VÀO ĐỜI

Cao Tấn Tĩnh

         3/1990

NHẬN ĐỊNH 

Bối-Cảnh Giáo-Dục Tuổi Trẻ Hôm Nay 

Giáo dục chưa bao giờ lại bị khủng hoảng như hiện nay, đặc biệt ở tại xã hội Mỹ Quốc này. Đối với những người đến từ

vùng trời luân lý Á Đông, với một bầy con chớm lớn, lại càng kinh nghiệm một cách sâu xa, nhiều khi đến tang thương chua xót, hơn ai hết, cái tác dụng của cuộc khủng hoảng giáo dục ở vào thời điểm và địa điểm mà họ đã chọn để làm nơi sinh sống cho kiếp đời tha hương của mình!

Thật ra, trước năm 1975, khi còn ở quê hương, chúng ta cũng đã cảm thấy phần nào ảnh hưởng của cơn lốc giáo dục này, được ồ ạt thổi đến từ vùng trời Âu Mỹ. Như những lối sống cowboy ngang tàng, hippie ngổ ngáo, và à la mode lang loàn v.v., do phim ảnh, xuất ngoại, viện trợ, nhập cảng v.v. tác dụng trên tuổi trẻ vốn sẵn máu hung hăng, hiếu kỳ, ganh đua, cách mạng v.v. Bấy giờ, chúng ta đã cảm thấy giáo dục như đang bị mắc nghẹn ở cổ của mình, khó mà nuốt trôi. Thế mà, hôm nay đây, có ngờ đâu, chúng ta lại bị lọt vào giữa trận lốc mỗi ngày một cuồng loạn ấy...Và, dù muốn dù không, một khi bị

cơn lốc kinh hoàng này, như cơn bão lốc (Tornado) thỉnh thoảng vẫn xẩy ra ở Mỹ, cuốn hút, chúng ta khó lòng mà tránh khỏi bị choáng váng, mất thăng bằng, rồi mất chỗ đứng, thậm chí, quay cuồng trong gió.  

NHỮNG HOẠT CẢNH: HỘI NHẬP VÀ ĐỒNG HÓA  

Trước hết, chúng ta không choáng váng là gì, khi những quan niệm luân lý và đạo đức về đúng sai, tốt xấu, lợi hại, lành dữ của chúng ta từ trước đến nay hầu như phải xét lại toàn bộ, để rồi nhiều khi không còn biết đâu mà theo? Sau nữa, chúng ta không mất thăng bằng là gì khi bắt đầu thấy quen thuộc và coi thường tất cả những gì mà trước kia, lúc mới nhập cuộc, đã làm cho chúng ta lấy làm chướng tai, gai mắt, khó chịu? Tiếp theo đó, chúng ta không mất thế đứng là gì khi, vì bản năng

bảo tồn và định luật sống còn, chúng ta thật sự đã hoàn toàn hội nhập vào hệ thống sinh hoạt của cuộc sống mới? Sau hết, chúng ta đã không tiến tới giai đoạn quay cuồng theo chiều gió là gì, một khi, dù vô tình hay chủ ý, để cho những gì là căn tính làm nên cá thể cũng như quốc thể của mình bị lai căng bởi phong hoá ngoại lai; nhất là bị nó đồng hoá khi chúng ta lấy làm hãnh diện vì cả mình lẫn con cái của mình biết sống theo lối sống mới, nhất là khi chúng ta thấy mình hợp thời đâm ra khinh chê đồng hương của mình, những người không biết lột xác để thích nghi như mình?

Thật vậy,

Hội nhập vào cơ cấu tổ chức và sinh hoạt của xã hội Tây phương này là một việc sống còn và khẩn thiết, không ai dám và có thể phủ nhận. Bởi vì, đó chỉ là một phản ứng theo định luật bảo tồn và là nhu cầu thích nghi của chung sinh vật và của riêng con người là một con vật có lý trí. Chẳng hạn, học và nói thông thạo ngoại ngữ để giao tiếp và làm việc, đó là một

trong những hình thức và cách thức hội nhập căn bản và thiết thực nhất để một người tha hương như chúng ta có thể sinh sống. Mặc dù ngoại ngữ là tốt, nói ngoại ngữ là cần và lợi như thế, tuy nhiên, nếu chỉ vì vậy mà chúng ta loại bỏ hay quên mất tiếng mẹ đẻ của mình đi, bằng cách, không bao giờ, cả mình cũng như con cái của mình, nói đến, đọc đến, viết đến nó

nữa, hay, có bất đắc dĩ phải sử dụng đến quốc ngữ của mình cũng ngượng ngùng, ngượng ngập như một người ngoại quốc xa lạ nào đó..., thì, không phải hay sao, chúng ta, như nhiều người nói, là môt con người mất gốc mất rồi? Bởi vì, trong trường hợp này, chúng ta đã tự để cho một đặc tính riêng biệt chính yếu làm nên quốc thể của chúng ta là tiếng Việt dấu yêu vô tội bị đồng hoá một cách oan uổng bởi ngoại ngữ!

