|
SỐNG THÁNH PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN L. M. Minh Vận, CMC
TẬP HAI THÁNH HÓA KHOA
Thực Hành
THÁNH HÓA KHOA THỰC HÀNH
PHẦN HAI BẬC TIẾN SINH
Chương 2 NHÂN ĐỨC LUÂN LƯ
Tiết Ba ĐỨC ĐẠI ĐẢM - CÁC ĐỨC LIÊN HỆ
I. BẢN CHẤT ĐỨC ĐẠI ĐẢM
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Đức Đại Đảm là một nhân đức luân lư, giúp chúng ta mạnh mẽ và kiên định để theo đuổi điều thiện trong những lúc khó khăn. Nó củng cố sự quyết tâm của chúng ta chống lại các cám dỗ, và thắng vượt những trở ngại trong đời sống luân lư. Đức Đại Đảm làm cho chúng ta đủ khả năng chiến thắng sự sợ hăi và thắng cả sự chết, đương đầu với mọi thử thách và những sự bách hại. Nó chuẩn bị cho chúng ta đi tới chỗ từ bỏ mọi sự và chấp nhận hy sinh mạng sống để bảo vệ một chính nghĩa".
Như lời Thánh Vịnh: "Sức mạnh của tôi và lời ca của tôi là Thiên Chúa". Chính Chúa Kitô đă tuyên bố: "Trong thế gian, các con sẽ bị quấy nhiễu, nhưng hăy can đảm lên, v́ Thầy đă thắng thế gian" (Catechismus # 1808).
Như thế, Đức Đại Đảm sẽ làm cho chúng ta được anh dũng, chu toàn những công việc khó khăn cách can đảm, dù phải hy sinh mạng sống, không sợ hăi, cũng không táo bạo. Đức Đại Đảm luôn giữ mực trung dung giữa sợ hăi và táo bạo; nó khử trừ sợ hăi, v́ sợ hăi làm suy giảm nghị lực, không dám tiến bước; nó tẩy chay táo bạo, v́ táo bạo sinh ra liều lĩnh và đưa tới thất bại.
II. ĐẶC TÍNH ĐỨC ĐẠI ĐẢM
Đại Đảm có hai đặc tính: Dám lănh trách nhiệm khó khăn; dám đương đầu với nghịch cảnh.
1. Dám Lănh Trách Nhiệm Khó Khăn: Muốn đạt Đích Thánh Thiện, cũng như muốn công thành danh toại trên đời; cần phải can đảm dám lănh những trách nhiệm khó khăn và kiên chí thực hiện tới thành công, dù gặp nhiều cam go thử thách, cũng gắng vượt qua.
2. Dám Đương Đầu Với Nghịch Cảnh: Theo Thánh Toma: "Dám đương đầu với nghịch cảnh c̣n khó hơn dám lănh trách nhiệm khó khăn". Trên trần gian đầy những nghịch cảnh bất trắc trong cả hai lănh vực tinh thần và vật chất, khiến chúng ta tiến thoái lưỡng nan. Tiến là lúc chúng ta c̣n đầy nghị lực và hy vọng; thoái là lúc chúng ta suy nhược và nản chí. Tiến mau chóng hay chậm chạp là hệ ở chúng ta; c̣n thoái lui nản chí là tùy ở kẻ thù nghịch của chúng ta.
Thánh Kinh đă quả quyết: "Lửa thử vàng, gian nan thử người công chính" (Prov 17:3). Như vàng cần phải tôi luyện trong lửa thế nào, th́ người công chính cũng cần được thử luyện trong gian khổ như vậy.
III. PHÂN LOẠI ĐỨC ĐẠI ĐẢM
Đức Đại Đảm có bốn nhân đức liên hệ: Đức Khoát Đạt và Đức Đại Độ giúp chúng ta dám lănh trách nhiệm khó khăn; Đức Nhẫn Nhục và Đức Kiên Nhẫn giúp chúng ta dám đương đầu với những cam go, nghịch cảnh.
