. Chính quyền Trump không hề chỉ định chính thức một đại sứ hay quan chức cao cấp về ngoại giao nào tại châu Âu. Trước khi đến châu Âu, tổng thống Mỹ lại tỏ nhún nhường hơn mức cần thiết với các quốc gia vùng Vịnh. Thế nhưng, ông lại sẵn sàng lên giọng với các lãnh đạo các đồng mình trong Liên Minh Bắc Đại Tây Dương.

Về phần chính giới Mỹ, dân biểu đảng Dân Chủ của bang Maryland, Steny Hoyer chia sẻ : « Vị tổng thống này làm suy yếu vai trò của nước Mỹ trên thế giới, khiến an ninh và nhất là kinh tế của người Mỹ bị đặt trong tình trạng nguy hiểm ».

Theo bài báo, phe Cộng Hòa cũng không giấu được mối lo ngại trước cách ngoại giao không giống ai của ông Trump. Điển hình là thượng nghị sĩ John McCain đã chỉ trích chính sách đối ngoại của ông Trump rằng : « Một số động thái và tuyên bố của tổng thống khiến các bạn bè của nước Mỹ choáng váng, đó là điều hiểu được (...) Bè bạn của chúng ta có xu hướng chú tâm vào con người cụ thể tại Nhà Trắng. Nhưng nước Mỹ lớn lao hơn điều đó rất nhiều ».

Châu Âu cũng nên tính chuyện xoay trục sang châu Á ?

Vẫn trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh châu Âu đang xa rời nhau này, một số tờ báo Pháp, như tờ Ouest France gợi nhắc đến « trục châu Á », một chủ trương của cựu tổng thống Obama, cũng có thể sẽ là một chân trời mới cho Liên Hiệp Châu Âu.

Tờ báo ghi nhận, Trung Quốc muốn tôn trọng thỏa thuận khí hậu Paris, vì nước này đầu tư nhiều vào quá trình chuyển đổi năng lượng. Ấn Độ cũng vậy. Trong hai ngày 01-02/06, tại Bruxelles diễn ra cuộc họp cấp cao giữa thủ tướng Trung Quốc và các lãnh đạo châu Âu. Dù vẫn còn bất đồng về vấn đề nhân quyền hay thương mại, nhưng Bắc Kinh đã có mối quan tâm chung về khí hậu. Tờ báo bình luận: « Đó có thể là dấu hiệu tốt cho một đối tác mới được xây dựng trên đống đổ nát của trận cuồng phong Trump »

Ở chiều ngược lại, nhật báo Le Figaro ghi nhận « Bắc Kinh đang cố gắng khai thác căng thẳng giữa các nước phương Tây ». Theo bài báo, những bất hòa hiện nay giữa châu Âu và Hoa Kỳ là một cơ hội cho Trung Quốc để họ vẫn bảo đảm an toàn quan hệ làm ăn với các đối tác thương mại lớn, đồng thời chứng tỏ vai trò một cường quốc quan trong trọng một thế giới lộn xộn.

Bắc Kinh đang muốn xích lại gần với châu Âu hơn với việc bảo vệ các giá trị chung như tự do thương mại, bảo vệ môi trường. Nhưng bất đồng trong làm ăn giữa Trung Quốc và các nước châu Âu vẫn còn rất nhiều. Như nhận xét của Les Echos : « Trung Quốc bảo vệ toàn cầu hóa nhưng vẫn chậm trễ mở cửa thị trường ». Tờ báo kinh tế cho biết một nửa số doanh nghiệp châu Âu hoạt động tại Trung Quốc phàn nàn là họ luôn bị phân biệt đối xử khiến điều kiện kinh doanh rất khó khăn. Vậy là, « xoay trục sang châu Á » mà lấy trọng tâm là Trung Quốc cũng đâu phải chuyện đơn giản cho Liên Hiệp Châu Âu.

http://m.vi.rfi.fr/chau-a/20170601-chau-au-pha%CC%89i-ca%CC%89m-on-trump-vi%CC%80-da%CC%83-la%CC%A3nh-nha%CC%A3t-vo%CC%81i-do%CC%80ng-minh

 

TT Trump Đốt Địa Cầu?
Author: Vũ Linh Source: Việt Báo Posted on: 2017-07-04
ịa cầu bị hâm nóng và môi sinh bị ô nhiễm là những tai họa có thật, không ai phủ nhận.
Nói TT Trump là “vua quậy” thật quả không sai. Bất cứ ông làm hay nói gì, hay không làm, không nói gì, cũng đều có thể nổ đùng ra như bom nguyên tử!
Quyết định mới nhất của ông, rút Mỹ ra khỏi thỏa ước Paris về biến đổi khí hậu đã gây tranh cãi hơn vỡ chợ, mà đại đa số là cãi theo phe nhóm trong khi hiểu biết thật sự thì mù mờ hơn sương mù sáng sớm Đà Lạt.
Bên này kết án TT Trump đã ký án tử hình cho nhân loại, bên kia cám ơn TT Trump đã cứu nước Mỹ khỏi trở thành một loại máy ATM phát tiền cho cả thế giới xài chơi trong khi dân Mỹ thất nghiệp, đói dài người.
Ta cần hiểu vấn đề cho rõ hơn một chút trước khi bàn. Hiểu về chuyện hâm nóng địa cầu (theo sự hiểu biết lờ mờ của kẻ này), và về Hiệp Định Paris.
HÂM NÓNG ĐỊA CẦU
Đây là một vấn đề cực kỳ phức tạp cả ngàn khoa học gia đã, đang, và sẽ tiếp tục tranh cãi.
Đại cương là trái đất trải qua những chu kỳ nóng lạnh không tránh khỏi, bất kể có nhân loại hay không. Cái khác biệt là có nhân loại và nhân loại đang làm nhiều chuyện sai lầm nên tốc độ thay đổi trở nên nhanh hơn. Như thời kỳ đông đá sau cùng cách đây 15.000 năm, phải đợi tới 5.000 năm sau, trái đất mới đủ ấm lại cho nhân loại bắt đầu sống được.


