SỐNG THÁNH

PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN

    L. M. Minh Vận, CMC

              

     

PHẦN   NĂM

CÁC PHƯƠNG THẾ NÊN THÁNH

 

 

Chương 8

THÁNH HÓA GIAO TẾ

 

Ngoài việc tâm giao với Chúa, chúng ta c̣n có nhiều t́nh liên đới với xă hội loài người; sự liên đới đó được mệnh danh là giao tế. Đối với các linh hồn được tuyển chọn tiến bước theo Lư Tưởng Thánh Thiện, các mối giao tế cần được thánh hóa; nếu không, thay v́ là phương tiện giúp họ đạt tới mục đích lại làm cho họ ngă quỵ giữa đường.

 

I. NGUYÊN TẮC GIAO TẾ

 

Thánh ư Chúa là muốn dùng mọi thụ tạo như phương tiện giúp chúng ta lên tới Chúa; qui hướng mọi sự về Ngài như cùng đích tối thượng và tối hậu của ḿnh. V́ thế, chúng ta cần biết lợi dụng thụ tạo như bậc thang nâng chúng ta lên tới Chúa.

 

1. Những Giao Tế Cần Thiết: Có những giao tế do thánh ư Chúa đă an bài như giao tế gia đ́nh, bằng hữu, nghề nghiệp, tông đồ. Tất cả các mối giao tế đó cần được siêu nhiên hóa, tức là nh́n nhận và yêu mến Chúa trong mọi người hay nói cách khác, yêu mến mọi người v́ Chúa.

 

2. Những Giao Tế Nguy Hiểm: Có những giao tế nguy hiểm cần phải khước từ hay xa tránh; nếu không tránh được, phải dùng ư chí và nhờ ơn Chúa giúp đứng vững trong Đường Thánh Thiện, miễn là đừng liều, v́: "Ai liều trong nguy hiểm, sẽ quị ngă trong hiểm nguy"  (Sir 3:27).

 

3. Những Giao Tế Tốt, Xấu: Có những giao tế nên tốt cho người có thiện chí, trở thành xấu cho người có tà tâm. Do đó, chúng ta cần theo mấy nguyên tắc của Lời Chúa trong Thánh Kinh và của tác giả sách Gương Chúa Giêsu sau đây: "Đừng bạ ai cũng thổ lộ tâm t́nh" * "Việc bạn hăy đem bàn hỏi với những người khôn ngoan và kính sợ Chúa. Phải bác ái với mọi người, nhưng đừng v́ đấy mà suồng să với mọi người" (Imit 8:1). * "Không có bác ái, công việc bên ngoài là việc chết. Nhưng một công việc dầu nhỏ bé tầm thường dến đâu, mà làm v́ lư do bác ái, ích lợi hết chỗ nói" (Imit 15:2).

 

II. GIAO TẾ GIA Đ̀NH

 

Chúa thiết lập thể chế gia đ́nh để bảo tồn nhân loại, nâng Hôn Nhân lên hàng Nhiệm Tích để thánh hóa gia đ́nh, ban cho cha mẹ những đặc ân cần thiết để chu toàn nghĩa vụ phu thê và giáo dục con cái.

 

1. NGHĨA VỤ PHU THÊ

 

Chúa phải là t́nh yêu thương liên kết hai vợ chồng nên một và để điều Chúa phối hợp được trường tồn; đôi bạn có nghĩa vụ phải yêu thương nhau trong một t́nh yêu chân thành, cao thượng và siêu nhiên. Phải nhường nhịn, bù trừ, xây dựng cho nhau và trung tín với nhau trọn đời; nhất là phải giúp nhau đạt tới Đích Thánh Thiện.

 

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Sự phong phú của t́nh yêu phu phụ bao trùm cả những hoa trái của đời sống luân lư, tinh thần và siêu nhiên mà cha mẹ truyền lại cho con cái ḿnh qua việc giáo dục. Các bậc cha mẹ là những nhà giáo dục chính và trước hết của con cái ḿnh. Theo nghĩa này, nhiệm vụ nền tảng của hôn nhân và gia đ́nh là phục vụ sự sống" (Catechismus # 1653).