IV. THỰC THI ĐỨC ĐẠI ĐẢM
Trong việc thực thi Đức Đại Đảm, tùy theo tŕnh độ tiến đức của mỗi tâm hồn trong ba Bậc Thánh Thiện sau:
1. Bậc Khởi Sinh
Cần khử trừ tính lo sợ, v́ nó thường cản trở chúng ta tiến đức, chẳng hạn sợ nguy hiểm, khó khăn, phê b́nh, ḍm ngó, chống đối... Hăy luôn tự nhủ: "Chỉ có một điều đáng sợ là phạm tội làm phiền ḷng Chúa". Mọi sự sẽ qua đi, nhưng Ơn Thánh và Hạnh Phúc Thiên Đàng lại trường tồn. Thà phật ḷng người đời c̣n hơn làm phiền ḷng Chúa.
2. Bậc Tiến Sinh
Cần suy ngắm gương đại đảm của Chúa Cứu Thế, ngay từ khi nhập thể tới lúc chịu tử h́nh trên Thánh Giá; để nuôi dưỡng tâm hồn thêm nghị lực thực thi Đức Đại Đảm; gương Đại Đảm anh dũng của Chúa Kitô đă ru hồn các Thánh, khiến các ngài hiến dâng cả cuộc sống để tiến thân phục vụ các nạn nhân xấu số, nghèo khó, tàn tật, đui mù, phong cùi... Hoặc sát tế toàn thân trọn đời trong nơi viện tu, hay đón nhận mọi cực h́nh và cái chết đau thương để tuyên xưng Đức Tin Kính nơi pháp trường, v́ ḷng yêu mến và trung thành với Chúa.
3. Bậc Hiệp Sinh
Củng cố và làm tăng triển các Hồng Ân Thánh Linh, nhất là Hồng Ân Hùng Dũng, để biết hân hoan đón nhận mọi khó khăn, nghịch cảnh v́ ḷng yêu mến Chúa và gắng sức nên giống Người. Tin tưởng vào sức mạnh và ơn trợ giúp của Chúa; hết ḷng yêu mến Chúa là bí quyết tạo nên những tâm hồn Đại Đảm.
V. BÍ QUYẾT ĐỨC ĐẠI ĐẢM
Bí quyết thành công trong việc thực tập Đức Đại Đảm siêu nhiên là:
1. Khiêm Nhu: Thâm tín sự yếu hèn bất lực của ḿnh, không thể làm được việc ǵ, nếu không có Chúa trợ giúp, nhất là trong việc nên Thánh. Do đó, chúng ta cần phải tự bất tín với chính ḿnh.
2. Tín Thác: Không thể cậy ở sức riêng ḿnh, chúng ta hăy đặt trót niềm tín thác nơi Chúa bằng một ḷng tin anh dũng, nói được như Thánh Phaolô: "Tôi có thể làm được mọi sự, nhờ Đấng ban sức mạnh cho tôi" (Phil 4:13).
3. Yêu Mến: Ḷng yêu mến Chúa tha thiết làm cho chúng ta không c̣n lo sợ bất cứ quyền lực thụ tạo nào, v́: "T́nh yêu mănh liệt như sự chết" (Cant 8:6). T́nh yêu đó làm cho chúng ta toàn thắng tất cả mọi khó khăn nghịch cảnh, tạo nên một sức mạnh vô song, sẵn sàng hy hiến mạng sống v́ Chúa, như lời Thánh Phaolô quả quyết: "T́nh yêu Chúa Kitô thúc bách tôi" (II Cor 5:14). Ngài đă thách đố: "Ai có thể làm cho tôi xa ĺa t́nh yêu Chúa Kitô? Không ai! Không quyền lực nào!" (Rom 8:35)
Đoạn A ĐỨC KHOÁT ĐẠT
I. BẢN CHẤT ĐỨC KHOÁT ĐẠT
Khoát Đạt là một Luân Đức siêu nhiên giúp chúng ta trở nên hào hiệp, quảng tâm, ư chí dũng mạnh, tâm hồn bất khuất, sẵn sàng lănh trách nhiệm lớn lao để làm vinh danh Chúa và mưu ích cho các linh hồn.
