SỐNG THÁNH

PHƯƠNG THẾ THÁNH HÓA BẢN THÂN

    L. M. Minh Vận, CMC

TẬP HAI

THÁNH HÓA KHOA

Thực Hành

THÁNH HÓA KHOA THỰC HÀNH

Chương 6

CHIẾN THẮNG CÁM DỖ 

I. KHÁI NIỆM CHƯỚC CÁM DỖ

Dù đã tới bậc nào trong Đường Thánh Thiện, bao lâu còn sống trên trần gian, chúng ta vẫn còn có thể bị cám dỗ; nguyên nhân phát sinh do tình dục, thế gian và ma quỉ.

1. LÝ DO CHƯỚC CÁM DỖ

A. Chúa An Bài: Thánh Giacobê dạy: "Khi bị cám dỗ, anh chị em chớ nói là Chúa cám dỗ, Ngài chẳng bị điều ác nào cám dỗ và Ngài cũng không cám dỗ ai" (Jac 1:13). Chỉ vì muốn mưu hạnh phúc cho chúng ta mà Chúa cho cám dỗ xảy tới; nhưng không bao giờ Ngài để chúng ta phải cám dỗ quá sức, mà không ban ơn đủ giúp chúng ta chiến thắng, như lời Thánh Phaolô quả quyết: "Chúa là Đấng Trung Chính không nỡ để anh chị em bị cám dỗ quá sức chịu đựng, thế nào Ngài cũng liệu cho anh chị em đủ sức chống trả" (I Cor 10:13). Hơn nữa, đó còn là một mầu nhiệm của tình Chúa yêu thương chúng ta, như lời Sứ Thần đã nói với Tobia: "Vì ông đẹp lòng Thiên Chúa, nên cần phải có thử thách xảy đến để thanh luyện ông" (Tob 12:13).

Vậy Chúa yêu thương an bài để cám dỗ xảy tới với mục đích giúp chúng ta:

* Có cơ hội lập công phúc đáng Chúa ân thưởng Hạnh Phúc Vĩnh Cửu đời sau.

* Có phương thế thanh tẩy tâm hồn như lời Thánh Kinh: "Lửa thử vàng, gian nan thử người công chính" (Prov 17:3). Nó tôi luyện chúng ta khỏi những đam mê thấp hèn; siêu thoát chúng ta khỏi những phù vân thế tạm, nâng tâm hồn chúng ta lên chiêm ngưỡng những sự cao siêu trên trời.

* Có phương thế giúp chúng ta tiến bước trên Đường Thánh Thiện, luyện ý chí gang thép, can đảm chấp nhận gian khổ để nên Thánh. Nhờ cám dỗ thử thách, chúng ta cảm nghiệm được sức yếu đuối của mình, để tự bất tín và hết lòng tin tưởng nơi Chúa.

B. Satan Quấy Phá: Ngoài những lý do trên, còn có những kẻ thù vì ghen tức, hằng luôn rình rập để cám dỗ hãm hại chúng ta như lời Thánh Pherô đã căn dặn: "Anh chị em hãy tỉnh thức vì ma quỷ là kẻ thù địch của anh chị em, khác nào như sư tử hằng gầm thét quyện quanh tìm mồi cắn xé sát hại, anh chị em hãy đứng vững trong Đức Tin Kính mà kháng cự chúng; nhận định rằng, anh chị em mình ở trần gian này cũng đã từng phải chịu đựng như thế" (I Pet 5:8-9).

Theo giáo huấn của Giáo Hội: "Đằng sau sự lựa chọn bất phục tùng của nguyên tổ chúng ta, có một tiếng nói dụ dỗ, một tiếng nói đối nghịch lại với Thiên Chúa, đã do ghen tương mà làm nguyên tổ của chúng ta sa ngã vào cõi chết" (Catechismus # 391).

Còn về án phạt dành cho các ngụy thần, Giáo Hội dạy: "Chính tính quyết định của sự lựa chọn của các ngụy thần này, chứ không phải Thiên Chúa thiếu lượng từ bi, đã làm cho tội của chúng trở thành không thể tha thứ. "Chúng đã không hối hận sau khi sa ngã, cũng như người ta không hối hận sau khi chết" (Catechismus # 393).

