SỐNG THÁNH

PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN

    L. M. Minh Vận, CMC

              

     

TẬP HAI

THÁNH HÓA KHOA

 

Thực Hành

 

THÁNH HÓA KHOA THỰC HÀNH

 

 

PHẦN  HAI

BẬC TIẾN SINH

 

Chương 2

NHÂN ĐỨC LUÂN LƯ

 

 

Tiết Hai

ĐỨC CÔNG BẰNG CÁC ĐỨC LIÊN HỆ

 

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Đức Công Bằng là nhân đức luân lư: Nó ở tại ư chí kiên định và cương quyết trả những ǵ phải trả cho Thiên Chúa và cho tha nhân. Công Bằng đối với Thiên Chúa được gọi là "Nhân Đức Thờ Phượng". Đối với mọi người, Đức Công Bằng dự bị cho chúng ta tôn trọng quyền lợi của mỗi người và thiết lập sự an ḥa giữa mọi người, để có thể xúc tiến sự công bằng đối với mọi người và đối với công ích" (Catechismus  # 1807).

 

Huấn lệnh Chúa truyền: "Hăy trả cho Xêsa những điều thuộc về Xêsa, hăy dâng lại cho Thiên Chúa những điều thuộc về Thiên Chúa" (Mt 22:21).

                       

Tuân theo huấn lệnh đó, chúng ta thấy Đức Công Bằng có hai thành phần: Đối Thiên và Đối Nhân, gồm ba nghĩa vụ sau đây:

 

I. ĐỨC TÔN THỜ

NGHĨA VỤ ĐỐI VỚI THIÊN CHÚA

 

* Theo lệnh Chúa Kitô truyền: "Hăy dâng lại cho Chúa những điều thuộc về Ngài". Tức là: Chúng ta có nghĩa vụ phải tôn thờ duy một Thiên Chúa và hết ḷng phụng sự yêu mến Ngài.

 

II. ĐỨC TUÂN PHỤC

NGHĨA VỤ ĐỐI VỚI ĐẠI DIỆN CHÚA

 

* Theo lệnh Chúa Kitô truyền: "Hăy trao lại cho các Bề Trên những điều thuộc về các ngài". Tức là: Chúng ta có nghĩa vụ phải hết ḷng hiếu thảo, tôn kính, yêu mến, vâng phục các ngài, v́ các ngài là Đại Diện Thiên Chúa.

 

III. ĐỨC CÔNG BẰNG - NGHĨA VỤ ĐỐI VỚI MỌI NGƯỜI

 

* Theo lệnh Chúa Kitô truyền: "Hăy trả lại cho mọi người những điều thuộc về họ". Tức là: Chúng ta có nghĩa vụ phải trả lại cho tha nhân những điều thuộc về họ, bao gồm cả quyền lợi vật chất và quyền lợi tinh thần.

 

 

Đoạn A

ĐỨC TÔN THỜ

 

 

Đức Tôn Thờ là nghĩa vụ thứ nhất của Đức Công Bằng, v́ chúng ta phải dâng lại cho Thiên Chúa những điều thuộc về Ngài.

 

I. BẢN TÍNH ĐỨC TÔN THỜ

 

Tôn thờ là một hành vi kính mến tột độ, có mục đích chứng minh ḷng thuần phục của thụ tạo đối với Đấng Tạo Hóa. Hành vi này chi phối toàn thể con người, bao gồm cả trí khôn và ḷng muốn: Trí khôn phải tôn nhận Chúa là Thiên Chúa cao cả tuyệt đối, chúng ta phải tôn thờ duy một ḿnh Ngài. Ḷng muốn phải thuần phục uy quyền tối cao của Ngài. Hành vi đó được thực hiện thầm kín trong tâm hồn và biểu lộ ra bên ngoài nơi thân xác.

 

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Tôn thờ Thiên Chúa là nhận biết Ngài là Thiên Chúa, là Đấng Sáng Tạo và là Chúa Cứu Độ, là Đức Chúa và là Chủ mọi loài hiện hữu, là T́nh Yêu vô cùng và từ bi". Chính Chúa đă phán truyền: "Ngươi sẽ thờ lạy Chúa là Thiên Chúa ngươi, và ngươi chỉ phụng thờ một ḿnh Ngài thôi". Đó là lời Chúa Giêsu dạy khi Ngài trích dẫn sách Đệ Nhị Luật" (Catechismus  # 2096).

