VINH QUANG BA NGÔI
NƠI VIỆC CHÚA GIÊSU CHỊU PHÉP RỬA
1-
Bài đọc vừa được công bố đă đưa chúng ta đến bờ sông Dược-Đăng.
Hôm nay, tâm linh chúng ta dừng lại ở bên bờ của một con sông
chảy qua hai Giao Ước Thánh Kinh để chiêm ngưỡng cuộc thần hiển
cao cả của Chúa Ba Ngôi trong ngày Chúa Giêsu được đưa ra ánh
sáng lịch sử, thời điểm bắt đầu sứ vụ công khai của Người, nơi
chính những gịng nước ấy.
Nghệ thuật Kitô
giáo nhân cách hóa con sông này như là một ông lăo bàng hoàng
sửng sốt nh́n thấy những ǵ đang xẩy ra trong đáy nước của ḿnh.
Như phụng vụ Byzantine xướng lên “Đức Kitô Vầng Thái Dương được
rửa” trong gịng sông này. Cũng theo phụng vụ này, ở Buổi Kinh
Ban Mai của ngày Thần Hiển hay Hiển Linh của Chúa Kitô, đă giả
bộ đối thoại với con sông này như sau: “Ôi Dược-Đăng, phải chăng
những ǵ ngươi thấy đă làm ngươi hết sức chấn động? Tôi đă thấy
Đấng Vô H́nh trần trụi và tôi rung động. Làm sao thấy Người như
thế mà người ta lại không rung động và bị dội lại chứ? Thấy
Người như thế các thiên thần rung động, các tầng trời nhẩy mừng,
trái đất rung chuyển, biển khơi cùng với tất cả mọi vật hữu h́nh
và vô h́nh bật ngửa. Chúa Kitô xuất hiện ở sông Dược-Dăng để
chúc lành cho tất cả mọi gịng nước!”
2-
Việc
Chúa Ba Ngôi hiện diện ở biến cố này được tất cả các tŕnh thuật
Phúc Âm về biến cố ấy xác nhận một cách rơ ràng. Chúng ta vừa
nghe một tŕnh thuật đầy đủ nhất, đó là tŕnh thuật của Thánh
Mathêu, một tŕnh thuật bao gồm cả cuộc đối thoại giữa Chúa
Giêsu và Vị Tẩy Giả. Ở tâm điểm của cảnh tượng này, chúng ta
thấy nhân vật Kitô, Đấng Thiên Sai đến để làm trọn tất cả những
ǵ là công chính (x Mt 3:15). Người là Đấng làm trọn dự án cứu
độ thần linh, bằng việc khiêm nhượng cho thấy ḿnh liên kết với
tội nhân.
Việc Người tự
nguyện hạ ḿnh ấy đă làm cho Người được tôn vinh cao cả: tiếng
của Chúa Cha từ trời tuyên bố về Người rằng: “Đây là Con yêu dấu
của Ta, Ta rất hài ḷng về Người” (ibid, câu 17). Câu này bao
gồm hai phương diện có tính cách thiên sai của Chúa Giêsu, đó là
phương diện vương gia Đavít, ở chỗ gợi lại bài thánh ca vương
giả (x Ps 2:7), và phương diện ngôn xứ, ở chỗ dẫn trích bài ca
thứ nhất về Người Tôi Tớ Giavê (x Is 42:1). Qua hai phương diện
này, mối liên hệ yêu thương sâu xa của Chúa Giêsu với Cha trên
trời và việc Người được phong làm Đấng Thiên Sai đă được tỏ ra
cho toàn thể nhân loại thấy.
3-
Chúa Thánh Thần xuất hiện trong trường hợp này dưới h́nh dạng
của một “con chim bồ câu” “xuống... và đậu” trên Chúa Kitô. Có
thể trích dẫn một số đối chiếu Thánh Kinh để cắt nghĩa những
h́nh ảnh này, chẳng hạn chim bồ câu cho thấy cơn lụt chấm dứt và
mở màn cho một kỷ nguyên mới (x Gn 8:8-12; 1Pt 3:20-21), chim bồ
câu trong sách Diễm T́nh Ca biểu hiệu cho người nữ t́nh nhân (x
Sg 2:14, 5:2, 6:9), chim bồ câu như là một mă giáp biểu hiệu cho
dân Yến Duyên trong một số đoạn ở Cựu Ước (x Hos 7:11; Ps
68:14).