Từ việc tự chối bỏ hình thức văn hoá Việt Nam là tiếng mẹ đẻ của mình đó, chúng ta mặc nhiên, nếu không muốn nói là minh nhiên, chấp nhận và đón nhận lấy tinh thần của văn hoá ngoại quốc như là của mình, khi lấy làm hãnh diện và thoải mái được có cùng một ý thức hệ như họ, được giống một lối suy tưởng, phát ngôn, tác hành và phản ứng như họ, bất kể ý thức hệ đó đúng hay sai, bất chấp lối sống đó tốt hay xấu. Với tinh thần hòa đồng như thế, không phải là chúng ta đã nhập gia tùy tục, mà là đã tống cựu nghinh tân, đã có mới nới cũ, đã biến thể hơn là nhập thể.  

BỐI CẢNH: TÌNH NGHĨA GIA ĐÌNH  

Tùy tục ở đây có nghiã là tùy tục mà theo, chứ không phải tục nào cũng theo. Chẳng hạn, tục không được đối xử với vợ, với con bằng những luật rừng như đánh đập một con vật, vì họ, dù yếu đuối hơn mình hoặc nhỏ bé hơn mình và có thuộc về mình đi nữa, cũng là một con người có nhân phẩm đáng kính như mình, nhất nữa, lại là ruột thịt đáng yêu, đáng

qúi của mình (tại sao lại hành hạ và đầy đọa bản thân mình). Một tục hợp tình và hợp lý

để làm người như thế, dù có không đúng hay không hợp với tính cách đế quốc làm chồng đã có như một truyền thống không trái luật của xứ sở chúng ta đi nữa, cũng cần phải nhập gia tùy tục với người thật. Thế nhưng, ngược lại, không phải tục nào cũng theo. Chẳng hạn, tục động một tí là bà đem ông ra toà xin ly dị. Bởi vì, làm như thế, tình yêu nên một xương một thịt, linh thiêng cao quí giữa hai vợ chồng sẽ chẳng khác gì như một mời mọc ở

ngoài đường và như một trao đổi trong quán trọ (motel/hotel) vậy thôi, tan cuộc sẽ không còn nặng nợ gì với nhau cả. Tình nghĩa vợ chồng như thế cũng giống hệt như một hợp đồng làm ăn, không có lợi nữa thì rút lui một cách hợp pháp, anh đi đường anh, tôi đường tôi; tình nghĩa đôi ta có thế thôi. Và, nhất là, hậu qủa của một tình nghĩa hời hợt và lỏng lẻo như vậy sẽ là những đứa con của họ, những đứa con giống hệt như những con búp bê, có được là do sự trao đổi thuần túy xác thịt giữa vợ chồng như việc trao tiền lấy của ở ngoài chợ, sau đó, đem chúng về nhà, rồi, nếu thích thì ôm hôn, khi chán thì bỏ bê hay vứt vào xó nhà! Thử hỏi, đối với bản chất vốn hiền thục của người đàn bà Việt Nam nói

chung, nhất là, đối với một người vợ, khi còn ở bên quê hương vẫn được tiếng là dâu ngoan vợ hiền, dù chồng có bê bối đến đâu đi nữa, sang đến đây, trong khi chàng không làm chi nên tội, ngoài một tội duy nhất là đã lỗi thời so với một thần tượng khác của

nàng, thế thôi, liền bị nàng đọan tuyệt đơn phương một cách đắc thắng trước toà, như thế, không phải là căn tính làm nên cá nhân của người vợ và của người đàn bà Việt Nam đó đã bị phong hoá nơi đây đồng hoá mất rồi là gì?!

Phải,

Bối cảnh thứ nhất cũng là môi trường để hiện hữu, sống động và phát triển của tuổi trẻ

ở mọi thời đại, đó là gia đình. Thế mà, ở tại mảnh đất an sinh xã hội nhất thế giới này, tuổi trẻ lại bị hoang mang hơn nơi nào hết. Bởi vì, chúng không biết được lúc nào chúng sẽ trở thành con cái của chính phủ, hơn là con cái của chính cha mẹ ruột thịt của chúng, và, bởi vì chúng cũng không có thẩm quyền can thiệp vào tình yêu hôn nhân của bố mẹ mình, một khi các ngài chán nhau, không muốn sống với nhau nữa, và đem nhau ra toà xin ly dị. Để rồi, sau đó, không sớm thì muộn, chúng sẽ tự động trở thành những đứa trẻ mồ côi

bất đắc dĩ, trong cảnh còn cha, còn mẹ mà không được chung sống với nhau trong cùng một mái ấm yêu thương như trước, mà lại phải làm con nuôi của cha ghẻ, người chồng mới

