|
SỐNG THÁNH PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN L. M. Minh Vận, CMC
PHẦN NĂM CÁC PHƯƠNG THẾ NÊN THÁNH
Chương 2 BIẾT CHÚA VÀ BIẾT M̀NH
Thánh Augustinô đă dâng lên Chúa lời khẩn nguyện: "Lạy Chúa, xin cho con biết Chúa và biết ḿnh con; biết Chúa để con kính mến Chúa, biết ḿnh con để con tự khinh chê chính ḿnh con".
Sự Thánh Thiện hệ tại mức độ linh hồn kết hợp với Chúa; v́ thế, cần phải nhận biết Chúa để kính mến Chúa; nhận biết chính ḿnh, biết thực chất khốn nạn, thiếu thốn của ḿnh để tự bất tín và đặt trót niềm tin tưởng vào một ḿnh Chúa, v́ chỉ duy có Chúa mới làm thỏa măn được mọi khát vọng của chúng ta.
A. BIẾT CHÚA ĐỂ KÍNH MẾN CHÚA
Cần phải học biết Chúa, v́ có hiểu biết Chúa mới kính mến Chúa được. Nhưng Chúa là Đấng nào? Thánh Kinh đă trả lời tóm lược: "Thiên Chúa là T́nh Yêu" (I Jn 4:16). T́nh Yêu sung măn, vĩnh cửu. Là Đấng Toàn Thiện, Toàn Mỹ, Toàn Ái, là Hạnh Phúc trường tồn.
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Qua ḍng lịch sử của ḿnh, dân Israel đă khám phá ra rằng Thiên Chúa chỉ có một lư do để mặc khải bản thân Ngài cho dân đó, và tuyển chọn nó trong muôn dân để làm Dân Riêng của Ngài, đó là t́nh thương nhưng không của Ngài. Và nhờ các tiên tri, dân Israel cũng hiểu được rằng: Cũng chính v́ yêu mà Thiên Chúa đă không ngừng cứu vớt nó, tha thứ cho nó sự bất trung và các tội lỗi của nó" (Catechismus # 218).
I. CÁC CHÂN LƯ VỀ CHÚA
Các chân lư về Chúa, dù là những chân lư trừu tượng cũng có mănh lực kích động và nuôi dưỡng ḷng đạo đức của chúng ta. Các chân lư đó được tŕnh bày theo hai nguồn Triết Học và Thần Học.
1. CHÂN LƯ TRIẾT HỌC
A. Xét Về Sự Hiện Hữu Của Chúa, chúng ta thấy có các chân lư sau đây:
* Chúa Là Chủ Động Đệ Nhất, tức là nguyên khởi mọi hoạt động. Đă là nguyên khởi, tất nhiên Ngài là cùng đích mọi hoạt động của chúng ta, như Ngài đă phán: "Ta là Nguyên Thủy và là Cùng Đích" (Apoc 1:8).
* Chúa Là Nguyên Nhân Đệ Nhất, phát sinh mọi thiện hảo. Do đó, mọi thiện hảo nơi chúng ta đều do Chúa ban. Vậy mọi thiện hảo phải qui hướng về một ḿnh Ngài.
* Chúa Là Đấng Tất Hữu, Đấng cần thiết phải có, như Ngài đă phán: "Ta là Đấng Tự Hữu" (Exod 3:14). C̣n thụ tạo là bất tất, có hay không cũng được. V́ thế, Chúa là Báu Tàng chúng ta phải chiếm thủ; ngoài Chúa ra, "Tất cả chỉ là phù vân" (Ec 1:2).
* Chúa Là Đấng Trọn Hảo, vạn vật chỉ là phản ảnh mờ nhạt vẻ mỹ diệu của Ngài. V́ thế, Ngài là Lư Tưởng Tuyệt Hảo chúng ta phải đạt tới, như Ngài đă truyền: "Các con hăy nên Thánh như Cha các con trên trời là Đấng Thánh" (Mt 5:48).
B. Xét Về Bản Tính Của Chúa, chúng ta có một chân lư sau đây:
* Chúa Là Đấng Tự Hữu, là hữu thể sung măn, vạn vật đều từ Ngài mà được hiện hữu. Vậy chúng ta được tạo dựng bởi Chúa, được tồn tại do Ngài, hoàn toàn tùy thuộc Ngài, như Chúa đă phán với Thánh Nữ Catharina Sienna: "Con là hư vô, Cha là Đấng Tự Hữu".