2. TÂM LÝ CHƯỚC CÁM DỖ

Thánh Giacobê dạy: "Mỗi người đều bị tình dục của mình lôi cuốn và quyến rũ" (Jac 1:14). Do đó, ai cũng đều bị cám dỗ, vì mang thân xác hư hèn luôn hướng hạ.

A. SỐ LƯỢNG CÁM DỖ

Mỗi người đều bị cám dỗ, nhiều, ít, nặng, nhẹ khác nhau, vì tùy ở hoàn cảnh, môi trường giáo dục, cá tính tự nhiên, nhất là do mầu nhiệm tình thương Chúa an bài cho mỗi người khác nhau.

* Hoàn Cảnh Xã Hội: Người được may mắn sống trong hoàn cảnh thuận lợi, tốt đẹp; nhưng có người chẳng may bị nhiều gương xấu, lắm cạm bẫy hằng xúi bẩy làm điều ác.

* Môi Trường Giáo Dục: Thật tốt phúc nếu được cha mẹ đạo đức, gia đình lễ giáo, thầy dạy gương mẫu, bạn hữu tốt lành... Vì: "Cha mẹ hiền lành để đức cho con!". Và: "Phúc đức tại mẫu!" Nhưng, thật bất hạnh khi bị hấp thụ một nền giáo dục bất hảo, cha mẹ bê bối: "Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà". Thầy dạy thiếu lương tâm, bạn hữu vô lễ. Vì: "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng!"

* Tính Tình Cá Nhân: Mỗi người lại có cá tính riêng: Kẻ có ý chí, người bạc nhược, kẻ hướng nội, người hướng ngoại; kẻ chín chắn, người nông nổi; kẻ ưa trầm tư, người lại thích rầm rộ... Vì: "Bá nhân bá tính! Trăm người trăm tính!"

* Mầu Nhiệm Tình Thương: Chúa an bài cho mỗi người khác nhau, tùy theo thánh ý mầu nhiệm yêu thương của Ngài. Chính Thánh Phaolô cũng đã bị cám dỗ dằn vặt và ngài đã kêu van Chúa trợ giúp, Chúa chỉ trả lời: "Ơn Cha đã đủ cho con" (II Cor 12:9). Thánh nhân đã được chiêm ngưỡng vinh quang Chúa trên tầng trời thứ ba, thế mà vẫn còn bị dục vọng quấy nhiễu, Chúa dung như thế để ngài có dịp ở khiêm nhu, khỏi bị kiêu căng tự phụ.

Theo luân lý thần học: "Cảm thấy bị cám dỗ, chưa phải là tội; chiều theo ưng thuận cám dỗ mới là tội". Tội hay phúc là tùy mỗi người chiến chắng hay ngã theo cám dỗ.

B. BA GIAI ĐOẠN CỦA CÁM DỖ

Theo Thánh Augustinô, cám dỗ có ba giai đoạn:  Khêu gợi, khoái cảm, ưng thuận (ví dụ: cám dỗ nghịch Đức Trong Sạch):

* Khiêu Gợi: Khi trí khôn tưởng tượng, nhớ lại, bày ra những điều hấp dẫn, dụ dỗ chúng ta làm điều đê hèn bất hợp pháp. Điều khêu gợi đó dù nguy hiểm, dai dẳng đến đâu vẫn chưa phải là tội, miễn là chúng ta không chủ ý gây ra, hoặc không cố tình ưng thuận.                             

* Khoái Cảm: Khi bị khêu gợi, tự nhiên thấy hướng chiều về điều xấu và cảm thấy vui thích; khoái cảm đó cũng chưa phải là tội, bao lâu ý chí chúng ta vốn khước từ, không ưng thuận.

* Ưng Thuận: Trước những khoái cảm đó, chúng ta có hai thái độ: Khước từ hay ưng thuận. Chiến thắng được công phúc, chiến bại bị mang tội.

* Phân Biệt: Để biết khi nào chưa ưng thuận, ưng thuận bất toàn hay ưng thuận đầy đủ, chúng ta cần căn cứ các dấu hiệu sau đây:

+ Khi bị cám dỗ, chúng ta gớm ghét, buồn rầu, cố gắng xa tránh; đó là dấu chưa ưng thuận.

+ Khi do dự, nửa muốn nửa không, chậm chống trả; đó là dấu ưng thuận bất toàn; có thể mắc tội nhẹ.

+ Khi lương tâm đã cảnh tỉnh, mà ý chí còn cố tình chiều theo khoái cảm, đó là dấu đã ưng thuận đầy đủ. Nếu nghịch Đức Trinh Khiết luôn là tội trọng.