Thời kỳ đông đá của trái đất, (đây là thời gian nhân loại sẽ hoan hô ông Trump bác bỏ Hiệp Định Paris !!)
Bây giờ, theo giả thuyết bi quan nhất, thay vì cả vài ngàn năm mới có thay đổi thì có thể vài trăm năm là có thể bị hâm nóng đến mức hủy diệt hết nhân loại, hay vài chục năm là nhân loại sẽ điêu đứng vì chết đói, vì bão lụt,…
Nhân loại đã làm gì?
Tạo hoá có bàn tay thần. Cả tỷ năm về trước, trái đất toàn là núi lửa, xịt ra chất carbon dioxide, hâm nóng trái đất, về sau nguội lại để cây cỏ, sinh vật ra đời và sống được. Rồi tạo hoá sinh ra cây cỏ là thứ tiêu thụ bớt carbon sinh ra chất oxygen. Oxy nuôi dưỡng thú vật và con người. Chúng ta hít oxy và thở ra carbon trả lại cho cây cỏ tiếp tục sống. Một sự cân bằng nhu cầu tuyệt hảo của tạo hóa.
Thế rồi nhân loại trở nên văn minh, chế đủ loại nhà máy để tạo đủ loại hàng hóa cho nhân loại tiêu dùng. Những nhà máy đó đốt quá nhiều oxy trong khi thải ra quá nhiều carbon, mất thế thăng bằng. Chưa kể hàng loạt phát minh mới như xe hơi, máy bay, xe lửa, máy lạnh, máy sưởi,… tất cả đều thải carbon. Số carbon đó một phần bị giam lỏng trong lớp khí quyển của địa cầu, không thoát ra được, một phần phá lớp ozone cản bớt sức nóng của mặt trời, đưa đến tình trạng khí quyển bị hâm nóng (là chuyện không liên quan gì đến thay đổi thời tiết).
Theo phe bi quan, hâm nóng quá sẽ đưa đến tình trạng không khí bị xáo trộn mạnh gây ra bão táp ngày một mạnh, hay gây ra hạn hán phá hại mùa màng, trong khi làm tan chẩy các tảng băng đá tại bắc và nam cực, sẽ nâng mức nước biển, thay đổi địa dư cả thế giới với các vùng ven biển bị chìm sâu dưới nước biển, kể cả các thành phố lớn như New York, Miami, Los Angeles,…
HIỆP ĐỊNH PARIS (HĐP)
Đây là hiệp định về thay đổi khí hậu được 195 quốc gia bắt đầu ký tháng Chạp năm 2015 tại Paris. TT Obama chần chừ cả năm vì biết rất bất lợi cho Mỹ, đợi đến vài ngày trước khi về hưu mới ký.
HĐP có ông tổ ra đời từ sau thế chiến, sau đó là các hiệp định con cháu. Hiệp định “bố” của HĐP là Nghị Định Thư (Protocol) Kyoto 1997, do TT Clinton ký, nhưng TT Bush con rút ra.
Tất cả dòng họ hiệp định này có hai đặc điểm:
1) Cứ vài năm lại đẻ ra một thằng con, có tên mới, dáng dấp thay đổi đôi chút để đáp ứng với những khám phá mới về thay đổi khí hậu, và để thu hút càng nhiều nước càng tốt.
2) Tất cả đều chẳng có tính áp chế, chỉ là những hứa hẹn mà tôn trọng hay không là chuyện… tùy hỷ. Thành ra dùng danh từ “hiệp định” không chính xác.
Ta không cần đi vào chi tiết kỹ thuật quá khó hiểu, chỉ cần biết theo HĐP, tất cả các quốc gia ký tên đều cam kết sẽ tự nguyện lấy những biện pháp để cắt giảm việc thải carbon, làm chậm lại sự hâm nóng địa cầu, cho dù chẳng ai biết chậm được bao nhiêu năm
. XXX
Trên đây là đại cương. Bây giờ ta bàn sâu hơn.
Ít ai chối cãi đang có hiện tượng hâm nóng địa cầu. Những điều tranh cãi là 
1) bao nhiêu phần là trách nhiệm của nhân loại và bao nhiêu là chuyện thiên nhiên, 
2) mối nguy diệt chủng là sang năm hay vài ngàn năm nữa, và 
3) làm sao cân bằng nhu cầu của đời sống ngày hôm nay với những hậu quả xa vời vợi.
Trách nhiệm của nhân loại và thời gian đi đến đại họa là chuyện mà cả ngàn khoa học gia, với đủ loại Nobel, tranh cãi hơn mổ bò. Mà ai cũng sẵn sàng trưng đủ mọi bằng chứng, từ các con số khoa học mà thiên hạ chẳng ai hiểu gì ráo, cho đến những bức hình xanh đỏ chụp bề dầy của các tảng băng đá mà cũng chẳng ai đo được. Nếu có 30 nhà khoa học ra tuyên cáo trái đất sẽ cháy thành tro trong 100 năm nữa, thì cũng sẽ có ngay 30 nhà khoa học khác bảo đảm trái đất sẽ yên ổn thêm một vạn năm nữa.
Những người tin vào đại họa đã có những tiên đoán mà chỉ mới nghe cũng đủ thấy... nóng thật, toát mồ hôi hột.
Năm 1970, gs Paul Ehrlich la hoảng chỉ một chục năm nữa là sẽ có khoảng 100-200 triệu người chết đói mỗi năm. Kinh hoàng hơn nữa, George Wald của Harvard cảnh báo đến 2000, văn minh nhân loại sẽ cáo chung. Năm 2009, văn minh nhân loại may mắn thay, vẫn còn đó, nhưng cựu PTT Al Gore báo động “có 75% triển vọng tất cả băng đá bắc cực sẽ tan chẩy hết trong vòng 5 tới 7 năm nữa”. Bây giờ đã là 8 năm rồi. Vậy chứ ông Gore được giải Nobel Hòa Bình về công trình nghiên cứu hâm nóng địa cầu đấy, không đùa đâu.
Tại sao họ sai lầm dữ vậy? Một phần vì phóng đại để hù dọa, phần còn lại là vì họ tính sai bét, hay cố lờ đi rất nhiều yếu tố. Chẳng hạn như không tính việc con người rất sáng tạo, khoa học tiến bộ rất nhanh, đã phát minh rất nhiều công nghệ mới, ít nguy hại hơn. Như cách đây 30 năm một chiếc xe với một ga-lông xăng chỉ chạy được một chục dặm trong khi bây giờ, cũng một ga-lông xăng đó cho phép ta chạy tới 30-40 dặm. Chưa kể xe điện chẳng cần một ga-lông xăng nào.
Nhân loại hiện có 7 tỷ người sống trên khoảng 5% diện tích của trái đất. 95% còn lại là biển, sông, hồ, núi, rừng, sa mạc, băng đá không sống được. Thử hỏi cái khối người sống trong 5% đó làm sao có thể thải carbon tới mức tiêu diệt hết nhân loại trong vòng vài trăm năm chứ đừng nói tới vài chục năm?
Theo các nhà khoa học, mỗi năm hiện nay, nhân loại thải ra khoảng 7 tỷ tấn carbon, trong khi đó tạo hoá thải ra hơn 200 tỷ tấn, gấp 30 lần, qua các núi lửa cũng như qua cây cối hư thối, thú vật trong rừng và cá dưới sông biển khi chúng thở ra carbon. Nhân loại có cắt giảm 20% thì chỉ giảm được hơn 1 tỷ mỗi năm, chẳng thay đổi được gì nhiều.


