THƯ PHÒNG LÒNG THƯƠNG XÓT CHÚA

 của Nhóm Tông Đồ Chúa Tình Thương

NĂM ĐẠO BINH THƯƠNG XÓT 2018

 

TĐCTT Hành Trình Truyền Giáo Xuyên Việt 2018

Ngày 7/10

Giáo Điểm Sapa: Giáo Xứ Sapa, Giáo họ Sử Pán và Giáo họ Hầu Thào

 

TĐCTT Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL: tường trình bao gồm hình ảnh tự chụp kèm theo dẫn giải cần thiết

 

Giáo điểm đầu tiên trong 8 giáo điểm được ấn định đến viếng thăm và tặng quà truyền giáo của phái đoàn TĐCTT Xuyên Việt II - 2018 là Sapa, một khu du lịch nổi tiếng ở Miền Thượng Du Bắc Việt, cách Dòng Mến Thánh Giá Hưng Hóa ở Thị Trấn Sơn Tây 6 tiếng lái xe.

Bởi thế, chúng tôi đã phải rời nhà dòng vào sáng Chúa Nhật mùng 7/10 từ 6 giờ sáng, điểm tâm trên xe, cho kịp lịch trình đến 1 giáo xứ và 4 giáo họ khác nhau ở một miền đồi núi gập ghềnh khó đi, cho dù bằng xe trung chuyển 15 chỗ ngồi, thay vì bằng xe khách 45 chỗ ngồi, như chúng tôi đã thuê mướn xuyên Việt 19 ngày.

Những nữ nhân vật ở ngoài Nam California tham gia chuyến hành trình:

Chị Bùi Thị Hoa, chị ruột của Chị TĐCTT Bùi Xuân Hồng - từ Seattle Washington State

TĐCTT Trần Hạnh, em ruột của Chị TĐCTT Trần Anh (đã tham gian năm 2016) - từ Rochester New York

Chị TĐCTT Đinh Nương - từ Rochester New York

Chị TĐCTT Trần Tự Hồng, người có phu quân sáng chế ra ánh đèn trừ muỗi mang về VN - từ Hoston Texas

Khi phác họa chương trình, chúng tôi hoàn toàn không ngờ đã đến các nơi vào thời điểm ý nghĩa của nhiều nơi. Trước hết, ở Sapa, vào chính Lễ Quan Thày Mẹ Mân Côi Chúa Nhật mùng 7/10 của Giáo Xứ Sapa. Đa số anh chị em trong phái đoàn lần đầu tiên tới Sapa, đã tỏ ra rất hào hứng khi tận mắt thấy cảnh trời đất giao hòa ở miền đất tột đỉnh của đất nước Việt Nam thân yêu mà họ chưa bao giờ được đặt chân tới. Lần trước, năm 2016, phái đoàn TĐCTT 20 anh chị em cũng bắt đầu từ trên cao xuống, từ Tam Đảo ở Giáo Phận Bắc Ninh, lần này, năm 2018, phái đoàn TĐCTT 29/31 anh chị em cũng bắt đầu từ Sapa ở Giáo Phận Hưng Hóa.

Theo tài liệu được ghi nhận thì 

1. Vị trí địa lý

Giáo xứ Sapa thuộc giáo phận Hưng Hoá, nằm tại thị trấn Sapa, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai, phía Tây-Bắc Việt Nam, cách Hà Nội khoảng 400 km, cách Toà Giám Mục giáo phận Hưng Hoá khoảng 360 km. Đây là một trong những giáo xứ xa nhất của giáo phận Hưng Hoá mà hầu hết giáo dân là đồng bào dân tộc H’mông.

Địa danh Sapa là một điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam, nơi có những nét đặc trưng về khí hậu, về cảnh vật thiên nhiên, về văn hoá các dân tộc thiểu số… Vì vậy nơi đây thường có nhiều du khách viếng thăm.
 