+ Nếu hoài nghi không biết đã ưng thuận đầy đủ hay chỉ nửa vời, thì xét tình trạng thường xuyên của đương sự.  Nếu là linh hồn vốn sốt sắng sợ tội, là dấu chưa sa ngã; trái lại, nếu là linh hồn khô khan hay sa ngã; đó có thể là dấu đã phạm tội.

3. PHƯƠNG THẾ CHIẾN THẮNG CÁM DỖ

Để chiến thắng cám dỗ, cần thực thi ba việc trong ba giai đoạn sau đây:

A. CẨN PHÒNG TRƯỚC CÁM DỖ

Chúa Kitô đã dạy: "Các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện để khỏi ngã theo cám dỗ" (Mt 26:41). Tỉnh thức và cầu nguyện là hai phương thế rất hiệu nghiệm giúp chúng ta chiến thắng mưu mô quỉ dữ.

Tỉnh Thức: Cẩn phòng xa tránh tội lỗi và các dịp nguy hiểm đưa đến tội lỗi; tránh sống ủy mị và nhàn cư; chân nhận mình yếu đuối và tự bất tín, vì theo Thánh Phaolô: "Ai tưởng mình đứng vững, hãy ý tứ kẻo sa ngã bất ngờ" (I Cor 10:12).

Cầu Nguyện: Thấy mình yếu đuối, không nên lo sợ hoặc nhát đảm, nhưng hoàn toàn tin tưởng xin ơn Chúa và Mẹ trợ giúp; Chúa và Mẹ không bao giờ nỡ chê bỏ con cái luôn có lòng tín thác nơi các Ngài.

B. CHIẾN ĐẤU KHI BỊ CÁM DỖ

Dù đã cẩn phòng, cám dỗ vẫn xảy tới dưới nhiều hình thức, khi nhẹ lúc nặng. Trước hết, chúng ta hãy khinh bỉ, làm ngơ, không thèm đối đáp. Nếu cơn cám dỗ còn tái hiện, chúng ta hãy chiến đấu mau mắn, mạnh mẽ, bền bỉ, khiêm nhu, tin tưởng và đơn sơ tỏ bày:

+ Mau Mắn: Khi cám dỗ vừa xuất hiện, chúng ta hãy kháng cự ngay như một bản năng tự phát, không do dự hoặc mặc cả với kẻ thù.

+ Mạnh Mẽ: Bằng tất cả nghị lực và ý chí, quyết không chấp nhận sự dữ. Thà chết còn hơn xúc phạm đến Chúa:  "Satan, hãy cút đi khỏi ta!" (Mt 4:10)

+ Bền Bỉ: Kẻ thù không chịu ngưng tay, thua trận này, chúng bày trận khác; vì thế, chúng ta cần bền tâm, không lùi bước, không nản chí, vì: "Chỉ có kẻ bền tâm đến cùng mới đáng lãnh triều thiên chiến thắng" (xem Mt 24:13 và  Apoc 2:10).

+ Khiêm Nhu: Chỉ những ai có lòng khiêm nhu nhận biết mình hèn yếu bất lực; chạy đến cầu xin Chúa và Mẹ ban ơn trợ giúp, mới đáng lãnh được sức mạnh chiến thắng.

+ Tin Tưởng: Trong cơn nguy biến, với đầy lòng tin tưởng, chúng ta hãy hướng tâm hồn lên Chúa, Mẹ và Thánh  Giuse, sốt sắng cung kính kêu cầu ba Thánh Danh "Giêsu Maria Giuse!"

 + Tỏ Bày: Rất cần đơn sơ tỏ bày với Bề Trên hay Cha Linh Hướng và khiêm tốn đón nhận sự hướng dẫn khôn ngoan của các ngài.

C.  SAU CƠN CÁM DỖ

Sau cơn cám dỗ, không cần tỉ mỉ kiểm xét xem đã ưng thuận hay chưa; vì nếu quá lo lắng xét đi xét lại, chúng ta sẽ dễ bị mắc mưu quỉ dữ, cơn cám dỗ lại khơi dậy, có khi còn mạnh mẽ hơn trước; nhưng với tâm hồn thẳng thắn, chúng ta rất dễ nhận ra sự thật.

