THÁNH THỂ – B̀NH AN SAU BẠO LỰC
Khi trực diện với Thánh Thể, ta chợt cảm thấy được một sự b́nh an và trầm tĩnh, được thoát khỏi những thứ xáo trộn, nhọc nhằn, và náo loạn của một thế giới bận rộn với biết bao nhiêu là vấn đề. Nơi đây chúng ta t́m thấy được niềm an b́nh và nghỉ ngơi cho một tâm hồn ră rượi. Ngọn đèn chầu hiu quạnh lung linh mời gọi chúng ta hướng tâm trí ḿnh về sự hiện diện thực sống động của Thiên Chúa và cũng là Đấng Cứu Độ, Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta - Người chính là một con người tù nhân cô đơn trong Nhà Tạm.
Ở nơi đây không có dấu vết ǵ là của bạo động, đớn đau hay khổ sầu; của cảnh thịt da nát tan, bầm dập, đẫm máu hay chết chóc. Bầu không khí nơi đây hoàn toàn trầm tĩnh, b́nh an, và thinh lặng. Ở nơi đây có một Cuộc Sống đă không hề thay đổi và không thể nào thay đổi; cũng ở tại nơi đây có cả trạng thái b́nh yên sau cuộc chiến thắng chết chóc. Thế nhưng, sự yên tĩnh này chỉ đến sau cơn băo tố, khi những ǵ bạo động của chiến tranh đă qua đi và t́nh trạng hỗn loạn được dịu lắng xuống. Trước khi sự hiện diện sống động của Bí Tích Thánh Thể làm phát sinh ra thứ b́nh an này, đă xẩy ra cảnh thịt da tan nát, bầm dập, đẫm máu và chết chóc. Chúng ta đă quá dễ quên đi rằng Bí Tích này cũng là một tưởng niệm cho biết bao nhiêu là khổ đau và hy sinh đó.
Bí Tích Thánh Thể không phải chỉ là Ḿnh và Máu của Chúa Giêsu Kitô, lại càng không phải chỉ là dạng thức của bánh hay rượu; nhưng đây chính là mối kết hợp của cả hai. Sự kết hợp giữa bản chất vô h́nh của Ḿnh và Máu Chúa Kitô với những bức màn bí tích hữu h́nh bề ngoài, hay với ‘những tùy thể’ bánh và rượu cũng thế, là sự kết hợp làm cho Bí Tích thần linh nhất trong tất cả mọi Bí Tích này mới được ban cho chúng ta bằng cả yếu tố hữu h́nh lẫn vô h́nh của bí tích ấy, qua cửa ngơ chết chóc và bạo lực.
‘Amen, amen, Ta bảo thật cho các con, nếu một hạt lúa ḿ không rơi xuống đất và chết đi; nó sẽ vẫn c̣n nguyên như vậy. Nhưng nếu nó chết đi, nó sẽ đem lại nhiều bông hạt’ (Jn XII, 25). Trước khi tấm bánh miến trắng tinh được làm ra, hạt lúa ḿ đă phải rơi xuống đất và chết đi ở đó, để những hạt giống khác được trổ bông. Chỉ khi hạt giống chịu hy sinh và mục nát đi nó mới có thể sinh ra dồi dào những hạt lúa ḿ khác để được dùng làm bánh hiến tế. Xin nhớ rằng, những hạt lúa ḿ được phát sinh này, những hạt lúa đă được trổ bông do bởi sự tiêu hủy của hạt giống trồng ra nó, cần phải bị nghiền tán ra, bị dập nát đi, và bị xay ra thành bột dưới sức nặng của cối đá xay, chúng mới có thể trở thành tấm bánh không men, trắng và tinh tuyền, sẵn sàng cho tác động hiến dâng.
Để cất rượu cũng cần phải có những chùm nho chín mọng, bị nghiền ra trong vạc ép nho, bị tan nát, dẹp dúm và tiêu rụi đi dưới những bàn chân dẫm lên, cho đến khi nước của nó – như là máu duy tŕ sự sống của giống nho - được chảy ra để trở thành rượu. Những trái nho này đă phải đổ máu của nó ra và chết đi để nó có thể trở thành rượu cho việc hiến tế.