2. Lược sử


- Giáo xứ Sapa được thành lập vào năm 1902 do các cha thuộc Hội Thừa Sai Paris (Missionnaires Etrangers de Paris- MEP.), dưới thời Đức Cha Phaolô Lộc (Paul Ramond).
- Kể từ khi thành lập, Sapa luôn có các linh mục ở tại giáo xứ để phục vụ bà con giáo dân. Năm 1926, giáo xứ đã xây dựng được một ngôi nhà thờ và nhà xứ. Năm 1948, cha Ydiart Alhor Jean là linh mục chính xứ cuối cùng thuộc M.E.P. đã bị sát hại. Những năm sau đó dân chúng phải đi sơ tán vì chiến tranh, nên giáo xứ hầu như không còn sinh hoạt gì; nhà thờ, nhà xứ bỏ không, vì vậy một số người dân sau khi sơ tán trở về đã tới ở trong nhà xứ và dựng thêm nhà trong khuôn viên đất đai nhà thờ; tới nay những hộ gia đình này vẫn chưa trả lại đất cho nhà thờ.
- Vào năm 1995, chính quyền địa phương đã cho phép sửa chữa nhà thờ, nhà xứ và giáo xứ tiếp tục sinh hoạt trở lại. Cùng trong thời gian này, hai họ đạo Hầu Thào và Lao Chải (đây là hai họ đạo người dân tộc H’mông, được thành lập vào năm 1927) cũng được tái lập và sinh hoạt trở lại. Tuy nhiên, lúc đầu chỉ những dịp lễ trọng trong năm mới có linh mục đến dâng lễ và cử hành các bí tích phục vụ cộng đoàn, nay đã có Thánh Lễ hằng tuần.
- Từ năm 2004 đến 2006, giáo xứ có Thánh Lễ mỗi Chúa nhật do cha Gioan Nguyễn Huy Tụng từ Lào Cai tới phục vụ. Việc giải phóng mặt bằng khuôn viên nhà thờ đã hoàn tất trong tháng 4/2016, nay giáo xứ đã có được một ngôi nhà thờ khá khang trang, so với ngôi nhà thờ quá tang thương vào tháng 6/2006, thời điểm gia đình người viết viếng thăm Sapa.
- Kể từ tháng 5 năm 2006, Sapa chính thức có linh mục quản nhiệm và thường trú tại giáo xứ sau gần 60 năm không có cha xứ. Đó là Cha Phạm Thanh Bình.
- Một số các linh mục đã từng phục vụ tại giáo xứ Sapa: Cha Vị (Pháp), Cha Ydiart Alhor Jean Thịnh (Pháp), Cha Báu (Pháp), Cha Nghĩa, Cha Đối, Cha Ngọc, Cha Phanxicô Xaviê Trần Ngọc Khiết, Cha Gioan Vũ Tất và Cha Gioan Nguyễn Huy Tụng … 



