CHÚA NHẬT I MÙA CHAY

BÀI ĐỌC I: Gen 2:7-9; 3:1-7

“Nguyên tổ được tạo thành, và phạm tội”
Bài trích sách Sáng Thế.

Thiên Chúa lấy bùn đất nắn thành con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi và con người trở thành một vật sống. Thiên Chúa lập một vườn tại Eđen về phía đông và đặt vào đó con người mà Ngài đã dựng nên. Thiên Chúa cho từ đất mọc lên mọi thứ cây trông đẹp, ăn ngon, với cây sự sống ở giữa vườn, và cây biết thiện ác. Rắn là loài xảo quyệt nhất trong mọi dã thú mà Thiên Chúa tạo thành. Nó nói với người nữ rằng: Có phải Thiên Chúa đã bảo: “Các ngươi không được ăn mọi thứ cây trong vườn”? Người nữ nói với con rắn: “Chúng tôi được ăn trái cây trong vườn; nhưng trái cây ở giữa vườn thì Thiên Chúa bảo: “Các ngươi đừng ăn, đừng động tới nó, nếu không sẽ phải chết”. Rắn bảo người nữ: “Không, các ngươi không chết đâu! Nhưng Thiên Chúa biết rằng ngày nào các ngươi ăn trái ấy, mắt các ngươi sẽ mở ra và các ngươi sẽ biết thiện ác như thần thánh”. Người nữ thấy trái cây đẹp mắt, ngon lành và thèm ăn để nên thông minh. Bà hái trái cây ăn, rồi lại cho chồng, người chồng cũng ăn. Mắt họ liền mở ra và họ nhận biết mình trần truồng, nên kết lá vả che thân.

Lời của Chúa.

Đáp Ca: (Xin mời Cộng đoàn thưa)

Lạy Chúa, nguyện thương tôi theo lòng nhân hậu Chúa.

1.      Lạy Chúa, nguyện thương tôi theo lòng nhân hậu Chúa, xóa tội tôi theo lượng cả đức từ bi. Xin rửa tôi tuyệt gốc lỗi lầm, và tẩy tôi sạch lâng tội ác.

2.      Vì sự lỗi tôi, chính tôi đã biết, và tội tôi ở trước mặt tôi luôn. Tôi phạm tội phản nghịch cùng một Chúa.

3.      Ôi lạy Chúa, xin tạo cho tôi quả tim trong sạch, và canh tân tinh thần cương nghị trong người tôi. Xin đừng loại tôi khỏi thiên nhan Chúa, chớ thu hồi Thánh Thần Chúa ra khỏi tôi.

4.      Xin ban lại cho tôi niềm vui ơn cứu độ, với tinh thần quảng đại, Chúa đỡ nâng tôi. Lạy chúa, xin mở môi tôi, để miệng tôi sẽ loan truyền lời caXin ban lại

BÀI ĐỌC II: Rom 5:12, 17-19

“Chỗ mà tội lỗi đã đầy tràn, thì ân sủng đã đầy dàn dụa”
Bài trích thơ Thánh Phaolô Tông đồ gởi tín hữu Rôma.

Anh em thân mến, cũng như do một người mà tội lỗi đã nhập vào thế gian, và do tội lỗi có sự chết, và thế là sự chết đã truyền đến mọi người, vì lẽ rằng mọi người đã phạm tội. Vì nếu bởi tội của một người mà sự chết đã thống trị do một người đó, thì những người lãnh được ân sủng và ơn huệ dồi dào bởi đức công chính, càng được thống trị hơn nữa trong sự sống do một người là Đức Giêsu Kitô. Do đó, tội của một người truyền đến mọi người đưa tới án phạt như thế nào, thì đức công chính của một người truyền sang mọi người đưa tới bậc công chính ban sự sống cũng như thế. Vì như bởi tội không vâng lời của một người mà muôn người trở thành những tội nhân thế nào, thì do đức vâng lời của một người mà muôn người trở thành kẻ công chính cũng như thế.

Lời của Chúa.

PHÚC ÂM: Mt 4:1-11

“Chúa Giêsu nhịn ăn bốn mươi ngày đêm, và chịu cám dỗ”.
Bài trích Phúc Âm theo Thánh Matthêô.