C. Xét Về Ưu Phẩm Của Chúa, chúng ta có các chân lư sau đây:
* Chúa Là Đấng Vô Biên, Ngài hiện diện khắp mọi nơi. Đây là một chân lư nền tảng cho sự tưởng nhớ Chúa, một việc đạo đức hết sức hữu ích cho các linh hồn muốn mau tiến đức trên Đường Thánh Thiện.
* Chúa Là Đấng Vĩnh Cửu, c̣n thụ tạo là mau qua. V́ thế, chúng ta cần coi thường tất cả, để chỉ tha thiết khao khát t́m kiếm Chúa và những Báu Tàng vĩnh cửu trên trời.
* Chúa Là Đấng Toàn Thiện, khiến chúng ta dứt bỏ mọi tội lỗi, giữ tâm hồn trong sạch để đáng kết hợp với Ngài.
* Chúa Là Đấng Chân Thật, Ngài không hề lừa dối ai; chính Ngài tỏ ḿnh cho chúng ta. Chân lư này là nền tảng Đức Tin Kính của chúng ta.
* Chúa Là Đấng Toàn Ái, khiến chúng ta say mê, tha thiết yêu mến, khao khát chiếm đoạt và no thỏa hạnh phúc nơi một ḿnh Ngài.
Tóm lại, càng chiêm ngắm các ưu phẩm của Chúa, ḷng chúng ta càng cảm thấy say sưa yêu mến Chúa và gắng sức hấp thụ phần nào vẻ mỹ diệu của Ngài, tức là chúng ta đă nên giống Ngài trong Sự Thánh Thiện.
2. CHÂN LƯ THẦN HỌC
* Nguồn Sống Siêu Nhiên: Chúa Ba Ngôi là Nguồn Sống siêu nhiên, là Thiên Chúa Thuần Khiết. Sinh Lực của Ngài: Ngôi Lời và T́nh Yêu, tức là Ngôi Hai và Thánh Linh. Chúa Ba Ngôi Cực Thánh hoàn toàn hạnh phúc trong đời sống tự tại kỳ diệu đó.
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Thánh Gioan đi xa hơn khi ngài chứng thực rằng: "Thiên Chúa là T́nh Yêu": Chính bản chất của Thiên Chúa là T́nh Yêu. Khi thời gian đă viên măn, Ngài đă sai Con Một Ngài và sai Thánh Thần của T́nh Yêu, th́ Ngài cũng bày tỏ bí mật sâu xa nhất của ḿnh một cách vĩnh viễn, bản thân Ngài là một trao đổi T́nh Yêu: Cha, Con và Thánh Thần, và Ngài muốn chúng ta thông phần vào T́nh Yêu này" (Catechismus # 221).
* Thiện Hảo Tuyệt Đối: Chúa là Đấng Thiện Hảo tuyệt đối, mà bản tính sự thiện là thông ḿnh ra. Vậy Ba Ngôi tự thông ḿnh ra cho nhau và tự thỏa măn sự thiện hảo tự tại đó theo bản tính. V́ t́nh yêu thương bao la dư tràn, Chúa cũng thông sự thiện hảo của Ngài cho các thụ tạo, nhất là con người. V́ thế, sự thiện hảo cao cả nhất Chúa thông ban cho chúng ta, là cho chúng ta được tham dự vào chính sự sống thần linh của Ngài.
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "T́nh yêu của Chúa th́ "vĩnh cửu": "V́ núi non có thể đổi dời, các đồi có thể xê dịch, nhưng t́nh yêu của Ta đối với ngươi sẽ không bao giờ tàn phai". "Ta đă yêu ngươi bằng một t́nh yêu vĩnh cửu, cho nên Ta vẫn dành cho ngươi sự sủng ái của Ta" (Catechismus # 220).
* Hồng Ân Cứu Chuộc: Sự sống thần linh được phục hồi do Ơn Cứu Chuộc của Chúa Kitô, Đấng là Ngôi Hai nhập thể, tự hiến thân chịu chết đền tội nhân loại, dẫn đưa nhân loại trở về làm con cái Chúa và được thừa hưởng Gia Nghiệp Vĩnh Cửu Thiên Quốc.
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "T́nh Yêu của Chúa dành cho Giáo Hội (Israel Mới) được ví như t́nh yêu của người cha đối với con ḿnh. T́nh yêu này mạnh hơn t́nh yêu của người mẹ đối với các con ḿnh. Thiên Chúa yêu Dân của Ngài hơn là vị phu quân yêu ái thê của ḿnh; và t́nh yêu này vượt tất cả những sự bất trung xấu xa nhất: "Thiên Chúa đă yêu thương thế gian đến mức đă ban Con Một Ngài" (Catechismus # 219).