* Chiến Thắng: Hãy thành tâm cảm tạ Chúa, Mẹ và Thánh Giuse. Được ơn phải cảm ơn là việc công bình và cần thiết; đó cũng là phương thế để được thêm ơn, thêm nghị lực mới để chiến thắng mưu mô quỉ dữ.

* Chiến Bại: Không ngã lòng nản chí, chúng ta hãy chỗi dậy, vững tin vào lòng nhân từ Chúa, xin ơn tha thứ qua vị đại diện Ngài nơi Tòa Hòa Giải. Quyết chí yêu Chúa mến Mẹ hơn để bù lại lỗi lầm, vì: "Tình yêu che lấp muôn vàn tội lỗi" (I Pet 4:8).

* Chân Thành: Đơn sơ tỏ bày tâm hồn với Bề Trên, Cha Linh Hướng hay Cha Giải Tội cách chân thành và trung tín tuân giữ lời chỉ dẫn khôn ngoan của các ngài. Đây là một phương thế rất hiệu nghiệm để lật đổ mưu kế quỉ dữ hỏa ngục.

II. NHỮNG CÁM DỖ BẬC KHỞI SINH

Những linh hồn mới bước vào Đường Thánh Thiện thường hay bị cám dỗ về 5 điểm chính sau đây:

1. ẢO TƯỞNG VỀ ƠN AN ỦI

* Bản Chất: Ơn an ủi đề cập ở đây là cảm xúc ngọt ngào, làm cho linh hồn cảm thấy niềm hoan lạc thiêng liêng. Lúc được ơn ấy, trái tim đập mạnh, máu chảy lẹ, gương mặt sáng tươi, tiếng nói nghẹn ngào rung cảm, có khi nước mắt sung sướng trào ra. Sự an ủi này xảy ra, có thể do Chúa ban, do quỉ bày tạo hay do tính đa cảm tự nhiên.

+ Do Chúa ban: Với tấm lòng nhân từ của Hiền Phụ, Chúa như một người Cha Nhân Từ ban ơn an ủi để chinh phục chúng ta theo Chúa, mà từ bỏ những sự giả trá trần gian.

+ Do Quỉ Dữ: Quỉ dữ cũng có thể can thiệp trên giác quan, gây nên những cảm xúc êm đềm để nhử chúng ta mắc bẫy chúng; xúi giục chúng ta kiêu căng tự phụ tưởng mình đã thánh thiện lắm, nên được Chúa cưng chiều, ban ơn an ủi.

+ Do Đa Cảm: Những người đa cảm giầu óc tưởng tượng, đôi khi cũng tạo nên những cảm xúc dịu ngọt làm họ lầm tưởng được Chúa ban ơn an ủi thiêng liêng.

+ Lợi và Hại: Ơn an ủi có thể đem lại lợi ích hoặc gây nên thiệt hại, là tùy ở thái độ chúng ta biết lợi dụng hay lạm dụng những ơn ban đó.

+ Ích Lợi: Nó làm cho chúng ta nhận thấy lòng Chúa yêu thương, nên hết lòng yêu mến và làm hài lòng Chúa, để phần nào đền đáp ơn Ngài ban; nó cũng giúp chúng ta biết khinh chê những giả trá trần gian, mến chuộng nhân đức và hy sinh hãm mình để được Chúa yêu thương.

+ Thiệt Hại: Khi được ơn an ủi, nếu không biết lợi dụng, có thể gây thiệt hại làm chúng ta ham ước được an ủi hơn chính Đấng ban ơn an ủi; khi hết ơn đó, lại tưởng Chúa đã bỏ mình, sinh chán nản, có thể tới chỗ buông thả luôn cả việc luyện tập nhân đức, hoặc thấy được Chúa yêu thương mình hơn kẻ khác, nên sinh kiêu căng, tự phụ.

* Áp Dụng:  Khi được ơn hoan lạc an ủi, chúng ta cần có ba thái độ sau đây:

+ Lợi Dụng: An ủi là ơn Chúa ban để chinh phục chúng ta theo Chúa, chúng ta hãy lợi dụng để tăng thêm lòng yêu mến Chúa và cố gắng làm hài lòng Ngài, bằng cách sống theo gương mẫu của Chúa.

+ Biết Ơn: An ủi là ơn ban nhưng không, chúng ta hãy khiêm tốn lãnh nhận với lòng biết ơn và cảm tạ lòng nhân từ Chúa, thú nhận mình bất xứng.

