Thần Học về
Thánh Chiến của Hồi Giáo
Robert Spencer là một
chuyên viên về Hồi giáo, vừa viết chung với một Hồi hữu trở lại Kitô
giáo là Daniel Ali tác phẩm: “Bên trong ḷng Hồi giáo: Một hướng dẫn
cho người Công Giáo”, do nhà xuất bản Ascension phát hành, đă chia
sẻ với màn điện toán Zenit nhận định của ḿnh về vấn đề liên tôn
giữa Kitô giáo và Hồi giáo, một tôn giáo đang phát triển mạnh nhất
và bị hiểu lầm nhiều nhất trên thế giới, một tôn giáo chẳng những là
đối thủ chính của Giáo Hội trong việc chiếm đoạt các linh hồn mà c̣n
là một mối đe dọa trầm trọng cho an b́nh và phúc hạnh của Giáo Hội
cũng như của Tây Phương nói chung. Vị tác giả này c̣n là giám đốc
của cơ quan “Canh Chừng Thánh Chiến”, là tác giả của hai tác phẩm
trước đây về Hồi giáo, là phần tử hải ngoại của Diễn Đàn Hồi Giáo
Kitô Giáo, và là một hợp tác viên của Free Congress Foundation.
Vấn Cái ǵ đă
thúc đẩy ông viết tác phẩm này?
Đáp Daniel và
tôi đă viết cuốn sách này với mục đích để giúp người Công giáo hiểu
biết về Hồi giáo – để làm sáng tỏ những hiểu lầm chung và những lệch
lạc cũng như để hiến cho người Công giáo một thứ nhập đề chính xác
và hoàn toàn về đức tin Hồi giáo cùng với những thách đố gây ra cho
Kitô giáo.
Vấn Tại sao
người Công giáo cần phải hiểu biết về Hồi giáo?
Đáp Hồi giáo
đang càng ngày càng trở thành một thách đố cho Giáo Hội cũng như cho
hết mọi Kitô hữu. Về số đông th́ Hồi giáo là một tôn giáo lớn mạnh
nhất trên thế giới. Cho dù chưa bao giờ gặp một người Hồi giáo nào,
lại càng chưa bao giờ rao giảng Phúc Âm cho một người nào trong họ
đi nữa, hết mọi Kitô hữu có nhiệm vụ phải hiểu biết về Hồi giáo, v́
đức tin của Hồi giáo là một đối thủ chính yếu và năng động nhất hiện
nay đối với Giáo Hội trong việc chiếm đoạt các linh hồn.
Vấn Thần học về
thánh chiến Hồi giáo (theology of Islamic jihad) là ǵ?
Đáp Jihad theo
nghĩa chữ là “đối chọi”. Nó là nhiệm vụ chính yếu của hết mọi người
Hồi giáo. Các thần học gia tân thời Hồi giáo đă nói nhiều điều như
những tay đối chọi, chẳng hạn việc bênh vực đức tin trước những kẻ
phê b́nh chỉ trích, việc nâng đỡ phát triển đức tin và bênh vực nó
về tài chính, ngay cả việc di dân đến những miền đất không phải của
người Hồi giáo với mục đích truyền bá Hồi giáo.
Tuy nhiên việc đối chọi bạo
động luôn là một vấn đề trong lịch sử Hồi giáo. Nhiều đoạn trong
Sách Koran và những lời của Tiên Tri Mohammed được những tay cực thủ
Hồi giáo ngày nay sử dụng để biện minh cho các hành động của họ cũng
như để tuyển mộ người theo họ. Không có một nhóm Hồi giáo chính nào
đă từng chối bỏ những huấn điều về vấn đề đối chọi bằng vũ khí này.
Thần học về đối chọi, một thứ thần học không cho những kẻ không tin
tưởng (như người Hồi giáo) được hưởng những thứ nhân quyền và phẩm
giá như họ, thịnh hành ngày nay đối với những ai có ư muốn và phương
tiện để thực hiện nó.
