SỐNG THÁNH

PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN

    L. M. Minh Vận, CMC

PHẦN   NĂM

CÁC PHƯƠNG THẾ NÊN THÁNH

Chương 5

VIỆC LINH HƯỚNG

Trong các phương thế bên ngoài giúp thánh hóa bản thân, trước hết, chúng ta bàn tới việc linh hướng, tức là việc hướng dẫn các linh hồn tiến tới Đích Thánh Thiện theo Ơn Gọi của mỗi bậc sống.

I. LINH HƯỚNG CẦN THIẾT

Thực ra, Chúa có thể hướng dẫn chúng ta bằng nhiều cách, không cần thụ tạo nào chung tay với Ngài; nhưng theo Chương Trình Cứu Độ, Chúa đã muốn dùng chính con người để hướng dẫn con người. Vì thế, Giáo Hội dạy mỗi Hội Dòng, mỗi Chủng Viện phải có Cha Linh Hướng để hướng dẫn các Tu Sĩ, Chủng Sinh, vì họ là những tâm hồn được tuyển chọn sống trong Bậc Thánh Hiến hay Chức Linh Mục mai sau của họ đòi phải sống Đời Thánh Thiện. Còn đối với những người   sống Bậc Giáo Dân lo việc trần thế, tuy không truyền buộc nhưng cũng rất cần có người hướng dẫn, nhất là trong những lúc gặp khó khăn trắc trở.  Do đó, linh hướng là việc rất quan trọng và cần thiết.

1. THEO LỊCH SỬ VÀ KINH NGHIỆM

Trên đường đi Damas, Saolô đang hăng say lùng bắt các Tín Hữu, một luồng sáng kỳ diệu đã quật ngã ông và ngay lúc đó, được Ơn Thánh chinh phục, Saolô khiêm tốn kêu lên: "Lạy Chúa, Chúa muốn con làm gì?" Nhưng Chúa đã không trực tiếp truyền dạy mà chỉ phán: "Con hãy vào thành, sẽ có người chỉ cho con biết con phải làm gì" (Acts 9:6-7). Sự kiện này chứng minh sự quan trọng và cần thiết phải có Cha Linh Hướng, để tỏ cho chúng ta biết thánh ý Chúa và cũng chứng minh Chúa đề cao vai trò của Vị Đại Diện Ngài.

Trải qua bao thế kỷ, Giáo Hội vẫn coi việc linh hướng là quan trọng và cần thiết, vì theo Thánh Benadô: "Ai tự hướng dẫn mình là như đi theo một ông thầy điên. Không biết người ta nghĩ thế nào; còn tôi, theo kinh nghiệm cho thấy: Hướng dẫn người khác thì dễ hơn là tự hướng dẫn chính mình". Tiên sinh Cassianô thêm: "Ai không khiêm tốn đón nhận vị khôn ngoan hướng dẫn, cũng chẳng đáng được Chúa chỉ dạy". Vậy, trên Đường Thánh Thiện, cần phải có Cha Linh Hướng hướng dẫn, chúng ta mới có thể đạt tới đích thành công.

2. THEO LÝ TRÍ TỰ NHIÊN

Trong các việc tự nhiên cũng luôn cần có thầy dạy, thì việc nên Thánh càng cần có thầy hướng dẫn hơn bội phần. Vì lòng tự ái, người ta thường dễ xét đoán thiên lệch về mình; việc người thì sáng, nhưng việc mình lại quáng! Vả nữa, Đường Thánh Thiện lại có nhiều khó khăn, lắm kẻ thù và nhiều cạm bẫy; chúng ta thắng vượt thế nào được, nếu không có vị khôn ngoan kinh nghiệm hướng dẫn, nâng đỡ và khích lệ.

Vì thế, các linh hồn được Chúa kêu gọi nên Thánh, sống Đời Thánh Hiến hay làm chứng nhân cho Chúa giữa trần gian, đều cần phải có Cha Linh Hướng.