 

Để đạt mục đích đó, Thánh Phaolô dạy: "Người vợ phải phục tùng chồng ḿnh như Giáo Hội vâng phục Chúa Kitô; bởi lẽ, chồng là thủ lănh của vợ, cũng như Chúa Kitô là thủ lănh của Giáo Hội; Giáo Hội tuân phục Chúa Kitô thế nào, th́ vợ cũng phải phục ṭng chồng ḿnh như vậy. Hỡi người làm chồng, hăy yêu mến vợ ḿnh như Chúa Kitô đă yêu thương Giáo Hội đến hiến mạng sống ḿnh v́ Giáo Hội. Bởi vậy, chồng phải yêu mến vợ như chính thân ḿnh và vợ đối xử với chồng hăy hết ḷng trọng kính" (Eph 5:22-28).

 

2. NGHĨA VỤ PHỤ MẪU

 

Cha mẹ phải nh́n nhận con cái là kho tàng Chúa kư thác cho ḿnh săn sóc; nên không những phải yêu thương chúng là con cái ḿnh đă sinh, mà c̣n phải cưng chiều yêu thương chúng như con cái Chúa trao phó; hay nói cách khác, như Hoàng Thượng ủy thác các Hoàng Tử, Công Chúa cho các Vị Cận Thần nuôi dưỡng.

 

Giáo hội c̣n nhấn mạnh hơn nữa đến nghĩa vụ khẩn thiết là phải truyền thụ ḷng đạo đức, nuôi dưỡng và làm tăng triển Đức Tin Kính, gieo mầm mống ơn thiên triệu sống Đời Tận Hiến làm tông đồ cho vinh danh Chúa: "Công Đồng Vaticanô II đă gọi gia đ́nh với danh xưng cổ xưa là "Giáo Hội Tại Gia". Chính trong các gia đ́nh, các bậc cha mẹ "bằng lời nói và gương sáng" đang là những vị rao giảng Đức Tin đầu tiên cho con cái họ, phục vụ cho ơn gọi riêng của mỗi đứa con, đặc biệt là ơn gọi linh thánh" (Catechismus # 1656).

 

Bởi vậy, cha mẹ có nghĩa vụ phải dưỡng dục con cái theo đúng thánh ư Chúa, không theo ư riêng ḿnh, tức là theo tinh thần của Tin Mừng và giáo huấn của Giáo Hội; phải quan tâm đến cả thể dục, trí dục và đức dục; hơn nữa, c̣n phải "thánh hóa" chúng; không những lo cho chúng nên người lương thiện, người hữu dụng cho xă hội, những vị anh hùng, những Tín Hữu trung thành của Chúa Kitô, mà c̣n phải giúp chúng trở nên con cái xứng đáng, những vị Thánh của Nước Trời. Chính Công Đồng Vaticanô II đă xác quyết: "Nghĩa vụ và quyền lợi đầu tiên bất khả nhượng của cha mẹ là giáo dục con cái" (Gravissimum Educationis # 6).

 

3. NGHĨA VỤ HIẾU TỬ

 

Con cái có nghĩa vụ phải tôn kính, yêu mến, vâng phục cha mẹ như Giới Luật IV trong Thập Giới của Chúa đă truyền dạy qua tổ phụ Maisen, theo gương Chúa Kitô là Người Con Rất Hiếu Thảo của Cha Mẹ.

 

* Tôn Kính: Qua ánh sáng Đức Tin Kính, con cái phải nh́n nhận cha mẹ là Đại Diện Chúa; các ngài được tham dự quyền Phụ Mẫu của Chúa để sinh thành dưỡng dục ḿnh. V́ thế, con cái phải tôn kính Chúa hiện thân nơi cha mẹ, nói cách khác phải tôn kính cha mẹ v́ Chúa.

 

* Yêu Mến: Chẳng ai yêu thương con cái bằng cha mẹ. T́nh yêu thương và xả kỷ của cha mẹ đối với con cái là h́nh ảnh trung thực t́nh yêu thương của Chúa đối với chúng ta. V́ thế, là con cái chúng ta phải yêu mến biết ơn cha mẹ v́ công ơn cưu mang, sinh thành, dưỡng dục chúng ta thay quyền Chúa; yêu mến biết ơn cha mẹ chính là yêu mến biết ơn Chúa. Ḷng hiếu thảo yêu mến đ̣i con cái phải mau mắn tuân phục, tận tâm săn sóc, chân thành kính yêu.