Theo một truyền thống dài
được chứng thực đàng hoàng, th́ Mohammed đă mô tả ba thứ chọn lựa
cho thành phần vô tín ngưỡng Hồi giáo, những thứ chọn lựa phát xuất
từ Kinh Sura trong Sách Koran đoạn 9 câu 29 như thế này: “Hăy chống
lại những ai không tin tưởng vào Allah hay vào Ngày Tận Thế, hoặc
không tuân giữ những thứ bị Allah và Sứ Giả của Ngài cấm đoán, hay
không nh́n nhận tôn giáo của Chân Lư này, (cho dù họ thuộc về) Dân
của Sách đây, cho đến khi họ tự ư nộp thuế Jizya (một thứ thuế đặc
biệt đối với người không phải Hồi giáo được luật Hồi giáo qui định)
và cảm thấy thuần phục”.
Mohammed đă nói: “Hăy chiến
đấu chống lại những kẻ không tin tưởng vào Allah…. Khi các con gặp
thành phần vô thần kẻ thù của các con, hăy mời gọi họ tỏ ra ba hành
vi cử chỉ. Nếu họ đáp lại một trong ba hành vi cử chỉ này th́ các
con cũng hăy chấp nhận hành vi cử chỉ ấy và đừng làm ǵ hại đến họ.
Các con hăy kêu mời họ (chấp nhận) Hồi giáo; nếu họ đáp ứng các con,
các con hăy chấp nhận hành động ấy từ họ và đừng chống lại họ…. Nếu
họ từ chối không chịu chấp nhận Hồi giáo, các con hăy bắt họ đóng
thuế Jizya. Nếu họ đồng ư trả các con hăy chấp nhận việc này và đừng
đụng đến họ. Nếu họ không chịu trả thuế ấy, các con hăy xin Allah
giúp đỡ mà chống lại họ”.
Vấn Ông có thể
cho chúng tôi biết một số trường phái khác nhau trong Hồi giáo,
chẳng hạn phái Sunni và Shiite, và họ hiểu về Hồi giáo khác nhau thế
nào?
Đáp Phái Sunnis
chiếm 85% người Hồi giáo trên thế giới. Chữ “Sunni” liên quan tới
“Sunna”, hay đến truyền thống. Những người Hồi giáo theo phái Sunni
tuân giữ những tín lư và thực hành phát xuất từ Truyền Thống của Vị
Tiên Tri, tức là phát xuất từ Sách Hadith như được các vị học giả
Hồi giáo suốt gịng lịch sử cắt nghĩa.
Thành phần Wahhabis, những
người vừa nổi tiếng về vai tṛ của họ ở Saudi Arabia và việc khủng
bố toàn cầu, là một thứ phụ phái Sunni. Mohammed ibn Abd al-Wahhab,
sống trong thời khoảng 1703-1792, là vị cải cách. Ông muốn giải
phóng Hồi giáo khỏi những ǵ đă được phát triển sau một ít thế kỷ
đầu tiên của nó. Ông nhấn mạnh đến việc đọc Sách Koran và Hadith
theo nghĩa đen là những ǵ khiến cho thành phần Wahhabis trở thành
một giáo phái dữ dằn, bạo động, thậm chí gây chiến cả với những nhóm
Hồi giáo khác bị họ coi là lạc giáo. Thành phần Wahhabis hiện nay
kiểm soát Saudi Arabia là nơi cáng ngày cáng xuất cảng khắp thế giới
những tay Wahhabis.
Phái Hồi giáo đông thứ hai
là phái Shiites. Chữ “Shia” là chữ tắt của “Shiat Ali”, hay “đảng
phái của Ali”. Đây là giáo phái đông nhất không phải là giáo phái
Sunni. Nhóm người Hồi giáo thuộc giáo phái này tin rằng Ali, chồng
của người con gái tên Fatima của Tiên Tri Mohammed, là vị duy nhất
có quyền thừa kế vị Tiên Tri này trong việc lănh đạo cộng đồng Hồi
giáo mà thôi.