Khi ấy, Chúa Giêsu được Thánh Thần hướng dẫn vào hoang địa để chịu ma quỷ cám dỗ. Khi Người đã nhịn ăn bốn mươi đêm ngày, Người cảm thấy đói. Và tên cám dỗ đến gần, nói với Người rằng: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, hãy khiến những hòn đá nầy biến thành bánh”. Nhưng Chúa Giêsu đáp lại: “Có lời chép rằng: Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra”. Bấy giờ ma quỷ đưa người lên Thành Thánh, và đặt Người trên góc tường Đền Thờ, rồi nói với Người rằng: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, hãy gieo mình xuống đi, vì có lời chép rằng: Ngài đã ra lệnh cho các Thiên Thần đến với ông, và chư vị đó sẽ nâng đỡ ông trên tay, để ông khỏi vấp chân vào đá”. Chúa Giêsu đáp: “Cũng có lời chép rằng: Ngươi đừng thử thách Chúa, là Thiên Chúa ngươi”. Quỷ lại đưa Người lên núi rất cao, và chỉ cho Người xem thấy mọi nước thế gian và vinh quang của những nước đó, rồi nói với Người rằng: “Tôi sẽ cho ông tất cả những cái đó, nếu ông sấp mình xuống thờ lạy tôi”. Bấy giờ Chúa Giêsu bảo nó rằng: “Hãy lui đi, hỡi Sa Tan! Vì có lời đã chép: “Ngươi phải thờ lạy Chúa là Thiên Chúa ngươi, và chỉ phụng sự một mình Ngài”. Bấy giờ ma quỷ bỏ Người. Và các thiên thần tiến lại, hầu hạ người.

Phúc Âm của Chúa.

Suy Niệm

“Người ta sống không nguyên bởi bánh…”

Mùa Chay: Chiều Hướng Phụng Vụ Lời Chúa

Hôm nay, cùng với Giáo Hội, chúng ta chính thức bước vào Mùa Chay, (vẫn biết Mùa Chay được bắt đầu từ Thứ Tư Lễ Tro). Để có thể nắm được trọn vẹn ý nghĩa của Mùa Chay theo Phụng Vụ của Giáo Hội, chúng ta hãy nhìn tổng quan về phụng niên của Giáo Hội. Căn cứ vào Dự Án Cứu Rỗi của Thiên Chúa, Phụng Niên có thể được chia làm 3 phần tiêu biểu cho 3 Mùa Phụng Vụ chính: Phụng Niên Phần Nhất cử hành phụng vụ mầu nhiệm "Chúa Kitô: Sự Sống Tỏ Hiện", gồm có thời điểm Mùa Vọng, Đại Lễ Giáng Sinh, Mùa Giáng Sinh và Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh; Phụng Niên Phần Hai cử hành phụng vụ mầu nhiệm "Chúa Kitô: Sự Sống Thông Ban"', gồm có thời điểm Mùa Chay, Tuần Thánh (nhất là Tam Nhật Thánh), Đại Lễ Phục Sinh và Mùa Phục Sinh; và Phụng Niên Phần Ba cử hành phụng vụ mầu nhiệm "Chúa Kitô: Sự Sống Tái Sinh", bao gồm Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, Lễ Thiên Chúa Ba Ngôi, Lễ Mình Máu Thánh Chúa, Lễ Thánh Tâm Chúa, Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh, và Lễ Chúa Kitô Vua. Vậy Mùa Chay rơi vào giai đoạn Phụng Niên Phần Hai, phần Giáo Hội cử hành Mầu Nhiệm Chúa Kitô “Sự Sống Thông Ban”.  

Tuy nhiên, tột đỉnh của Mầu Nhiệm Chúa Kitô “Sự Sống Thông Ban” chỉ hiện thực khi Chúa Kitô từ trong kẻ chết sống lại mà thôi. Bởi đó, nếu Mùa Vọng là thời điểm hướng về và dọn đường cho Chúa Kitô “Sự Sống Tỏ Hiện” thế nào, thì Mùa Chay cũng là thời điểm hướng về và dọn đường cho Chúa Kitô “Sự Sống Thông Ban” như vậy.  