 

II. ĐỊNH NGHĨA ĐỨC TÔN THỜ

 

Tôn thờ là một Luân Đức siêu nhiên, hướng trí ḷng chúng ta lên tôn thờ Thiên Chúa là căn nguyên và cùng đích tối thượng và tối hậu của ḿnh.

 

Đối tượng của Đức Tôn Thờ là chỉ tôn thờ duy một Chúa là Thiên Chúa, như cùng đích tối hảo.

 

Lư do của Đức Tôn Thờ là v́ Chúa là Thiên Chúa cao cả tuyệt đối, khiến chúng ta phải thuần phục và qui hướng trót cuộc sống về duy một ḿnh Ngài. Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Thiên Chúa độc nhất và chân thật đă trước hết mạc khải vinh quang của Ngài cho dân Israel. Việc mạc khải về ơn gọi và về chân tướng của con người, được gắn liền với sự mạc khải về Thiên Chúa. Con người được ơn gọi hăy bày tỏ Thiên Chúa bằng hành động của ḿnh, sao cho phù hợp với sự ḿnh được tạo thành "theo h́nh ảnh và giống Thiên Chúa" (Catechismus  # 2085).

 

III. TÁC ĐỘNG ĐỨC TÔN THỜ

 

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Tôn thờ Thiên Chúa bằng một phượng tự đích thực là bổn phận của con người xét về cá nhân và xét về xă hội. Đó là giáo lư truyền thống của Giáo Hội Công Giáo về bổn phận luân lư của những con người và những xă hội đối với tôn giáo chân thực và đối với Giáo Hội duy nhất của Chúa Kitô" (Catechismus # 2105).

 

Tác động của Đức Tôn Thờ gồm hai loại: Tác động nội tâm và tác động ngoại diện:

 

1. Tác Động Nội Tâm: Tôn Thờ là tỏ ḷng thuần phục, yêu mến, cảm ơn, đền tạ và xin ơn. Tác động đó nói lên ḷng yêu mến tột độ; v́ chính Chúa đă truyền: "Con phải kính mến Chúa là Thiên Chúa con hết ḷng, hết sức, hết trí khôn, hết linh hồn con" (Mt 22:37). Yêu mến Chúa đến tột độ, là chỉ tôn thờ duy một ḿnh Chúa là Thiên Chúa duy nhất và tuyệt đối; chính Ngài là nguyên ủy vạn vật, là cùng đích mọi loài,  quyền năng Ngài bao trùm và chi phối mọi thụ tạo.

 

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Tôn thờ Thiên Chúa là một niềm cung kính và suy phục tuyệt đối của chúng ta, nh́n nhận 'sự hư vô của loài tạo vật', v́ loài tạo vật như chúng ta chỉ hiện hữu được là do Thiên Chúa. Thờ lạy Thiên Chúa, là làm như Mẹ Maria trong kinh Magnificat, ca tụng Ngài, tôn xưng Ngài và tự hạ ḿnh xuống, với ḷng tri ân tuyên xưng những việc vĩ đại Ngài đă làm, và v́ danh Ngài là thánh. Sự tôn thờ Thiên Chúa độc nhất sẽ giải thoát con người khỏi sự đóng kín lại nơi bản thân ḿnh, khỏi cảnh nô lệ tội lỗi và khỏi sự tôn thờ vũ trụ như thần tượng" (Catechismus  # 2097).

 

2. Tác Động Ngoại Diện: Là những dấu hiệu được biểu lộ ra bên ngoài nơi thân xác, do hành vi tôn thờ, yêu mến phát xuất từ nội tâm.

 

Để việc tôn thờ, thuần phục, yêu mến, cảm ơn, đền tạ và xin ơn của chúng ta đáng được Chúa chấp nhận, đều cần phải nhờ công nghiệp Chúa Kitô, được hoàn tất do Hiến Lễ Thánh Giá và hằng ngày hiện tại hóa trong Hiến Lễ Thánh Thể. V́ thế, hành vi quan trọng, cần thiết và xứng hợp nhất thượng tiến Thiên Chúa là Thánh Lễ Misa. Chúng ta hăy dâng Thánh Lễ bằng tất cả tâm hồn và thân xác với hết ḷng yêu mến và tôn thờ. Ngoài ra, c̣n có các Giờ Kinh Thần Vụ, Lời Tuyên Khấn, cũng đều là những hành vi tôn thờ siêu nhiên, được biểu lộ, để tôn vinh Thiên Chúa Cao Cả mà Thánh Pherô gọi là: "Lễ Tế Thiêng Liêng nhờ Chúa Giêsu Kitô mà đẹp ḷng Thiên Chúa" (I Pet 2:5).