Núi lửa, những nhà máy thiên nhiên thải khí carbon thoải mái
Thật ra, nếu – một chữ “nếu” rất lớn - trái đất bị hâm nóng thật thì cũng phải kéo dài cả mấy trăm năm nếu không phải là mấy ngàn năm. New York nếu có bị chìm thì cũng không phải như bị tsunami nhận chìm trong vài tiếng đồng hồ, cả triệu người chết, mà phải là trong 5-7 trăm năm, dân cư dư thừa thời giờ di cư vào sâu trong đất liền, hay phát minh ra cách gì ngăn cản được hâm nóng địa cầu. Vài trăm năm là thời gian rất rất dài: 200 năm trước, Gia Long còn đang làm hoàng đế, Tự Đức chưa ra đời.
Năm 1998, TT Clinton ký Nghị Định Thư Kyoto 1997 (bố của HĐP), nhưng không được Thượng Viện phê chuẩn vì trước đó, Thượng Viện đã thông qua một quyết nghị chống Nghị Định Thư với số phiếu 95-0. Tất cả nghị sĩ, CH và DC, đều chống. TT Obama đơn phương ký HĐP, cũng không có phê chuẩn của Thượng Viện vì ông biết Thượng Viện sẽ bác. Thiên hạ đang xúm lại sỉ vả TT Trump, nhưng không một ai hỏi sao tất cả các nghị sĩ của cả hai đảng cũng đều chống HĐP. Sao không đả kích họ mà chỉ đả kích TT Trump?
Đây là căn bản của thỏa thuận Paris: 195 nước cam kết sẽ “cố gắng” giảm việc thải carbon, như bớt khai thác và xử dụng than đá, dầu thô; giảm số lượng nhà máy kỹ nghệ; kiểm soát lượng carbon do mấy nhà máy đó thải ra; khai thác các nguồn năng lượng khác như gió, nguyên tử, khí thiên nhiên, mặt trời; bắt các hãng xe phải chế ra xe tiêu thụ ít xăng hơn, chế ra các máy lạnh, tủ lạnh thải ít carbon hơn,...
Những biện pháp và tiêu chuẩn do chính các quốc gia đó tự đặt và đưa ra qua những “kế hoạch” ngũ niên, nộp cho tổ chức quốc tế kiểm soát mỗi 5 năm. Các nước cũng cam kết đóng góp vào một quỹ để giúp các nước nghèo cáng đáng chi phí cần thiết để thực hiện kế hoạch.
Còn đây là hai điểm – trong nhiều điểm - thấy có vẻ... không công bằng lắm cho nước Mỹ mà TT Trump nêu lên:
- Mỹ phải có biện pháp ngay từ 2017, trong khi Trung Cộng, với số lượng carbon thải ra hiện nay cao gấp hai lần Mỹ, chỉ “hứa” tới 2030 sẽ cắt giảm 60%. Có nghiã là 13 năm nữa mới thấp hơn Mỹ bây giờ một chút. Chỉ là hứa thôi. Ai muốn tin cộng sản, xin tùy tiện. Dù sao thì Mỹ phải bắt đầu đóng cửa các mỏ than đá ngay từ bây giờ trong khi Trung Cộng “từ từ” tiến tới trong hơn một thập niên tới. Hậu quả cụ thể: nhân công mỏ than Mỹ mất việc ngay, trong khi nhân công Trung Cộng vẫn còn job cả chục năm nữa.


