VÀO ĐỜI

 Một Chút Chia Sẻ để  Sống Với Tuổi Trẻ và Sống Cho Tuổi Trẻ 

 

Cao Tấn Tĩnh

         3/1990

 

NHẬN ĐỊNH 

Bối-Cảnh Giáo-Dục Tuổi Trẻ Hôm Nay 

 

BỐI CẢNH: CƠ CHẾ XĂ HỘI 

Bối cảnh gia đ́nh của tuổi trẻ là thế. Bối cảnh thứ hai của chúng là xă hội, một môi trường mà chúng đang sống với và sống trong, ở Âu Mỹ nói chung và ở Hoa Kỳ nói riêng, là nơi được tổ chức với những luật lệ bảo vệ tối đa nhân quyền của con người, và những thể thức đề cao hết cỡ tinh thần tự lập của con người.

Về những luật lệ bảo vệ tối đa nhân quyền của con người, phải kể đến, về mặt tích cực, luật cha mẹ không được bắt nạt

con cái (child abuse), dù chúng có lầm lỗi đến đâu đi nữa, bằng những hành động vũ phu có thể gây ra vết tích (mark) cho chúng; về mặt tiêu cực, luật cha mẹ cũng không được bỏ bê con cái (child neglect) làm cho chúng bị nạn v́ bất cứ lư do ǵ. Thế nhưng, cũng theo luật, một khi đứa trẻ chưa đến 18 tuổi, cha mẹ vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về bất cứ hành động phạm pháp nào của chúng gây ra trong xă hội. Đối với những người làm cha, làm me vốn đă quen với tính cách giáo dục theo kiểu nhà binh, th́ thật là một cực h́nh khi phải nuốt hận mà tuân hành những khoản luật như vậy. Bởi v́, ở bên Việt Nam, đâu có cảnh con cái đi tố bố mẹ với chính quyền, khi bị bố mẹ sửa phạt nặng tay một chút; trong khi bố mẹ, cũng chỉ v́ thương con mới cho roi cho vọt, v́ nghĩ rằng, cũng chỉ có cách bất đắc dĩ đó, mới may ra trị được những đứa con ưa nặng như chúng, bằng không, chúng sẽ là những đứa trẻ phá làng, phá xóm. Mà thật, nếu ở quê hương con hư tại mẹ, cháu hư tại bà v́ được mẹ chiều chuộng, được bà bênh chữa thế nào, sang đây,"con hư tại luật, cháu hư tại lệ v́ cũng được luật lệ đề cao và bảo vệ như vậy. Tâm lư tự nhiên là thế. V́ được đề cao và bảo vệ như vậy, con cái, nhất là những đứa bản chất vốn thấp kém, lại càng lên mặt và coi thường mẹ cha, đụng đến chúng là chúng không tha, để rồi lộng hành trong gia đ́nh và tung hoành ngoài xă hội. Có bị chính quyền làm khó dễ v́ những phạm pháp của ḿnh, đă có cha mẹ đỡ đ̣n trước luật pháp. Bằng nếu có vào khám, cũng được đối xử tử tế về mọi mặt, nên đối với chúng, cũng kể việc nằm trong lao và ở trong thời gian cải huấn (probation) như là một cuộc nghỉ xả hơi để nghĩ thêm mưu kế, hay học thêm thủ đoạn của nhau mà trả thù đời, một cuộc đời mà chúng có thể lại là những đứa con của những cuộc ghét bỏ và ly dị nhau của bố mẹ của chúng. Vậy, nếu luật bảo vệ con cái được lập ra với mục đích để bảo vệ con người nói chung mà giới trẻ là hiện thân, tại sao xă hội cũng bao gồm biết bao con người khác đang sinh hoạt để xây dựng cộng đồng nhân loại lại phải hứng chịu hậu qủa của những khoản luật này nơi những con người trẻ tuổi mất dậy v́ được luật pháp bảo vệ như thế!? 