1. Xả Kỷ Vị Tha: Khoát Đạt không phải là ham hố, háo danh; ham hố là ích kỷ, cái ǵ cũng vơ vào cho ḿnh; háo danh là chỉ lo sao cho ḿnh được nổi tiếng; trái lại, người khoát đạt lại luôn biết xả kỷ vị tha, dấn thân quên ḿnh, chỉ chuyên lo công ích và quyền lợi đoàn thể.
2. Tâm Hồn Cao Thượng: Người Khoát Đạt lại có tâm hồn vươn lên, luôn ôm ấp, theo đuổi một lư tưởng cao cả, với ư chí đại dũng, muốn thực hiện những công việc vĩ đại, không ước muốn suông, nhưng bằng việc làm.
3. Thù Của Khoát Đạt: Kẻ thù của Đức Khoát Đạt là tính nhút nhát sợ thất bại, không dám lănh trách nhiệm. Thật uổng phí cho cuộc đời: "Thà làm việc mà đôi khi lầm lỡ thất bại, c̣n hơn khoanh tay đầu hàng mà không lầm lỡ bao giờ".
Người có tâm hồn khoát đạt là người có trí khôn xuất sắc, luôn biết trông rộng nh́n xa. Trước khi dự tính làm một công việc ǵ, họ thường suy xét đắn đo quá khứ, hiện tại và tương lai, hoàn cảnh, không gian và thời gian... Họ cũng t́m hiểu nhân sự và địa thế liên hệ chung quanh, hoặc những phương tiện cần dùng. Sau cùng, họ cũng đề pḥng cả khi những thành công sẽ thu nhận được hay những thất bại sẽ phải gánh chịu... Mọi công việc muốn đạt tới mục đích phải sao cho "thiên thời, địa lợi, nhân ḥa".
II. PHƯƠNG THẾ THỰC THI
Để thực thi Đức Khoát Đạt, một nhân đức rất cần cho các vị Lănh Đạo và những tâm hồn muốn tiến cao trên Đường Thánh Thiện, cần khử trừ những điểm tiêu cực và thực thi những điểm tích cực sau đây:
1. Tiêu Cực: Cần khử trừ ḷng ham hố, háo danh, tính keo kiết bủn xỉn và tâm hồn nhút nhát sợ sệt.
2. Tích Cực: Thực thi ḷng xả kỷ vị tha, luôn biết hy sinh tư lợi để mưu cầu công ích, hăng hái t́m cầu vinh danh Thiên Chúa và phần rỗi các linh hồn. Đoạn B ĐỨC ĐẠI ĐỘ
I. BẢN CHẤT ĐỨC ĐẠI ĐỘ
Đại Độ là một Luân Đức siêu nhiên giúp chúng ta biết quảng đại với Chúa; độ lượng với đồng loại, dù là người thân thương hay kẻ thù nghịch.
Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Thiên Chúa chúc phúc cho những ai giúp đỡ những người nghèo và Ngài lên án những kẻ ngoảnh mặt đi. "Ai xin con, con hăy cho, và ai muốn vay mượn con, con đừng từ chối". "Các con đă lănh nhận được cách nhưng không th́ hăy cho cách nhưng không". Chúa Giêsu Kitô sẽ nhận ra các người được chọn theo cách mà họ đă đối xử với các người nghèo. Khi "Tin Mừng được loan báo cho những người nghèo", th́ đó là dấu hiệu sự hiện diện của Chúa Kitô" (Catechismus # 2443).
Giáo Hội c̣n nhắc lại một truyền thống lành mạnh và dạy chúng ta duy tŕ: "Sự yêu thương của Giáo Hội đối với những người nghèo là thành phần của truyền thống vững bền trong Giáo Hội. T́nh thương này lấy cảm hứng từ các phúc thật của Tin Mừng, từ sự nghèo khó của Chúa Giêsu, và từ sự Ngài luôn lưu tâm đến những người nghèo. T́nh yêu thương người nghèo c̣n là một trong những lư do thúc giục chúng ta làm việc để có thể giúp đỡ những người túng thiếu. T́nh thương này không chỉ dành cho sự nghèo khó vật chất, nhưng cũng hướng tới nhiều h́nh thức của sự nghèo khó về văn hóa và tôn giáo" (Catechismus # 2444).