*Dân Chúa Duy Nhất: Để tiếp tục Sứ Mạng Cứu Thế, Chúa Kitô đă thiết lập Giáo Hội, qui tụ con cái từ muôn phương làm thành một Dân Chúa Duy Nhất, đặt Phẩm Trật để lănh đạo; lập các Nhiệm Tích Thánh như nguồn suối thông ban các Ơn Phúc cho chúng ta, nhất là Nhiệm Tích Thánh Thể làm Hy Lễ thượng tiến Thiên Chúa và nên Thần Lương nuôi dưỡng linh hồn chúng ta.
V́ thế, nhận biết để phụng sự và yêu mến Chúa, là một giáo lư căn bản ḷng sùng mộ thánh thiện của chúng ta.
II. PHƯƠNG THẾ HỌC BIẾT CHÚA
Để hiểu biết, phụng sự và yêu mến Chúa, chúng ta cần dùng các phương thế sau đây:
1. HỌC GIÁO LƯ VỚI TÂM T̀NH SÙNG MỘ
Để hiểu biết Chúa, học giáo lư là điều cần thiết, nhưng phải học với tâm t́nh sùng mộ mới đạt được kết quả tốt đẹp. Thánh Toma không chỉ nghiên cứu những điều cao siêu như các triết gia ngoại giáo, mà ngài c̣n nỗ lực t́m hiểu như một môn đệ nhiệt thành của Chúa, nên ḷng sùng mộ của ngài trổi vượt trên cả sự thông thái.
2. SUY NGẮM VÀ CẦU NGUYỆN
Suy ngắm và cầu nguyện là phương thế tối hảo để học biết Chúa. Nhờ suy ngắm và cầu nguyện mà nhiều linh hồn đơn sơ, chất phác, quê mùa lại hiểu biết Chúa hơn cả các nhà thông thái. Thánh Toma đă phải thú nhận: "Tôi đă học biết nhiều điều khi qú dưới chân Thánh Giá Chúa hơn là t́m hiểu trong sách của các vị tiến sĩ". Trong giây phút linh thiêng đó, chính Chúa sẽ hướng dẫn linh hồn. Cảm nghiệm được điều đó, tác giả sách Gương Chúa Giêsu đă phải ca ngợi: "Phúc cho linh hồn nào được nghe tiếng Chúa phán trong ḷng và nhận được những lời an ủi Chúa ban" (Imit 3:1).
3. NHẬN BI'T CHÚA QUA VẠN VẬT
Tất cả sự lạ lùng, xinh đẹp, bao la, hùng vĩ của vạn vật đều kêu mời chúng ta dâng lời chúc tụng quyền năng cao cả của Chúa. Nhất là loài người, một kỳ công kiệt tác được Chúa tạo dựng giống h́nh ảnh Ngài, được Chúa yêu thương cho tham dự bản tính Ngài; được Chúa đặt làm thủ lănh điều khiển vạn vật Chúa đă tác thành. Tất cả những điều đó, chứng tỏ cho chúng ta thấy t́nh yêu thương bao la của Chúa.
Với ánh sáng Đức Tin Kính, các Thánh luôn nhận ra Chúa hiện diện nơi vạn vật, tàng ẩn trong các công tŕnh sáng tạo của Ngài, nhất là nơi chính bản thân chúng ta với biết bao ơn lành Chúa ban.
III. TƯỞNG NHỚ CHÚA HIỆN DIỆN
Tạo vật không kéo gh́ chúng ta xuống được, trái lại c̣n nâng tâm hồn chúng ta lên say sưa chiêm ngắm và yêu mến Chúa; v́ tất cả đều giúp chúng ta nhận ra h́nh ảnh Chúa hằng hiện diện trước mặt. Sự hiện diện đó dựa trên những chân lư sau:
1. NHNG CHÂN LƯ CĂN BẢN
Chúa hiện diện khắp mọi nơi, thông biết mọi sự dù kín nhiệm nhất, thấu triệt tận đáy các vực thẳm và trên cơi cao xanh vô tận. Chúa hằng nh́n xem chúng ta và luôn lắng nghe mọi lời chúng ta kêu cầu Ngài, lại sung sướng ẩn ngự trong cung thánh linh hồn chúng ta.