Những người Hồi giáo thuộc
phái Shiites có những truyền thống và thực hành rất khác với truyền
thống và thực hành của những người Hồi giáo thuộc giáo phái Sunni.
Trong số những điều khác biệt này là niềm tin tưởng cho rằng những
vị Imams kế thừa Ali theo gịng tiên tri Mohammed có được tinh thần
tiên tri của Mohammed. Hầu hết những người Shiites tin rằng có 12 vị
Immams, và vị cuối cùng khuất tịch khỏi trái đất sẽ trở lại như là
một Mahdi, một nhân vật Thiên Sai, vào ngày cùng tháng tận.
Thành phần Sufis là một
giáo phái thần bí của Hồi giáo, mặc dù thành phần Hồi giáo Shiite
cũng có những dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy họ cũng bị ảnh hưởng về thần
bí. Thành phần Sufis nhấn mạnh đến ḷng yêu mến đối với Allah và mối
hiệp nhất với Ngài hầu như gần giống như kiểu thần nhiệm Kitô giáo.
Họ đă từng bị và vẫn c̣n đang bị bắt bớ dữ dội như là những kẻ lạc
giáo nơi nhiều phần đất thuộc thế giới Hồi giáo.
Những giáo phái đáng kể
khác bao gồm cả giáo phái Bahais ở Iran, thành phần cũng có mặt ở
Hoa Kỳ nữa; giáo phái Kharijites ở Oman; và Alawites ở Syria. Những
nhóm Hồi giáo lớn coi những giáo phái này là những thứ bè rối.
Vấn Khi chúng ta
nói về Islam, nhiều người nghĩ về Trung Đông. Đâu là những tương
phản chính yếu nơi h́nh thức Hồi giáo được thực hành ở những xứ sở
Phi châu và Á châu?
Đáp Có một số
điều khác nhau ở việc người Hồi giáo thực hành tùy từng nơi, song
vẫn có một cái ǵ tương đối đồng nhất giữa những người Hồi giáo phái
Sunni trong việc hiểu biết về những đ̣i hỏi của đức tin như được
phác họa bởi Sách Koran và Sách Sunna (Sách Truyền Thống của Tiên
Tri Mohammed có thẩm quyền ngay sau Sách Koran). Những tay cực thủ
Hồi giáo hiện diện ở bất cứ nơi nào có Hồi giáo, từ Nigeria đến Nam
Dương, cũng như ở Tây Âu và Hoa Kỳ.
Vấn Liệu những
yếu tố ôn ḥa nơi Hồi giáo có thể nào đánh bại những cắt nghĩa cực
đoan đang được một số nhóm phát động hay chăng?
Đáp Tôi hy vọng
là thế, song đó là một vấn đề khó khăn. Như nhà đại học giả cũ của
Hồi giáo là Ibn Warraq đă nhận định, thần học Hồi giáo cực thủ “đă
phát xuất từ Sách Koran, từ Sách Hadith cũng như từ truyền thống Hồi
giáo…. Chúng ta phải hết sức lưu ư tới những ǵ được các tay Hồi
giáo kích động này nói để hiểu được nguyên nhân tác động họ hành
động, đó là nhiệm vụ được thần linh qui định cho tất cả mọi người
Hồi giáo trong việc phải chiến đấu, theo nghĩa đen, cho đến khi luật
lệ của con người được thay thế bằng lề luật của Thiên Chúa, bằng
Shariah, và lề luật Hồi giáo đă từng chiến thắng toàn thế giới…. Đối
với hết mọi bản văn được những người Hồi giáo cấp tiến phát hành,
thành phần mullahs sẽ sử dụng hàng loạt những gương mẫu tương phản
về dẫn giải, triết lư và lịch sử rất ư là hợp t́nh hợp lư”.
