1. Việc Tham Dự Chủ Động Và Ư Thức
(36-42)
36. Việc cử hành Thánh Lễ, một tác động của cả Chúa Kitô lẫn Giáo Hội, là
tâm điểm của toàn thể đời sống Kitô giáo đối với Giáo Hội hoàn vũ cũng như
đối với Giáo Hội riêng, và đối với cả mỗi tín hữu (87), những liên hệ được
tham dự “một cách khác nhau theo tính cách đa dạng của cấp trật, thừa tác vụ
và chủ động tham phần” (88). Nhờ đó, dân Kitô giáo, “một gịng dơi được
tuyển chọn, một hàng tư tế vương giả, một dân tộc thánh thiện, một dân riêng
của Chúa” (89), bộc lộ cho thấy cái cấp độ có tính cách liên kết và theo
phẩm trật của ḿnh” (90). “V́ chức linh mục chung của tín hữu và Chức Linh
Mục thừa tác hay phẩm trật, mặc dù khác nhau theo yếu tính, chứ không phải
chỉ ở cấp độ, đều hướng về nhau, bởi cả hai, theo cách thức riêng của ḿnh,
đều tham dự vào Thiên Chức Linh Mục duy nhất của Chúa Kitô” (91).
37. Tất cả mọi tín hữu của Chúa Kitô, được giả thoát khỏi tội lỗi và
được tháp nhập vào Giáo Hội nhờ Phép Rửa, đều được, qua tính chất bí tích,
thừa ủy nhiệm cho việc thực hiện vấn đề tôn thờ của Kitô giáo (92), để nhờ
chức tư tế vương giả của họ, khi họ kiên tŕ nguyện cầu và chúc tụng Thiên
Chúa (94), họ có thể hiến dâng chính bản thân họ như là một của lễ hy sinh
sống động thánh hảo đáng được Thiên Chúa chấp nhận và chứng thực cho những
người khác thấy bằng các việc làm của họ (95), khi làm chứng cho Chúa Kitô
trên khắp thế giới và trả lời cho những ai thắc mắc về niềm hy vọng nơi họ
liên quan đến sự sống đời đời (96). Bởi thế mà cả việc tham dự của thành
phần tín hữu giáo dân vào Thánh Thể cũng như vào các việc cử hành khác nơi
các lễ nghi của Giáo Hội không thể nào chỉ ở chỗ hiện diện, lại càng không
thể ở chỗ thụ động, mà phải được coi như việc thực hành đức tin và phẩm vị
phép rửa.
38. Giáo huấn liên tục của Giáo Hội về bản tính của Thánh Thể không phải
chỉ là một bữa ăn mà c̣n là và nhất là một Hy Tế cần phải được hiểu cho xác
đáng là một trong những yếu tố chính yếu đối với việc tham dự trọn vẹn của
tất cả mọi tín hữu vào một Bí Tích hết sức cao cả như vậy (97). V́ nếu “tước
lột đi ư nghĩa hy tế của ḿnh, th́ ư nghĩa và giá trị của mầu nhiệm này chỉ
được hiểu theo ư nghĩa và giá trị của một thứ tiệc tùng huynh đệ vậy thôi”
(98)
39. Để cổ vơ và làm sáng tỏ việc chủ động tham dự, việc canh tân trước
đây của các sách phụng vụ theo chiều hướng của Công Đồng Chung Vaticanô II
đă đề ra những câu hô của cộng đồng, những lời đối đáp, bài thánh vịnh,
những câu đáp ca, và những bài ca vịnh, cũng như những tác động hay chuyển
động và cử chỉ, cùng kêu gọi giữ thinh lặng thánh vào những lúc thích hợp,
đồng thời cũng có những mục cho cả phần vụ của giáo dân nữa (99). Ngoài ra
cũng có cả tính cách linh động giành cho việc sáng tạo thích hợp, theo các
qui tắc phụng vụ qui định, nhắm đến chỗ giúp cho mỗi một việc cử hành được
ứng thuận với các nhu cầu của thành phần tham dự, với việc ư thức của họ,
với t́nh trạng cởi mở nội tâm của họ và với các tặng ân của họ. Nơi những
bài hát, những điệu nhạc, việc chọn lựa những kinh nguyện và bài đọc, việc
giảng giải, việc soạn dọn lời nguyện giáo dân, những lời nhắn nhủ ngoại lệ
tùy dịp, và việc trang hoàng Thánh Đường theo các mùa phụng vụ khác nhau, là
những cơ hội tốt để giúp cho mỗi một việc cử hành những ǵ khác biệt thật sự
làm phong phú cho truyền thống phụng vụ, nhờ đó, hợp với những đ̣i hỏi của
mục vụ, việc cử hành sẽ được từ từ thấm đẫm những tính chất đặc biệt giúp
cho tham dự viên dễ cầm trí. Chưa hết, cần phải nhớ rằng năng lực của những
việc cử hành phụng vụ không phải là ở tại chỗ thường xuyên thay đổi các thứ
lễ nghi, mà là ở chỗ đào sâu lời Chúa cũng như vào mầu nhiệm đang được cử
hành (100).