*Chúa Hiện Diện Khắp Mọi Nơi, trong mọi thụ tạo trên trời, dưới thế và trong hỏa ngục bằng quyền năng sáng tạo và quan pḥng khôn ngoan của Ngài.
*Chúa Hiện Diện Trong Chính Nhân, bằng Ơn Thánh, tức là những linh hồn trong sạch không mắc tội trọng, đang sống trong sủng trạng, có ơn nghĩa với Ngài.
*Chúa Hiện Diện Thực Tại Sống Động, khi chúng ta đón rước Chúa Giêsu Kitô ngự vào linh hồn chúng ta bởi lănh Nhiệm Tích Thánh Thể.
Qua các chân lư trên, không những chúng ta cảm nghiệm được sự hiện diện của Chúa, mà c̣n được thông phần vào chính sự sống thần linh của Ngài.
2. THỰC HÀNH TRONG ĐỜI SỐNG
Mỗi thụ tạo đều tỏ cho chúng ta thấy t́nh yêu thương của Chúa đối với chúng ta, chúng như những bậc thang đưa chúng ta lên tới gần Chúa, nếu chúng ta biết lợi dụng. Như người con ngoan thảo, linh hồn thánh thiện luôn hướng ḷng lên với Chúa, bàn hỏi tâm sự với Ngài. Họ luôn nhận được nơi Chúa niềm an ủi, lời chỉ dẫn khôn ngoan trong những công việc khó khăn, trách vụ trọng đại. Họ luôn được hưởng b́nh an hạnh phúc, sống trước sự hiện diện của Chúa là Cha Nhân Từ của họ, dù ngay cả trong những lúc gặp khó khăn, nghịch cảnh... Đúng như lời Chúa đă phán với tổ phụ Abraham: "Ta là Thiên Chúa toàn năng, con hăy thẳng tiến trước nhan Ta và con hăy trở nên thánh thiện" (Gen 17:1).
3. ÍCH LỢI DO VIỆC NHỚ CHÚA HIỆN DIỆN
* Giúp Chúng Ta Giữ Tâm Hồn Trong Sạch: Nhớ Chúa hiện diện giúp chúng ta giữ tâm hồn trong sạch, không dám phạm tội, v́ ai dám cố t́nh làm điều bất chính xúc phạm đến Chúa khi Ngài trông thấy ḿnh. Chúa là Đấng Cực Thánh và Trong Sạch vô cùng, Ngài gớm ghét mọi tội lỗi. Chúa là Đấng Công Bằng sẽ thưởng phạt cân xứng với điều thiện hay điều ác chúng ta đă làm. Chúa là Đấng Tốt Lành vô cùng đáng chúng ta yêu mến hết ḷng.
Thánh Kinh thuật truyện bà Putipha cám dỗ tổ phụ Giuse làm điều bất xứng, Giuse đă can đảm trả lời: "Sao tôi dám phạm tội, làm điều đồi bại xúc phạm đến Thiên Chúa của tôi" (Gen 39:9).
* Khích Lệ Chúng Ta Mau Tới Đích Thánh Thiện: Nhớ Chúa hiện diện, khuyến khích chúng ta hăng say tiến bước trên Đường Thánh Thiện. Với niềm tin đó, chúng ta sẽ sống hạnh phúc v́ biết Chúa luôn ngự bên cạnh chúng ta, trong cung thánh linh hồn chúng ta. Do đó, chúng ta sẽ cố gắng sống kết hợp với Chúa và lợi dụng mọi công việc to nhỏ chúng ta làm, để chứng minh ḷng chúng ta yêu mến Ngài.
B. BIẾT M̀NH ĐỂ TỰ BẤT TÍN
Hiểu biết Chúa để phụng thờ và yêu mến Chúa, v́ Chúa cao cả và khả ái vô cùng; nhưng biết ḿnh cũng giúp chúng ta yêu mến Chúa, tín thác vào Chúa hơn, v́:
* Cần biết những ơn phúc Chúa ban để cảm tạ Ngài và nỗ lực sống xứng đáng với những ơn đă lănh nhận. Đó là tất cả số vốn Chúa đă kư thác, nên chúng ta phải sinh lời như Chúa mong muốn.
* Cần biết nguồn gốc hư vô, tội lỗi, khuyết điểm của ḿnh, để tự bất tín với chính ḿnh và đặt trót niềm tin tưởng mọi sự nơi một ḿnh Chúa.
I. NHỮNG ƠN PHÚC CHÚA BAN
* Ơn Tạo Dựng: Từ hư vô Chúa dựng nên chúng ta, do t́nh yêu thương nhưng không của Chúa, không do công lao chúng ta đáng được.