+ Đề Phòng: An ủi chỉ là ơn mau qua, nó không phải là điều kiện cần để nên Thánh; và chắc chắn gian lao thử thách sẽ tới, để tẩy luyện tâm hồn, giúp chúng ta kiên vững tiến bước trên Đường Thánh Thiện. Vậy, chúng ta cần tỉnh thức đề phòng, lợi dụng ơn Chúa ban như bậc thang đưa chúng ta lên gần Chúa, không nản chí sờn lòng khi Ngài rút lại ơn đã ban. Điều quan trọng và cần thiết là trung thành phụng sự Chúa trong mọi lúc, dù lúc được hoan lạc an ủi hay khi bị khô khan thử thách.

2.  ẢO TƯỞNG VỀ SỰ KHÔ KHAN

* Bản Chất: Khô khan là tình trạng linh hồn mất ơn an ủi thiêng liêng; không còn cảm thấy hứng thú khi cầu nguyện, hăng hái luyện tập nhân đức, dù đã cố gắng nhiều mà vốn cảm thấy ngại ngùng chán ngán.

* Ích Lợi: Chúa để chúng ta cảm thấy mình khô khan để chúng ta có dịp luyện tập ý chí thêm kiên cường; không lệ thuộc vào sự sốt sắng mau qua, để chỉ yêu mến Chúa vì Chúa đáng yêu mến, không vì được an ủi. Hơn nữa, Chúa còn muốn chúng ta sống khiêm tốn nhìn nhận ơn an ủi là do lòng nhân từ Chúa ban, không phải do công phúc chúng ta đáng được. Sau cùng, để chúng ta ý thức rằng: Nhân đức phải được thử luyện trong gian khổ mới là nhân đức thật.

* Áp Dụng: Khi cảm thấy mình khô khan, chúng ta cần bình tâm thú nhận là tại tội lỗi chúng ta và sẵn lòng tuân theo thánh ý Chúa.

+ Tại Tội Mình: Chúng ta hãy khiêm tốn thú nhận tội chúng ta kiêu căng tự phụ khi được ơn an ủi, hoặc thiếu cố gắng chu toàn các việc đạo đức... Xin Chúa ban ơn tha thứ, quyết chí sửa đổi và lợi dụng khuyết điểm đó để sống khiêm nhu hơn.

+ Do Chúa Muốn: Chúa để chúng ta bị khô khan vì muốn tinh luyện chúng ta nên trong sạch: Yêu mến Chúa bằng một tình yêu tinh ròng, yêu mến Chúa chỉ vì Chúa đáng yêu mến, không để được Chúa ban ơn an ủi. Do đó, chúng ta hãy kiên tâm phụng sự, yêu mến Chúa, không giảm bớt các việc đạo đức, mặc dầu không cảm thấy sung sướng hoan lạc gì.

3. TÍNH HAY THAY ĐỔI

* Căn Bệnh: Hay thay đổi là một tính xấu rất nguy hại cản trở Đường Thánh Thiện. Theo tự nhiên, để đạt thành công trong một nghệ thuật nào, cũng đòi nhà nghệ sĩ phải kiên tâm luyện tập trong nhiều năm với biết bao khó nhọc; nên Thánh là một công việc cao cả và siêu việt, không chỉ trong một thời hạn nhất định nào, nhưng là một việc trường kỳ đòi nhiều Ơn Thánh, với sự kiên tâm nỗ lực, vượt qua nhiều cam go thử thách, mới hy vọng đạt tới đích thành công.

* Phương Dược: Để chữa trị tính xấu này, chúng ta cần kiên chí luyện tập các tư cách, đức tính và nhân đức cách trung thành; không bất nhẫn, cẩu thả, chán nản, dù cảm thấy nặng nề đến tuyệt vọng.

Chúng ta cũng cần nhận định và xác tín rằng: Lý Tưởng Thánh Thiện, tự bản chất là tuyệt hảo khiến chúng ta tự tình nguyện dấn thân theo đuổi; không phải nó chỉ đáng mơ ước khi chúng ta cảm thấy thích thú và không đáng theo nữa khi chúng ta cảm thấy chán ngấy. Đồng thời, chúng ta hãy lấy ý chí, dùng mọi biện pháp để duy trì đời sống cầu nguyện, kết hợp với Chúa và Mẹ Maria, chu toàn các việc đạo đức và thói quen kiểm tâm, luôn bắt đầu lại, đơn thành tỏ bày với Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng.