1. Quảng Đại Hy Sinh: Đức Đại Độ là cộng tác viên của Đức Khoát Đạt; nếu Khoát Đạt là dám lănh những công việc vĩ đại, th́ Đại Độ là sẵn sàng quảng đại hy sinh tiền của, sức lực để thực hiện các việc đó, v́ mưu cầu vinh danh Chúa và cứu độ tha nhân. Chẳng hạn người giầu rộng tay đóng góp vào việc tông đồ hay phân phát cho người nghèo nàn túng thiếu. Nhưng trái lại, dù chỉ một đồng xèng của góa phụ trong Tin Mừng cũng rất đáng kể; v́ giá trị nhiều hay ít c̣n tùy ở tấm ḷng của người dâng cúng nữa.
2. Cảm Thương Nạn Nhân: Những tâm hồn Đại Độ không thể không cảm thương trước những nạn nhân xấu số, v́ các ngài nhận ra h́nh ảnh Chúa Cứu Thế nơi họ; nên các ngài đă dám hy hiến cả cuộc sống với biết bao hy sinh vất vả, để tổ chức các công cuộc từ thiện bác ái, xoa dịu vết đau thương của nhân loại, chẳng hạn như Thánh Vinh Sơn Phaolô, Thánh Giuse Catolangô, Mẹ Terexa Calcutta.
3. Bao Dung Tha Thứ: Đại Độ c̣n là bao dung tha thứ và độ lượng làm ơn lành cho những kẻ gây đau thương, thù ghét, vu oan, giá họa cho ḿnh... Người có Đức Đại Độ chỉ biết lấy ân trả oán, luôn mưu cầu hạnh phúc cho tha nhân, t́m cách để biến thù thành bạn, cải đổi kẻ thù nghịch thành người đồng chí hướng... Đức Đại Độ thật là một bí quyết chinh phục các linh hồn cách rất hữu hiệu.
Giáo Hội trích dẫn lời Thánh Gioan Kim Khẩu khi mănh mẽ xác quyết với chúng ta: "Không cho những người nghèo dự phần vào của cải của chúng ta, đó là ăn trộm của họ và cướp lấy mạng sống của họ. Của cải chúng ta giữ đó không phải là của chúng ta, nhưng là của họ". Trước hết phải thoả măn những đ̣i hỏi của Đức Công Bằng, kẻo những ǵ chúng ta cống hiến như tặng phẩm của bác ái, thật ra chỉ là những cái chúng ta mắc nợ theo Đức Công Bằng". Như lời Thánh Grêgoriô Cả khẳng định: "Khi cho những người nghèo những sự vật cần thiết, chúng ta không tỏ ḷng quảng đại cá nhân đâu, nhưng chúng ta trả cho họ những ǵ là của họ. Đúng ra chúng ta đă làm một bổn phận của Đức Công Bằng, hơn là đă thực hiện một hành vi bác ái" (Catechismus # 2446).
II. PHƯƠNG THẾ THỰC THI
Để tiến bước trên Đường Thánh Thiện, cần phải thực tập Đức Đại Độ theo hai phương diện sau đây:
1. Tiêu Cực: Cần tránh tính xấu bủn xỉn hà tiện, chỉ bo bo giữ của hoặc hoang phí tiêu xài vô ích, thiếu suy xét đắn đo. Cũng cần tránh tính xấu hay chấp nhất thù vặt, chứng tỏ con người thấp hèn, đê tiện.
2. Tích Cực: Năng suy ngắm để thấm nhuần gương quảng đại, độ lượng, bao dung, tha thứ của Chúa Kitô, Mẹ Maria và các Thánh. Cố gắng theo gương bắt chước các Ngài. Xin ơn trợ giúp và quyết tâm thực thi trong đời sống hằng ngày, đối xử nhân từ quảng đại với mọi người, không phân biệt người thân thuộc hay kẻ thù nghịch.