II. PHẠM VI LINH HƯỚNG

Tại Tòa Hòa Giải, vị đại diện Chúa cần phân biệt tội phúc, để tha hoặc buộc và chỉ dẫn hối nhân các điều cần với thời giờ vừa đủ; nhưng trong việc linh hướng lại có một phạm vi rộng rãi, bao trùm tất cả những gì liên hệ đến việc huấn luyện và hướng dẫn các linh hồn, tiến bước theo thánh ý Chúa hợp với Ơn Gọi của họ. Nhờ phương thế này, Cha Linh Hướng tìm ra các căn nguyên tội lỗi, hoàn cảnh sa ngã, cám dỗ thường gặp, khuynh chiều, tập quán xấu của người thụ hướng, để giúp họ phương dược chữa trị và chiến thắng. Đồng thời, Cha Linh Hướng cũng nhận ra được những tư cách, đức tính đáng kể, nhân đức cao cả, đặc ân Chúa ban, đường lối riêng biệt Chúa muốn dẫn đưa mỗi linh hồn Chúa tuyển chọn đã ủy thác cho ngài, để ngài có thể dễ dàng hướng dẫn họ theo đúng thánh ý Chúa mà không sợ lạc đường và thất bại.

Cha Linh Hướng như một bác sĩ lành nghề chữa bệnh tâm linh, một vị lãnh đạo tinh thần, nhà giáo dục tâm linh, sẽ tùy cơ ứng biến, khôn ngoan áp dụng các phương thế chữa trị, hướng dẫn và giáo huấn các linh hồn.

III. TRÁCH VỤ CHA LINH HƯỚNG

Thánh Phanxicô Salesiô dạy: "Cha Linh Hướng phải hội đủ các điều kiện: Bác ái, thông thái, khôn ngoan, sống đời nội tâm, thiếu điều nào sẽ gặp nguy hiểm".

1. ĐỨC BÁC ÁI

Với mối tình Phụ Tử siêu nhiên, Cha Linh Hướng phải yêu thương tất cả các con thiêng liêng Chúa đã ủy thác. Ngài phải tận tụy săn sóc các linh hồn, không ngại hy sinh thời giờ, tâm lực và nếu cần cả mạng sống mình, để giúp họ tiến bước trong Đường Thánh Thiện Chúa đã kêu gọi họ. Tuy nhiên, dù yêu thương hết tình, ngài cũng cần tránh thứ tình yêu cảm giác, quyến luyến tự nhiên, vì nó có thể trở thành nguy hại làm cản đường tiến đức của các linh hồn và tác hại chính mình.

Đức Bác Ái của ngài phải có đủ ba đặc tính: Cao thượng, chân thành và siêu nhiên. Do đó, không bao giờ được ủy mị, nhu nhược; nhưng luôn phải cương nghị, để khi cần sẽ đủ can đảm khiển trách hoặc sửa phạt; vì ngài có nhiệm vụ hướng dẫn, chứ không để các linh hồn dụ ngài theo ý riêng của họ.

2. THÔNG THÁI

Cha Linh Hướng phải thông thạo thần học khoa, đặc biệt là thánh hóa khoa; đồng thời, cũng cần nghiên cứu học hỏi thêm các tác phẩm đạo đức của các nhà chuyên môn; kinh nghiệm của các vị tiền nhiệm; cả những biến chuyển tâm linh của con người thời đại. Ngoài ra, cũng cần có kiến thức sâu rộng về khoa tâm lý giáo dục, để hiểu biết thêm tư cách, tính tình người thụ hướng. Theo ý kiến Mẹ Thánh Terexa, để làm Cha Linh Hướng, thông thái cần hơn nhân đức, vì còn gì nguy hiểm hơn: "Người mù hướng dẫn kẻ mù, cả hai đều lăn xuống hố" (Mt 15:14).