Vấn Ông thấy như
thế nào về t́nh trạng hiện nay và tương lai nơi những liên hệ giữa
người Kitô giáo và Hồi giáo? Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Công
Đồng Chung Vaticanô II đă ảnh hưởng ra sao đến mối liên hệ giữa Giáo
Hội và Hồi giáo?
Đáp Nhiều người
tin rằng ĐTC, bằng việc hôn Sách Koran, và Công Đồng Chung Vaticanô
II đă dạy rằng tất cả mọi tôn giáo tôn thờ một vị Thiên Chúa chân
thật duy nhất ở một mức độ hơn kém nào đó, và những người Hồi giáo
được bao gồm trong dự án cứu độ nên không cần phải được truyền bá
phúc âm hóa. Điều này thực sự lại không phải là thế.
Sách Giáo Lư, căn cứ vào
sắc lệnh “Nostra Aetate” của Công Đồng Vaticanô II, thực sự chủ
trương là: “dự án cứu độ cũng bao gồm cả những ai nh́n nhận Đấng Hóa
Công, trước hết là những người Hồi giáo. Những người này tuyên xưng
việc họ giữ đức tin của Abraham, và cùng với chúng ta họ tôn thờ một
Vị Thiên Chúa duy nhân Nhân Hậu, vị thẩm phán con người vào ngày sau
hết”.
Đó là một lời phát biểu
được cẩn thận sử dụng từ ngữ. Nó không thực sự nói rằng những người
Hồi giáo tin theo đức tin của Abraham, mà chỉ nói rằng họ cho là họ
nắm giữ đức tin của Abraham mà thôi.
Việc tuyên bố và việc nắm
giữ là hai điều khác nhau: Thật sự có nhiều Kitô hữu tuyên xưng Chúa
Kitô hơn là những Kitô hữu thực sự sống cho Người. Sách Giáo Lư
không có một chỗ nào nói rằng những người Hồi giáo không hợp lệ để
được ơn cứu rỗi trong Chúa Kitô, hay nói rằng không cần phải rao
giảng Phúc Âm cho họ.
Có một bài viết mới đây
trên tờ La Civiltà Cattolica rất hay. Không ǵ được phổ biến trên tờ
này mà lại không có phép của Bộ Nội Vụ Vatican, nên bài báo này có
lẽ phản ảnh những quan điểm của một số viên chức rất cao cấp của
Vatican, nếu không muốn nói là của chính vị Giáo Hoàng khổ đau.
Bài viết trên tờ báo này nói lên nhận định đầu tiên là bất cứ viên
chức nào của Giáo Hội Công giáo cũng nh́n nhận các chiều kích xung
khắc về tôn giáo do thành phần thánh chiến Hồi giáo đang sử dụng để
gây chiến với những người Kitô hữu và những người khác ở khắp nơi
trên thế giới.
Bài báo này đă bỏ ra ngoài
những thập niên chủ nghĩa duyệt lại về lịch sử lầm lạc về những cuộc
chiến thắng của người Hồi giáo, bằng việc dám vạch ra rằng “ở tất cả
những nơi Hồi giáo áp đặt lực lượng quân sự, một lực lượng quân sự
hiếm có những trường hợp lịch sử tương tự về việc phát triển nhanh
chóng và bao rộng như thế, Kitô giáo, một tôn giáo đă hết sức vững
vàng và cắn rễ qua các thế kỷ, trên thực tế đă bị biến mất hay bị
suy giảm xuống thành những hải đảo nhó bé trong một đại đương Hồi
giáo mênh mông”.
Đức bác ái là những ǵ
thiết yếu; song không được lẫn lộn với khuynh hướng coi thường hay
phủ nhận những sự thật bất hạnh. Bài báo trên tờ Civiltà Cattolica
này là một tiến bước theo đúng hướng đi vậy.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch
theo tài liệu được Zenit phổ biến ngày 27/11/2003