Thành phố Thượng Hải mịt mù khí carbon
- Quỹ tài trợ các chương trình giảm carbon cần 100 tỷ đô, một tỷ được TT Obama đóng vài ngày trước khi bàn giao cho tân TT Trump. TT Obama hứa 3 tỷ, còn thiếu 2 tỷ. Có 43 nước, phần lớn là Âu Châu, hứa sẽ đóng góp tổng cộng khoảng 7 tỷ, nhưng chưa có nước nào đóng một xu nào. Phần của các đại cường thủ phạm chính của việc tăng carbon, Nga, Trung Cộng, Ấn Độ? Zero! Quỹ còn thiếu 99 tỷ, hay 92 tỷ nếu các nước khác giữ lời hứa đóng 7 tỷ. Có nghiã là bác đại gia Sam sẽ phải “tình nguyện” thêm vài tỷ hay vài chục tỷ nữa. Lấy tiền đâu ra nếu không phải là lại tăng công nợ, tăng thuế, cắt Medicaid-Medicare, hay cắt ngân sách chống khủng bố?
Có người trách TT Trump thiển cận, chỉ nhìn thấy nhu cầu công ăn việc làm cho vài chục ngàn nhân công mỏ than mà không nhìn thấy cái chết của cả nhân loại, trong đó có cháu chắt của ông ta.
Các đại công ty dầu hỏa ExxonMobil, Shell,… sao lại ủng hộ HĐP? Các công ty này mang tiếng là công ty dầu hoả, thực sự đã chuyển qua sản xuất khí thiên nhiên (natural gas) từ cả chục năm nay. Như khối dự trữ nhiên liệu của Exxon hiện có 39% dầu thô, 55% khí thiên nhiên. Khai thác khí thiên nhiên là chuyện HĐP cổ võ, cũng là ưu tiên hiện nay của các hãng dầu. HĐP cũng giúp bóp chết các công ty nhỏ hơn đang khai thác than đá và dầu hỏa tại Mỹ, là đối thủ cạnh tranh của các đại công ty dầu. Các đại công ty này ủng hộ HĐP chỉ vì quyền lợi kinh tế, chẳng liên hệ gì đến thay đổi khí hậu hết.
Các đại công ty khác như Apple, Nike, Pepsi,… cũng ủng hộ HĐP và xác nhận HĐP sẽ giúp gia tăng việc làm. Có thể. Họ là những đại tập đoàn quốc tế, có cơ sở kinh doanh, hãng xưởng, và khách hàng khắp thế giới, dĩ nhiên sẽ có dịp phát triển, tạo thêm job thật. Nhưng mà là job trên thế giới trong những nơi với giá nhân công rẻ mạt và luật môi trường lỏng lẻo như Việt Nam, Bangladesh,… chứ không phải job cho dân Mỹ.
Trong khi đó thì New York Times loan tin việc Mỹ rút ra được giới kỹ nghệ cấp nhỏ và trung hoan nghênh triệt để. Tại sao?
Đừng hòng móc túi ta !
Loại hiệp định như Paris đẻ ra vô số luật lệ bảo vệ môi trường, gây khó khăn lớn cho các công ty nhỏ. Các công ty Mỹ đóng cửa, đi mở lại tại các nước chậm tiến không phải chỉ vì giá nhân công rẻ không, mà còn vì mấy xứ này không có những luật lệ quá gắt gao về môi sinh, bó tay họ quá nhiều. Những công ty lớn có thể đi ra nước ngoài, nhưng công ty nhỏ thì không làm được, đành chịu chết tại Mỹ. Với việc bỏ bớt những luật lệ quá khắt khe, các công ty nhỏ và trung có thể giảm giá thành, phát triển, gia tăng sản xuất, tạo công ăn việc làm cho dân Mỹ. Việc giảm bớt luật lệ cũng sẽ giúp giảm giá xăng, giúp kích động kinh tế cả nước.
Tại sao Âu Châu lại nhất loạt chống việc Mỹ rút? Vì Mỹ rút ra có thể kéo theo cả chục nước khác rút ra theo, tức là có thể giết HĐP. Đã vậy, còn cần tới 99 tỷ nữa, mất bác Sam, ai trám lỗ trống?
Hơn nữa, hàng Mỹ với giá thành thấp hơn cũng sẽ gây khó khăn cạnh tranh cho các nước khác trên thế giới, nhất là Âu Châu, là nơi sản xuất những loại hàng gần với hàng Mỹ hơn Á Châu, như xe hơi, máy móc nặng, công nghệ cao. Sau khi TT Trump tuyên bố rút, kỹ nghệ xe Đức đã yêu cầu chính phủ Đức xét lại luật môi sinh ngay để giúp xe Đức cạnh tranh với xe Mỹ.
Không nên quá ngây thơ nghĩ Âu Châu chống Mỹ rút ra vì mê cây xanh, quý mạng người hơn Trump. Cũng chỉ là quyền lợi kinh tế thôi.
Quyết định của TT Trump sẽ giúp tạo việc làm tại Mỹ, không phải chỉ trong ngành khai thác mỏ than, dầu hỏa hay năng lượng cổ điển –traditional energy, mà cho toàn thể kỹ nghệ nhỏ và trung của Mỹ. Quyết định của TT Trump là quyết định của một người lãnh đạo có trách nhiệm lo cho nhu cầu thực tế của dân Mỹ ngày hôm nay, không phải quyết định của một nhà khoa học ngồi phòng lạnh nghiên cứu khí hậu giả tưởng của 500 năm tới.
Cái lo lắng của dân Mỹ là có job hay không, có tiền trả tiền nhà đầu tháng tới không, hay gần hơn nữa, có tiền cho bà xã đi chợ cho bữa ăn tối nay không? Hâm nóng địa cầu là mối nguy có thật, nhưng là mối nguy của tương lai xa vời. Dù sao, cũng cần phải được cân nhắc so đo với nhu cầu bữa ăn tối nay. Không có bữa ăn tối nay thì chết đói ngay, làm sao sinh ra con cháu để mà lo.
TT Trump là tổng thống Mỹ, không phải tổng thống thế giới. Chẳng có ông công dân thế giới nào đã bỏ phiếu cho Trump, hay đóng thuế cho bác Sam để bác Sam mang tặng cho thế giới. Chẳng có ông công dân thế giới nào có quyền sỉ vả Trump.
Đối với những người ven vét tiền chợ tối nay, cũng như đối với các nước nghèo chậm tiến, chuyện hâm nóng địa cầu chỉ là chuyện các cụ ta gọi là “phú quý sinh lễ nghĩa”.
Tệ hơn nữa, có người cho rằng tất cả chỉ là âm mưu của các cường quốc muốn ngăn cản, không cho các nước chậm tiến kỹ nghệ hóa, để phải vĩnh viễn lệ thuộc các “đế quốc” trên phương diện kỹ thuật, vĩnh viễn bị trói chặt trong khu vực canh nông.
Ở đây, cũng phải nói là những tố cáo của TTDC có tính phóng đại và bóp méo. TT Trump không hề nói là ông không tin khí hậu đang thay đổi, nhưng ông cho rằng vấn đề đã bị thổi phồng quá mức, và carbon do con người thải ra chỉ là một yếu tố nhỏ trong việc thay đổi khí hậu khi địa cầu đã trải qua biết bao chu kỳ nóng lạnh từ hơn 4 tỷ năm nay. Hơn nữa, HĐP là một hiệp định không cân xứng, chèn ép Mỹ quá nhiều. TT Trump rút ra để có thể điều đình lại những tiêu chuẩn cho hợp lý và công bằng với Mỹ hơn, nhìn nhận nhu cầu ngày hôm nay của kinh tế và xã hội Mỹ.
TTDC bắt bẻ HĐP không có tính cưỡng bách bất di bất dịch, mỗi nước có thể thay đổi tiêu chuẩn bất cứ lúc nào, đâu cần rút ra rồi điều đình lại nếu TT Trump muốn thay đổi chỉ tiêu của Mỹ. Thật ra, TT Trump muốn thay đổi cả chỉ tiêu đã thỏa thuận cho các nước khác luôn, chẳng hạn như ông không muốn cho Trung Cộng tự do thải carbon trong 13 năm tới, hay ông muốn tăng tỷ lệ giảm carbon của các quốc gia kỹ nghệ Âu Châu, hay tăng số tiền đóng góp của các nước như Nga, TC, Ấn Độ. Các chính quyền thế giới hiểu ngay ý định của TT Trump nên mới nhẩy dựng lên bác bỏ mọi ý kiến điều đình lại. Họ cũng hiểu là điều đình với Trump khác xa điều đình với Obama.
Một điều mà những người chống đối không muốn nhìn nhận là ngay cả trong thời gian TT Bush con bác bỏ Thỏa Ước Kyoto, Mỹ vẫn tiếp tục tự chế, giảm mức phế thải carbon tới 18%, so với tiêu chuẩn Paris đòi hỏi là 26% trong một chục năm nữa.
Một lỗ hổng khổng lồ mà những người chỉ trích TT Trump hình như chưa ai nói đến: Mỹ rút ra hay không rút ra thì khác nhau như thế nào? Địa cầu sẽ bị hâm nóng chậm lại hay nhanh hơn bao nhiêu năm? 10 năm, 100 năm, 1.000 năm, hay 10.000 năm?
Việc TT Trump công bố ý định rút thật ra chỉ là tuyên cáo chính trị, xác nhận một quan điểm và lời hứa bảo vệ việc làm cho dân Mỹ của ông. Dân Mỹ bầu ông vì lý do này chứ không phải bầu ông để cứu thế giới khỏi một tai họa mà chẳng ai biết bao giờ sẽ xẩy ra. Dù vậy, TTDC đang tìm cách quậy tung như thể TT Trump đang châm lửa thiêu cả thế giới trong tháng tới. Chỉ là một lý cớ nữa để đánh TT Trump, không hơn không kém.
Địa cầu bị hâm nóng và môi sinh bị ô nhiễm là những tai họa có thật, không ai phủ nhận. Nhưng khi bàn về những chuyện này, cũng không thể quên công ăn việc làm ngày hôm nay của người dân, bất kể dân Mỹ hay Tầu hay Ấn, là những ưu tư sinh tử trước mắt. Những cảnh báo hù dọa quá đáng sẽ gặp phản ứng ngược, trở thành trò cười cho thiên hạ, không ai tin nữa.