Trong một thể chế như thế ở xă hội này, tuy cha mẹ có bổn phận phải tôn trọng con cái một cách kính sợ quyền bính của công lực, nhưng, về phương diện quyền lợi, cũng nhờ chúng c̣n là vị thành niên dưới 18 tuổi, mà, chẳng may cha mẹ của chúng không thể tự lực mưu sinh để nuôi dưỡng chúng, vẫn có thể được hưởng chương tŕnh trợ cấp xă hội (welfare). Ở xă hội này, con cái trả ơn và nuôi cha, dưỡng mẹ ngay từ bé là vậy. Lệ thuộc con cái ở hoàn cảnh bất lực này để mà tạm thời sinh sống khi chúng c̣n nhỏ cũng được đi. Thế nhưng, chỉ khổ cho cha mẹ nào, v́ bất đắc dĩ hay v́ ham nhàn đă t́m mánh khóe để tiếp tục hưởng chương tŕnh trợ cấp này cho đến cùng, nghĩa là, cho đến khi con cái đủ 18 tuổi mới thôi, hậu qủa của sự hưởng thụ này sẽ rất nguy hại đến việc giáo dục con cái của họ. Tại sao? Tại v́, một khi con cái đă biết rằng chúng không được cha mẹ chúng nuôi, mà là chính phủ nuôi, chúng sẽ không biết ơn cha mẹ chúng mấy nữa. Và, một khi không lệ thuộc vào cha mẹ của ḿnh về phần xác, tự nhiên chúng cảm thấy có khuynh hướng coi thường thế giá của bố mẹ và tỏ ra không phục tùng bố mẹ là bao. Nhất là, trong hoàn cảnh của những bố mẹ nghèo nàn, dù hưởng trợ cấp xă hội hay không, sẽ khó ḷng mà đáp ứng được nhu cầu hay đ̣i hỏi của tuổi trẻ đang lớn của con cái của ḿnh, đành phải để cho chúng đi làm khi chúng đủ tuổi như luật cho phép, hầu đỡ lo cho được đứa nào hay đứa ấy. Nhiều khi, gặp những đứa con biết điều, gia đ́nh lại c̣n nhờ tiền lương do chúng mang về đóng góp mới bớt chật vật phần nào về tài chánh. Thế nhưng, một khi tuổi trẻ tự kiếm được tiền để gỡ bí cho cha mẹ nghèo nàn của chúng, chẳng nhẽ chúng lại không có quyền định đoạt và sử dụng trên những ǵ chúng đă công phu kiếm được đó hay sao? Với số tiền lĩnh được hằng tháng, chúng có thể mua sắm hoặc làm bất cứ cái ǵ chúng thích mà nhiều khi lại không đúng ư với bố mẹ của chúng, chẳng hạn, hớt đầu kiểu punk, hút bạch phiến, xem phim X (con heo), ăn mặc úp úp mở mở v.v. Cha mẹ có bảo, chúng không nghe cũng chẳng làm ǵ được chúng, v́ là tiền của chúng; nếu chúng bất ngờ bỏ nhà ra đi (run away), kể như gia đ́nh lại mất một nguồn viện trợ đáng tiếc. Rồi, cũng v́ nhà nghèo, cha mẹ đă không đủ tiền tiêu xài cho con, th́ nói ǵ đến tiền đài thọ chương tŕnh đại học của chúng. Phần chúng, cha mẹ càng nghèo, chúng càng tiện và hợp lệ để hưởng những chương tŕnh cho học (basic grant) hay chương tŕnh mượn học (student loan) của chính phủ, nếu chúng không có khả năng để hưởng chương tŕnh thưởng học (scholarship)

được ban cho những tuổi trẻ có trí khôn xuất sắc.

Tuy nhiên, không phải chỉ có những gia đ́nh nghèo khổ ở đất nước này mới gặp những khó khăn trong vấn đề chủ quyền giáo dục con cái như thế, một chủ quyền có tiếng mà không có miếng v́ những bất lực trong việc nuôi con ăn ở, ăn tiêu và ăn học của những người làm cha, làm mẹ đang hoàn toàn bị thất the giữa xă hội chỉ thích hợp với con cái và cho con cái họ

hơn là thích hợp với họ và cho họ. Đúng thế, trong môi trường xă hội qúa tối tân và kỹ nghệ hóa này, kể cả những cha mẹ có khả năng hội nhập và tự nuôi con bằng sự nghiệp của ḿnh, nghĩa là, những người vẫn c̣n toàn chủ quyền giáo dục trên con cái của ḿnh, nếu không khéo, để những giờ làm ăn phụ trội, dù làm công hay làm tư, lấn át hết những giờ sống với con và cho con, th́, kể như, họ chỉ đóng vai là một người giám hộ con cái cho chính phủ, cho xă hội, nếu không muốn nói, cho cả băng đảng mà chúng thuộc về lúc nào đó, họ không hề hay biết, chỉ v́ qúa tin cậy vào nhà trường và qúa ham mê làm ăn.Tóm lại, những tổ chức của chính phủ nâng đỡ tuổi trẻ trong vấn đề sinh sống cũng như học vấn thay thế cho những cha mẹ không có đủ khả năng như thế, thật là chính đáng và hữu ích, nhưng, có lợi hay không là do những kẻ hưởng dùng chúng. Nói chung, theo nguyên tắc giáo dục, cha mẹ chỉ có uy thế dậy bảo con cái của ḿnh, một khi chúng c̣n lệ thuộc vào ḿnh, đặc biệt về vấn đề thực tế nhất là vấn đề thể chất. Để cho chúng ăn riêng trong thời gian ḿnh c̣n trách nhiệm trên chúng, v́ bất cứ lư do nào, ngoài ư muốn hay không, kể như cha mẹ đă phó mặc con cái cho định mệnh của chúng rồi đó, may th́ nhờ, rủi th́ chịu. 

(c̣n tiếp)