Truyền Thống Tông Đồ
Loạt Bài Giáo
Lư về Giáo Hội Hiệp Thông Tông Truyền, Bài 6 ngày 3/5/2006
Anh Chị Em
thân mến,
Trong bài giáo
lư này, chúng ta muốn hiểu hơn chút nữa về bản chất của Giáo Hội. Lần vừa
rồi chúng ta đă suy nghĩ về đề tài Truyền Thống tông đồ. Chúng ta đă thấy
rằng truyền thống này không phải là một tổng hợp những điều hay những lời,
như một cái hộp đựng các thứ vô hồn. Truyền thống là một con sông chảy sự
sống mới xuất phát từ mạch nguồn, từ Chúa Kitô tới chúng ta, và làm cho
chúng ta được tham dự vào lịch sử của Thiên Chúa đối với nhân loại. Đề tài
về Truyền Thống quan trọng đến nỗi tôi muốn chia sẻ một lần nữa về vấn đề
này hôm nay đây. Thật vậy, Truyền thống có một tầm vóc rất quan trọng đối
với đời sống của Giáo Hội.
Công Đồng
Chung Vaticanô II đă nói về vấn đề này rằng Truyền Thống tự nguồn gốc trước
hết là những ǵ thuộc về tông đồ: ‘Theo ḷng nhân lành ưu ái của ḿnh, Thiên
Chúa đă ân cần coi sóc để những ǵ Ngài đă mạc khải cho phần rỗi muôn dân
được vĩnh viễn nguyên vẹn và truyền đạt cho mọi thế hệ. Bởi thế, Chúa Kitô,
Đấng nơi Người tất cả mạc khải của Thiên Chúa tối cao được nên trọn (x 2Cor
1:20,3:13,4:6), đă sai các Tông Đồ đi rao giảng cho tất cả mọi người rằng
Phúc Âm là nguồn mạch của tất cả sự thật cứu độ và giáo huấn luân lư, và
truyền thụ cho họ các tặng ân thiên quốc’ (Hiến Chế Tín Lư ‘Dei Verbum’,
đoạn 7).
Công Đồng tiếp
tục cho thấy rằng ‘Việc ủy thác này được các vị Tông Đồ trung thành hoàn
trọn, thành phần, nhờ việc giảng dạy bằng lời nói, nhờ gương sáng, và nhờ
việc tuân giữ đă truyền đạt những ǵ các vị đă lănh nhận từ môi miệng của
Chúa Kitô, từ việc sống với Người, cũng như từ những ǵ Người làm, hay những
ǵ các vị biết được bởi tác động của Thánh Linh. Việc ủy thác ấy cũng được
hoàn thành bởi các Vị Tông Đồ và những con người thời tông đồ được linh ứng
bởi cùng một Thánh Thần đă viết lại sứ điệp cứu độ’.
Các vị lănh
đạo của thành phần dân Yến Duyên cánh chung – họ cũng có 12, như các chi tộc
của Dân Tuyển Chọn – các vị tông đồ đă tiếp tục ‘cuộc gặp gỡ’ được Chúa Kitô
khởi đầu và trước hết các vị đă làm như thế bởi việc trung thành truyền đạt
tặng ân được lănh nhận là Tin Mừng của Nước Trời đến với con người qua Chúa
Giêsu Kitô. Con số của họ chẳng những thể hiện việc liên tục với nguồn gốc
thánh hảo là dân Yến Duyên 12 chi tộc, nhưng cũng có mục đích phổ quát nơi
thừa tác vụ của họ, một thừa tác vụ mang ơn cứu độ đến tận cùng trái đất. Nó
được thể hiện bằng một giá trị tiêu biểu nơi con số ở thế giới Semitic: 12
là tổng số từ việc nhân 3, một con số hoàn toàn, nhân cho 4, một con số ám
chỉ tới 4 điểm chính, do đó bao gồm cả thế giới.
Cộng đồng này,
xuất phát từ việc loan truyền Phúc Âm, cảm thấy được kêu gọi bởi lời của
thành phần tiên khởi cảm nghiệm được Chúa Kitô và là thành phần được Người
sai đi. Cộng đồng này biết rằng ḿnh có thể tin cậy vào việc hướng dẫn của
Nhóm 12, cũng như vào việc hướng dẫn của những ai sau đó liên kết với Nhóm
này như là những người kế vị thi hành thừa tác vụ rao giảng Lời và thi hành
việc phục vụ mối hiệp thông.
Bởi thế cộng
đồng này cảm thấy được ủy thác cho việc truyền đạt cho những người khác ‘tin
vui’ của việc thực sự hiện diện của Chúa cũng như của mầu nhiệm vượt qua của
Người là mầu nhiệm được sinh động trong Thần Linh. Việc truyền đạt này được
nhấn mạnh trong một số đoạn của các bức thư Thánh Phaolô: ‘V́ tôi truyền lại
cho anh chị em thuộc những ǵ quan trọng nhất điều tôi cũng đă lănh nhận’
(1Cor 15:3). Và đó là những ǵ hệ trọng.
Như đă rơ,
Thánh Phaolô, nguyên thủy được Chúa Kitô kêu gọi bằng một ơn gọi cá biệt, là
một vị tông đồ thực sự, tuy nhiên, cũng trong trường hợp của ngài, cái chính
yếu đó là ḷng trung thành với những ǵ ngài đă lănh nhận. Ngài không muốn
‘sáng tạo’ ra một thứ, có thể nói là, Kitô Giáo kiểu ‘Phaolô’. Bởi thế, ngài
nhấn mạnh là ‘Tôi truyền cho anh chị em những ǵ tôi cũng đă lănh nhận’.
Ngài đă truyền lại tặng ân nguyên thủy do Chúa Kitô ban, v́ nó là sự thật
cứu độ. Sau đó, vào cuối đời của ḿnh, ngài đă viết cho Timothêu rằng: ‘Con
hăy canh chừng sự thật đă được trao phó cho con bởi Vị Thánh Linh là Đấng
ngự trong chúng ta’ (2Tim 1:14).
Vấn đề cũng
được chứng tỏ cho thấy một cách hiệu nghiệm bởi chứng từ cổ thời của đức tin
Kitô Giáo này, một chứng từ được Tertullian viết vào khoảng năm 200, đó là:
‘Sau khi thoạt tiên làm chứng cho đức tin vào Chúa Giêsu Kitô khắp Giuđêa,
và tổ chức các giáo hội ở đấy, các vị đă đi vào thế giới và rao giảng cùng
một tín lư của cùng một đức tin cho các dân nước. Các vị tông đồ bấy giờ
thực hiện một cách tương tự việc thành lập các giáo hội ở mỗi thành phố, từ
đó tất cả mọi giáo hội khác, theo nhau, đă được xuất phát từ truyền thống
đức tin này, cũng như từ những hạt giống tín lư, và hằng ngày đang xuất phát
từ chúng, để các giáo hội khác ấy cũng trở thành giáo hội. Thật vậy, chính
v́ điều này mà tự bản chất các giáo hội khác ấy được coi là có tông đồ tính,
với tư cách như là con cái của các giáo hội thời tông đồ” ("De
praescriptione Haereticorum," 20: PL: 2, 32).
Công Đồng
Chung Vaticanô II nhận định rằng: ‘Vậy những ǵ đă được các Tông Đồ truyền
đạt bao gồm hết những ǵ góp phần vào đời sống thánh thiện và làm gia tăng
đức tin của dân Chúa; mà do đó Giáo Hội, nơi giáo huấn, đời sống và việc thờ
phượng của ḿnh, kéo dài và truyền đạt cho tất cả mọi thế hệ tất cả những ǵ
là bản chất của Giáo Hội, tất cả những ǵ Giáo Hội tin tưởng’ (Dei Verbum,
8). Giáo Hội truyền đạt tất cả những ǵ Giáo Hội là và tất cả những ǵ Giáo
Hội tin tưởng; Giáo Hội truyền đạt tất cả những điều ấy nơi việc thờ phượng,
nơi đời sống, nơi tín lư.
Bởi thế mà
Truyền Thống là Phúc Âm sống động, được các tông đồ trọn vẹn loan báo, với
đầy những cảm nghiệm đặc thù và bất khả tái diễn của ḿnh: Bằng việc làm của
Giáo Hội, đức tin được truyền đạt đi, cho tới chúng ta, đến tận cùng trái
đất. V́ vậy, Truyền Thống là lịch sử của Thần Linh là Đấng tác động trong
lịch sử của Giáo Hội qua vai tṛ trung gian môi giới của các Tông Đồ cùng
với thành phần thừa kế của các vị, một cách liên tục trung thành với cảm
nghiệm từ ban đầu.
Đó là những ǵ
Thánh Giáo Hoàng Clementê ở Rôma đă giải thích vào cuối thế kỷ thứ nhất.
Ngài viết: ‘Các Tông Đồ đă loan báo Phúc Âm cho chúng ta, những vị được Chúa
Giêsu Kitô sai; Chúa Giêsu Kitô được Thiên Chúa sai. Bởi thế, Chúa Kitô từ
Thiên Chúa mà đến, và các Tông Đồ từ Chúa Kitô mà đến: Cả hai đều xuất phát
một cách thứ tự từ ư muốn của Thiên Chúa. Các vị Tông Đồ của chúng ta được
biết qua Chúa Giêsu Kitô của chúng ta rằng sẽ xẩy ra những tranh luận về vai
tṛ giáo phẩm. Thế nên, thấy được đích xác tương lai như vậy, các vị đă
thiết lập thành phần được chọn lựa và truyền chức cho họ để khi các vị qua
đi th́ những người khác có năng quyền đảm nhận việc phục vụ của các vị’ [Ad
Corinthios," 42.44: PG 1, 292.296]
Sợi giây xích
phục vụ này tiếp tục diễn tiến cho tới thời đại của chúng ta đây; nó sẽ tiếp
tục cho tới tận thế. Thật vậy, sứ vụ Chúa Giêsu trao phó cho các tông đồ đă
được các vị truyền đạt cho thành phần thừa kế của các vị. Ngoài cảm nghiệm
được giao tiếp riêng tư với Chúa Kitô, một cảm nghiệm chuyên biệt và bất khả
tái diễn, các vị tông đồ đă truyền đạt cho thành phần thừa kế của các vị
việc các vị được Thày ḿnh long trọng sai vào thế giới nữa. Chữ tông đồ thực
sự xuất phát từ chữ Hy Lạp ‘apostellein’ nghĩa là được sai đi.
Việc sai đi
của các vị tông đồ này – như câu Phúc Âm 28:19 và sau đó của Thánh Mathêu
cho thấy – ‘bao gồm việc mục vụ (‘kết nạp các môn đồ từ tất cả mọi dân nước’),
phụng vụ (‘rửa tội cho họ’), và ngôn sứ (‘giảng dạy cho họ tuân giữ tất cả
những ǵ Thày đă truyền cho các con’), bảo đảm tính cách gần gũi với Chúa
Kitô cho tới tận cùng thời gian (Thày măi măi ở cùng các con cho tới tận thế’)”.
(Trong cuốn
Giáo Lư Chỉ Nam của người dịch bài này, xuất bản năm 1998, trang 218, cũng
đă cảm nghiệm về câu Phúc Âm của Thánh Mathêu 28:19 như được Đức Thánh Cha
phân tích trên đây. Nguyên văn như sau: ‘Các con hăy đi tuyển mộ môn đồ nơi
mọi dân nước và rửa tội cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, và dạy họ
tuân giữ mọi điều Thầy đă truyền cho các con’ (Mt.28:18-19). Căn cứ vào thứ
tự của lệnh truyền phục sinh của Chúa Kitô trên đây, việc truyền bá Phúc Aâm
được chia ra làm ba giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất là việc ‘đi tuyển mộ môn
đồ’; giai đoạn thứ hai là việc ‘rửa tội cho họ’; giai đoạn thứ ba là việc
‘dạy họ tuân giữ mọi điều Thầy truyền’).
Bởi vậy, mặc
dù cách thức được các vị tông đồ truyền đạt khác nhau, chúng ta cũng có một
cảm nghiệm chân thực và riêng tư về việc hiện diện của Chúa Kitô Phục Sinh.
Nhờ thừa tác vụ tông đồ, chính Chúa Kitô đến với con người được kêu gọi chấp
nhận đức tin, thắng vượt khoảng cách các thế hệ và hiến ḿnh, qua việc sống
động và hoạt động, cho đến ngày nay trong Giáo Hội và trên thế giới.
Đó là niềm vui
lớn lao của chúng ta. Trong gịng sông sống động Truyền Thống, Chúa Kitô vẫn
không tách biệt chúng ta bằng một khoảng cách 2 ngàn năm, nhưng thực sự hiện
diện giữa chúng ta và ban cho chúng ta Chân Lư, ban cho chúng ta Ánh Sáng,
khiến chúng ta sống và t́m thấy Đường Lối tiến tới tương lai.
Đaminh
Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo tín liệu được Zenit phổ biến ngày
3/5/2006