 

* Vâng Phục: V́ cha mẹ là Đại Diện Chúa, con cái phải vâng phục cha mẹ trong tất cả những điều phù hợp thánh ư Chúa, v́ kẻ hiếu kính cha mẹ sẽ được Chúa chúc phúc, như lời Thánh Phaolô: "Hỡi con cái, hăy vâng phục cha mẹ trong Chúa. Điều hợp lư là hăy hiếu kính cha mẹ để anh chị em được Chúa chúc phúc" (Eph 6:1-3).

 

III. GIAO TẾ BẰNG HỮU

 

Sống trên đời, ai cũng có bạn hữu, có t́nh bạn chân chính đưa tới hạnh phúc; trái lại, cũng có t́nh bạn bất chính đưa tới bất hạnh.

 

1. T̀NH BẠN CHÂN CHÍNH

 

T́nh bạn chân chính đề cập ở đây là t́nh bạn siêu nhiên, mưu cầu Hạnh Phúc Vĩnh Cửu cho nhau; cùng nâng đỡ, trợ giúp, sửa bảo, khích lệ nhau tiến tới Đích Thánh Thiện của ơn gọi theo mỗi bậc sống của ḿnh. Nó được đặt căn bản trên các chân lư sau:

 

* Là Kitô Hữu, là phần tử  sống trong một Hội Ḍng, tuân giữ một Hiến Lệ, tiến tới một Lư Tưởng Thánh Thiện, cần phải chu toàn Luật Đức Ái Chúa Kitô.

 

* Là những người cùng tham dự Sứ Mạng Tông Đồ, lấy T́nh Bác Ái Huynh Đệ làm dấu hiệu đặc biệt để chinh phục các linh hồn về cho Chúa, để mọi người nhận biết và học theo t́nh yêu cao cả đó như chính Chúa Kitô đă dạy: "Cứ dấu này mà mọi người nhận biết các con là Môn Đệ Thầy, là các con thương yêu nhau" (Jn 13:35).

 

T́nh bạn chân chính phải đạt tới chỗ hiệp nhất nên một như các Tín Hữu hồi Giáo Hội sơ khai được mọi người ca ngợi: "Họ đă trở thành một trái tim, một linh hồn" (Acts 4:32). Theo Cha Đaminh Thánh Giá th́: "Đức Bác Ái chân thật đ̣i hết mọi người trong cộng đoàn phải kết hợp với nhau trong một t́nh yêu siêu nhiên, cao thượng và chân thành" (xem H. P. # 58).

 

 Đức Phaolô VI cũng nhắn nhủ: "Chúng con đừng quên rằng, Đức Ái phải là một niềm hy vọng linh hoạt làm cho tha nhân có thể đạt được mục đích họ mong muốn, nhờ sự giúp đỡ huynh đệ của chúng con. Dấu chỉ của Đức Ái chân thật gặp thấy trong sự đơn sơ, vui tươi; nhờ đó mọi người đều cố gắng t́m hiểu xem mỗi người ước muốn điều ǵ hơn cả" (Evanglica Testificatio # 39).

 

2. T̀NH BẠN BẤT CHÍNH

 

 T́nh bạn bất chính nói tới ở đây là t́nh bạn giả tạo, núp dưới bóng đạo đức. Trước tiên là những lư do siêu nhiên, dần dần đưa đến tự nhiên, suồng să, rồi tới chỗ nguy hiểm, bằng thứ t́nh keo sơn hoàn toàn trần tục. Cần phải cẩn pḥng, xa tránh ngay khi vừa thấy xuất hiện những h́nh thức phản lại t́nh Bác Ái chân chính.

 

IV. GIAO TẾ NGHỀ NGHIỆP

 

Nghề nghiệp là một phương tiện cần thiết trong cuộc sống nhân sinh nơi trần gian; do đó, mỗi nghề lại tạo nên một mối tương quan: Giáo sư tương quan với học sinh, bác sĩ với bệnh nhân, thương gia với khách hàng... Sứ mạng Linh Mục hay Tông Đồ cũng có những mối tương quan tương tự. Đời sống chúng ta phần lớn được dệt nên bởi những mối tương quan đó; v́ thế, chúng ta có nghĩa vụ phải thánh hóa.

 

Để thánh hóa nghề nghiệp và các mối tương quan, chúng ta cần xác tín và thực thi các điểm sau đây:

 

* Nh́n nhận nghề nghiệp của chúng ta là do Chúa an bài theo sự khôn ngoan của Ngài.

