Chương I

Qui Luật về Phụng Vụ Thánh
 

14.     “Việc qui định Phụng Vụ Thánh hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Giáo Hội, đặc biệt thuộc thẩm quyền Tòa Thánh, và theo các qui tắc về luật lệ, thuộc thẩm quyền của Vị Gám Mục (34).

15.     Đức Giáo Hoàng Rôma, “Vị Đại Diện Chúa Kitô và là Vị Chủ Chiên của Giáo Hội hoàn vũ trên trần gian có toàn quyền trực tiếp và phổ quát, một quyền bính bao giờ cũng được Ngài tự do hành sử” (35), theo sứ vụ tối cao của mình, cũng như với các vị mục tử và với các phần tử của đàn chiên bằng cách truyền đạt.

16.     “Tòa Thánh cần phải qui định Phụng Vụ Thánh cho Giáo Hội hoàn vũ, phải ban hành các sách về phụng vụ và phê chuẩn các bản dịch sang tiếng bản xứ, cũng như phải bảo đảm rằng những qui định về phụng vụ, nhất là những qui định điều hành một việc cử hành hết sức cao trọng Hy Tế Thánh Lễ, cần phải được các nơi trung thành tuân giữ” (36).

17.     “Thánh Bộ Phượng Tự và Bí Tích chú ý tới những vấn đề liên quan đến Tòa Thánh về việc qui định và cổ võ Phụng Vụ Thánh, nhất là các Phép Bí Tích, những vấn đề cũng xứng hợp với thẩm quyền của Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin. Thánh Bộ Phương Tự và Bí Tích nuôi dưỡng và áp dụng qui luật bí tích, nhất là liên quan đến tính cách thành hiệu của các phép bí tích cũng như đến việc cử hành hợp lệ của các phép bí tích này”. Sau hết, Thánh Bộ này cũng “cẩn thận tím cách để bảo đảm là các qui định về phụng vụ cần phải được tuân giữ chính xác, và cần phải ngăn ngừa hay loại trừ những thứ lạm dụng bất cứ thấy chúng ló hiện ở đâu” (37). Về vấn đề này, theo truyền thống của Giáo Hội hoàn vũ, mối quan tâm tối yếu là việc cử hành Thánh Lễ cũng như tới việc tôn thờ đối với Thánh Thể ngay cả ở ngoài Thánh Lễ.

18.     Thành phần tín hữu của Chúa Kitô có quyền đòi hỏi thẩm quyền giáo hội phải qui định một cách đầy đủ và hiệu nghiệm Phụng Vụ Thánh kẻo Phụng Vụ Thánh trở thành “sở hữu riêng của bất cứ ai, dù của thừa tác viên hay của cộng đồng cử hành các mầu nhiệm này” (38).

1. Giám Mục Địa Phận, Vị Thượng Tế của Đàn Chiên (19-25)

19.     Vị Giám Mục giáo phận, vị đệ nhất thủ quản các mầu nhiệm Thiên Chúa nơi Giáo Hội riêng được trao phó cho ngài, là người điều hành, cổ động và coi sóc toàn thể sinh hoạt phụng vụ của giáo hội địa phương này (39). Vì “vị Giám Mục, được lãnh nhận trọn vẹn Bí Tích Truyền Chức Thánh, là ‘người quản lý ân sủng của thiên chức Linh Mục cao cả’ (40), nhất là nơi Thánh Thể được chính ngài dâng lễ hay ban quyền dâng lễ để nhờ đó Giáo Hội tiếp tục sống động và phát triển” (42).

20.     Thật vậy, việc biểu lộ cao cả nhất của Giáo Hội được thể hiện khi cử hành các nghi thức Thánh Lễ, nhất là ở Vương Cung Thánh Đường, “với sự tham dự trọn vẹn và chủ động của toàn thể Dân thánh Chúa, cùng hiệp nhau trong một tác động nguyện cầu, nơi bàn thờ có vị Giám Mục chủ sự”, chung quanh ngài là hàng giáo sĩ, bao gồm cả những vị Phó Tế và các thừa tác viên (43). Ngoài ra, “hết mọi cuộc cử hành Thánh Thể hợp pháp đều được điều khiến bởi vị Giám Mục là người được trao phó cho sứ vụ hướng dẫn việc tôn thờ Kitô giáo đối với Đấng Thần Linh Cao Cả, cũng như sắp xếp việc cử hành này theo những chỉ thị của Chúa và luật lệ của Giáo Hội, những gì được chi tiết hóa theo phán đoán riêng của ngài để áp dụng cho Giáo Phận mình” (44)

21.     Bởi thế, vị Giám Mục giáo phận cần phải, “trong quyền hạn của mình, phác họa những qui tắc phụng vụ ở Giáo Phận của mình cho hết mọi người buộc phải tuân giữ” (45). Chưa hết, vị Giám Mục còn phải chú ý đừng loại bỏ đi cái tự do đã được các sách về phụng vụ thấy trước và cho phép hầu việc cử hành được thích ứng một cách khôn ngoan với cơ sở của Giáo Hội, hay với nhóm tín hữu hiện diện, hoặc với những trường hợp mục vụ đặc biệt, để làm sao lễ nghi linh thánh phổ cập được thực sự hòa hợp với tầm kiến thức của con người (46).