Vũ Linh
(02-07-17)
BẠCH CUNG BÁT NHÁO
Author: Vũ Linh  từ Trang Web "Ba Cây Trúc" Posted on: 2017-08-08
 
Sáu tháng đầu chấp chánh của TT Trump quả là 6 tháng rối loạn chính trị chưa từng thấy trong lịch sử 300 năm văn hiến Cờ Hoa. Chưa nói tới màn đảng DC và TTDC bề hội đồng tổng thống, chỉ trong nội bộ phe TT Trump thôi cũng thấy chóng mặt. Nhóm phụ tá cao cấp nhất từ Bạch Cung đến các bộ, đi ra đi vào như mấy bà đi thử quần áo. Bộ áo nào mới mặc vào cũng thấy đẹp, được ca ngợi, nhưng hai phút sau đã đổi bộ mới, còn cảm thấy thích hơn nữa.

Trong bài “Bầu Hay Không Bầu Cho Trump?” viết một tuần trước ngày bầu cử, 30/10/2016, kẻ này đã nêu rõ điểm yếu lớn của ông Trump như sau:

… Điều hành một công ty kinh doanh do một mình mình sở hữu, phục vụ cho quyền lợi của mình, khác xa quản trị cả nước của tất cả thiên hạ, với hàng hà sa số quyền lợi khác biệt. Ông Trump sẽ không có khả năng cân nhắc, đáp ứng hay dung hòa những quyền lợi trái ngược này của các khối quần chúng. Ông Trump không hiểu gì về dân chủ, chưa hề được bầu vào một chức vụ nào, mà chỉ làm tổng giám đốc những công ty do ông sở hữu, với quyền sinh sát tuyệt đối, không quen với hình thức lãnh đạo dân chủ tập thể, chung quanh toàn là đám con cái và người làm mà ông toàn quyền sa thải bất cứ lúc nào vì bất cứ lý do nào;...”

Có thể nói TT Trump lần đầu tiên lái xe hơi, chưa chi đã nhấn ga, phóng bạt mạng, đâm hết gốc cây này đến cột đèn nọ. Nhưng không phải chỉ bây giờ mới vậy, mà ngay từ những ngày đầu tranh cử, ông cũng đã đâm đụng te tua như vậy rồi.

Cái điều quái lạ nhất về ông thần này là cái kiểu đâm đụng này, bất cứ người nào khác đều sẽ tiêu đời, không chết cũng... bại tướng cụt chân, nhưng ông Trump thì lại chẳng sao. Lui khui chui ra khỏi xe, lái tiếp, đụng tiếp, cứ vậy từ hơn cả năm nay. Những người thù ghét ông Trump, cả chục lần khui rượu ăn mừng đều hố, chỉ tổ tốn tiền rượu. Bằng chứng lớn nhất? Hãy nhìn vào kết quả bầu cử ngày 8/11/2016 đi.

Những vị này, trong thâm tâm thù ghét ông Trump tận xương tủy, mỗi lần thấy tin xấu về ông này là mừng như thể dò sổ xố thấy mình trúng được năm số đầu, nhẩy tưng tưng, cho đến khi coi lại số chót trật bét, tiu ngiủ, buồn năm phút lại. Chờ kỳ sổ xố tới để hy vọng tiếp.

Nhìn vào 6 tháng qua, những nhận định gần một năm trước của kẻ này đúng còn hơn Sấm Trạng Trình. Kẻ này cũng phải “thành thật khai báo”, chẳng phải nhờ thi đậu trạng nguyên gì đâu, mà trái lại, những điểm yếu của ông Trump chẳng có gì là bí mật hết ráo. Tất cả các chuyên gia, bình loạn gia, tiên tri gia, đoán mò gia đều đã thấy rõ từ lâu rồi. Bất kể thích hay ghét ông Trump.