Theo sự sắp xếp của Giáo Hội, Mùa Chay, giai đoạn 40 ngày, (kể từ Thứ Tư Lễ Tro đến Chúa Nhật Lễ Lá), giai đoạn tưởng niệm 40 năm trường dân Do Thái đi qua sa mạc trước khi vào Đất Hứa, hay 40 đêm ngày tiên tri Eâlia đi đến Núi Horeb để gặp Chúa, nhất là 40 đêm ngày chay tịnh của Chúa Kitô trong hoang địa trước khi Người chính thức tỏ mình ra cho chung dân Do Thái.

Trong 6 tuần lễ 40 ngày của Mùa Chay này, Phụng Vụ Lời Chúa của ba Chu Kỳ A, B, C giống nhau ở Chúa Nhật Thứ Nhất, về biến cố Chúa Kitô chay tịnh, Chúa Nhật Thứ Hai, về biến cố Chúa Kitô biến hình, và Thứ Sáu, về biến cố Chúa Kitô vinh hiển vào thành Giêrusalem cùng với việc Người tử nạn. Chu Kỳ Phụng Vụ Năm A, B và C chỉ khác nhau ở ba tuần còn lại. Phúc Âm cho Chu Kỳ Năm A và B hoàn toàn theo Thánh Gioan trong cả ba tuần này, trong khi đó Chu Kỳ Năm C chỉ theo Phúc Âm Thánh Gioan ở tuần thứ năm. Về ba tuần 3, 4 và 5 này của Mùa Chay, nếu Năm A thiên về yếu tố nhân sinh và Năm B thiên về yếu tố Thần Linh (như được chia sẻ dưới đây), thì Năm C bao gồm cả hai yếu tố này, qua những bài Phúc Âm nói về việc ăn năn hối cải để được cứu độ ở Chúa Nhật Thứ Ba, về đứa con hoang đàng và lòng cha thương xót ở Chúa Nhật Thứ Tư, cũng như về người đàn bà bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình trước một Chúa Kitô thứ tha nhân hậu ở Chúa Nhật Thứ Năm.

Riêng về chu kỳ Năm B, vì lời loan báo tiên khởi của Chúa Giêsu ở Phúc Âm Thánh Marcô đặt yếu tố mạc khải thần linh trước yếu tố đức tin nhân sinh (xem Mk 1:15), nên ba tuần lễ giữa của Mùa Chay theo Phúc Âm Thánh Gioan cho chu kỳ này đã nhấn mạnh đến thân phận của Chúa Kitô, mạc khải của Thiên Chúa: Người sẽ tử nạn như một đền thờ bị phá hủy (Chúa Nhật Thứ 3); Người sẽ tử nạn như con rắn đồng được treo lên trong sa mạc (Chúa Nhật Thứ 4); và Người sẽ tử nạn như hạt lúa miến cần phải bị mục nát đi (Chúa Nhật Thứ 5). Ngược với Phúc Âm theo Thánh Marcô, lời loan báo tiên khởi của Chúa Giêsu theo Phúc Âm Thánh Mathêu, như đã nhận định ở bài chia sẻ cho Chúa Nhật Thứ Ba Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh, lại đặt yếu tố đức tin nhân sinh trước yếu tố mạc khải thần linh (xem Mt 4:17).  

Đó là lý do chúng ta thấy Giáo Hội đã cố ý chọn ba bài Phúc Âm theo Thánh Gioan cho chu kỳ Năm A là chu kỳ vốn theo Phúc Âm Thánh Mathêu này theo chiều hướng đức tin nhân sinh, hơn là yếu tố mạc khải thần linh như trong chu kỳ Năm B. Không phải hay sao, Phúc Âm theo Thánh Gioan cho ba tuần giữa của chu kỳ Năm A đã hoàn toàn thiên về yếu tố đức tin nhân sinh, thứ tự như sau: Chúa Nhật Thứ Ba về người phụ nữ Samaritanô, Chúa Nhật Thứ Bốn về người mù từ lúc mới sinh, và Chúa Nhật Thứ Năm về Lazarô chết đã đến lúc xông mùi trong mồ?