Chúa Giêsu cũng đă phải như bị nghiền ra nơi vạc ép nho trong cơn hấp hối của Người ở vườn Giệt-sê-ma-ni; linh hồn hoàn toàn vô tội của Người bị đè nén dưới sức nặng kinh khủng của tội cho đến khi trong cơn thống khổ cay đắng Người đă đổ mồ hôi máu; Người đă chịu đau khổ như những trái nho ở vào lúc chảy nước ra, để chuẩn bị chính ḿnh cho cái chết. Sau đó, thân thể Người c̣n phải bị xé rách bươm ra, bầm dập và tan nát do những trận roi đ̣n, để một lần nữa Máu quư giá của Người được tuôn ra rơi xuống trên mặt đất. Trong hành động dă man Người được một vương miện bằng gai nhọn hoắt ấn lên đầu, trước cảnh đùa giỡn, chế giễu, và miệt khinh quyền làm vua chính đáng của Người trên nhân loại. Bị đè xuống dưới cây thập tự nặng nề, cây thập tự mà cũng chính là lễ đài hiến tế của Người, Chúa đă bị xua dẫn đi để rưới Máu ḿnh lên con đường đến đồi Canvê; đến ngọn đồi Người bị đóng đinh vào thập tự và bị bỏ thí cho chết tức tưởi trên cây giá ô nhục ấy. Từng giọt một, Người đổ máu quí giá ḿnh ra trong cơn thống khổ buồn sầu cho đến lúc trút linh hồn mà chết đi, sau khi đă ban cho chúng ta ơn cứu độ đến giọt máu cuối cùng. Chúa chính là nạn nhân của t́nh yêu bất tận cho loài người tội lỗi; con Chiên bị sát tế để xóa đi mọi tội lỗi của thế giới, tự cam chịu trừng phạt v́ tội lỗi của kẻ khác để cho nhân loại được sống.
Tất cả ơn ích này đă đến với chúng ta sau một cơn bạo cuồng, máu đổ và chết chóc, dưới tấm màn che của lễ dâng hữu h́nh và trong tính chất ẩn kín là Ḿnh và Máu, Linh Hồn và Thiên Tính của Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa. Món quà quư báu này đă được ban cho chúng ta trong một bối cảnh rất lạ lùng. Các tông đồ th́ nhút nhát và sợ hăi, biết rằng một người trong nhóm họ sẽ phản Thầy ḿnh; lúc đó họ lại thêm bị ảnh hưởng bởi tư thái là lạ của Thầy là Đức Giêsu - Người đang buồn sầu đến chết đi được nhưng lại yêu thương mănh liệt những con người vụng về, ương bướng mà chính Người đă chọn như làm của riêng ḿnh. Chúa đă ban cho các môn đệ này một điều răn mới là ‘các con hăy yêu thương nhau như chính Thầy đă yêu thương các con’. Người cảnh cáo họ trước về những nguy hiểm họ sẽ gặp phải và cũng cầu nguyện cho họ; bầu không khí lúc ấy đầy những điềm báo nguy cơ sắp đến và nỗi bồn chồn, cùng với những mối lo sợ vu vơ và đau khổ. Chính trong giây phút hoang mang và lo lắng ấy, Chúa Giêsu đă cầm lấy bánh trong đôi tay thánh của Người mà đọc lời chúc tụng, ngước mắt lên trời, làm phép bánh và bẻ ra mà phán ‘các con hăy cầm lấy mà ăn v́ ĐÂY LÀ M̀NH THẦY.’ Cùng một thể thức ấy, Người cầm lấy chén rượu mà phán ‘các con hăy cầm lấy mà uống v́ ĐÂY CHÍNH LÀ CHÉN MÁU THẦY SẼ ĐƯỢC ĐỔ RA CHO CÁC CON’. ‘Các con hăy làm điều này mà nhớ đến Thầy.’