3. Tình hình giáo xứ hiện nay

- Về cơ sở vật chất, ngoài khuôn viên nhà thờ chính xứ Sapa, tại Hầu Thào (cách nhà xứ 8 km) một nhà thờ đã được xây dựng, nơi trở thành trung tâm huấn luyện của Giáo Xứ Sapa; tại Lao Chải (cách nhà xứ 10 km) đã có một nhà nguyện được làm từ năm 1995, nhưng ở trên một ngọn núi cao; và tại Thôn Lý (cách Sapa 5 km, là họ đạo mới được thành lập từ năm 2010) đã có nhà nguyện...
- Theo thống kê (số liệu 2010) thì giáo xứ Sapa gồm có 2300 giáo dân, trong đó gần 300 người thuộc giáo họ sở tại Sapa là người Kinh, còn lại gần 800 người thuộc giáo họ Hầu Thào, hơn 700 người thuộc giáo họ Lao Chải và khoảng 500 người thuộc giáo họ Thôn Lý đều là người dân tộc H’mông. Hằng năm số tân tòng khoảng 30 người. Giáo lý viên trong toàn giáo xứ là 25 người. Hiện nay, tình hình đã khả quan hơn từ năm 2006, với 2 vị linh mục phụ tá thuộc 2 dòng tu khác nhau phục vụ hoạt động trên địa bàn giáo xứ.
- Vì nhiều chục năm giáo xứ không sinh hoạt tôn giáo cũng như không có linh mục thường trực tại giáo xứ để hướng dẫn đời sống tâm linh cho bà con giáo dân, cho nên hiện nay mọi sinh hoạt của giáo xứ hầu như mới bắt đầu phát triển từ năm 2006. Sự hiểu biết về giáo lý đức tin chưa sâu sắc vì không được học hỏi, cho nên đời sống đạo còn nhiều yếu kém. Đối với đồng bào dân tộc H’mông, chiếm tới gần 90% số giáo dân của giáo xứ, mà đa số không biết chữ, cho nên vấn đề mục vụ cho họ còn gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, theo cha chánh xứ Phạm Thanh Bình thì một khi đã theo đạo, dù chưa sâu xa vững chắc, anh chị em dân tộc H'Mong luôn trung thành với đạo của mình.

- Đang trên đà phát triển đời sống văn hoá: kêu gọi các bậc phụ huynh cho con em đi học văn hoá và có những việc làm cụ thể như: lập quỹ khuyến học để cấp học phí cũng như phát phần thưởng cho học sinh; giúp đỡ tiền ăn, học phí, nơi nghỉ nội trú cho con em đồng bào dân tộc H’mông. Chính những em được đi học này sẽ là những người tông đồ trong tương lai để góp phần xây dựng giáo xứ.

Trên tuyến đường dài của cuộc hành trình, và vì trên xe không có phòng vệ sinh, nên xe thường ghé trạm nghỉ 2 tiếng một lần

Dù vừa điểm tâm sau kinh nguyện ban sáng, anh chị em vẫn có bụng để thưởng thức các món ăn thức uống yêu thích được bày bán

Chúng tôi tới nơi vào lúc 11 giờ 15 sáng, với bầu trời hơi âm u và ẩm ướt, bấy giờ lễ đã xong và cha chánh xứ đang họp ở bên trong nhà thờ. Chúng tôi đã chụp hình ở những nơi đáng lấy ảnh kỷ niệm, như trước khuôn viên nhà thờ, hay trước Đài Đức Mẹ ở đầu nhà thờ, trong lúc đợi chờ trình diện vị linh mục chánh xứ là Cha Phạm Thanh Bình, vị linh mục thừa sai của Giáo Phận Hưng Hóa đã phục vụ ở Giáo Xứ Sapa suốt từ 5/2006, sau 60 năm không có linh mục thường trú ở đây.

trước tiền đường nhà thờ - quay xuống quảng trưởng trung tâm thành phố Sapa

trước tiền đường nhà thờ

bên hông nhà thờ - lối giữa nhà thờ và nhà xứ

trong lòng nhà thờ

Ngôi nhà thờ 12 năm sau (2006-2018) khác nhau một trời một vực

21 nữ thừa sai và 1 nữ tu thừa sai

8 nam thừa sai

Cha Chánh Xứ Phạm Thanh Bình ra gặp gỡ phái đoàn ở trước đài Đức Mẹ vào lúc 11:30 am

Bữa Trưa mừng Quan Thày GX Sapa và phái đoàn TĐCTT

 

Phái đoàn TĐCTT ngồi ăn theo tình thần đại đồng truyền giáo - lẫn lộn với giáo dân trong giáo xứ Sapa

bé tĩnh đã ngồi cùng bàn này với cha, khi nghe cha nói đến Năm Thánh Tôn Vinh Các Thánh Tử Đạo VN,

và nhiều người mong muốn về Nhà Thờ Chính Tòa của GP Hưng Hóa ở ngay Dòng MTG Hưng Hóa để lĩnh ơn toàn xá,

bé tĩnh đã hỏi cha tốn phí, và sau đó đã bàn với chung nhóm ở Giáo họ Hầu Thào để tặng ngài thêm 2 ngàn MK cho 120 người đi hành hương.