Mùa Chay: Ý Nghiã và Mục Tiêu

Yếu tố nhân sinh trước yếu tố thần linh nơi Phúc Âm Thánh Mathêu cho chu kỳ Phụng Vụ Năm A càng sáng tỏ hơn nữa nơi Chúa Nhật Thứ Nhất và Thứ Hai Mùa Chay, chẳng những sáng tỏ ở riêng chu kỳ Năm A, mà còn ở cả chu kỳ Năm B và C nữa. Thật vậy, nơi cả ba chu kỳ A, B và C, yếu tố nhân sinh (chay tịnh) của Chúa Nhật Thứ Nhất, theo thứ tự, thực sự đã xẩy ra trước yếu tố thần linh (biến hình) của Chúa Nhật Thứ Hai. Việc Giáo Hội cố ý sắp xếp hai bài Phúc Âm ở cả ba chu kỳ A, B, C cho hai Chúa Nhật đầu tiên của Mùa Chay như thế, nghĩa là sắp xếp cho việc Chúa Giêsu chay tịnh ở Chúa Nhật Thứ Nhất ngay trước việc Chúa Giêsu biến hình ở Chúa Nhật Thứ Hai, đã cho chúng ta thấy chẳng những ý nghĩa lẫn mục tiêu của Mùa Chay đối với việc chay tịnh Kitô giáo, mà còn cho thấy cả bí ẩn nơi Dự Án Cứu Độ lẫn Công Cuộc Cứu Độ của Thiên Chúa nữa.

Trước hết, về ý nghĩa và mục tiêu của Mùa Chay, chay tịnh, một hành động tiêu biểu cho việc bỏ mình nói chung, không phải là hành động tự hủy diệt mình đi, mà là để thăng tiến hơn, để làm chủ mình hơn, để sinh nhiều hoa trái hơn, tức là để, theo ngôn từ của chính Chúa Kitô, “vượt qua sự chết mà vào sự sống” (Jn 5:24), đúng như thân phận của chính bản thân Người, như Người đã ba lần khẳng định với các môn đệ biết về tương lai khổ nạn và tử giá của Người, đó là: “Người sẽ sống lại vào ngày thứ ba” (Mt 16:21, 17:23, 20:19). Thật vậy, nếu Chúa Giêsu thực sự là Đấng Thiên Sai, Người phải là Đấng Vượt Qua, tức là Đấng phải chịu khổ nạn, tử giá rồi mới phục sinh, bằng không, nếu chỉ có vinh quang và quyền uy thế lực, Người chỉ là một Kitô giả.

Đấng Thiên Sai là Đấng Vượt Qua, đó là tất cả ý nghĩa và cốt lõi của mầu nhiệm Nhập Thể. Đó cũng là tất cả Dự Án Cứu Độ và Công Cuộc Cứu Độ của Thiên Chúa được hiện thực và thực hiện nơi Lịch Sử Cứu Độ. Chính vì biết mình là Đấng Thiên Sai, cũng như biết mình phải Vượt Qua để hoàn tất sứ vụ Thiên Sai của Người, nên khi vừa nghe vị trưởng tông đồ đoàn Phêrô, dù vị này chỉ hoàn toàn theo lòng ngay và hết sức mộ mến Người, lên tiếng muốn can ngăn Người trong việc thực hiện Công Cuộc Cứu Độ, hoàn toàn phản nghịch lại với Dự Aùn Cứu Độ của Thiên Chúa, Đấng đã sai Người, Chúa Giêsu liền nghiêm thẳng khiển trách nặng lời: “Đồ Satan, hãy xéo đi cho khuất mắt Ta! Ngươi chẳng biết phán đoán theo chuẩn mực của Thiên Chúa gì cả, mà chỉ toàn là theo kiểu cách của loài người thôi” (Mt 16:23).

