SỐNG THÁNH

PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN

    L. M. Minh Vận, CMC

PHẦN   NĂM

CÁC PHƯƠNG THẾ NÊN THÁNH

Chương 7

LỜI HUẤN DỤ, SÁCH ĐẠO ĐỨC

I. GIÁ TRỊ VÀ LỢI ÍCH

Lời huấn dụ, sách đạo đức có giá trị và lợi ích đặc biệt, vì nó được liên kết và bắt nguồn từ Lời Chúa, thấm nhuần tinh thần Chúa Kitô. Chính Giáo Hội đã đặt cho lời huấn dụ một địa vị quan trọng và cần thiết trong việc cử hành Thánh Lễ: Phần Phụng Vụ Lời Chúa trước phần Phụng Vụ Thánh Thể, để dọn lòng chúng ta sốt sắng đón rước Chúa ngự vào tâm hồn.

Công Đồng Vaticanô II truyền: "Mọi lời giảng dạy trong Giáo Hội cũng như chính Đạo Thánh Chúa Kitô phải được Thánh Kinh nuôi dưỡng và hướng dẫn" (Verbum Dei # 21). Thánh Phaolô khuyên các Vị Chủ Chăn kín múc Giáo Lý nơi Thánh Kinh để giáo huấn Đoàn Chiên Chúa: "Toàn bộ Thánh Kinh đều do Chúa linh ứng và hữu ích để giảng dạy, khuyên răn, quở trách và huấn luyện trong Đường Thánh Thiện" (II Tim 3:16).

Giáo lý là lương thực nuôi dưỡng lòng đạo đức chân chính, còn sách đạo đức tiếp tế sức bổ dưỡng lương thực đó cho các tâm hồn. Thánh Benedictô nói: "Việc đàm đạo tâm giao với Chúa có hai yếu tố là nguyện ngắm và đọc sách đạo đức". Còn Thánh Phanxicô Salesiô lại thêm: "Sách đạo đức là dầu của đèn nguyện ngắm".

  II. CẦN THIẾT VÀ QUAN TRỌNG

Trong sách đạo đức chứa đựng kho tàng chân lý do Chúa, Đức Mẹ và các Thánh để lại. Nhờ đó, chúng ta nhận biết Lý Tưởng Thánh Thiện cao cả đáng theo đuổi; các phương thế giúp chúng ta thực thi; các tính hư nết xấu cần sửa trị, các nguy hiểm cần xa tránh; các đức tính cần thực tập, các nhân đức cần vun trồng... Ngoài ra, sách đạo đức còn thuật lại các mẫu gương thánh thiện và sống động của Chúa, Đức Mẹ và các Thánh, có sức chinh phục chúng ta hơn muôn ngàn lời nói văn hoa suông sẻ.

Lời huấn dụ cũng cần thiết và lợi ích không kém, có khi còn hơn nữa, vì các vị giảng huấn hiểu được hoàn cảnh, địa vị, môi trường, kiến thức, lứa tuổi và trạng thái tâm hồn của mỗi lớp người; nên ngài có thể thích ứng được đúng mức cần thiết đó. Hơn nữa, vì cách diễn tả sống động, linh hoạt và hấp dẫn có sức cảm hóa thính giả, chinh phục các tâm hồn; nhất là những vị giảng huấn đó có kèm theo lời cầu nguyện, việc hy sinh và đời sống nội tâm sâu xa kết hợp mật thiết với Chúa, lời giảng huấn đi đôi với việc các ngài làm, sẽ mang lại thành quả tốt đẹp không ngờ.

Tóm lại, lời giảng huấn của các Thánh Nhân có đời sống gương mẫu, khiến thính giả nhận thấy lời các ngài chứa đầy sức sống và có thiên duyên, dường như chính Chúa Giêsu đang phán dạy qua môi miệng các ngài.

III. SÁCH ĐẠO ĐỨC GIÁ TRỊ

Sách đạo đức có nhiều loại, nhưng cần lựa chọn những loại có giá trị hơn nhờ sự hướng dẫn của các vị hữu trách. Các loại sau có giá trị đặc biệt theo cấp bậc:

1. THÁNH KINH

Thánh Kinh là loại sách có giá trị siêu việt, không sách nào sánh kịp; vì chính Chúa là tác giả, còn các Thánh Ký chỉ là tác giả phụ viết ra những chân lý Chúa linh ứng. Giáo Hội hằng đề cao và khuyến khích chúng ta năng đọc, suy ngắm, tìm hiểu, chuyên chăm nghiên cứu, để kín múc sinh lực phong phú từ kho tàng vô giá những giáo huấn của Chúa chứa đựng trong Thánh Kinh, nhất là Sách Tân Ước.

* Giá Trị Siêu Việt: Công Đồng Vaticanô II đề cao giá trị đích thực của Thánh Kinh khi viết: "Giáo Hội luôn tôn kính Thánh Kinh như chính Thánh Thể Chúa Kitô; nhất là trong Phụng Vụ Thánh; Giáo Hội không ngừng lấy Bánh Ban Sự Sống từ Bàn Tiệc Lời Chúa cũng như từ Bàn Tiệc Thánh Thể Chúa Kitô để phân phát cho các Tín Hữu". * "Thánh Kinh đã và đang được Giáo Hội nhìn nhận như là Qui Luật Tối Thượng hướng dẫn Đức Tin Kính được Chúa linh ứng và được ghi chép một lần cho muôn đời". * "Thực vậy, trong các Sách Thánh, Cha Trên Trời bằng tất cả lòng trìu mến đến gặp gỡ con cái và ngỏ lời với họ". * "Lời Chúa có sức mạnh và quyền năng có thể nâng đỡ và tăng cường Giáo Hội; ban sức mạnh Đức Tin Kính cho con cái Giáo Hội; là lương thực linh hồn, nguồn sống thiêng liêng, tinh tuyền và trường cửu cho con cái Giáo Hội" (Verbum Dei # 21).