Lúc đó Chúa Giêsu như muốn nói rằng: ‘Biến cố này sẽ măi măi là một việc tưởng niệm cuộc khổ nạn của Cha, của Máu Cha đă tuôn đổ, của cơn bạo cuồng Cha đă trải qua, và của cái chết tức tưởi Cha đă phải chịu; đây là di chúc và là chứng cớ cuối cùng của Cha, món quà cuối cùng và quư giá nhất Cha ban tặng cho loài người, là biểu hiệu cho t́nh yêu vô tận chịu tử giá v́ tội lỗi của thế giới. Bí Tích Thánh Thể thực sự đă được ban cho chúng ta qua cơn bạo cuồng và bằng một cái chết; tuy nhiên, giờ đây Đức Kitô đang sống trong b́nh an và yên tĩnh, trong thinh lặng trầm lắng trên cung thánh, bởi v́ niềm vui của Người là được ở cùng con cái loài người cho đến ngày tận thế; Người muốn là niềm an ủi trong cơn bối rối của họ, là sức mạnh nâng đỡ bản tính yếu đuối hư hại của con người.
C̣n chúng ta th́ sao? Chúng ta có thoát khỏi cảnh bạo cuồng, đau khổ và cái chết không? Phần chúng ta không cần có hy sinh ǵ đáp lại hay sao? ‘Nếu ai muốn theo Thầy, người ấy hăy tự bỏ ḿnh đi, vác lấy thập giá ḿnh mà theo Thày’. Không, chúng ta không được trốn tránh! Nhờ sức mạnh lấy được từ của ăn đàng này, chúng ta phải mạnh mẽ thực hiện việc tự ư bỏ ḿnh, vác lấy thập giá ḿnh, gắng gỏi lê bước đi theo Chúa, và cố gắng noi gương bắt chước Chúa. Tự ư từ bỏ con người của ḿnh, theo một ư nghĩa nào đó, là tự bạo hành với bản thân ḿnh, là tự hy sinh. Cũng như hạt lúa ḿ cần phải chết đi, chúng ta cũng phải chết đi đối với con người của ḿnh hầu làm nẩy sinh nhiều hoa trái. ‘Ai muốn giữ mạng sống ḿnh th́ sẽ mất, và ai hy sinh mạng sống ḿnh v́ Thầy sẽ lại giữ được nó’ (Matt. X, 39).
Chúng ta phải chết đi cho chính ḿnh để có thể sống cho Chúa. Chỉ khi nào chúng ta biết từ bỏ ư riêng ḿnh chúng ta mới có thể tăng sức cho linh hồn, mới có thể chống chọi lại với khuynh hướng bẩm sinh xấu xa tai hại của con người. Chúng ta phải sẵn sàng từ bỏ ư riêng của ḿnh qua việc vâng lời những bậc có thẩm quyền chính đáng; ưu ái và bác ái coi người khác hơn ḿnh; tuân phục Thiên Chúa như con trẻ đối với cha ḿnh. Chúng ta phải tự vác lấy thập giá của ḿnh hằng ngày. Ngày nào cũng có những phiền phức của ngày đó, cùng với những khó khăn nhỏ nhoi, và nhiều thứ khác đi ngược lại với ư muốn riêng của mỗi người. Những thử thách hằng ngày chúng ta phải gánh vác một cách nhẫn nại chính là thập giá ḿnh; không thể trốn tránh được. Tuy nhiên, có nhiều lúc chúng ta không nhận ra được thánh giá mà lại để rơi xuống đất, khi chúng ta trở nên phẫn uất bực bội, cáu kỉnh và than van, thiếu kiên nhẫn. Tưởng rằng ḿnh sẵn sàng vác thánh giá khổng lồ v́ yêu mến Chúa, mà lại không chịu đựng được những thử thách nhỏ nhoi thực sự là thánh giá của ḿnh. Cái bé không khiêng được, làm sao gánh vác cái lớn? Chúng ta tự lừa dối ḿnh khi nghĩ rằng ḿnh mạnh mẽ, trong khi thật sự chúng ta rất yếu đuối và thểu năo trước khó khăn của những thử thách rất nhỏ nhoi đối với đức nhẫn nại của ḿnh.