 

IV. ĐỨC TÔN THỜ CẦN THIẾT

 

Tất cả mọi thụ tạo đều phải tôn thờ Thiên Chúa tùy theo bản tính và khả năng của mỗi vật.

 

Loài vô tri khẩn thiết phải tôn vinh Chúa bằng vẻ đẹp tự nhiên và bản năng được phú bẩm như Lời Kinh Thánh: "Các tầng trời chúc tụng tôn vinh Thiên Chúa" (Ps 148:1).

 

Con người, một thụ tạo siêu việt, được tạo dựng giống h́nh ảnh Chúa, có hồn thiêng bất tử với hai tài năng đặc biệt là trí khôn và ḷng muốn, có nghĩa vụ phải tôn thờ Chúa là cùng đích tuyệt đối của ḿnh cách hoàn hảo và xứng đáng hơn, vừa nhân danh chính ḿnh vừa nhân danh toàn thể vạn vật trong vũ trụ.

 

Đặc biệt các linh hồn sống Đời Thánh Hiến, qua ơn gọi Linh Mục và Tu Sĩ, được tuyển chọn dâng hiến toàn thân và cả cuộc sống, để chuyên lo việc phụng sự tôn thờ Thiên Chúa, không những phải chu toàn nghĩa vụ bậc ḿnh, mà c̣n phải thay thế cho toàn thể nhân loại. Trót cuộc Đời Thánh Hiến của họ đều được dệt nên bằng những hành vi tôn thờ và yêu mến liên tiếp, không chia sẻ, không gián đoạn. V́ thế, họ được mệnh danh là Người Tôn Thờ Thiên Chúa.

 

V. CÁC H̀NH THỨC TÔN THỜ

 

Đức Tôn Thờ được thực thi dưới các h́nh thức đạo đức và thánh thiện sau đây:

 

1. Ḷng Sùng Mộ: Là hành vi của ḷng muốn, sẵn sàng tự hiến dâng bản thân và trót cuộc sống, để chuyên lo việc phụng sự Thiên Chúa.

 

2. Lời Cầu Nguyện: Là nâng tâm hồn lên Chúa, để ngợi khen, yêu mến, cảm ơn, đền tạ và xin Chúa ban những ơn xứng hợp và cần thiết giúp chúng ta đạt Ơn Cứu Độ và tới Đích Thánh Thiện phù hợp với mỗi ơn gọi bậc ḿnh.

 

3. Việc Tôn Thờ: Là hành vi tôn thờ được biểu lộ ra bên ngoài, để minh chứng ḷng thuần phục Chúa từ nội tâm.

 

4. Lời Tuyên Khấn: Là tự t́nh đoan thệ với Chúa làm một điều thiện hảo vinh danh Chúa có thể thực hiện được, sau khi đă suy nghĩ chín chắn.

 

5. Lời Thề Hứa: Là lời kêu cầu Danh Thánh Chúa để chứng giám cho sự thật của ḷng ḿnh.

 

6. Lời Khấn Nguyện: Là cậy Danh Thánh Chúa, xin ơn nào cho ḿnh hay cho tha nhân và hứa sẽ thực hiện việc đạo đức nào hoặc chừa bỏ nết xấu nào.

 

7. Ngày Lễ Buộc: Là đi tham dự Thánh Lễ Chúa Nhật, Lễ Buộc, kiêng việc xác, giữ chay tịnh, kiêng thịt trong các ngày theo luật chung Giáo Hội và luật riêng Giáo Hội địa phương truyền dạy.

 

Trong các h́nh thức thực thi Đức Tôn Thờ trên đây, chúng ta nhấn mạnh đến các lời tuyên khấn: "Giáo Hội công nhận giá trị gương mẫu của những lời tuyên khấn thực thi các Lời Khuyên Phúc Âm: "Giáo Hội Mẹ chúng ta vui mừng thấy trong Giáo Hội có nhiều người nam nữ muốn theo Chúa Kitô cách gần hơn và bày tỏ sự từ bỏ ḿnh cách rơ ràng hơn, bằng cách đảm nhận sự khó nghèo và từ bỏ ư riêng ḿnh, trong sự tự do của những con cái Thiên Chúa: Đó là những người nam nữ sẵn sàng tùng phục một con người khác v́ Chúa, trong vấn đề nên trọn lành, để sống phù hợp trọn vẹn hơn với Chúa Kitô vâng phục" (Catechismus # 2103).