 

* Nghề nghiệp là phương thế phụng sự và làm vui ḷng Chúa, mặc dầu có nghề coi như chỉ lo đến phương diện nhân sinh.

 

* Cần phải chu toàn mọi nghĩa vụ lớn nhỏ v́ ḷng yêu mến Chúa; trước khi, đang khi và sau khi hoàn tất một công việc ǵ phải hướng lên Chúa như cùng đích.

 

* Trong mọi nghề nghiệp và các mối tương quan, mỗi người đều phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp với các đức tính và nhân đức như tận tụy, khôn ngoan, công bằng, chân thật và trung tín.

 

* Cần phải chiếu giăi tinh thần Chúa, như một chứng nhân của Tin Mừng, trước mọi người liên hệ, để khi thấy công việc chúng ta làm, người ta sẽ nhận biết chân lư.

 

Thánh hóa nghề nghiệp và các mối tương quan không những giúp chúng ta tự thánh hóa bản thân, mà c̣n có sức thánh hóa cả tha nhân, để Chúa được tôn vinh, phụng sự và yêu mến.

 

V. GIAO TẾ TÔNG ĐỒ

 

Là Linh Mục, Tu Sĩ hay Giáo Dân đều có sứ mạng làm Tông Đồ chinh phục các linh hồn về cho Chúa. Công Đồng Vaticanô II đă quả quyết: "Ơn Gọi làm Kitô Hữu tự bản chất cũng là Ơn Gọi làm Tông Đồ" (Apostolicam  Actuositatem # 2). Làm tông đồ không có nghĩa là phải đi truyền giáo như các vị thừa sai, rao giảng Tin Mừng như các vị giảng thuyết, truyền bá giáo lư của Chúa như các nhà thần học... nhưng chính là làm chứng nhân cho Chúa bằng chính đời sống thánh thiện của ḿnh, để chinh phục tha nhân về với Chúa.

 

 

1. NGUỒN PHÁT SINH VIỆC TÔNG ĐỒ

 

Ḷng yêu mến Chúa là nguồn phát sinh việc Tông Đồ, v́ yêu mến Chúa tự nhiên thúc đẩy chúng ta muốn làm cho Chúa được tôn vinh, phụng sự và yêu mến, bằng cách nỗ lực hoạt động để chinh phục các linh hồn về cho Chúa.

 

Việc Tông Đồ là phương thế giúp chúng ta nên Thánh, nếu nó phát sinh do ḷng yêu mến Chúa; trái lại, nó có thể là trở ngại và nguy hiểm, nếu chúng ta thiếu lửa yêu mến Chúa và đời sống nội tâm kết hiệp thân mật với Chúa.

 

2. TRÀN PHẦN DƯ XUỐNG CÁC LINH HỒN

 

Theo Thánh Benadô: "Người Tông Đồ không phải là cái máng, nhưng là hồ chứa; v́ cái máng nhận được bao nhiêu sẽ chảy đi hết; c̣n hồ chứa đầy, tràn phần dư ra chung quanh". C̣n theo Cha Mateô, vị Tông Đồ Thánh Tâm Chúa Giêsu th́: "Vị Tông Đồ phải là Chén Thánh đầy tràn Chúa Giêsu, để rồi tràn phần dư xuống các linh hồn". Chính Chúa Kitô cũng đă tuyên bố: "Ai ở trong Thầy, Thầy ở trong người đó, như thế mới sinh được nhiều hoa trái" (Jn 15:5).

 

3. PHƯƠNG THẾ CẦN THIẾT: NHỜ MẸ MARIA

 

Nguyên tắc sau cùng vị Tông Đồ phải nắm vững là: "Mọi hành động của người Tông Đồ, dù lo cho phần rỗi ḿnh, dù cho kết quả việc Tông Đồ, đều xây dựng trên cát, nếu tất cả các hoạt động đó không được thiết lập trên nền tảng sùng kính chắc chắn và đặc biệt đối với Mẹ Đồng Trinh Maria" (xem H. P. # 65,1).

 

Tóm lại, Người Tông Đồ khẩn thiết phải có đời nội tâm kết hiệp mật thiết với Chúa và Mẹ Thánh Người. Chúa là Cùng Đích việc Tông Đồ, c̣n Mẹ là phương thế cần thiết giúp chúng ta đạt tới đích thành công.