Theo Phúc Âm, có hai dấu chứng tỏ ai thực sự là Đấng Thiên Sai, một là Thần Linh, như chiều hướng của các Phúc Âm Nhất Lãm, và hai là Chân Lý, như chiều hướng của Phúc Âm Thánh Gioan. Thật vậy, theo Phúc Âm Thánh Gioan trình thuật, Chúa Giêsu đã thực hiện trong suốt cuộc đời trần gian của Người những gì “làm chứng cho chân lý” (Jn 18:37), “chân lý” cho thấy Người thực sự là Đấng Thiên Sai, bằng cách, như Người chứng tỏ cho dân Do Thái thấy “Tôi từ trời xuống không phải để làm theo ý mình mà là ý Đấng sai” (Jn 6:38; x.4:34), “cho đến chết trên thập giá” (Phil 2:8).

Chính vì Người thực sự là Đấng Thiên Sai và lúc nào cũng chỉ biết “chu toàn mọi sự theo lệnh truyền của Thiên Chúa” (Mt 3:15), như lời Người thú nhận để khắc phục Gioan Tẩy Giả phải làm phép rửa cho Người, mà, theo các Phúc Âm Nhất Lãm, Người đã được Thiên Chúa chứng nhận và xức dầu Thần Linh khi Người vừa bước lên khỏi nước. Và việc đầu tiên Chúa Giêsu làm ngay sau khi lãnh nhận phép rửa bởi Gioan Tẩy Giả, đó là, như Phúc Âm Thánh Mathêu hôm nay cho biết, “được đưa vào sa mạc để chịu ma quỉ cám dỗ”, một việc được cả ba Phúc Âm Nhất Lãm đều cho biết là do “Thần Linh” thúc đẩy (Mt 4:1;  x. Mk 1:12; Lk 4:1). Nếu việc nào được thực hiện do “Thần Linh” thúc đẩy, dù chưa chính thức là việc tỏ mình ra cho dân Do Thái, như việc Người rao giảng đầy uy quyền hay việc làm đủ thứ các phép lạ, cũng đều chứng tỏ Người thực sự là Đấng Thiên Sai thế nào, thì việc Người “vào sa mạc” nói riêng, và tất cả mọi việc âm thầm Người làm nói chung trong thời gian 30 năm ẩn dật của Người ở Ai Cập và Nazarét, cũng đều là những việc chứng tỏ Người thực sự là Đấng Thiên Sai, chẳng hạn như việc Người tự ý “ở trong nhà của Cha” (Lk 2:49) năm lên 12 tuổi.

Cám Dỗ: Chủ Đích và Đường Lối

Vậy tại sao Thần Linh lại thúc đẩy Chúa Giêsu vào sa mạc để “ăn chay bốn mươi đêm ngày”, nếu bản thân của Chúa Giêsu không có tội lỗi gì cả, kể cả mầm mống tội lỗi là đam mê nhục dục là những gì cần phải chế ngự và bỏ đi? Thật ra, theo chiều hướng của bài Phúc Âm theo Thánh Mathêu hôm nay, “Chúa Giêsu được Thần Linh đưa vào sa mạc” không phải là để “ăn chay bốn mươi đêm ngày” mà là “để chịu ma quỉ cám dỗ”. Tức là, nếu hiểu theo bài Phúc Âm này, thì việc “ăn chay bốn mươi đêm ngày” chỉ là cách thức hay phương tiện đưa đến mục tiêu là “để chịu ma quỉ cám dỗ” mà thôi. Nếu ma qủi không làm gì được Chúa Giêsu, nghĩa là không thể nào cám dỗ được Người, thì Người quả thực là Đấng Thiên Sai.

Vậy việc Chúa Giêsu “ăn chay bốn mươi đêm ngày” tự nó không phải là việc đền tội hay hãm mình phạt xác cho khỏi sa ngã phạm tội, trái lại, là việc để Người có thể chứng tỏ Người thực sự là Đấng Thiên Sai, nhờ đó, nhân loại tội lỗi bắt chước làm theo những gì Người đã làm cũng sẽ được thánh hóa bởi giá trị của việc đã được Thần Linh hóa bởi Người. Việc chay tịnh và hãm mình của Kitô hữu thực sự đã được Chúa Giêsu thánh hóa bằng việc “ăn chay bốn mươi đêm ngày” của Người, ở chỗ, nhờ việc này, nhờ việc bắt chước Chúa Kitô chay tịnh hãm mình, đúng hơn nhờ việc kết hợp với Chúa Kitô khi bắt chước Người trong việc hãm mình chay tịnh, Kitô hữu sẽ làm chủ được bản thân mình, tức sẽ không bị “sa chước cám dỗ”, trái lại, họ sẽ được “cứu cho khỏi sự dữ” (Mt 6:13), như chính Chúa Giêsu đã chiến thắng Satan sau cuộc cám dỗ đủ kiểu của hắn.