22.     Vị Giám Mục cai quản Giáo Hội riêng được trao phó cho ngài (47), nên ngài có nhiệm vụ qui định, điều khiển, khuyến khích và đôi khi khiển trách (48); đó là một nhiệm vụ thánh ngài đã lãnh nhận qua việc Truyền Chức giáo phẩm (49), một nhiệm vụ ngài cần phải chu toàn để xây dựng đàn chiên của ngài trong chân lý và thánh thiện (50). Ngài phải làm sáng tỏ ý nghĩa sâu xa của các lễ nghi cũng như của các bản văn về phụng vụ, phải nuôi dưỡng tinh thần Phụng Vụ nơi các Linh Mục, Phó Tế và giáo dân (51), để mọi người trong họ tiến đến chỗ chủ động và hiệu nghiệm cử hành Thánh Thể (52), và ngài cũng phải làm sao để có thể bảo đảm được rằng toàn thể thân mình Giáo Hội có thể tăng triển việc hiểu biết giống nhau, trong mối hiệp nhất bác ái, nơi giáo phận, ở quốc gia và trên thế giới (53).

23.     Tín hữu “phải gắn bó với vị Giám Mục như Giáo Hội với Chúa Giêsu Kitô, và như Chúa Giêsu Kitô với Chúa Cha, để tất cả được hòa hợp hiệp nhất, và để họ được tràn đầy vinh quang của Thiên Chúa” (54). Tất cả mọi người, bao gồm các phần tử thuộc những Tổ Chức sống đời tận hiến và các Hội sống đời tông đồ cũng như những phần tử thuộc bât cứ hội đoàn và phong trào nào của giáo hội, đều phải phục quyền của vị Giám Mục địa phận trong tất cả mọi vấn đề về phụng vụ (55), ngoại trừ những quyền được hợp lệ thừa nhận. Bởi thế, vị Giám Mục giáo phận có quyền hạn và nhiệm vụ phải coi sóc cũng như phải chú ý tới các Thánh Đường và các nhà thờ trong giáo phận của mình liên quan tới những vấn đề về phụng vụ, điều này cũng được áp dụng cho những nguyện đường được phần tử thuộc các tổ chức được đề cập đến trên đây thiết lập hay coi sóc, nếu tín hữu thường đến tham dự (56).

24.     Dân Kitô hữu có quyền đòi hỏi vị Giám Mục giáo phận của mình phải chú ý làm sao để ngăn ngừa không cho xẩy ra những thứ lạm dụng về qui luật của giáo hội, nhất là những lạm dụng liên quan đến thừa tác vụ lời Chúa, đến việc cử hành các phép bí tích và các á bí tích, đến việc tôn thờ Thiên Chúa cũng như đến việc tôn sùng Chư Thánh (57).

25.     Những ủy ban cũng như nhưng hội đồng hay tiểu ban do vị Giám Mục thiết lập để thực hiện “việc cổ võ Phụng Vụ, thánh nhạc và nghệ thuật thánh trong giáo phận của ngài” phải hành động theo ý hướng và qui tắc của vị Giám Mục; họ phải tùy thuộc vào quyền bính của ngài và việc chuẩn nhận của ngài để có thể thi hành sứ vụ của mình một cách xứng hợp (58), cũng như để bảo trì việc quản trị hiệu nghiệm của vị Giám Mục nơi giáo phận của ngài. Đối với tất cả mọi thứ cơ cấu này hay những thực thể khác cũng như tất cả mọi trách nhiệm nơi các vấn đề về phụng vụ, các vị Giám Mục vốn cần phải coi xem công việc họ làm đạt được thành quả tới đâu (59), và cẩn thận để ý tới những thứ thay đổi hay những cải tiến cần phải được thực hiện nơi những phác họa và hoạt động của họ (60), nhờ đó họ được củng cố hơn. Cần nhớ rằng các chuyên viên phải được tuyển chọn trong số những người hiển nhiên có tính cách lành mạnh về đức tin Công Giáo cũng như về kiến thức thần học cùng các vấn đề về văn hóa.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ

http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20040423_redemptionis-sacramentum_en.html