Để chu toàn sứ mạng hướng dẫn các linh hồn, Đức  Gioan Phaolô II khuyến khích các Linh Mục phải luôn trau dồi và đào sâu kiến thức trong suốt cuộc sống, nên ngài nhấn mạnh: "Để trở thành một con người được đào luyện chính danh, công việc học hiểu này cần phải đi song hành với cầu nguyện, suy niệm và kêu xin các Hồng Ân Chúa Thánh Linh: Khôn ngoan, thâm  hiểu, chỉ giáo, hùng dũng, minh luận, sùng hiếu và kính sợ Thiên Chúa". Nhưng ngài còn nhấn mạnh thêm: "Dĩ nhiên Thánh Toma cũng dạy rằng: 'Kiến thức thiên phú', hoa quả do Chúa Thánh Thần tác động đặc biệt, sẽ không giải phóng chúng ta khỏi nhiệm vụ phải trau dồi kiến thức" (Hồng Ân và Huyền Nhiệm tr. 76-77)

3. KHÔN NGOAN

Cha Linh Hướng thông thái cũng chưa đủ, còn cần có Đức Khôn Ngoan đặc biệt để biết thích ứng, uyển chuyển áp dụng sự hiểu biết tùy theo từng lứa tuổi, phái tính, địa vị, môi trường, hoàn cảnh và nền giáo dục người thụ hướng đã chịu ảnh hưởng; lại còn phải nương theo tính tình, nhân đức và tác động Ơn Thánh Chúa ban trên mỗi tâm hồn. Vả nữa, không có công việc nào khó khăn và quan trọng hơn sứ mạng hướng dẫn các linh hồn.

 Để được Đức Khôn Ngoan, ngoài sự học hỏi tìm hiểu, Cha Linh Hướng cần đặc biệt xin Chúa Thánh Linh ban Hồng Ân Khôn Ngoan của Ngài, ngoan ngoãn theo sự hướng dẫn của Ngài, nhất là khi phải giải quyết những việc quan trọng.

4. ĐỜI SỐNG NỘI TÂM

Điều tối quan trọng và cần thiết nữa, là Cha Linh Hướng phải có đời sống nội tâm sâu xa, biến thành một tập quán luôn tâm giao mật thiết với Chúa và Mẹ Maria, được giãi sáng từ nội tâm tới ngoại diện.

* Là Đại Diện Chúa Kitô: Được ủy thác sứ mạng hướng dẫn các linh hồn, Cha Linh Hướng cần lắng nghe và đón nhận các thánh chỉ của Chúa, để chuyển đạt cho các linh hồn, tùy đường lối Chúa muốn họ theo; vì sứ mạng của ngài là hướng dẫn các linh hồn theo thánh ý Chúa, chứ không theo ý riêng ngài.

* Là Dụng Cụ Giáo Dục: Chúa dùng để giáo huấn các linh hồn, nhưng là dụng cụ có tri thức, nên Cha Linh Hướng phải ngoan ngoãn để Chúa dễ dàng sử dụng theo thánh ý Ngài. Tuy giữ địa vị huớng dẫn kẻ khác, Cha Linh Hướng cũng cần được Chúa đặc biệt hướng dẫn; không những cần cho nhiệm vụ mà còn cần cho chính tâm hồn ngài nữa, kẻo khi làm ích cho các linh hồn, mà chính linh hồn mình lại bị thiệt hại.

* Là Mẫu Gương Trong Sáng: Cha Linh Hướng phải chiếu giãi các tư cách, đức tính và nhân đức, phản chiếu bức chân dung đích thực và thánh thiện của chính Chúa Kitô, làm sao cho các linh hồn có thể nhận ra phần nào Đấng họ đang tìm kiếm, để phụng sự và yêu mến Ngài.

* Là Chúa Kitô Hiện Thân: Chúa Kitô là Người Con Ngoan Thảo nhất của Mẹ Maria, Ngài hằng suy phục, hết tình yêu mến và làm hài lòng Mẹ. Cha Linh Hướng rất cần học theo gương Đấng mình nối nghiệp và thừa hành, bằng lòng yêu mến Mẹ Maria tha thiết, luôn lắng nghe lời Mẹ chỉ dẫn trong tâm hồn, Mẹ sẽ chia sẻ Tình Mẫu Tử của Mẹ, với tất cả nghệ thuật của Người Mẹ để biết cách hướng dẫn các linh hồn Con Mẹ đã ủy thác.