4. TÍNH NÔNG NỔI  NHẸ DẠ

* Căn Bệnh: Nông nổi nhẹ dạ là tính xấu rất dễ gặp thấy nơi người mới bước vào Đường Thánh Thiện; họ ít suy nghĩ đắn đo, thiếu bàn hỏi và khó tuân phục Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng, nghĩ sao làm vậy. Nó phát sinh do sự tự tin ở sức riêng mình hơn tin tưởng cậy trông ở Chúa và các vị Đại Diện Ngài. Họ cảm thấy sốt sắng, nóng lòng muốn đạt tới Đích Thánh Thiện ngay, chưa biết đi họ đã muốn chạy, chưa chạy được họ đã đòi bay; mới khởi sự họ đã muốn thành công, thay đổi như chong chóng cái gì cũng sơ khoáng như mèo chạy qua tro nóng.

Vì cậy mình và cố gắng quá độ, vội vàng, hấp tấp, nên sinh kiệt quệ cả hồn lẫn xác; gặp chướng ngại, họ vấp ngã, nản chí và thường thất bại bỏ cuộc.

* Phương Dược: Để chữa trị tính xấu này, chúng ta hãy nhớ nguyên tắc: "Giục tốc bất đạt!", vội vàng không thể đạt tới đích thành công; nhất là hãy tin cậy vào ơn trợ giúp của Chúa và Mẹ Maria, đừng kiêu căng cậy dựa ở sức riêng mình; cẩn thận suy nghĩ, bàn hỏi và cầu nguyện trước khi quyết định làm việc gì; tỉ mỉ tuân theo lời chỉ dẫn của Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng là điều rất cần thiết.

5. TÍNH BỐI RỐI

* Căn Bệnh: Bối rối là tính quá lo lắng về tội lỗi, vì những lý do lặt vặt không đâu; nó phát sinh do hai nguyên nhân:

A. NGUYÊN NHÂN TỰ NHIÊN: Có thể là một cơn bệnh thể xác hoặc tinh thần.

+ Do Thể Xác: Yếu thần kinh, khiến đương sự không đủ sáng suốt để nhận định tội hay phúc, hoặc có thể tại bệnh gia truyền do tính tình cha mẹ lưu lại.

+ Do Tinh Thần: Tính quá tỉ mỉ, thiếu minh mẫn, không đủ để phân biệt cảm xúc hay sự ưng thuận; tính kiêu căng ương ngạnh và cố chấp, khó vâng phục chấp nhận sự phán đoán của Cha Giải Tội hay Cha Linh Hướng, luôn coi phán đoán của mình là hơn cả; thiếu tin tưởng ở lòng nhân từ của Chúa, coi Ngài như quan án khắc nghiệt chỉ nhằm để bắt lỗi và trừng phạt tội nhân; cũng có khi bị ảnh hưởng của một nền giáo dục quá khắt khe.

B. NGUYÊN NHÂN SIÊU NHIÊN: Cũng có thể phát sinh do Thiên Chúa hoặc do mưu mô quỉ dữ Satan.

Do Thiên Chúa: Chúa có thể để chúng ta bị bối rối, chủ ý sửa phạt vì tội kiêu căng tự phụ, hoặc để thanh luyện trước khi dẫn chúng ta tới Bậc Thánh Thiện cao hơn.

Do Quỉ Satan: Quỉ Satan cũng có thể thừa cơ hội thuận tiện gieo vào chúng ta tính bối rối, sợ sệt những điều tỉ mỉ vô lý, để lừa dối, cản trở chúng ta tiến bước trên Đường Thánh Thiện.

C. MỨC ĐỘ: Mới đầu chỉ là lương tâm tỉ mỉ, thắc mắc lặt vặt; vì còn biết tuân phục, nên chỉ bối rối từng giai đoạn; nhưng vì không biết đề phòng, nên đương sự mắc bệnh bối rối thực sự, dai dẳng trong nhiều năm, trở nên người cố chấp, không dễ tuân phục theo lời dẫn dụ của bất cứ ai, dù Bề Trên, Cha Linh Hướng hay Cha Giải Tội.

Chúng ta cũng cần phân biệt lương tâm bối rối khác lương tâm tế nhị: Lương tâm bối rối là lo lắng những điều vô lý không đâu; còn lương tâm tế nhị rất cao quí, nó làm cho chúng ta biết kính sợ Chúa, không dám làm phiền lòng Ngài, dù chỉ là những điều nhỏ mọn, nhưng với những lý do chính đáng.