Đoạn C ĐỨC NHẪN NHỤC
I. BẢN CHẤT ĐỨC NHẪN NHỤC
Nhẫn Nhục là một Luân Đức siêu nhiên, giúp chúng ta biết b́nh thản đón nhận mọi đau khổ nơi thân xác cũng như trong tâm hồn v́ ḷng yêu mến Chúa, liên kết với những đau thương Người đă chịu v́ ḷng thương yêu chúng ta.
1. Trần Gian Thung Lũng Nước Mắt: Do ác quả của nguyên tội, trần gian đă biến thành nơi khổ ải và thung lũng nước mắt. Đau thương đă nên định luật tự nhiên và gia sản của nhân loại, không ai có thể thoát khỏi. V́ thế, bất nhẫn, than trách, nguyền rủa, thất vọng, không những vô ích mà c̣n gây thêm tội.
2. Nơi Lập Công Và Thánh Hóa: T́nh thương Chúa đă biến đổi trần gian thành nơi lập công và ban cho đau khổ có giá trị cứu rỗi và thánh hóa. V́ thế, các Thánh đă khéo lợi dụng bằng cách vui nhận mọi đau thương như quà yêu quí Chúa ban tặng; để noi theo gương nhẫn nhục của Chúa Kitô và nên giống Người, như phương thế cứu rỗi và thánh hóa. Đó là hiệu quả phong phú của Đức Nhẫn Nhục.
Căn bản Đức Nhẫn Nhục Công Giáo là vâng theo thánh ư Chúa, qua mọi thử thách Chúa để xảy đến trong cuộc sống chúng ta v́ ḷng yêu mến Chúa và nên giống Người.
II. PHƯƠNG THẾ THỰC THI
Để tiến bước trên Đường Thánh Thiện cần thực tập Đức Nhẫn Nhục theo ba Bậc Thánh Thiện sau đây:
1. Bậc Khởi Sinh
Cố gắng đón nhận mọi đau khổ như quà yêu quí Chúa ban tặng với tinh thần Đức Tin Kính: Trấn át cảm xúc tự nhiên, không phàn nàn kêu trách hay nản chí thất vọng. Đồng thời, lợi dụng đau khổ như phương thế thanh tẩy tâm hồn, đền tạ tội lỗi, khử trừ tính mê nết xấu và hy vọng Phần Thưởng Vĩnh Cửu Chúa hứa ban.
2. Bậc Tiến Sinh
Vui ḷng lănh nhận, bền tâm chịu đựng mọi đau thương thử thách để nên giống Chúa và tỏ ḷng yêu mến Người. Năng suy ngắm gương nhẫn nhục của Chúa Kitô trong Cuộc Tử Nạn với ḷng tin tưởng: "Nếu cùng được đau khổ với Chúa Kitô, th́ cũng sẽ được đồng hưởng vinh quang với Người" (Rom 8:17). Chính Chúa Kitô đă chúc phúc: "Phúc cho những ai bị bách hại v́ sự công chính" (Mt 5:10).
3. Bậc Hiệp Sinh
Ham ước được chịu đau khổ, để có dịp chia sẻ nỗi thống khổ của Chúa Kitô và cùng cộng tác với Người, làm vinh danh Thiên Chúa và cứu rỗi các linh hồn. Mẹ Maria và các Thánh đă sung sướng v́ được chia phần thống khổ với Chúa Kitô, vui ḷng đón nhận tất cả mọi thử thách, trái ư, nghịch cảnh để tỏ ḷng yêu mến Chúa. V́ đau thương là phương tiện Chúa ban để lập công, đền tội, cứu rỗi và thánh hóa; nên khi nào không được chịu đau khổ, các Thánh phải lo sợ Chúa đă quên các ngài.
Đoạn D ĐỨC KIÊN NHẪN
I. BẢN CHẤT ĐỨC KIÊN NHẪN
Kiên Nhẫn là một Luân Đức siêu nhiên, giúp chúng ta cố gắng chiến đấu và bền chí chịu đựng đến cùng, không lùi bước hoặc nản chí trước những khó khăn, thử thách, nhưng biết trung kiên tới thành công cuối cùng.