40. Tuy nhiên, cho dù có sự kiện là việc cử hành phụng vụ quả thực có
bao hàm vấn đề hoạt động, nhưng không phải v́ thế mà hết mọi người cần phải
làm một điều ǵ đó cụ thể ngoài những hành động và cử chỉ phụng vụ, như thể
việc thừa tác phụng vụ riêng biệt nào đó cần phải được trao cho cá nhân để
họ thi hành. Trái lại, việc hướng dẫn về giáo lư cần phải cố gắng khôn khéo
sửa chữa lại những quan niệm và thực hành nông nỗi đang lan tràn thường thấy
xẩy ra trong những năm gần đây liên quan đến vấn đề này, và làm thấm nhiễm
một cách mới mẻ vào tất cả mọi tín hữu Chúa Kitô cái cảm quan sâu xa ngây
ngất trước tính cách cao cả của mầu nhiệm đức tin là Thánh Thể, một Thánh
Thể mà việc cử hành của Giáo Hội đă vĩnh viễn vượt từ những ǵ lỗi thời đến
sự sống mới: “in novitatem a vetustate” (101). V́ nơi việc cử hành Thánh
Thể, cũng như nơi tất cả đời sống Kitô giáo được bắt nguồn từ năng lực của
việc cử hành Thánh Thể cũng như dẫn đến việc cử hành Thánh Thể, mà Giáo Hội,
theo cung cách của Thánh Tôma Tông Đồ, qú xuống tôn thờ trước Vị Chúa bị
đóng đanh, khổ nạn và tử nạn, được an táng và sống lại, rồi măi măi than lên
với Đấng tràn đầy ánh quang thần linh rằng: “Lạy Chúa tôi, lạy Thiên Chúa
tôi!” (102).
41. Để khuyến khích, cổ vơ và nuôi dưỡng ư thức sâu xa này về việc tham
dự vào phụng vụ, rất cần phải thực hiện việc cử hành Giờ Kinh Phụng Vụ một
cách liên tục và rộng răi, việc sử dụng các á bí tích và những việc thực
hành ḷng đạo đức thông dụng của Kitô giáo. Những việc thực hành ḷng đạo
đức thông dụng này, những việc “tuy không thuộc về Phụng Vụ theo nghĩa ngặt,
cũng đóng một vai tṛ đặc biệt quan trọng và sáng giá”, được coi như có một
liên hệ nào đó với tương quan phụng vụ, nhất là khi chúng được khen ngợi và
chứng thực bởi chính Huấn Quyền (103), như trường hợp Kinh Mân Côi Thánh Mẫu
(104). Ngoài ra, v́ những việc thực hành ḷng đạo đức phổ thông này dẫn dân
Kitô giáo đến chỗ chẳng những lănh nhận các phép bí tích, nhất là bí tích
Thánh Thể, c̣n đến cả “việc suy niệm các mầu nhiệm Cứu Chuộc của chúng ta và
đến chỗ bắt chước những gương tuyệt hảo của Chư Thánh trên trời, mà chúng
không phải là không có những tác dụng hữu ích cho việc chúng ta tham dự việc
tôn thờ phụng vụ” (105).
42. Cần phải nh́n nhận rằng Giáo Hội đă không được qui tụ lại bởi ư muốn
của con người; trái lại, Giáo Hội được kêu gọi qui tụ lại bởi Thiên Chúa
trong Thánh Thần, và Giáo Hội đă tin tưởng đáp lại lời mời gọi tự động của
Ngài (bởi thế chữ ekklesia mới liên hệ tới chữ klesis hay với chữ “mời gọi”)
(106). Hiến Tế Thánh Thể cũng không được coi như là một “cuộc đồng tế”, theo
nghĩa độc thoại, của vị Linh Mục cùng với thành phần giáo dân hiện diện
(107). Trái lại, Thánh Thể được các vị Linh Mục cử hành “là một tặng ân thực
sự vượt trên năng quyền của cộng đồng…. Cộng đồng qui tụ lại để cử hành
Thánh Thể nhất định cần phải có một vị Linh Mục được thụ phong, tức vị chủ
tế để cộng đồng này thực sự trở thành một cộng đồng thánh thể. Mặt khác, tự
ḿnh cộng đồng không có khả năng để cung cấp một vị thừa tác viên thánh chức”
(108). Rất cần phải hợp ư với nhau để tránh đi tất cả mọi thứ mập mờ về vấn
đề này cũng như để chữa trị những khó khăn xẩy ra trong những năm vừa rồi.
Đó là lư do những từ ngữ như “cộng đồng cử hành” hay “hội đồng cử hành” (các
thứ ngôn ngữ khác là “asamblea celebrante”, “assemblée célébrante”,
“assemblea celebrante”) và những từ ngữ tương tự như vậy không được phép sử
dụng một cách bừa băi.