D. ĐỐI TƯNG: Người bối rối lo lắng về nhiều vấn đề, nhưng thường gặp những điều sau đây: Tư tưởng xấu đã chấp nhận hay chưa? Đã thống hối ăn năn đủ hay chưa? Đã lãnh nhận các Nhiệm Tích thành sự hay chưa? Không biết đã chấp nhận các tư tưởng nghịch Đức Tin Kính, Đức Khiết Tịnh phạm tới Chúa chưa?

E. THIỆT HẠI: Tính bối rối gây nhiều thiệt hại cho cả thân xác lẫn tâm hồn, cả thể chất lẫn tinh thần, vì quá khổ sở và lo lắng:

Thân Xác: Thân xác bị hao mòn, kiệt sức, thần kinh ra yếu nhược, mất quân bình và có thể tới chỗ ngớ ngẩn điên khùng; trí khôn ra mờ ám, lẩn quẩn, phán đoán lầm lạc, không còn phân biệt tội hay phúc, nặng hay nhẹ.

Tâm Hồn: Tâm hồn ra mung lung, không định hướng như thuyền không lái, tầu không địa bàn, không biết đi về đâu; nghị lực tàn lụi, ý chí kiệt quệ, không còn đủ sức tiến bước trên Đường Thánh Thiện. Dần dần tới chỗ không còn thiết tha gì nữa, ngại chịu khó, chai đá, ích kỷ, chán ghét tất cả. Sau cùng, thất vọng nghĩ mình không thể theo Lý Tưởng Thánh Thiện nữa, ngã lòng buông xuôi, có khi tới chỗ trụy lạc, có thể mất cả niềm tin nữa.

F. LỢI ÍCH: Tính bối rối cũng có thể đem lại nhiều lợi ích, nếu chúng ta biết lợi dụng như quà Chúa gởi đến và ngoan ngoãn tuân phục theo lời chỉ dẫn của các vị hữu trách. Nó giúp chúng ta biết khôn ngoan cẩn phòng khỏi hoang phí nghị lực vì đạo đức trái mùa, nhất là có dịp để chúng ta chân nhận sự yếu đuối bất lực của mình, đặt trót niềm tin cậy vào Chúa qua các vị đại diện Ngài.

* PHƯƠNG DƯỢC CHỮA TRỊ

A. NHIỆM VỤ NGƯỜI THỤ HƯỚNG: Phương dược thần diệu nhất để điều trị bệnh nguy hiểm này là tuyệt đối tuân phục Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng. Để dễ thực thi Đức Tuân Phục, người thụ hướng phải hoàn toàn tín nhiệm nơi Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng, đơn sơ, tin tưởng vào sự khôn ngoan hiểu biết của ngài. Phải hoàn toàn xác tín hai chân lý này:

+ Bề Trên hay Cha Linh Hướng là Đại Diện Chúa, quyền bính các ngài là quyền Chúa trao, tuân phục các ngài là thuần phục Chúa.

+ Người truyền lệnh có thể sai lầm, nhưng người tuân phục không bao giờ bị sai lầm.

B. NHIỆM VỤ CHA LINH HƯỚNG: Muốn đạt thành công, Cha Linh Hướng cần làm cho người thụ hướng chân thành tuyệt đối tín nhiệm nơi mình và phải cương trực truyền buộc tuân phục.

+ Gây Tín Nhiệm: Vì đa nghi, người bối rối chỉ tuyệt đối vâng phục người mình tín nhiệm. Vậy Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng phải gây uy tín bằng sự khôn ngoan hiểu biết, thông thạo tâm lý, tài thuyết phục, lòng nhân từ, nhẫn nại và tận tâm; nhất là lòng đạo đức; đời sống nội tâm kết hợp với Chúa và Đức Mẹ; để người thụ hướng có thể cảm nghiệm được chính Chúa và Mẹ dạy dỗ họ qua bản thân mình và mình chỉ kín múc sự khôn ngoan, thánh thiện nơi các Ngài để ban cho họ.

* Luôn tỏ ra tường hiểu sự việc và thông cảm nỗi khổ tâm của họ. Ngài chỉ nên đặt câu hỏi thế nào, để họ chỉ có thể thưa "Có" hay "Không", không bao giờ để họ cãi lý với mình.