IV. NHIỆM VỤ NGƯỜI THỤ HƯỚNG

Đối với Cha Linh Hướng, người thụ hướng cần phải tôn kính, tín nhiệm và tuân phục với tinh thần siêu nhiên:

1. TÔN KÍNH

Qua lăng kính Đức Tin Kính, người thụ hướng phải nhìn nhận Chúa nơi Cha Linh Hướng, vì ngài thay quyền Chúa hướng dẫn chúng ta trên Đường Thánh Thiện. Do đó, chúng ta phải tôn kính chính Chúa ẩn thân nơi ngài, yêu mến ngài bằng tình con thảo siêu nhiên; không giả hình hoặc quá tự nhiên suồng sã. Đôi khi có thấy một vài khuyết điểm nơi ngài, cũng không vì đó mà thiếu lòng tôn kính và yêu mến phải có đối với Vị Đại Diện Chúa.

2. TÍN NHIỆM

Với niềm tin Cha Linh Hướng là hiện thân của Chúa, người thụ hướng phải hoàn toàn tín nhiệm vào ngài. Lòng tín nhiệm đó được tỏ bày trong ba đặc tính:

* Đơn Sơ: Người đơn sơ luôn dễ bộc lộ hết tâm hồn với Cha Linh Hướng, không e ngại, giấu giếm điều gì, tỏ cho ngài biết tất cả những cám dỗ thường gặp, đam mê sẵn có, khuynh chiều lố lăng... Cũng cần bày tỏ cả những ước muốn tốt, khát vọng cao cả, điều hứa quyết, sinh hoạt hiện tại, dự tính tương lai, các biến chuyển tâm hồn và những đặc ân Chúa ban. Ngài càng hiểu rõ chúng ta bao nhiêu, càng dễ hướng dẫn chúng ta đi đúng đường lối Chúa muốn bấy nhiêu. Trái lại, người kín dạ, rất khó thụ hướng, dễ bị ảo mộng và bị quỉ dữ lừa dối làm lạc hướng, chán nản, thất vọng.

* Dễ Dạy: Người dễ dạy là mau mắn, ngoan ngoãn đón nhận lời chỉ dẫn và tỉ mỉ tuân theo; không tự ái, cố chấp theo ý riêng. Họ tin tưởng chắc chắn lời chỉ dạy của Cha Linh Hướng là thánh ý Chúa.

* Thật Thà: Người thật thà, ngay thẳng trình bày tất cả những tốt xấu, không lẩn trốn, quanh quéo, họ luôn hồn nhiên như trẻ thơ. Họ phải tin Chúa thấu biết mọi sự dù kín nhiệm nhất, giấu loài người được, nhưng không giấu Thiên Chúa được. Vì thế, đối với Cha Linh Hướng, tâm hồn họ phải luôn như cuốn sách mở sẵn, để ngài có thể đọc bất cứ lúc nào và hiểu được tất cả.

3. TUÂN PHỤC

Tin nhận chính Chúa nơi Vị Đại Diện, Chúa đặt để hướng dẫn linh hồn mình; người thụ hướng phải hoàn toàn tuân phục tất cả những điều ngài giáo huấn, cẩn thận và ngoan thảo đem ra thực hành để làm vui lòng Chúa. Họ phải luôn khiêm tốn, hoàn toàn đặt niềm tin tưởng nơi Chúa qua Vị Đại Diện Ngài; không những phải dễ dàng tuân theo lời chỉ dẫn khôn ngoan, mà còn sẵn sàng chấp nhận tất cả lời sửa chữa hay quở trách cương nghị nữa. Chúa không bao giờ để tâm hồn tuân phục bị lầm lạc.

Tóm lại, người thụ hướng càng trở nên giống trẻ thơ của Tin Mừng bao nhiêu, càng mau chóng đạt tới Đích Thánh Thiện bấy nhiêu, vì chỉ có tâm hồn trẻ thơ mới đáng được Chúa chúc phúc.