của mẹ mình, hay của mẹ ghẻ, người vợ mới của bố mình, và làm anh em ghẻ với những đứa con mới của bố hay mẹ mình. Mục đích của giáo dục là đào tạo cho tuổi trẻ trở nên những con người tốt lành, biết mình và biết người, để tôn trọng và yêu thương nhau cho xứng đáng. Nếu tuổi trẻ ở trong một môi trường bất hoà của cha mẹ mình, những người giáo dục chúng và là mô phạm của chúng, đến nỗi, các ngài không thể sống chung với nhau nữa, để rồi, mỗi đấng cảm thấy cần phải lập một tổ ấm khác, khác, khác cho đến khi nào như ý mới thôi, thì, thử hỏi công việc giáo dục tuổi trẻ cho chúng làm sao có thể đạt được thành qủa mỹ mãn, nhờ đó, chúng sẽ trở nên những nhà giáo dục gương mẫu của con cái và cho con cái chúng sau này. Cứ thế, nền tảng của xã hội loài người là gia đình bị băng hoại. Thế rồi, cả một thế giới văn minh mỗi ngày một cao hơn, vĩ đại hơn, lại không có nền móng vững chắc được xây bằng những con người có tinh thần làm người do gia đình đào tạo nên như thế, thử hỏi, nó có thể tránh khỏi những hậu qủa tai hại sẽ xẩy ra cho nó không?

Bằng chứng đầu tiên và rõ ràng nhất, chứng tỏ xã hội loài người đang băng hoại tận gốc rễ của mình, đó là những luật cho phép ly dị để được lập gia đình khác, và luật cho phép phá thai. Những luật này bởi đâu mà có, nếu không phải bởi chính loài người tự tạo dựng nên chúng như những đứa con tinh thần, kết qủa của ý thức hoàn toàn cá nhân chủ nghĩa, và là hậu qủa của nền giáo dục theo chủ nghiã cá nhân mà ra. Phải, người ta, những con người lập luật mà tuổi trẻ của họ đã được hình thành trong một môi trường giáo dục sao đó, đã có đủ lý do chính đáng và mục đích tốt lành khi cùng nhau đẻ ra

những luật vô tiền khoáng hậu như thế. Lý do của họ là bảo vệ quyền lợi của con người khỏi bị nhau bắt nạt (abuse); và, mục đích của họ là để cho con người được hạnh phúc (happy). Những lý do và mục đích có tính cách công cộng và công ích này, cũng chẳng khác gì như việc viện lý để làm một việc gì đó, của bất cứ một con người nào đã biết sử dụng lý trí và cảm thấy trách nhiệm trước lương tri của mình vậy thôi. Để rồi, dù có lý trước khi hành động như vậy, hậu qủa mà họ vẫn phải chịu đó là những ray rứt không yên, vì, hình như, có một cái gì không ổn (something wrong) sao đó nơi việc làm của

họ. Cũng thế, từ ngày những đạo luật thời trang này được vào đời, thế giới như ở trong một tình trạng bất an lạ lùng. Một trong những hiện tượng bất an điển hình nhất của con người là những phong trào chống phá thai nổi lên khắp nơi trên đất Mỹ hiện nay. Để bảo vệ sự sống thể lý của con trẻ, người ta đã có những thái độ phản kháng công khai như thế, nhưng, để bảo vệ sự sống tâm linh của tuổi trẻ khỏi bị tác hại bởi luật cho phép ly dị, tuổi trẻ đã không biết làm gì cả, ngoài việc chịu trận cho việc của người lớn muốn làm gì thì làm. Người lớn bảo cần phải lập ra luật ly dị để bảo vệ quyền lợi và hạnh phúc cho con người, mà tuổi trẻ cũng là con người, lại là những con người đa số, những con người vô tội đáng thương hơn hết, quyền lợi và hạnh phúc của chúng lại bị coi thường và chà đạp hơn ai hết và hơn bao giờ hết, lại ở trong một xã hội tự hào là văn minh nhất, mà tác nhân là chính cha mẹ sinh ra chúng. Vì là những nhà giáo dục của chúng, cha mẹ chúng dĩ nhiên phải khôn hơn chúng, nhất là trong trường hợp phải giải quyết hạnh phúc riêng tư cho họ. Trong trường hợp này, theo luật pháp, cách riêng ở tại tiểu bang California, chỉ cần nại lý: những sự bất đồng không thể giải quyết giữa vợ chồng với nhau, mà không cần chứng cớ để chứng minh sự thật như những vụ kiện cáo khác, cũng đủ cho họ đơn phương đẩy lui đối phương, cho dù đối phương đã một thời ngụp lặn ân ái với mình, và bất chấp đối phương có đồng ý hay không, có lỗi thật và đáng bị ly dị hay không!