* Ơn Đánh Động: Chúng ta được sinh động là do Chúa, Đấng Chuyển Động đệ nhất; nếu không chúng ta chỉ là vật trơ trơ bất động, vô tri vô giác.
* Ơn Bảo Tồn: Chúng ta được tồn tại là do ơn Chúa hằng bảo tồn, như sự tạo dựng liên tiếp; nếu không, chúng ta sẽ trở về hư vô ngay.
* Ơn Cứu Chuộc: V́ nguyên tội, chúng ta đă trở nên kẻ phản bội; nhưng nhờ Ơn Cứu Chuộc, chúng ta được phục hồi quyền làm con cái Chúa và đáng hưởng gia nghiệp Vĩnh Cửu Thiên Đàng với Chúa.
* Ơn Tuyển Chọn: Trong muôn người, Chúa chỉ tuyển chọn chúng ta làm Bạn Tâm Phúc của Chúa Kitô, sống Đời Thánh Hiến chuyên lo phụng sự, yêu mến và làm vui ḷng Chúa, làm việc tông đồ chinh phục các linh hồn về cho Chúa.
II. NHỮNG KHUYẾT ĐIỂM CỦA M̀NH
Ai trong chúng ta cũng đều đă thực nghiệm được những sự thật sau đây về thân phận thụ tạo của ḿnh:
* Bản Năng Hướng Hạ: Như Thánh Phaolô đă tự thú: "Trong tôi có cái gai xác thịt" (II Cor 12:7). Và: "Điều thiện tôi muốn, th́ nó không làm; điều xấu xa tôi không muốn, th́ nó lại làm" (Rom 7:15).
* Yếu Đuối Bất Lực: Chúa Kitô đă xác quyết: "Không có Thầy, các con không thể làm được việc ǵ" (Jn 15:5), nên chúng ta phải tự thú nhận: "Chúng ta chỉ là những tôi tớ vô dụng" (Lc 17:10).
* Hư Vô Và Tội Lỗi: Với Chị Ḍng Bénigna, Chúa phán: "Con chỉ là hư vô, hèn kém hơn hư vô nữa, v́ con chỉ là một thân tội khốn nạn". Và: "Con không đáng được ơn ban nào; v́ thế, con không có quyền đ̣i hỏi điều ǵ".
III. PHƯƠNG THẾ ĐỂ BIẾT M̀NH
Một phương thế hữu hiệu nhất để biết ḿnh là hồi tâm kiểm điểm. V́ hồi tâm kiểm điểm giúp chúng ta biết tự thắng, cải thiện và thăng tiến; tức là biết tự bất tín với chính ḿnh và tín thác hoàn toàn nơi ḷng nhân từ của Chúa.
* Kiểm Tâm Rất Cần Thiết: Trung thành hồi tâm kiểm điểm, chúng ta sẽ biết được thực trạng linh hồn ḿnh, để canh tân cuộc sống, trau dồi nhân đức và thăng tiến trên Đường Thánh Thiện.
* Kiểm Tâm Chung Và Riêng: Kiểm điểm tổng quát về mọi sinh hoạt đạo đức của ḿnh sau mỗi việc, mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng và mỗi năm; riêng về một nết xấu nào để sửa chữa, một nhân đức nào để vun trồng.
* Mục Đích Việc Kiểm Tâm: Kiểm điểm cuộc sống ḿnh hằng ngày về hai phương diện:
+ Tiêu Cực: Nếu lỡ làm điều ǵ phiền ḷng Chúa; hăy phàn nàn thống hối, xin ơn tha thứ và quyết tâm cải thiện.
+ Tích Cực: Nếu không phạm đến Chúa điều ǵ nặng, nhưng chưa tích cực hăng say yêu mến cân xứng với những ơn phúc Chúa ban, hăy cảm tạ Chúa và Mẹ, xin ơn trợ giúp để sống đẹp ḷng Chúa và Mẹ hơn. Nhưng: "Phần chính yếu và quan trọng hơn hết là kiểm điểm ḷng yêu Chúa mến Mẹ, sự hăng hái nhiệt thành, ḷng ham ước nên Thánh, sự b́nh tĩnh bằng an tâm hồn, đă suy giảm cách nào? Nếu thấy sa sút hay cầm chừng; hăy dùng một hai giờ cầu nguyện tha thiết, thực t́nh thống hối và xin ơn sức mạnh để gắng tiến" (T. L. # 125).
|