1. Kiên Nhẫn Cần Thiết: Để đạt tới đích thành công, chúng ta cần có Đức Kiên Nhẫn. Tiền nhân thường nói: "Có công mài sắt có ngày nên kim". Hoặc: "Nước chảy đá ṃn". Hoặc: "Năng nhặt chặt bị". Hoặc: "Kiến tha lâu cũng đầy tổ". Tục ngữ Ba Tư cũng có câu: "Với thời gian và kiên nhẫn, lá dâu sẽ thành sợi tơ lụa óng ánh". Tục ngữ Phi Châu cũng có câu: "Dù đêm dài thế mấy, chắc chắn ngày sẽ đến".
Đức Gioan Phaolô I khuyên: "Một ư chí sắt đá và kiên tŕ đó là sự may mắn c̣n hơn cả tài ba nữa. Nhưng ư chí được hun đúc nhờ ơn Chúa và được tôi luyện nhờ sự tiếp xúc với những tư tưởng lớn và những tấm gương vĩ đại". Ư chí c̣n làm được sự lạ lùng này, như lời nhà giáo dục Horace quả quyết: "Sự kiên tâm làm nhẹ vết thương đau không cứu chữa được". Tất cả các lời trên đây đều nói lên ḷng kiên nhẫn là cần thiết, nhất là trong việc nên thánh thiện.
2. Thời Gian Quan Trọng: Nhân đức nào cũng cần được thử luyện qua thời gian. Chúng ta không thể thành công bất cứ công việc ǵ có giá trị trong một khoảnh khắc, mỗi việc đều cần có thời gian đủ của nó. Công việc càng khó khăn, vĩ đại, cao cả, lại càng cần phải có yếu tố đủ là thời gian; nhưng không có công việc nào khó khăn, vĩ đại và cao cả bằng việc luyện tập nhân đức và nên thánh thiện. V́ thế, yếu tố thời gian càng trở nên quan trọng để thực thi Đức Kiên Nhẫn.
II. PHƯƠNG THẾ THỰC THI
Để luyện tập Đức Kiên Nhẫn, chúng ta cần dùng các phương thế sau đây:
1. Noi Gương Chúa Mẹ: Luôn đặt trước mặt tấm gương kiên nhẫn của Chúa Cứu Thế, Đấng mà trót cuộc đời là Thánh Giá và Tử Đạo liên lỷ; đồng thời, chiêm ngắm Mẹ Maria, Người Mẹ đă hiến dâng cả cuộc sống đầy đau thương để trở nên Đấng Đồng Công hiệp thông với Con Mẹ lập nên Giá Ơn Cứu Độ cho chúng ta. Nhờ đó, chúng ta được thấm nhuần tinh thần Đức Kiên Nhẫn của Chúa và Mẹ.
2. Tâm Niệm Chân Lư: Chúng ta cũng cần tâm niệm để xác tín những chân lư sau: "Đau khổ mau qua, hạnh phúc vĩnh tồn". Hoặc: "Sau giông tố sẽ có ngày quang tạnh". Hoặc: "Thử thách sẽ qua, thanh b́nh sẽ tới". Chính Chúa Kitô đă dạy: "Sự khốn khó ngày nào đủ cho ngày ấy" (Mt 6:34). Và: "Ai kiên tâm đến cùng sẽ được cứu rỗi" (Mt 24:13).
3. Phúc Trong Gian Khổ: Để chúng ta hiểu biết giá trị Đức Kiên Nhẫn, Thánh Giacobê đă dạy: "Anh chị em hăy tự cho ḿnh là thật hạnh phúc khi gặp thử thách trăm chiều. V́ anh chị em biết rằng: Đức Tin Kính có vượt qua thử thách mới gây nên ḷng kiên nhẫn; ḷng kiên nhẫn đó, anh chị em chứng tỏ bằng những việc hoàn hảo. Được thế, anh chị em sẽ nên thập phần hoàn hảo, không mảy may thiếu sót" (Jac 1:2-4).
|