Trong tất cả các chính khách của cả hai đảng, từ xưa đến nay, phải nói là chưa ai trong suốt như thủy tinh, bị nhìn thấu rõ mồn một như ông Trump. Mỹ gọi là “WYSIWYG”, tức là “What You See Is What You Get”. Nôm na ra là... quý vị nhìn thấy cái gì thì đúng là nó đấy! Không có cái gì giả tạo, hỏa mù, miệng lưỡi, mặt nạ,…

Nếu quý vị quên rồi, thì kẻ này xin nhắc lại: đó là lý do chính khiến dân Mỹ bỏ phiếu cho ông Trump thay vì cho bà Hillary. Họ có thể liều mạng bỏ phiếu cho ông thần Trump, chứ không thể nào giao phó mạng cùi cho bà Hillary được. Ông Trump có thể thiếu kinh nghiệm, làm việc cực luộm thuộm, sẽ vấp ngã tứ tung, nhưng ít ra, cử tri tin ông được, biết rõ ông muốn làm gì, đi về hướng nào, cho dù chẳng ai biết ông sẽ làm kiểu gì cụ thể và thành công tới đâu. Còn hơn là bầu cho một bà Hillary sáng nói vầy, tối nói khác, gặp đại gia Wall Street thì lo tạ ơn sau khi bỏ túi bạc triệu, gặp cử tri nghèo thì sỉ vả đảng cướp tài phiệt.

Không ai chối cãi 6 tháng qua là 6 tháng mưa to gió lớn. Nhưng nhìn kỹ lại, có phải là loại giông bão lớn có thể đánh chìm con tàu Trump không? Ta coi lại thử.

Ngay từ những ngày đầu tranh cử, TTDC đã thổi phồng cả trăm chuyện, ai cũng đều biết, khỏi cần nhắc lại. Chỉ biết theo như phán quyết của TTDC, dường như cơn bão nào cũng sẽ chôn vùi tên tuổi, nếu không muốn nói đến thân xác bất cứ ứng viên nào khác. Riêng với ông Trump, bất kể tất cả những cơn bão cuối cùng, giọt nước làm tràn ly trên, ông vẫn đắc cử tổng thống. Rồi sau khi đắc cử, lại hàng loạt “cơn bão cuối cùng tiêu diệt đời Trump” khác xếp hàng tiến tới.

Bỏ qua những chuyện biểu tình đốt phá, “Not My President”,… là những hành động chống phá từ phiá đối lập, đang cố tìm phao để khỏi chết chìm, khỏi cần bàn, ta xem lại những cái mà TTDC gọi là đại họa do chính ông Trump tạo ra.

Nào là tweet nhảm nhí toàn chuyện lắt nhắt, cãi nhau tay đôi với các nhà báo, bị ám ảnh bởi máu me phụ nữ, đe dọa tính mạng nhà báo, thiếu tư cách,… Nhưng tất cả đều như bọt biển, xùi lên rồi tan ngay.

TTDC và phe DC ý thức được cái cây cổ thụ Trump này khó đánh ngã thật, mấy cơn bão trong bình trà này chẳng làm tróc một mảnh da nào. Phải khuấy động những cơn bão lớn mới hy vọng.

Quay qua quậy cơn gió… Nga La Tư.

Cấu kết với Putin. Nga giúp kiểu này cách nọ. Nay phụ tá này gặp đại sứ Nga, mai cố vấn kia nói chuyện với luật sư Nga, mốt chính tổng thống xì tin bí mật an ninh quốc gia cho ngoại trưởng Nga. Hàng ngàn tin lớn nhỏ được đám quan chức Obama nằm vùng xì ra, bất kể quyền lợi đất nước. Chẳng ai thắc mắc lo kiểm chứng, cứ có là tung ra ngay. Không ai phủ nhận được thì quá tốt, hy vọng sẽ chấm dứt chế độ Trump. Lỡ có tin nào bị vạch trần là tin vịt thì có sao đâu, xin lỗi một tiếng là xong, đi lùng tin vịt khác. Cứ điều chi vài ngày lại một fake news rồi xin lỗi. CNN xin lỗi vài ba lần. ABC xin lỗi. CBS xin lỗi. MSNBC xin lỗi. New York Times xin lỗi. Hết nhà báo này đến ký giả nọ xin lỗi. Hết dân biểu này đến nghị sĩ nọ xin lỗi.

Hấp tấp lo chửi ngay khi vừa ba chớp ba nháng thấy có chuyện có thể chửi, đó là mô thức hành động mới của TTDC.

Như cột báo này đã viết, tung tin phịa, hay chuyện bé xé ra to, để có dịp sỉ vả Trump cho đỡ ấm ức, rồi xin lỗi, đó là cái mánh mới của phe chống Trump. Có sao đâu, dù gì thì những tin xấu đã được thiên hạ đọc rồi, in vào đầu họ rồi. Ba cái xin lỗi, chẳng ai đọc, có đọc cũng chẳng để ý.

Ít ra thì mấy ông bà Mỹ còn xin lỗi, chứ mấy ông bà tỵ nạn, có loan tin phiạ bị lộ thì cũng xù, chứ chưa thấy vị nào xin lỗi hết. Cái bệnh không biết “cám ơn” hay “xin lỗi” mà thiên hạ chửi VC, hình như cũng đã lan qua Mỹ rồi.

Chuyện con ma Nga thì nói mãi phát nhàm, có bấy nhiêu bàn đi tán lại giống như nhai cục kẹo cao su đã hết vị ngọt từ ba hôm trước rồi. Lâu lâu có tin mới thì mừng rêm. Tin ông Mueller thành lập bồi thẩm đoàn được tung ra như ngày mai ông Trump sẽ vác chiếu hầu tòa, tuần tới sẽ bị nhốt tại Guantanamo vậy. Làm kẻ này nhớ lại một bài du ca trước 75: “Hy vọng đã vươn lên…”!

Cái may mắn lớn cho “phe ta” là chính ông thần Trump là người có cái bệnh khá độc đáo, chuyên tạo ra chuyện để phe đối lập có dịp đánh mình chơi. Mỹ gọi là bệnh … ma-sô-xít! Chuyện ma Nga vừa lắng dịu được vài tiếng đồng hồ thì TT Trump đã cảm thấy buồn chán quá, bèn chế ra chuyện cho TTDC đánh chơi: đánh bài ba lá với đám phụ tá: nay ông này biến, mai ông nọ hiện, đố biết ông nào là ai, đang ở đâu, làm gì?

Ông xếp thông tin nhẩy vào, ông phát ngôn viên ra đi, ông chánh văn phòng nhẩy vô, ông thông tin nhẩy ra. Dường như màn ảo thuật ẩn hiện này chỉ mới bắt đầu và trong những ngày tới, sẽ còn nhiều đào kép hiện rồi biến.