* Luôn tỏ ra lòng nhân từ, yêu thương để họ được bình an tâm hồn; coi nhẹ khuyết điểm của họ và làm cho họ tin tưởng ở lòng nhân từ Chúa, đừng bao giờ làm cớ cho họ tăng thêm lo lắng.

* Luôn tỏ ra tận tâm, sẵn sàng, nhẫn nại giúp đỡ họ, không chiều nể, nhưng luôn cương nghị khi truyền lệnh phải vâng phục.

+ Buộc Tuân Phục: Khi đã thu phục được lòng tín nhiệm, Cha Linh Hướng phải dùng quyền mình để truyền buộc tuân phục. Các lời truyền cần phải minh bạch, quả quyết, không do dự, không tranh luận hay nêu lý do, ít là lúc ban đầu.

Sau khi tâm hồn họ lắng dịu, bình tĩnh, có thể chỉ dạy vắn tắt để họ hiểu thêm. Nhưng lệnh truyền không bao giờ nên thay đổi, trừ khi có lý do quan trọng. Sau cùng, bảo họ nhắc lại lệnh truyền và buộc phải thi hành, yêu cầu họ phải báo cáo việc đã thi hành. Truyền đi, truyền lại một mệnh lệnh làm sao đạt được kết quả mới thôi.

Dầu nhân từ, cũng luôn phải cương trực ngày một hơn cho tới khi họ phải chịu khuất phục hoàn toàn.

+ Theo Nguyên Tắc: Bề Trên hoặc Cha Linh Hướng hãy dạy cho người bối rối biết các nguyên tắc sau đây:

* Chỉ khi nào biết rõ ràng, chắc chắn là tội thật mới là có tội, khi hoài nghi chưa phải là tội.

* Để thành tội nặng hay nhẹ, trước khi phạm phải biết rõ ràng và chắc chắn đó là tội nặng hay nhẹ, mà còn cố tình phạm, mới là có tội, nếu chưa rõ, tức là chưa phạm tội.

* Khi họ xưng tội, Cha Giải Tội hãy hỏi họ: "Con có chắc chắn là đã biết rõ ràng là tội, như 2 với 2 là 4, mà đã hoàn toàn ưng thuận không?" Nếu chưa biết chắc 100% thì chưa phải là đã phạm tội.

CẦN LƯU Ý MẤY ĐIỂM SAU ĐÂY:

* Việc Xưng Tổng Quát: Sau khi đã xưng tội tổng quát một lần, không cho người bối rối xưng tội tổng quát lại nữa; trừ khi biết chắc là tội trọng đó đã phạm thật mà chưa xưng bao giờ. Cấm xưng lại tội cũ, vì nếu các tội ấy lỡ bị quên sót, cũng đã được tha thứ cách gián tiếp rồi.

* Về Việc Thống Hối: Chỉ cần tĩnh tâm, xin Chúa tha thứ, quyết chí không phạm tới Chúa nữa là đủ; không cần phải cảm thấy động lòng đau đớn bằng tình cảm; vì thống hối là tác động của ý chí và Ơn Thánh, không phải là việc của giác quan.

Khi bệnh bối rối quá trầm trọng thì chỉ buộc xưng tổng quát chung chung như sau: "Con xin xưng thú mọi tội mới, tội cũ con đã phạm từ xưa tới nay".

* Về Ước Muốn Xấu: Khi bị cám dỗ, tốt hơn hết là phớt lờ đi, hướng trí khôn về việc khác; cũng như khi chúng ta không thèm quan tâm đến con chó sủa lải nhải, không thèm để ý đối chất với những người chọc gẹo chúng ta. Lúc cám dỗ đã qua, đừng bao giờ xét mình đã ưng hay chưa, khi chưa chắc chắn rõ ràng đã ưng thuận cứ việc rước Chúa.

* Về Việc Rước Chúa: Khi hoài nghi không biết mình có sống trong sủng trạng hay không, thì cứ việc rước Chúa, giả như có mất sủng trạng thật thì Mình Máu Thánh Chúa sẽ phục hồi lại cho chúng ta.

Nhờ ơn Chúa và Mẹ trợ giúp, quyết tâm thực thi các phương thế trên đây, chắc chắn tâm hồn chúng ta sẽ được hưởng sự bình an chân thật trong ơn nghĩa Chúa.