Nếu mục tiêu của việc Chúa Giêsu “vào sa mạc” không phải là để “ăn chay bốn mươi đêm ngày”, mà là “để chịu ma quỉ cám dỗ” thế nào, thì việc ma quỉ cám dỗ Chúa Giêsu cũng không phải chỉ là việc hắn làm theo bản chất vốn gian trá của hắn (x Jn 8:44), như hắn từng làm với tất cả mọi người tội lỗi ở dưới quyền thống trị của hắn, mà là hắn muốn biết rõ chân tướng của nhân vật kỳ lạ này thực sự là ai, có phải “là Con Thiên Chúa” nhập thể làm người hay chăng?

Nếu một khi biết được nhân vật Giêsu Nazarét này thực sự “là Con Thiên Chúa” nhập thể làm người, hắn sẽ không dám động đến Người nữa, vì hắn thừa biết hắn sẽ không thể nào trực tiếp đương đầu với Người nổi, tuy nhiên, hắn cũng sẽ hết sức cố gắng để gián tiếp ngăn trở Công Cuộc Cứu Độ của Người theo Dự Án Cứu Độ của Thiên Chúa, chẳng hạn, bằng việc không cám dỗ và thúc đẩy dân Do Thái hận thù Người và đòi giết Người. Rất tiếc, cho dù hắn có khám phá ra nhân vật Giêsu Nazarét trong sa mạc bấy giờ quả thực “là Con Thiên Chúa” nhập thể làm người đi nữa, “với những ý nghĩ kiêu căng của chúng” (Lk 1:51), Satan và bọn ngụy thần của hắn (x Rev 12:9) cũng không thể nào ngờ được rằng Đấng Thiên Sai lại phải Vượt Qua, hay cũng là Đấng Vượt Qua quá sức tưởng tượng của một loài tạo vật như chúng.

Qua việc ma quỉ cám dỗ Chúa Giêsu như được Phúc Âm Thánh Mathêu thuật lại hôm nay đây, chúng ta có thể suy đoán được rằng, từ ngày Satan bắt đầu tung hoành “quyền lực tối tăm” (Col 1:13) của hắn trên trái đất, trên loài người, hắn đã không bao giờ được yên ổn, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ vương quốc của hắn một ngày kia sẽ bị “Con Thiên Chúa” nhập thể làm người xuất hiện phá hủy (x 1Jn 3:8). Hắn cai trị loài người mà lại sợ loài người, sợ bị “giòng dõi người nữ đạp dập đầu” (Gen 3:15) của mình. Bởi thế, lúc nào hắn cũng “rình chực” (Rev 12:4) xem trong số thần dân loài người của hắn có nhân vật nào đáng chú ý chăng. Nếu có thì ăn tươi “nuốt” (Rev 12:4) sống ngay tại chỗ.

Bởi thế đâu có lạ gì, khi vừa xuất đầu lộ diện, Hài Nhi Giêsu đã bị Hêrôđê truy lùng sát hại rồi vậy (x Mt 2:13). Như thế, trong việc truy lùng sát hại “Con Thiên Chúa” làm người này, có thể hắn cũng đã đến cám dỗ Gioan Tẩy Giả trong hoang địa để xem thánh nhân có phải “là Con Thiên Chúa” chăng, vì thấy “thánh nhân dị chúng nhân”. Như thế, công cuộc “cám dỗ” của Satan trước hết và trên hết là nhắm vào việc truy lùng và sát hại “Con Thiên Chúa” nhập thể làm người, hơn là dùng để tác hại đám thường nhân, thành phần vốn ở dưới quyền thống trị và sai khiến của hắn, ở chỗ, hắn đã hoàn toàn chi phối và điều khiển họ bằng chính đam mê nhục dục của họ (x Jas 1:14). Vậy để thi hành đường lối cám dỗ hiểm độc này đối với những nhân vật không đội trời chung như Chúa Giêsu, hắn đã thực hiện như thế nào, nếu không phải chính hắn đích thân ra tay và dồn dập tấn công Người cả ba yếu điểm một lúc nơi là nhục dục, tham lam và hoang đường (x. 1Jn 2:16).