Chúng ta phải bước theo chân Chúa bằng cách bắt chước gương của Người. Một đức tính cao cả của cuộc đời Chúa Giêsu đó là ḷng nhân hậu và bác ái của Người đối với tất cả mọi người. Chúa đ̣i hỏi là nếu chúng ta muốn cho ḿnh là những kẻ theo Người, ta phải yêu thương nhau như chính Người đă yêu thương chúng ta. ‘Cứ theo dấu này mà mọi người sẽ biết các con là môn đệ của Thầy, là các con yêu thương nhau.’ Chúng ta thường thiếu sót trong việc thể hiện t́nh huynh đệ đối với nhau. Có câu nói là những người sùng đạo th́ thường khắc nghiệt và hay chỉ trích qua lối hành xử của họ, c̣n những người xem ra tội lỗi th́ lại tỏ ra bác ái và độ lượng hơn. Điều này thường rất đúng. Tuy rước lễ thường xuyên, những người mộ đạo thường rất mau mắn đổ thừa, phê b́nh chỉ trích, bắt lỗi, và hạn hẹp trong cách phán đoán người khác, tự biểu lộ đức tính kiêu hănh như người Pharisiêu, khi cho rằng ḿnh tốt lành; tuy những người này có thể không ư thức được điều ấy, nhưng đó chính là nguyên do thái độ phê b́nh chỉ trích người khác của họ. ‘Tạ ơn Chúa tôi không phải như những kẻ khác.’ Chúng ta phải cố gắng tập luyện dẹp bỏ đi tính kiêu hănh để tự chết đi cho ḿnh, hầu tập tành nhân đức hy sinh.
Đừng đoán xét để khỏi bị xét đoán. Con đường Thiên Chúa đă đi qua là một con đường của t́nh xót thương đối với tội nhân, của ḷng nhân hậu cho những ai đang thiếu thốn, của sự cảm thông cho mọi hoàn cảnh khốn khổ của con người; Chúa đă luôn sẵn sàng giúp đỡ những ai đang khốn khổ, chữa lành kẻ ốm đau, chữa trị kẻ tật nguyền, và giải thoát con người khỏi mọi khổ đau và chứng bệnh nan y. Chúa đă hứa rằng dù là một cử chỉ cho ai uống một ly nước lă v́ danh Người cũng sẽ được thưởng. ‘Amen, Ta bảo thật các con, nếu các con làm việc ấy cho một người anh em hèn mọn nhất, các con đă làm cho chính Ta’. Chúa coi ḿnh đồng nhất với mọi người, nên chúng ta cũng phải bắt chước Người, trên hết là đức bác ái. Chúa đă v́ chúng ta tự hiến ḿnh một cách đắng cay và bằng việc chết đi; chúng ta cũng phải tự chết đi cho ḿnh v́ anh em đồng loại, và cho Chúa nữa, hầu chúng ta thực sự được sống.
Bí Tích Thánh Thể là một biểu lộ về cái chết của chính Thiên Chúa cho đến khi Người đến một lần nữa. Đối với chúng ta, điều này phải là những ǵ luôn nhắc nhở cho chúng ta nhớ đến sự hy sinh của Người, của máu Người đă đổ ra, và của cái chết tàn khốc và tức tưởi của Người trên Thánh Giá v́ yêu thương chúng ta. Điều này cũng phải giúp cho chúng ta biết tự hy sinh ḿnh, chết đi cho ḿnh qua việc từ bỏ ư riêng, phục vụ người khác trong đức bác ái, và hoàn toàn tự phó thác ḿnh cho Thánh Ư Chúa. Đó chính là sự hy sinh thật sự và duy nhất mà chúng ta có thể làm, là hoàn toàn và trọn vẹn phó thác cho Thánh Ư Chúa. Chỉ có như vậy chúng ta mới thật sự được sống và sống một cách viên măn, ở chỗ tự chết đi cho ḿnh và sống trọn vẹn cho Chúa.
Chính từ Thánh Thể chúng ta mới có thể rút được tất cả nghị lực để làm việc này, và c̣n hơn nữa. ‘Tôi sẽ làm được mọi việc trong Chúa, Đấng tăng sức cho tôi.’
‘Các con hăy làm việc này mà nhớ đến Cha.’
Thanh Gương
10 tháng 6, 2005
* chuyển dịch từ The Everyday Catholic – a Guide to Steady Growth in Holiness: ‘The Blessed Sacrament – Peace after Violence.’; Martin Harrisson, O.P. – Roman Catholic Books