* Nghĩa Vụ Phải Có: Để củng cố lòng yêu mến tìm hiểu và suy ngắm Lời Chúa, Công Đồng Vaticanô II dạy: "Thánh Công Đồng tha thiết và đặc biệt khuyến khích mọi Kitô Hữu, cách riêng các Tu Sĩ hãy năng đọc Thánh Kinh để học biết "Khoa Học siêu việt của Chúa Giêsu Kitô". Vì không biết Thánh Kinh là không biết Chúa Kitô". * "Mỗi người nên nhớ rằng, kinh nguyện phải đi đôi với việc đọc Thánh Kinh, để có sự đối thoại giữa Chúa và con người, vì: Chúng ta ngỏ lời với Chúa khi cầu nguyện và chúng ta lắng nghe Chúa nói khi chúng ta đọc Thánh Kinh" (Verbum Dei # 25).

Chính Chúa Kitô đã xác nhận các giáo huấn trên đây khi truyền dạy: "Các con hãy khảo sát Thánh Kinh, vì Thánh Kinh minh chứng về Thầy" (Jn 5:39).

2. SÁCH ĐẠO ĐỨC

Ngoài Thánh Kinh, chúng ta nên đọc các sách đạo đức do các Thánh đã viết ra và trối lại cho chúng ta, trong đó chứa đựng những giáo huấn đầy khôn ngoan, sâu sắc, linh động, thực tế; chẳng hạn sách Gương Chúa Giêsu, sách Dẫn Đàng Mến Chúa, và nhiều sách có giá trị khác.

3. TRUYỆN CÁC THÁNH

Truyện các Thánh là những tấm gương sống động có sức cảm hóa tâm hồn cách mãnh liệt, như ca dao Việt Nam thường dạy: "Lời nói như gió lung lay, gương bày như tay lôi kéo". Đức Piô IX dạy: "Truyện các Thánh trình bày Kitô Giáo bằng việc làm, không bằng lý thuyết. Nhờ đó, chúng ta biết khả năng lớn lao của linh hồn yêu mến Chúa. Lòng hấp thụ các gương lành, trí thỏa mãn khi thấy các người có thân xác và yếu đuối như chúng ta mà đã chiến thắng ba thù cách anh dũng! Trí khôn chúng ta được phấn khởi khi thấy sự nghiệp hiển hách các ngài đã lập và ơn ích Chúa dùng các ngài để ban cho nhân loại. Tóm lại, đọc truyện các Thánh để noi gương bắt chước các Ngài".

IV. TÂM TÌNH CẦN THIẾT

Để lãnh hội được những hiệu quả phong phú do lời huấn dụ và sách đạo đức, cần có 2 điều kiện:

1. CHÂN THÀNH ĐÓN NHẬN

Nghe huấn dụ và đọc sách đạo đức với tinh thần Đức Tin Kính, chân thành đón nhận chân lý, Chúa dùng các vị giảng huấn và tác giả các sách đạo đức chỉ dạy, với lời tác giả sách Gương Chúa Giêsu khuyên: "Phải tìm chân lý, đừng tìm lợi khẩu, phải đọc với tinh thần của tác giả; phải tìm lợi ích thiêng liêng hơn tìm lời lẽ văn hoa. Cũng đừng bận tâm đến thân thế, học lực của tác giả; hãy đọc vì lòng mến chân lý thuần túy" (Imit 1:5).

2. QUYẾT TÂM THỰC HÀNH

Thánh Phaolô quả quyết: "Không phải người nghe biết luật là có thể nên thánh thiện trước nhan Chúa; chỉ kẻ thực hành luật mới nên thánh thiện thật" (Gal 3:12). Chúa Kitô cũng truyền dạy: "Các con phải làm như người thiện chí nghe Lời Chúa, biết giữ lại trong lòng và đem ra thực hành để sinh hoa kết trái" (Lc 8:15).

Vậy theo tinh thần tác giả sách Gương Chúa Giêsu chúng ta kết luận: "Nếu muốn được lợi ích bởi nghe huấn dụ và đọc sách đạo đức, chúng ta hãy lắng nghe và đọc cách khiêm nhu, đơn thành và tin tưởng, đừng bao giờ đọc để mong được tiếng là thông giỏi" (Imit 1:5).

Muốn lĩnh hội được ý nghĩa những lời giảng huấn và các sách đạo đức, chúng ta cần lắng nghe và đọc với tinh thần:

* Khiêm Nhu: Vì Chúa Thánh Linh chỉ dạy những bí nhiệm cho người bé mọn khiêm nhu.

* Đơn Sơ: Vì ánh sáng Chúa chiếu soi bao giờ cũng tự đủ cho mỗi người.

* Tin Tưởng: Dầu chúng ta không thấu hiểu, Lời Chúa bao giờ cũng đáng kính phục và tin tưởng.

Chính Chúa Kitô cũng đã sung sướng dâng lên Chúa Cha lời cảm tạ về hạnh phúc, Ngài đã ban cho những tâm hồn bé mọn đơn sơ và khiêm nhu: "Lạy Cha, là Chúa Trời đất, Con cảm tạ Cha, vì Cha đã giấu những điều đó với những kẻ tự hào cho mình là khôn ngoan thông thái, mà lại mạc khải cho những kẻ bé mọn và người đơn sơ khiêm nhu luôn đặt niềm tin tưởng nơi Cha" (xem Mt 11:25).