Cái ông xếp thông tin Scaramucci mới là lạ.

Trước đây, người ta nghe tên ông Scaramucci qua một tin chấn động do CNN chế ra. Theo CNN, ông bạn thân này của TT Trump là tay trong, liên lạc viên giữa Trump và Putin, để khuynh đảo bầu cử. CNN được tin mật này ra, mừng như đã dò vé số trúng đủ sáu số, tung ra ngay. Một ngày hôm sau, khám phá ra là fake news do một anh ma gà nào đó đút cho ăn, không bằng chứng gì. Anh Scaramucci là chỗ quen biết lâu năm của TT Trump thật, nhưng chẳng có liên hệ gì đến Nga, mà lại còn là đảng viên đảng DC, trước đây ủng hộ bà Hillary, đã từng tweet nhục mạ ông Trump ngay từ những ngày đầu. Rốt cuộc phải thu hồi tin lại, xin lỗi độc giả, sa thải 3 anh nhà báo làm chốt thí. Thiên hạ chẳng ai biết anh Scaramucci là ai, cũng chẳng để ý. Đi vào quên lãng.

Bất ngờ, TT Trump loan tin bổ nhiệm đúng anh này làm giám đốc thông tin, Director of Communications. Anh này nhẩy ngay lên mặt báo và TV với thái độ hung hãn hơn bọ xít, chửi bới tất cả mọi phụ tá, cố vấn của TT Trump, bằng ngôn ngữ mà mấy thằng nhóc đánh giầy ở Hà Nội chưa dám sử dụng. Hăm doạ sa thải tất cả nhân viên Toà Bạch Ốc ngoại trừ… TT Trump!

Chẳng ai hiểu tại sao TT Trump lại chọn anh này làm xếp thông tin. Ma-sô-xít?

Tay này đi quá xa, TT Trump phải ra lệnh lính mũ xanh đổ bộ sông Potomac, quét dọn Hoa Thịnh Đốn. Tướng TQLC John Kelly đang làm giám đốc An Ninh Lãnh Thổ được chuyển qua làm Chánh Văn Phòng. Một ngày trước khi nhận chức, ông ra điều kiện với TT Trump: sa thải ngay cái anh điên Scaramucci. Anh điên làm giám đốc đúng 250 tiếng đồng hồ.

Rồi TT Trump lấy lý do đi nghỉ hè 17 ngày, tránh qua một bên cho ông tướng mới ra tay quét dọn, cùng lúc với bộ trưởng Tư Pháp Sessions được trao toàn quyền truy lùng địch nằm vùng đang xì tin mật. Ta chờ xem kết quả ra sao.

“Phe ta” thấy tình trạng loạn xà ngầu, nhẩy tưng tưng: phen này thì TT Trump mất job là cái chắc. Khiến kẻ này thắc mắc: Ủa, sao vậy? Tưởng tổng thống chỉ có thể mất job nếu phạm tội phản quốc tầy trời nào đó, phải qua thủ tục đàn hặc cực kỳ rắc rối. Chứ đâu biết bây giờ, TT Trump cũng có thể mất job vì đổi phụ tá? Vẫn chuyện bọt biển?

Thật ra, chẳng có chuyện TT Trump mất job gì ráo. Xin lỗi quý vị thù ghét Trump một cách mù quáng, nhưng sự thật cho đến nay chưa ai thấy có lý do nào TT Trump có thể bị lột chức hay bị áp lực phải tự ý từ chức hết. Lý cớ duy nhất có thể đưa đến đàn hặc mất job là việc cấu kết với Nga, nhưng cho đến nay, cuộc điều tra vẫn chưa ai biết đi đến đâu. Theo ý kiến cá nhân của kẻ mù mờ này, cuộc điều tra cuối cùng sẽ chẳng đụng gì đến TT Trump, tuy có nhiều triển vọng tìm ra được vài con nhạn trong đám phụ tá làm vật tế thần cho phe cấp tiến.

Nhìn lại toàn bộ thành tích của TT Trump trong nửa năm đầu, khó ai có thể chối cãi tình trạng bát nháo do quá nhiều khó khăn. Tất cả thăm dò dư luận đều cho thấy hậu thuẫn của TT Trump đang rớt như sung rụng. Cũng đáng lo cho TT Trump, dù biết rằng nếu các thăm dò là chính xác thì giờ này bà Hillary đang làm tổng thống chứ không phải ông Trump.

Một số lớn khó khăn do địch tạo ra, tức là do TTDC và đảng DC chế ra để đánh phá và cản trở việc thông qua các cải tổ mới. Những khó khăn này sẽ cản trở bước tiến của chính quyền Trump không ít, nhưng đó là chuyện đấu tranh chính trị bình thường, chẳng có lý do gì để đi đến chuyện đàn hặc hay từ chức. Người ta còn nhớ TT Obama sau khi ra được Obamacare, bị chống đối mạnh, mất cả Hạ Viện lẫn Thường Viện, để rồi 6 năm sau đó, chẳng ra được bất cứ luật lớn nào, chỉ ngồi chơi xơi nước cho đến hết nhiệm kỳ.

Một số khó khăn khác lại do chính TT Trump tạo ra. Điển hình là những tweet tranh cãi với TTDC hay những thay đổi nhân sự trong chính quyền. Hậu quả của thiếu kinh nghiệm cũng như cái... khẩu nghiệp nói nhảm, coi trời bằng vung của TT Trump, và nhất là việc hầu hết nội các và phụ tá của TT Trump đều là những người ông mới biết, mới làm việc chung sau này, không phải tâm phúc lâu năm, nên chuyện không hợp, phải thay đổi chỉ là dĩ nhiên. Nhưng tất cả những chuyện đó chỉ là những luộm thuộm kỹ thuật, chẳng ai có thể nói đó là những tội đầy đình phải bị đàn hặc hay ép ông từ chức.

Mọi lao xao đều chỉ là “diện”, không phải “điểm” của vấn đề.

Quan trọng là những vấn đề lớn của đất nước mà ứng viên Trump đã hứa và người dân đang mong chờ. Nói trắng ra là các vấn đề Obamacare, thuế má, công ăn việc làm, nan đề di dân lậu, và nhất là gia tài Nhà Nước vú em Obama.

Phần lớn, TT Trump chưa có thời giờ hay cơ hội làm gì nhiều. Ta cứ chờ đó trước khi lạm bàn. Ta thử nhìn qua vài việc đã làm.