Việc dẫn giải của
người Do Thái về đoạn trong sách Khởi Nguyên (1:2) cũng có một
tầm vóc quan trọng, một dẫn giải cho thấy Thần Linh di động trên
các gịng nước nguyên sơ với một tính cách dịu dàng từ mẫu:
“Thần Linh Thiên Chúa di động trên mặt các gịng nước như một
con chim bồ câu phủ cánh ấp ủ các đứa con nhỏ của ḿnh mà không
động chạm ǵ đến chúng” (Talmud, Hagigah 15a). Chúa Thánh
Thần ngự xuống trên Chúa Giêsu như quyền lực của t́nh yêu siêu
măn. Nói đến chính Việc Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, Giáo Lư của
Giáo Hội Công Giáo dạy rằng: “Thần Linh mà Chúa Giêsu có
tṛn đầy từ khi đầu thai đă đến ‘đậu trên Người’. Chúa Giêsu sẽ
là nguồn Thần Linh cho toàn thể nhân loại” (số 536).
4-
Bởi thế, tất cả Ba Ngôi hiện diện ở sông Dược-Đăng để mạc khải
mầu nhiệm này, để chứng thực và hỗ trợ cho sứ vụ của Chúa Kitô,
cũng như để cho thấy rằng nơi Người lịch sử cứu độ đă đến giai
đoạn trọng yếu và cuối cùng. Mầu nhiệm này bao gồm cả thời gian
và không gian, sự sống con người và lănh vực thiên nhiên, nhưng
trước hết liên quan đến tất cả Ba Ngôi Thiên Chúa. Ngôi Cha kư
thác cho Ngôi Con sứ vụ mang lại “đức công chính”, tức là làm
hoàn tất ơn cứu độ thần linh. Giám mục Chromatius cai quản giáo
phận Aquileia ở thế kỷ thứ bốn trong một bài giảng về Phép Rửa
và Thánh Linh đă nói như sau: “Như việc tạo dựng đầu tiên của
chúng ta là công việc của Ba Ngôi thế nào th́ việc tạo dựng lần
thứ hai của chúng ta cũng là công việc của Ba Ngôi như vậy. Ngôi
Cha không làm ǵ mà không có Ngôi Con và Thánh Linh, v́ việc làm
của Cha cũng là việc làm của Con và của Thánh Linh. Chỉ có cùng
một ân sủng duy nhất của Ba Ngôi Thiên Chúa. Bởi thế chúng ta
được Ba Ngôi cứu độ v́ từ ban đầu chúng ta đă được Ba Ngôi duy
nhất dựng nên” (Bài Giảng 18A).
5-
Sau
khi Chúa Giêsu lănh nhận phép rửa th́ sông Dược-Đăng trở thành
con sông của Phép Rửa Kitô Giáo, ở chỗ, theo truyền thống rất
yêu chuộng của các Giáo Hội Đông Phương, nước của bể rửa tội là
gịng sông Dược-Đăng thu nhỏ. Lời nguyện phụng vụ sau đây cho
thấy điều ấy: “Ôi Chúa, chúng con nguyện cầu tác động thanh tẩy
của Ba Ngôi, bằng quyền năng, tác động và hiện diện của Chúa
Thánh Thần, thực hiện trên nước rửa tội và ban cho nước ơn cứu
chuộc cùng phúc lành của sông Dược-Đăng” (Kinh Tối Trọng Thể
kính Cuộc Hiển Linh Thánh của Chúa Giêsu Kitô, Chúa Chúng Ta,
Chúc Lành cho Nước).
Thánh Pauline Nôla
dường như cũng có cùng một tư tưởng như thế, qua một số câu ngài
đặt ra để ghi vào nơi rửa tội: “Từ bể rửa tội này, bể rửa tội
ban sự sống cho các linh hồn cần đến ơn cứu độ, chảy một con
sông ánh sáng thần linh sự sống. Chúa Thánh Thần từ trời xuống
trên con sông này để liên kết nước thánh với nguồn mạch trên
trời; một mạch suối đầy Thiên Chúa làm phát sinh ra gịng dơi
thánh thiện nhờ thứ nước hiệu năng của ḿnh bởi hạt giống trường
sinh bất diệt” (Bức Thư 32, 5). Nổi lên từ thứ nước tái sinh của
bể rửa tội, Kitô hữu bắt đầu hành tŕnh sự sống và chứng
nhân của ḿnh.