Thăm Viếng và Tặng Quà Truyền Giáo ở Giáo họ Sử Pán và Giáo họ Thôn Lý

Đoạn đường khổ nạn

 

Trên đường đến Giáo Họ Sử Pán - đoạn đường 20 phút, kéo dài hơn 1 tiếng bởi đường đi quá ư là khổ nạn, nhưng cảnh thật đẹp

 

Giáo họ Sử Pán

 

Ngôi nguyện đường của Giáo họ Sử Pán, một trong các giáo họ tiêu biểu của GX Sapa,

nơi vào cuối tuần có sơ MTG Hưng Hóa phục vụ cuối tuần, bao gồm việc dạy giáo lý kiêm cung cấp ăn uống cho tham dự viên

 

các em được cha xứ gọi lên lấy quà từ xe của cha xuống nhà nguyện để sẵn, sau lễ CN vào lúc 2:30 pm sẽ trao tặng 

Từ đường xe trung chuyển có thể tới, phái đoàn TĐCTT còn phải đi bộ một đoạn dốc mấy trăm mét nữa,

cũng là lúc lợi dụng tập thể dục cho tiêu hóa các bữa ăn đầy những dưỡng chất béo bổ

Lần đầu tiên, trong cả 2 chuyến đi, Nhóm TĐCTT truyền giáo Xuyên Việt được dâng Thánh Lễ tại một buôn làng của anh chị em dân tộc thiểu số

Ở giáo điểm nào cũng có một tiểu nhóm đặc trách trao quà ở giáo điểm đó.

Ở giáo điểm Sapa đầu tiên có nhỏ nga, Chị Trần Kim Oanh, Chị Trần Tự Hồng và Chị Bùi Thị Hoa

Vì là thời điểm vừa gặt lúa và được mùa, nên quà tặng chỉ là một thùng mì, kèm theo một số tiền,

hơn là thêm 1 bao gạo kèm theo các thứ thực phẩm khác. Tất cả 45 phần quà ở Giáo họ Sử Pán này

"Bác ơi, cha Bình có ngỏ ý với bác và đoàn điều này. Thứ nhất, nếu được thì thay vì tặng quà cho cá nhân từng gia đình thì chỉ được miếng ăn trước mắt thì  có thể dùng số tiền đó để đầu tư phát triển giáo xứ như xây dựng nhà nguyện, nhà giáo lý, mua những thiết bị cần dùng trong nhà nguyện...hay làm nhà tình thương cho nhưng gia đình mà nhà cửa sập xệ vì nhiều gia đình nhà cửa tan hoang, hoặc có thể đầu tư vào việc phát triển giáo dục cho các trẻ vì trên đó cha đưa  các em thiếu nhi trong bản ra Sapa để cho các em đi học phổ thông vì thế cũng cần nhiều sự giúp đỡ, như vầy có thể cho các em tương lai" (theo email của Sơ Hoàng Hoạch gửi ngày 16/9/2018). 

Chiếc xe 15 chỗ ngồi cố gắng leo lên dốc ở gần nguyện đường và quay đầu xe thì bị lún, phải đẩy mãi mới lên được

Giáo họ Thôn Lý

3 chiếc xe trung chuyển chở phái đoàn TĐCTT tiến đến Giáo họ Thôn Lý để thăm viếng và tặng 90 phần quà ở đây

Vì là đồng bào "Thượng" nên nguyện đường nào cũng ở trên "cao", giúp các thừa sai TĐCTT thực sự là "đi" truyền giáo, hơn là "ngồi" xe truyền giáo.