 

Đồng thời, cũng cần nhắc lại ở đây những h́nh thức phản lại Đức Tôn Thờ đă bị Giáo Hội truyền buộc phải khước từ: "Điều răn thứ nhất cấm không được tôn kính thần linh nào ngoài Thiên Chúa độc nhất là Đấng đă tự mặc khải ḿnh cho Dân Ngài. Điều Răn này cũng cấm dị đoan và t́nh trạng vô tôn giáo. Dị đoan có thể được coi là t́nh tạng quá đồi bại của tôn giáo, c̣n vô tôn giáo th́ ngược lại, lại là sự thiếu nhân đức Tôn Thờ" (Catechismus #  2110)            

 

VI. THỰC THI ĐỨC TÔN THỜ

 

1. Niềm Tri Ân Và Hiệp Thông: Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Điều hợp lư, là chúng ta phải dâng lên Thiên Chúa những lễ tế để tỏ ḷng tri ân, khẩn cầu và hiệp thông". Như Thánh Augustinô nói: "Tất cả những hành động chúng ta thực hiện để gắn bó với Thiên Chúa trong sự hiệp thông thánh và để được vinh phúc, đều là những hy lễ thật sự" (Catechismus  # 2099).

 

2. Để Tin Mừng Hóa Mọi Người: Nhiệm vụ chính yếu của người Kitô Hữu, là phải giăi sáng tinh thần ḷng tôn thờ Thiên Chúa qua đời sống chứng nhân của ḿnh như giáo huấn của Giáo Hội truyền dạy: "Không ngừng Tin Mừng hóa mọi người, Giáo Hội nỗ lực để người ta "mang tinh thần Kitô Giáo thấm nhuần các tâm trí và các phong hóa, các luật lệ và các cơ cấu của cộng đồng, nơi họ sinh hoạt". Bổn phận xă hội của người Kitô Hữu là tôn trọng và khơi dậy nơi mỗi người ḷng yêu mến cái chân và cái thiện". V́: "Các Kitô Hữu được kêu gọi trở thành ánh sáng của thế giới. Như vậy, Giáo Hội bày tỏ Vương Quyền của Chúa Kitô trên toàn thể vạn vật, nhất là trên các xă hội loài người" (Catechismus  # 2105).

 

3. T́nh Yêu, Động Lực chính Yếu: Để thực thi Đức Tôn Thờ qua các việc trên đây hay bất cứ h́nh thức tôn thờ nào khác, đều cần có ḷng yêu mến Chúa tha thiết làm động lực chính yếu. Ḷng yêu mến đó phải mănh liệt, quảng đại và trung thành, không dựa trên t́nh cảm mau qua, mà phải xây dựng trên nền tảng Đức Tin Kính, bằng một ư chí kiên tŕ, tùy theo cấp bậc các linh hồn đạt tới trên Đường Thánh Thiện.

 

1. BẬC KHỞI SINH

 

+ Tránh phóng tâm trong mọi việc, dù là việc Tông Đồ, không sinh hoạt theo xu hướng tự nhiên.

 

+ Cố gắng chu toàn và thánh hóa các giờ kinh nguyện, một cách tỉ mỉ với ḷng yêu mến Chúa tha thiết và trung thành.

 

2. BẬC TIẾN SINH

 

+ Nhờ Mẹ Maria liên kết đời sống chúng ta với Chúa Giêsu trong tinh thần tôn thờ liên tiếp; v́ trót đời sống Chúa trên trần gian đều làm vinh danh Chúa Cha cách vô cùng xứng hợp.

 

+ Noi gương Thánh Tâm Chúa Giêsu là gương mẫu Đức Tôn Thờ trọn hảo; v́ trót cuộc đời Chúa hằng thuần phục thánh ư Chúa Cha và hoàn tất nơi Lễ Hy Sinh trên Thánh Giá.

 

3. BẬC HIỆP SINH

 

            + Chuyên lo sống đời nội tâm kết hợp mật thiết với Chúa Kitô trong mọi việc làm dù rất nhỏ mọn; năng tưởng nhớ đến Chúa, nhờ Mẹ Maria hiến dâng lên Ngài trước, đang và sau mỗi việc làm, xin ơn thánh hóa chu toàn mọi bổn phận v́ ḷng yêu mến Chúa.

 

            + Là những linh hồn sống Đời Thánh Hiến, chúng ta hăy mặc lấy những tâm t́nh của Thánh Tâm Chúa Giêsu, xin Mẹ Maria giúp chúng ta biến cuộc sống thành Hiến Lễ Tôn Thờ, yêu mến, đền tạ và cầu xin liên tiếp như Chúa.