Trong cuộc cám dỗ Chúa Giêsu, Phúc Âm Thánh Mathêu và Luca đều thuật lại việc hắn tấn công ba yếu điểm này nơi Chúa Giêsu để xem Người có phải “là Con Thiên Chúa” nhập thể làm người hay chăng? Tuy nhiên, trong khi Phúc Âm Thánh Luca thuật lại cuộc cám dỗ này theo thứ tự nhục dục (ham mê ăn uống), tham lam (giầu sang phú quí) và hoang đường (thử thách Thiên Chúa, tôn thờ ngẫu tượng), thì Thánh Mathêu thuật lại thứ tự cuộc cám dỗ này ngược lại ở hai yếu điểm cuối: nhục dục, hoang đường và tham lam. Riêng về yếu điểm thứ nhất là nhục dục, một yếu điểm đều được cả hai Phúc Âm thánh Mathêu và Luca thuật lại là Chúa Giêsu đã bị Satan tấn công trước hết, một yếu điểm mà bị bại thì kể như cửa thành đã bị bật mở, địch quân sẽ ùa vào chiếm cứ lập tức, chúng ta có thể đặt vấn đề ở đây là, nếu chỉ vì đói mà ăn thì có tội hay chăng, có xấu hay chăng, vì lúc ấy, theo Phúc Âm thuật lại: “sau khi đã ăn chay 40 đêm ngày Người cảm thấy đói”?

Đúng thế, vấn đề là ở chỗ này. Ở chỗ, ngay chưởng đầu tiên Satan tung ra để tấn công mình, chưởng về ăn uống, Chúa Giêsu đã chứng thực Người quả thực là Đấng Thiên Sai, Đấng được Thần Linh điều khiển và đến chỉ để làm theo ý Đấng đã sai chứ không phải ý riêng của mình, khi Người từ chối không tự động biến đá thành bánh mà ăn theo lời xui giục của Satan, nghĩa là Người không ăn chỉ vì đói tự nhiên, nhất là không ăn theo chước cám dỗ của Satan. “Người ta sống không nguyên bởi bánh, song bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra”, như lời Chúa Giêsu trích dẫn Thánh Kinh để chống lại chước cám dỗ của Satan là thế đó. Tới đây, chúng ta thấy chay tịnh là để chúng ta có thể dễ dàng “nghe và giữ Lời Chúa” như Mẹ Maria (Lk 11:28). 

Vấn đề thực hành sống đạo: Tại sao Thánh Gioan Tẩy Giả nhận ra Chúa Giêsu (x Mt 3:14) ngay khi Người đến xin thánh nhân làm phép rửa cho, Đấng thánh nhân thú là đã không hề biết Người (x Jn 1:33), trong khi Satan khôn lanh lại không nhận ra? Phải chăng, trước hết, vì thánh nhân có một tinh thần khiêm nhượng, luôn sống trong sự thật, còn Satan kiêu ngạo, “không có sự thật nơi mình” (Jn 8:44)? Sau nữa, vì thánh nhân được Thiên Chúa đã soi động cho biết (x Jn 1:33). Và sau hết vì thánh nhân đã sống hết sức thanh thoát trong hoang địa như “Đấng đến sau”, Đấng cũng đã sống ẩn dật 30 năm và bắt đầu xuất đầu lộ diện bằng chay tịnh 40 đêm ngày trong hoang địa. Đúng thế, chỉ khi nào con người chúng ta sống thanh thoát, sống sa mạc, ở chỗ xa lánh tất cả những gì thuộc về thế gian là nhục dục, tham lam và hoang đường, chúng ta mới có thể ở với Chúa Kitô và nhận ra Người (x Jn 1:39), mới có thể vào Đất Hứa, mới có thể cùng Người lên Núi Biến Hình như bài Phúc Âm Chúa Nhật Hai Mùa Chay thuật lại. 

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL