ĐTC Gioan Phaolô II:

Hy vọng có thực sự xuất phát từ Giới trẻ?

Vấn đề được vị chủ biên Vittorio Messori, người đã phỏng vấn và xuất bản cuốn Vượt Qua Ngưỡng Cửa Hy Vọng năm 1994 đặt ra là: Giới trẻ chiếm được một chỗ đặc biệt trong lòng của Đức Thánh Cha, vị thường lập đi lập lại rằng cả Giáo Hội hướng về chúng với niềm hy vọng đặc biệt cho một cuộc tái bắt đầu truyền bá phúc âm hóa. Tâu Đức Thánh Cha, đó có phải là một niềm hy vọng thiết thực hay chăng? Hay thành phần người lớn chúng ta chỉ chiều theo cái ảo ảnh cho rằng mỗi một thế hệ mới đều tốt đẹp hơn thế hệ của mình cũng như tất cả mọi thế hệ trước đó?

Theo ngài thì giới trẻ quả thực là hy vọng của Giáo Hội và của thế giới cũng như của riêng ngài, vì hai lý do, trước hết, căn cứ vào kinh nghiệm sinh hoạt mục vụ với giới trẻ thời ngài mới làm linh mục ở Balan, và nhất là căn cứ vào chính bản chất của tuổi trẻ, thì dù ở thời nào đi nữa, họ cũng luôn có một ước vọng tìm kiếm ý nghĩa và tầm vóc viên trọn của cuộc đời, một ước vọng cần phải được hướng dẫn bởi riêng những vị hướng đạo lành nghề, thấu hiểu họ và hiệu nghiệm giúp đỡ họ, nhất là bởi chính Giáo Hội, để họ có thể gặp được Đấng duy nhất có thể thỏa đáng tất cả những gì họ tìm kiếm và khát vọng, nhờ đó, với nhiệt tình vốn là đặc tính sung sức của tuổi trẻ, họ trở thành những con người tông đồ của Chúa Kitô, xây dựng thế giới của một nền văn minh yêu thương. Đó là tóm tắt tất cả những gì được ngài chia sẻ về vấn đề được vị chủ biên trên đây đặt ra:

Ở đây ông đã đi vào một lãnh vực rộng lớn của cuộc bàn luận và chia sẻ.

Giới trẻ ngày nay giống như những gì đây, họ đang tìm kiếm những gì vậy? Có thể nói rằng họ vẫn giống như thuở nào. Nơi con người ta có một điều không bao giờ đổi thay, như Công Đồng Chung Vaticanô II nhặc lại trong Hiến Chế Vui Mừng Và Hy Vọng (ở khoản số 10). Điều này đặc biệt xác đáng nơi giới trẻ. Thế nhưng, giới trẻ ngày nay cũng khác với giới trẻ trước kia. Trong qua khứ, các thế hệ trẻ đã được khuôn đúc bởi kinh nghiệm đau thương của chiến tranh, của các trại tập trung, của mối hiểm nguy liên lỉ. Kinh nghiệm này đã khiến giới trẻ – tôi đang nghĩ tới mọi nơi trên thế giới, mặc dù tôi nghĩ tới giới trẻ Balan – có thể phát triển những tính chất anh hùng cao cả. 

Tôi nghĩ tới cuộc nổi dậy ở Warsaw năm 1944 – một cuộc cách mạng liều mình của các con người đương thời của tôi, những người đã hy sinh tất cả mọi sự. Họ đã bỏ mạng sống trẻ trung của mình đi. Họ muốn chứng tỏ rằng họ có thể sống cho đến tận tuyệt cái gia sản cao cả và khẩn thiết của họ. Tôi thuộc về thành phần của thế hệ này, và tôi phải nói rằng cái anh hùng của những con người đồng thời với tôi đã giúp tôi nhận định được ơn gọi của bản thân mình. Cha Konstanty Michalski, một trong những vị đại giáo sư của Đại Học Đường Jagellonian ở Kraków, sau khi trở về từ trại tập trung Sachsenhausen, đã viết cuốn sách nhan đề Giữa Đức Anh Hùng và Cái Tàn Bạo. Nhan đề của cuốn sách này nói lên được tất cả hoàn cảnh sống ở những lúc bấy giờ. Nói đến Thày Albert Chmielowski, tác giả Michlski đã nhắc lại những lời của Phúc Âm về nhu cầu “hiến mạng sống mình” (x Jn 15:13). Chính trong giai đoạn con người hoàn toàn bị khinh thường ấy, giai đoạn mà cái giá của sự sống chưa bao giờ lại bị coi rẻ mạt như vậy, thì cũng chính là lúc ấy mỗi một mạng sống lại trở nên quí hóa, khi chiếm được cái giá trị của việc tự nguyện hiến ban.

Về khía cạnh này thì giới trẻ ngày nay chắc chắn lớn lên ở một môi trường khác biệt. Họ không mang trong mình những thứ kinh nghiệm của Thế Chiến Thứ II. Ngoài ra, nhiều người trong họ chưa từng biết đến – hay không nhớ tới – cuộc đấu tranh chống Cộng, chống lại tình trạng độc tài chuyên chế. Họ sống trong tự do là những gì đã được người khác giành cho họ, và phần đông họ chiều theo văn hóa hưởng thụ. Nói chung thì đó là tình trạng của hoàn cảnh hiện nay.

Cũng thế, khó có thể nói rằng giới trẻ đã loại bỏ các thứ giá trị truyền thống, họ lìa bỏ Giáo Hội. Các kinh nghiệm của những bậc thày cô và mục tử đã xác nhận rằng, hôm nay cũng không thua gì hôm qua, lý tưởng chủ nghĩa vẫn hiện diện nơi giới trẻ, cho dù thời nay có lẽ chủ nghĩa này hầu như có khuynh hướng được thể hiện với dạng thức suy tính, trong khi đó, trước kia, nó dễ dàng được chuyển thành phận sự. Nói chung thì các thế hệ trẻ đang lớn lên trong một môi trường mang tính chất tân thực chứng, trong khi ở Balan, khi tôi còn là một đứa con trai, lại thiên về các truyền thống yêu đương. Thành phần giới trẻ tôi đã giao tiếp sau khi chịu chức linh mục là những người tin vào những thứ truyền thống ấy. Họ đã thấy được, nơi Giáo Hội cũng như trong Phúc Âm, một qui điểm giúp họ tập trung được sức mạnh nội tâm của họ, giúp họ sống cuộc sống bằng một đường lối có ý nghĩa. Tôi vẫn nhớ những cuộc trao đổi của tôi với những con người trẻ đã nói về mối liên hệ giữa họ với đức tin theo đúng những truyền thống ấy.

Một kinh nghiệm đáng nhớ nhất của tôi trong thời gian ấy, thời gian các hoạt động mục vụ của tôi ưu tiên trên hết là giới trẻ, đó là việc khám phá ra tầm quan trọng thiết yếu của tuổi trẻ. Tuổi trẻ là gì? Nó không phải chỉ là một đoạn đời tương đương với một số tháng năm, nó còn là một thời gian được Đấng Quan Phòng trao tặng cho mỗi người và trao tặng cho họ như là một trách nhiệm. Trong thời gian ấy, như con người trẻ trong Phúc Âm, họ tìm kiếm những giải đáp cho các vấn nạn căn bản của họ; họ tìm kiếm chẳng những ý nghĩa của đời sống mà còn cả một đường lối cụ thể để sống cuộc đời của họ. Đó là đặc tính trọng yếu nhất của tuổi trẻ. Mỗi giáo huấn viên, bắt đầu là cha mẹ, cách riêng là vị mục tử, cần phải nhận thức ra đặc tính này, và phải biết cách để nhận ra nó nơi mỗi một người con trai con gái. Tôi còn muốn nhấn mạnh nữa là: Họ cần phải yêu thích khía cạnh nồng cốt này của tuổi trẻ.

Nếu ở vào mỗi đoạn đời của mình, con người đều muốn tự làm chủ lấy mình, muốn yêu thương, thì trong thời thanh xuân của mình, họ còn muốn như thế mãnh liệt hơn nữa. Tuy nhiên, uớc muốn tự làm chủ lấy mình không được hiểu như là một thứ giấy phép được làm bất cứ cái gì, không bị hạn chế. Giới trẻ không muốn điều ấy tí nào cả – họ muốn được sửa sai, họ muốn được nói cho biết là được hay là không. Họ cần thành phần hướng đạo, và họ muốn thành phần họ cận kề ngay bên. Nếu họ hướng về các nhân vật có thẩm quyền, là bởi vì họ thấy nơi các vị cái nồng nàn dồi dào về nhân bản và có lòng sẵn sàng muốn bước đi với họ trên những con đường họ đang theo đuổi.

(còn tiếp)

(Đaminh Maria Cao tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ cuốn “Vượt qua Ngưỡng Cửa Hy Vọng” của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, Alfred A. Knopf, New York 1994, trang 118-126)