Obamacare đang là cái nhức đầu lớn của TT Trump. Dĩ nhiên tất cả phe DC không chừa một người, đã quyết tâm chống mọi ý kiến phe CH đưa ra. Cái khó khăn là trong chính hàng ngũ CH đã không tìm ra được một đồng thuận tối thiểu nào. Mỗi lần biểu quyết một giải pháp là lại có vài ba nghị sĩ chống đối vì nhu cầu bảo vệ ghế của mình, hay vì lý do riêng nào khác. Dù sao thì cuộc chiến Obamacare vẫn đang tiếp diễn, chưa kết thúc.

Công ăn việc làm chính là thành quả lớn nhất của chính quyền Trump mà TTDC đã cố tình khỏa lấp, dấu kín như bưng, không bàn tới.

Hàng loạt các đại công ty Mỹ cũng như ngoại quốc đã vẽ lại kế hoạch đầu tư lâu dài, bỏ bạc tỷ vào kinh tế Mỹ lại, như GM, Apple, WalMart, Amazon, Toyota, Mazda,… sẽ tạo cả triệu job cho lao động Mỹ. Các mỏ than vùng kỹ nghệ Đại Hồ bắt đầu sống lại, mang công ăn việc làm cho hàng vạn gia đình. Tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm mạnh. Một nhà báo ước tính hơn một triệu jobs đã được tạo ra dưới nửa năm của TT Trump.

Khối doanh nghiệp nhỏ và vừa của Mỹ sống lại nhờ hàng ngàn luật lệ lắt nhắt thời Obama bị chính quyền Trump lẳng lặng thu hồi. Những ai không tin chỉ cần nhìn vào chỉ số chứng khoán Dow Jones, tăng 20% trong nửa năm, thể hiện niềm tin vào chính sách kinh tế mới.

Nhưng quan trọng hơn cả là những việc làm lặng lẽ đằng sau những ồn ào của những đấu đá với TTDC, những việc mà báo cấp tiến The Atlantic hoảng sợ đang cố rung chuông báo động, nhưng ít người biết vì TTDC dấu nhẹm:

- Hàng trăm quan tòa liên bang khuynh hướng bảo thủ đang và tiếp tục được âm thầm bổ nhiệm với nhiệm kỳ vĩnh viễn, nghiã là ít nhất 20-30 năm vì phần lớn các quan tòa TT Trump bổ nhiệm đều trẻ, trên dưới 50 tuổi. Chưa kể việc TT Trump có triển vọng bổ nhiệm 2 hay 3 thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Thay đổi vĩnh viễn hướng đi của Tư Pháp Mỹ về hướng bảo thủ. Một đại họa cho khối cấp tiến. Đây là lý do chính khiến TT Trump không sa thải ông Sessions cho dù bực mình về chuyện điều tra Nga.

- Luật gia cư, trợ cấp an sinh, phiếu thực phẩm, tiền thất nghiệp,... đang được sửa đổi mạnh để chặn đứng những gian trá, lạm dụng, tiết kiệm bạc tỷ tiền thuế của dân trung lưu. Những vị nào khai man thuế, có nhà cho thuê trong khi lãnh medicaid,... nên cẩn thận những ngày tới, đừng đùa với lửa Trump rồi than oan.

- Dù luật di trú mới chưa có, nhưng di dân lậu đã nhận được thông điệp rõ rệt của chính quyền mới. Số di dân tràn lậu qua tự động giảm gần hai phần ba. Bức tường chưa xây nhưng coi như đã có rồi. Hình như binh thư Tôn Tử đã nói chưa ra quân mà đã thắng thì mới đúng là thắng lớn nhất.

- Theo thống kê chính thức, chính quyền Trump đã thu hồi hay sửa đổi gần 400 luật lệ và thủ tục hành chánh của thời Obama, nhất là liên quan đến giới kinh doanh nhỏ.

- Luật bình đảng màu da trong các đại học đang được cứu xét lại, dựa trên vụ các sinh viên gốc Á Châu đang kiện Harvard vì đã nhận sinh viên da đen dù điểm đậu thấp hơn sinh viên Á Châu, trong đó có sinh viên gốc Việt. Các cụ tỵ nạn có con cháu đang xin vào đại học Mỹ nên uốn lưỡi bẩy lần trước khi chửi Trump kỳ thị nhé.

Ông bác sĩ Ben Carson, bộ trưởng Gia Cư đã cười lớn: “tôi rất mừng TT Trump đã lãnh đũ mọi đòn ồn ào để tôi có thể lẳng lặng lo việc của tôi”.

Nói chung, gia tài cấp tiến của TT Obama đang bị xóa hết. Đó chính là thành quả lớn nhất và lâu dài nhất của TT Trump. Chỉ việc này không cũng đủ làm khối bảo thủ vui vẻ sổ chấp việc TTDC cuồng điên chống Trump. Những người thù ghét Trump dường như vẫn không thể ra khỏi cái bong bóng cấp tiến -liberal bubble- hoàn toàn cô lập không nhìn thấy thực trạng nước Mỹ. Vẫn loay hoay đi tìm tin vặt bất lợi cho Trump để… tự sướng. Cho dù hầu hết đều là fake news cũng vẫn sướng.

Thực tình mà nói, kẻ này trước đây và ngay cả bây giờ, đã và đang có nhiều câu hỏi lớn về ứng viên Trump, đặc biệt về kinh nghiệm cũng như về cá tính. Những bài viết của kẻ này trên Việt Báo trước ngày bầu cử còn đầy đủ, ai cũng có thể kiểm chứng được.

Nhưng ta sống trong chế độ dân chủ, phải coi trọng tiếng nói của người dân. Người dân đã quyết định trao trách nhiệm cho ông Trump. Dù muốn dù không, thích hay ghét ông Trump, cũng cần phải cho ông ta một cơ hội để làm những gì ông đã hứa. Sau đó 4 năm, nếu không vừa ý, tha hồ chửi, vẫn có quyền bầu người khác, cho ông Trump về vườn. Thái độ nhắm mắt nhắm mũi chống đến cùng, chống tất cả mọi việc bất kể tốt xấu, chống ngay khi ông chưa kịp làm gì, tất cả chỉ là thành kiến phe đảng mù quáng, nhỏ mọn, và ấu trĩ. (06-08-17)

Vũ Linh