lúc phái đoàn TĐCTT được cha chánh xứ Sapa Phạm Thanh Bình dẫn tới Giáo họ này

thì Thánh Lễ chưa xong, cha đang giảng, bởi có thêm nghi thức rửa tội đầu lễ

anh chị em TĐCTT ra khu nhà ở đầu nhà thờ ngồi chờ tặng quà sau lễ

qua 2 lần thăm viếng và tặng quà truyền giáo, anh chị em TĐCTT đều phải công nhận rằng:

Đồng bào dân tộc thiểu số cho dù có nghèo khổ hơn người Kinh / Việt của mình,

nhưng về văn hóa lại trổi vượt hơn, ở chỗ không giành giật, ghen tị,

thậm chí cho thêm cũng không lấy một khi đã có phần, dù là trẻ con,

nhỡ ra nhận nhầm thì mang trả lại đàng hoàng, không tham lam gian dối.

các chị đặc trách tặng quà: người thì trao phẩm vật, người thì trao tiền cho từng người có phiếu lĩnh quà

Có cha bảo rằng đừng cho tiền đồng bào Thượng, kẻo họ uống rượu và tiêu hết rồi mới chịu đi làm....

thế nhưng, tại Giáo họ Thôn Lý này, người viết đã dò hỏi một chị mang theo mấy con nhỏ đến lĩnh quà rằng:

"Số tiền này chị dùng để làm gì?"

Chị liền trả lời ngay rằng: "để trả tiền học cho con"

Vậy thì nếu có tặng tiền cho người Thượng thì hãy đưa cho người đàn bà trong gia đình

Họ mới là gia trưởng, theo mẫu hệ, và là người biết chăm lo cho gia đình hơn.

Chứ không phải là đừng bao giờ cho họ tiền... mà là cho đúng đối tượng biết sử dụng tiền nhận được!

Còn các anh chị không đặc trách tằng quà ở bất cứ nơi nào thì tự do tặng thêm quà riêng của mình,

như cho thêm người lớn tiền hay kẹo bánh cho trẻ em

Trọ Đêm ở Giáo Họ Hầu Thào

Lần đầu tiên trong cả 2 hành trình truyền giáo 2016 và 2018, đêm mùng 7 sang mùng 8/10/2018

là đêm phái đoàn TĐCTT thừa sai được ngủ ở tại buôn làng của anh chị em dân tộc H'Mong.

Phái đoàn TĐCTT bao giờ cũng từ chối vấn đề ở khách sạn với lý do dưỡng sức,

trái lại, muốn ăn ở giống như chính những người anh chị em mình đến thăm viếng và tặng quà truyền giáo.

Vấn đề ăn uống thì tùy nghi: "vào bất cứ thành nào, khi được đón tiếp, các con hãy ăn những gì họ dọn ra cho các con" (Luca 10:8).

Thế mà suốt 3 tuần lễ liền, có những chị khó ngủ, thậm chí mất ngủ và bị muỗi cắn,

song vẫn có sức tiếp tục cuộc hành trình một cách hào hứng tươi vui!

Trong Huấn Từ Truyền Tin Chúa Nhật XII Thường Niên 25/6/2017, 

Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắc nhở chung Kitô hữu, thành phần tự bản chất là "môn đệ thừa sai - missionary disciples",

và riêng những Kitô hữu đang thực hiện sứ vụ truyền giáo ở các nơi trên thế giới, rằng: 

"Việc đi truyền giáo không phải là việc tham dự một cuộc du lịch". 

Phòng ngủ nữ, cứ hai người một giường, kèm theo mấy bóng đèn chống muỗi mang theo ở trong phòng

phòng ngủ nam, mỗi người một mảnh nệm và chăn trên sàn nhà

 

Dâng Mẹ Vào Đêm

(Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL)

Good night trong LTXC

 

xin xem tiếp

Ngày 8/10: Giáo Điểm Sapa - Giáo họ Hầu Thào, Giáo họ Lao Chải, và Giáo điểm San 1

cần xem lại

Ngày 6/10: Ghé Hà Nội và Trọ ở Dòng Mến Thánh Giá Hưng Hóa